KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/015

Gündem No : 10

Karar Tarihi : 16.04.2025

Karar No : 2025/UH.I-928

BAŞVURU SAHİBİ:

Yusuf DOĞRUYOL,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1838976 İhale Kayıt Numaralı “Çankaya Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü'nün İhtiyacı Olan 38 (Otuzsekiz) Kişilik Kısmi Süreli Personel Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 15.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çankaya Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü'nün İhtiyacı Olan 38 (Otuzsekiz) Kişilik Kısmi Süreli Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yusuf Doğruyol’un 14.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2025 tarih ve 180666 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/629 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti.’nin 31.01.2025 tarihinde idareye yaptığı itiraz başvurusunda, en avantajlı 1 ve 2’nci teklif sahibi firmaların hakedişlerden kesilecek damga vergisini karşılamadığını konu ettiği, idarenin 31.01.2025 tarihinde verdiği red kararı ile Kamu İhale Kurumuna itirazda bulunulduğu, fakat İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamalardan şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, dolayısıyla; şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesinin mümkün olmadığı,

2. Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararları (16.03.2022 tarih ve 2022/UH.II-367 sayılı, 11.05.2022 tarih ve 2022/UH.I-595 sayılı, 14.09.2022 tarih ve 2022/UH.I-1090 sayılı, 08.02.2023 tarih ve 2023/UH.II-326 sayılı ve 01.11.2023 tarih ve 2023/UH.II-1371 sayılı) gereğince hesaplanması gereken sözleşme giderlerinin teklif fiyatından düşüldükten sonra kalan tutarın asgari işçilik maliyetini karşılayıp karşılayamadığının kontrol edilmesi gerektiği, Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti.’nin teklif fiyatının 14.753.664,00 TL olduğu, buna göre hesaplanması gereken sözleşme giderlerinin; binde 9,48 damga vergisi tutarı 139.864,73 TL, binde 5,69 karar pulu tutarı 83.948,35 TL ve onbinde 5 Kamu İhale Kurumu payı 7.376,83 TL. olmak üzere toplam 231.189,91 TL olduğu, teklif fiyatından sözleşme giderleri düşüldüğünde 14.753.664,00 - 231.189,91 = 14.522.474,09 TL çıktığı ve bu tutarın toplam işçilik maliyetinin (14.525.424,00) altında kaldığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

3. Kamu İhale Kurulu’nun Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti.’nin itirazen şikayet başvurusu üzerine bu ihalede aldığı 05.03.2025 tarih ve 2025/UH.I-673 sayılı kararının daha önceki onlarca kararını yok sayması anlamına geldiği, bu durumun firmalar arasında teklif oluştururken belirsizlik yarattığı ve piyasadaki rekabeti olumsuz yönde etkilediği, ayrıca Kamu İhale Kurumu’nun benzer itirazlarda farklı kararlar vermesinin Kuruma olan güveni zedelediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…

…

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “(2)…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti. tarafından 21.01.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının öğrenilmesi üzerine, 31.01.2025 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunularak teklif ettikleri bedelin Kamu İhale Genel Tebliğ hükümlerine uygun olduğu ve ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ile Kamu İhale Kurumu payı gibi sözleşme giderlerini karşıladığı, ancak ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından teklif edilen bedellerin hakedişlerden kesilecek olan % 0,948 oranında fatura damga vergisini karşılamadığının iddia edildiği, idarenin aynı gün cevap verdiği ve başvurularının sözleşme giderlerini oluşturan KİK payı ile sözleşme ve ihale kararı damga vergisi giderlerinin, teklif bedeli üzerinden hesaplanması gerektiği, teklif bedellerinin ise; teklif edilmesi gereken sözleşme ve genel giderler hariç asgari işçilik tutarı olan 14.525.827,20 TL’ye, teklif fiyatları olan 14.753.664,00 TL’nin % 1,567’si olan 231.189,91 TL tutarındaki sözleşme giderlerinin ilave edilmesi sonucunda ulaşılan 14.757.017,11 TL’yi sağlamadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmıştır.

İdarece Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti.ne verilen şikayete cevap yazısında “ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından teklif edilen bedellerin hakedişlerden kesilecek olan % 0,948 oranında fatura damga vergisini karşılamadığı” iddiasına ilişkin bir değerlendirme bulunulmadığı görülmüştür.

Anılan isteklice idarenin red kararı üzerine Kuruma yaptığı itirazen şikayet başvurusuna ilişkin 07.02.2025 tarihli dilekçede de ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilere ilişkin söz konusu iddiasını dile getirmediği, yalnızca kendi teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerine itiraz ettiği tespit edilmiştir.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Bu çerçevede Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti.nin 31.01.2025 tarihli idareye şikayet dilekçesi, aynı tarihli idarenin cevabı ve 07.02.2025 tarihli itirazen şikayet dilekçesi incelendiğinde başvuru sahibinin iddia ettiği gibi bir durumun olmadığı görüldüğünden, iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1)16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

**** Şikayet konusu ihaleye Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti. tarafından 07.02.2025 tarihli dilekçe ile Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu ve 14.753.664,00 TL’lik tekliflerinin; sözleşme giderleri dahil teklif etmeleri gereken asgari teklif tutarı olan 14.988.266,71 TL’nin [14.753.664,00 TL + 139.864,73 TL (sözleşme damga vergisi) + 83.948,35 TL (karar pulu bedeli) + 7.376,83 TL (onbindebeş kik payı bedeli)] altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına aykırılık içerdiğinin iddia edildiği,

Söz konusu iddianın incelenmesi neticesinde Kamu İhale Kurulunca 05.03.2025 tarih ve 2025/UH.I-673 sayı ile karar alındığı ve “…Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde yer verilen açıklamalar uyarınca söz konusu sözleşme giderlerin birim fiyat teklif cetvelindeki her bir işçilik maliyeti için teklif edilen fiyatlar üzerinden hesaplanması gerekmektedir.

İdarece personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında asgari işçilik maliyet hesabı değerlendirmesinin, aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler eklenmiş işçilik maliyetinin altında teklif verilip verilmediği esas alınarak yapılması gerekmektedir.

….başvuru sahibi isteklinin teklifi incelendiğinde; her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, brüt asgari ücretin %95 fazlası için verilecek kalemlerde sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti için 281,00 TL (en az 280,99 TL olmalıdır), brüt asgari ücretin %65 fazlası için verilecek kalemlerde ise sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti için 237,76 TL (en az 237,76 TL olmalıdır) teklif verdiği, söz konusu hesaplamanın Tebliğ açıklamasına uygun yapıldığı, dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerektiği iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.” değerlendirmesinde bulunulduğu görülmüştür.

Bu kapsamda başvuru sahibi Yusuf Doğruyol’un, Empati Sos. Hizm. Nak. İnş. Tem. Peyzaj Tic. Ltd. Şti.ne yönelik söz konusu iddiasının 05.03.2025 tarih ve 2025/UH.I-673 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile karara bağlandığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı**** Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği hüküm altına alınmış olup Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu vurgulanmıştır. Zira Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların Kurumca yeniden incelenmesi veya Kurulca karara bağlanan hususları değiştiren ya da onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınmasını mümkün kılan herhangi bir hükmün bulunmamaktadır.

Bu çerçevede Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan söz konusu başvuruya ilişkin olarak Kurum tarafından ayrıca bir değerlendirme yapılamayacağı, Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara yönelik itirazların, ancak dava açılması suretiyle yapılabileceği, bu konuda Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığı anlaşıldığının, başvuru sahibinin iddialarının görev yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****