KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/055

Gündem No : 101

Karar Tarihi : 31.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2934

BAŞVURU SAHİBİ:

Danış Kurumsal Hizmetler İnşaat Yemek Hizmetleri Temizlik Gıda San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1524920 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 01/01/2026-31/12/2026 Tarihleri Arası Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 04.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşların 01/01/2026-31/12/2026 Tarihleri Arası Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtımı” ihalesine ilişkin olarak Danış Kurumsal Hizmetler İnşaat Yemek Hizmetleri Temizlik Gıda San. Tic. A.Ş.nin 02.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2025 tarih ve 202159 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2528 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Başvuruya konu ihalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, reddedilme gerekçesinde “ …istekli tarafından sunulan açıklamanın ana girdi maliyetleri içerisinde sürücü ve firma personeli yemek giderine ait maliyetler eklemiştir. işçilik ve yemek maliyetlerinin de eklenerek hesaplandığı görülmüş, ayrıca istekli, kik tebliği gereğince sunması gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7)‘nı bahsi geçen forma uygun olarak sunmamıştır. (adı-soyadı/unvanı ve imza/kaşe kısmı istekli tarafından doldurulmamıştır… ” açıklamasının yapıldığı, ancak aşırı düşük teklif açıklamalarının, ihale dokümanına ve mevzuata uygun olarak hazırlandığı,

a) 2’nci kısma ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının EKAP üzerinden e-imza ile imzalanarak gönderildiği, açıklama kapsamında sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, anılan tutanağın diğer açıklama belgeleri ile birlikte idarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında belirtildiği gibi ve mevzuata uygun olarak kendileri tarafından e-imza ile imzalanmak suretiyle EKAP sistemi üzerinden gönderilmesi nedeniyle tutanağın ayrıca kendileri tarafından unvan bilgileri yazılarak kaşe/imza yapılmasına gerek bulunmadığı, Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği gereği isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden e-imza ile göndermelerinin gerekli ve yeterli olduğu,

b) Teknik Şartname düzenlemelerine göre yüklenici tarafından pişirilen yemeklerin taşıma işini gerçekleştirecek sürücülerin giderlerinin teklif fiyata dâhil olduğu, ihalenin 2’nci kısmına ait Birim Fiyat Teklif Cetveli’nde sürücü niteliğindeki personeller için ayrı bir satır açılmadığından ve anılan cetvelde iş kalemi belirlemesi yapılmadığından, pişirilen yemeklerin bağlı kuruluşlara taşınmasında kullanılacak araçların sürücü giderlerinin, öğün maliyetleri içerisinde değerlendirilerek fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu işte kısmi süreli olarak çalıştırılacağı öngörülen sürücülere ilişkin giderin, ana girdi maliyet hesaplaması içerisinde gösterildiği, sürücü niteliğindeki personellerin gerek işçilik maliyeti içerisinde gerekse ana girdi maliyeti içerisinde değerlendirilmesi durumunda “Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranı her durumda 0,80 ile 0,95 arasında kaldığından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine uygun olarak açıklama yapıldığı,

c) İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin “ayni yemek giderini” hesaplayarak ana girdi maliyet hesaplamasına dâhil ettikleri, personellerin yemek giderinin nakdi olarak verilmeyeceği, söz konusu personellerin yemek giderinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağı öngörüldüğünden personellerin yemek giderinin öğün maliyetleri içerisinde değerlendirilerek fiyat teklifinin oluşturulduğu ve aşırı düşük teklif açıklamasının da buna uygun olarak yapıldığı, ana girdi maliyetleri içerisine firma personellerine ait maliyetlerin eklenmiş olduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi hükümleri doğrultusunda personelin ayni yemek giderlerinin yardımcı girdiler başlığı altında açıklanamayacağı ve isteklilerce ayni yemek giderlerinin ana girdi veya işçilik kalemleri altında öngörülerek tekliflerinin oluşturulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “ …(4) Aşırı düşük teklif açıklamaları, ikinci fıkra kapsamında yapılan teklif değerlendirmesi sonucunda teklifi geçerli olduğu tespit edilen isteklilerden istenir. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları EKAP üzerinden e-imza ile imzalanmak suretiyle gönderilir. Aşırı düşük teklif açıklamalarını EKAP üzerinden sunmayan veya sunduğu açıklamaları uygun bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Açıklama kapsamında yüklenen belgeler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenilen belgeleri verilen makul süre içinde sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan istekliler ile yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan isteklilerin teklifleri reddedilerek geçici teminatları gelir kaydedilir… ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. …

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli “öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. açıklaması yer almaktadır. ” açıklaması yer almaktadır.

Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı formunun 8’inci bölümünde “ …8- Yukarıda yapılan tespitlerin isteklinin yasal defter ve belgeleri ile uyumlu olduğunu,

__

Kamu İhale Genel Tebliğine istinaden isteklinin yasal defter ve belgelerine göre 2 nüsha olarak hazırlanan ve istekli ile birlikte imzalanan işbu tutanak kapsamındaki bilgilerin doğruluğunu beyan ve kabul ederiz.

__

TARİH:

SAYI:

__

İSTEKLİNİN MESLEK MENSUBUNUN

Adı SOYADI/Ticaret Ünvanı Adı SOYADI ve Ünvanı

İmza İmza/Kaşe… ” bilgileri bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İSTANBUL AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI KURULUŞLARIN 01/01/2026-31/12/2026 TARİHLERİ ARASI MALZEME DAHİL YEMEK HAZIRLAMA VE DAĞITIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Kuruluş veya Yüklenici mutfağında, yemek pişirme yoluyla 1.Kısım: toplam 2.575.538 öğün, 2. Kısım toplam: 1.942.363 öğün, 3. Kısım: toplam 249.493 öğün, 4. Kısım: toplam 1.404.566 öğün, 5.Kısım: toplam 1.166.993 öğün, 6.Kısım: toplam 277.466 öğün mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmeti işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluşların Adları Teknik Şartnamede tablo halinde belirtilmiştir. ” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Aşağıda yer alan ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden; Birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen tüm kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, ana öğün, diyet ana öğün, özel gün ve damacana su bedelleri teklif fiyata dahildir.

25.3.2. İşçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderleri: Yüklenici firma sözleşme kapsamında idarede çalıştırdığı işçilere ilişkin, bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışacak ve mesaisini tamamını kuruluşta geçiren teknik şartname ekinde yer alan tabloda belirtilen sayıda, Sorumlu Personel (Brüt asgari ücretin %50 fazlası), Aşçı (Brüt asgari ücretin %30 fazlası), Aşçı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin %10 fazlası), Servis Elemanı ve Bulaşıkçı (Brüt asgari ücret) personelin, işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, en az günlük brüt 86,00 TL yol ücreti nakdi olarak ödenecek olup ücret bordrosunda gösterilecektir), yemek gideri (ayni), Sorumlu Personel (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) için 155 gün, Aşçı (Brüt asgari ücretin %30 fazlası) için 666,5 gün, Aşçı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin %10 fazlası) için 728,5 gün, Servis Elemanı ve Bulaşıkçı (Brüt asgari ücret) için 3.596 gün ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma teklif fiyata dâhildir. Teknik Şartnamede belirtilen giyecek yüklenici firma tarafından personele ayni olarak verilecek olup teklif fiyata dahildir.

25.3.3. Malzeme Giderleri: Yemeğin taşınması için thermobox veya ısı üreten kapalı araba, kapak, strech, alüminyum folyo, yemek servisinde dağıtım için ısıtmalı yemek arabası, soğutmalı taşıma aracı, çöp konteyneri, özel beslenme biriminde kullanılacak otoklav teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Diğer Giderler: İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar vs., dağıtım tabaklar steril kaplar çatal bıçak-kaşık vs, masa örtüsü, temizlik malzemeleri, plastik çöp torbası, bebek, yaşlı, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile nakliye, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı teklif fiyata dahildir.

25.3.5. Yemek kuruma ait merkezi bir mutfakta pişirilerek diğer kuruluşlara dağıtımı yapılıyor ise pişirilen yemeğin diğer kuruluşlara dağıtımındaki nakliye giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25' dir. ” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “ 31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir ” düzenlemesi yapılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen ihalenin “Engelli ve Yaşlılara Yönelik Hizmet Veren Avrupa Yakası Kuruluşları İçin Mamul Yemek Hizmeti Alımı” adlı 2’nci kısmına ait Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıda aktarıldığı gibidir.

Teknik Şartname’nin “D-Taşıma” başlıklı maddesinde “ …2- Yemeklerin kuruluş dışında pişirilmesi durumunda da aynı şekilde taşıma, yüklenici tarafından temin edilecek araçlarla yapılacaktır. Bu durumda taşıma soğuk zincirin bozulmaması gereken besinlerde frigofrik (soğutmalı) araçlarla, ısının muhafaza edilmesi gereken yemeklerin taşınmasında ısı muhafazalı yemek taşıma kutularında (thermobox) yapılacaktır.

…

5- Taşımada kullanılacak araçların her türlü giderleri (akaryakıt, bakım vb.) ile bu araçları kullanacak sürücülerin giderleri teklif fiyata dâhildir. ” düzenlemesi,

“J- Kuruluşlarda Tam Zamanlı Çalışacak Personellerin Sayısı ve Nitelikleri” başlıklı maddesinde “ …6- Yüklenicinin sözleşme konusu iş kapsamında çalıştıracağı personellerde (kısmi süreli çalışacak sürücüler dâhil) aşağıda belirtilen özellikler aranılacaktır;… ” düzenlemesi yapılmıştır.

İhale komisyonunun 27.11.2025 __ tarihli kararında; ihalenin 2’nci kısmının İncir Kurumsal Hizmetler Enerji Üretim San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Tac Medikal Elektrik Elektronik İnşaat Gıda Temizlik San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, başvuru sahibi Danış Kurumsal Hizmetler İnşaat Yemek Hizmetleri Temizlik Gıda San. Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmadığından reddedildiği görülmüştür.

İdare tarafından ihalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak 06.11.2025 tarihinde başvuru sahibi istekli Danış Kurumsal Hizmetler İnşaat Yemek Hizmetleri Temizlik Gıda San. Tic. A.Ş.ye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebine ilişkin yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının 12.11.2025 tarihine kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle gönderilmesi talep edilmiştir. Söz konusu talep yazısının ekinde “ İdari Şartnamenin 31. maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki hükümler dikkate alınarak, “İstanbul Aile Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlar İçin 01/01/2026-31/12/2026 Tarihleri Arası Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama Ve Dağıtım Hizmet Alımı” İşi Teknik Şartnamesinde yer alan, 14 günlük örnek yemek menülerinde (Sabah Kahvaltısı, Diyet Kahvaltı, Ara Öğün, Ana Öğün Öğlen ve Akşam Yemekleri, Diyet Ana Öğün Öğlen ve Akşam Yemekleri, Özel Gün Örnek Menüleri Yaş Gruplarına Göre) yer alan yemeklerin içerikleri ile ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak ” ifadelerine yer verilerek önemli teklif bileşenlerine dair açıklama istenmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talebi üzerine, anılan isteklinin ihalenin 2’nci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarını 12.11.2025 tarihinde sunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece incelenmesi sonucunda, “ …isteklinin sunmuş olduğu 2.kısım için aşırı düşük açıklaması incelenmiş, istekli tarafından sunulan açıklamanın ana girdi maliyetleri içerisinde sürücü ve firma personeli yemek giderine ait maliyetler eklemiştir. işçilik ve yemek maliyetlerinin de eklenerek hesaplandığı görülmüş, ayrıca istekli, kik tebliği gereğince sunması gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ‘nı bahsi geçen forma uygun olarak sunmamıştır. (adı- soyadı/unvanı ve imza/kaşe kısmı istekli tarafından doldurulmamıştır… ” gerekçesi ile uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarıyla ilgili olarak;

- Anılan istekli tarafından yüklenicinin mutfağında pişirilecek yemeklerin idarenin bağlı kuruluşlarına taşıma işini gerçekleştirecek sürücülerin giderleri için “ Teknik Şartname’nin 10'uncu sayfasında “D- TAŞIMA” başlıklı bolümdeki “5- Taşımada kullanılacak araçların her türlü giderleri (akaryakıt, bakım vb.) ile bu araçları kullanacak sürücülerin giderleri teklif fiyata dâhildir." Düzenlemesi İle anılan şartnamenin 13'üncû sayfasındaki “6- Yüklenicinin sözleşme konusu İş kapsamında çalıştıracağı personellerde (kısmı süreli çalışacak sürücüler dâhil) aşağıda belirtilen özellikler aranılacaktır:" düzenlemesi dikkate alınarak, pişirilen yemeklerin bağlı kuruluşlara taşınmasında kullanılacak olan araçların Sürücü (2 adet) giderleri, toplam maiyet hesaplaması içerisine dahil edilmiştir.

…

Birim Fiyat Tekle Cetvelinde Sürücü niteliğindeki personel için ayrı bir satır açılmadığından söz konusu personellerin giderleri ana girdi maliyetleri içerisinde gösterilmiştir. Firmamız teklif verirken söz konusu kısmı süreli çalıştırılacak sürücülerin giderlerini öğün maliyetleri içerisinde değerlendirerek teklif vermiştir. Sürücülerin giderleri, işçilik giderleri arasında değerlendirilse dahi Tebliğ 79.2 6‘ncı maddesince belirtilen “(Ana Girdi Maliyeti +İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutan” oranı değişmemektedir. Her durumda bu oran 0,80 - 0,95 arasında kalmaktadır.

…

Buradan harekede günde 3 saat çalıştırılacağı öngörülen sürücü için günlük maliyet: 3 saat x 200,00 TL = 800 00 TL olarak hesaplanmıştır. İşin süresi boyunca maliyeti ise 365 gün x 600.00 TL = 219.000.00 TL olarak hesaplanmıştır. ” şeklinde açıklama yapıldığı,

- Personelin yemek gideri için “ İdari Şartname’nin 25.3.2’nci maddesi hükümleri doğrultusunda persanellere ayni olarak verilecek olan yemek gideri, 13+Yaş Öğle Yemeği birim maliyeti üzerinden hesaplanarak, öğün maliyetleri içerisinde değerlendirilerek Ana Girdi maliyet hesaplamasına dahil edilmiştir. Sürücüler için de yemek gideri öngörülmüştür.

104 personel x 26 gün x 12 ay x 81,424940 TL= 2.642.076,453120 TL Firma Personeli Yemek Gideri ” ifadelerine yer verildiği,

- Ana girdi maliyetinin 105.264.489,239070 TL olarak hesaplandığı ve ana girdiler arasında 2 adet “sürücü” için toplam 438.000,00 TL, firma personelinin yemek gideri için toplam 2.642.076,453120 TL öngörüldüğü,

- Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde (Ek-H.4); Ana Girdi Gideri toplamının 105.264.489,239070 TL, İşçilik Gideri toplamının 47.524.216,230000 TL, Yardımcı Giderlerin (Kâr Dahil) 17.007.795,030930 TL olarak ifade edildiği,

- Ana girdilerin Ticaret Borsası Bültenleri ve Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklandığı,

- Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın satışlar dayanak alınarak meslek mensubu tarafından düzenlendiği,

- Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın son bölümünde yer alan ve istekli tarafından doldurulup imzalanması gereken “ Adı Soyadı/Ticaret Ünvanı/İmza ” kısmının boş bırakıldığı, meslek mensubuna ait “ Adı Soyadı/Ticaret Ünvanı/İmza/Kaşe ” kısmının ise meslek mensubunun adı, soyadı ve unvanı belirtilerek imzalandığı ve kaşeleme işleminin yapıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi ve açıklamaların isteklilerce sunulması için üç (3) iş gününden az olmamak üzere süre verilmesi gerektiği; aşırı düşük tekliflerin bulunduğu malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere idarece teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi ile bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ve çiğ girdi miktarlarının belirlenmesi gerektiği; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerce öncelikle ana girdi, işçilik ve yardımcı gider oranlarının belirtilmesi gereken Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinin hazırlanarak açıklama kapsamında sunulacağı; açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80 ile 0,95 aralığında olma şartının bulunduğu, oran belirtmeyen veya anılan oranlar dışında açıklama sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği; ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et, beyaz et, balık, işlenmiş et ürünleri, kuru gıdalar, sebze, meyve, toz şeker, süt, yoğurt, ayran, yağ ürünleri, kahvaltı malzemeleri, su, ekmeğin açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınacağı, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin (a) maddesinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklama yöntemi olarak “İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar”ın kullanılabileceği, bu kapsamda yapılacak açıklamanın Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile tevsik edileceği, adı geçen tutanakta yer verilmesi zorunlu olan hususların tutanağa ilişkin formda gösterildiği, bu doğrultuda bahse konu tutanakta meslek mensubunun yanı sıra isteklinin “Adı Soyadı/Ticaret Ünvanı/İmza”sının da bulunmasının zorunlu olduğu, dolayısıyla ad/soyad ve unvanın belirtilmesi suretiyle istekli tarafından imzalanan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın EKAP üzerinden e-imza ile imzalanarak gönderilmesi gerektiği, ancak başvuru sahibi istekli tarafından EKAP üzerinden gönderilen Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda isteklinin adı, soyadı, ticaret unvanı ve imzasının bulunmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin idarece reddedilmesi işleminin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup başvuru sahibi isteklinin (a) maddesinde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) maddesinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; somut olayda ihale konusu iş kapsamında pişirilen yemeğin getirilerek servisinin yapılacağı, bu bakımdan yemek naklinde araç kullanımı söz konusu olacağından kısmi zamanlı şoför giderinin bulunduğu, başvuru sahibi istekli tarafından ihalenin 2’nci kısmında yemeğin taşınmasında kısmi zamanlı çalışacak şoför giderine ilişkin açıklamanın günlük 3’er saat üzerinden işin süresi olan 365 takvim günü boyunca 1 personel için saatlik ücreti 200,00 TL öngörülerek 2 personel için toplam 438.000,00 TL olacak şekilde Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin ana girdilere ilişkin tablosunda sürücü gideri olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Bahse konu sürücü giderinin, haftalık çalışma saatinin tamamını idarede geçirmeyen şoför girdisi niteliğinde olduğu, yaklaşık maliyet içerisindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alındığında, söz konusu şoför girdisinin şikâyete konu ihalede hizmet alımının yardımcı girdisi mahiyetinde olduğu anlaşıldığından söz konusu girdi maliyetinin “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)” içerisinde değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda söz konusu giderin “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranı hesaplanırken yardımcı girdiler içerisinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, sürücü girdisi hariç ana girdi toplam tutarının 104.826.489,23907 TL, işçilik girdi toplam tutarının 47.524.216,230000 TL ve yardımcı giderler (“Yemek naklinde kısmi zamanlı çalışacak şoför gideri” dahil) toplam tutarının 17.445.795,03093 TL, “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı” oranının ise 0,897254 olduğu, bu kapsamda anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen 0,80 ila 0,95 oranları arasında olduğu, yemek naklinde kısmi zamanlı çalışacak şoför giderinin “yardımcı giderler” arasında değerlendirilmesi gerektiği, bu bakımdan idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesinin yerinde olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin (b) maddesinde yer alan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) maddesinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği, bu doğrultuda, Tebliğ’in anılan maddesinden personelin ayni yemek giderlerinin yardımcı girdiler başlığı altında açıklanamayacağı, tekliflerin oluşturulması aşamasında ayni yemek giderlerinin ana girdiler başlığı altında öngörülebileceği, ayrıca birim fiyat teklif cetvelinde işçilik maliyetleri için teklif edilen tutarı aşmaması ve birim fiyat teklif cetveline uygun olması kaydıyla ayni yemek giderlerinin işçilik kalemleri altında da öngörülebilmesinin mümkün olduğu, malzemeli yemek alımlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının ana girdi ve işçilik maliyeti üzerinden açıklandığı, dolayısıyla istekliler tarafından personel ayni yemek giderine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının buna uygun olarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinin alt bentlerinde ise teklif fiyatına dâhil olması istenen işçilik ücreti, yemek, yol ve giyecek giderlerine ilişkin düzenleme yapıldığı, teklif fiyatına dâhil edilecek giderler arasında “ yemek gideri (ayni) ” şeklinde belirleme yapıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak personelin yemek giderinin “ 2.642.076,453120 TL Firma Personeli Yemek Gideri ” şeklinde ifade edilerek ana girdi maliyet hesaplamasına dahil edildiği, aktarılan tespit ve hukuki değerlendirmeler neticesinde anılan istekli tarafından personel yemek giderine ilişkin açıklamaların uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin (c) maddesinde yer alan iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****