KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/055

Gündem No : 67

Karar Tarihi : 31.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2891

BAŞVURU SAHİBİ:

Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Pendik Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1825523 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pendik Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 02.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.12.2025 tarih ve 202168 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2533 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin 2’nci alt maddesinde, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlardan, Ek-1 cetvelinde yer alan 1, 2, 3, 4 ve 5 sıra numaralı araçların aylık kiralama bedelinin, kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağının belirtildiği, ancak söz konusu Ek-1 cetvelinde yer alan 20, 21 ve 22 sıra numaralı “hizmet araçları”nın da %2’lik kasko değer listesine tabi olması gerektiği, ilgili araçların arazi özellikli olduğunun ve arazi üzerinde çalıştırılacağının belirtilmediği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde belirtilen 5 sıra numaralı özel aykırılık halinin “ Ek-2 de belirtilen araçların teknik şartnamede belirtilen zamanda temin edilmemesi halinde” olarak belirtildiği, söz konusu özel aykırılık halinin niteliği gereği tekrarlanabilir olmadığı ve sözleşmenin feshini gerektirdiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer verilmesi gerektiği; diğer yandan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde belirtilen ağır aykırılık halinin “ İhale Teknik Şartnamesi Eki; Ek-1 CETVELİ’nde belirtilen araçların tamamı ve Ek-2 CETVELİ 1 nolu hizmet biriminde belirtilen taşıtlardan (OTOBÜS 1 (KM'ye Göre) asgari 7 adedi teknik şartnameye uygun olarak işin başlangıcında eksiksiz olarak hizmete sunulmaması” olarak belirtildiği,__ söz konusu ağır aykırılık halinin, içerik olarak Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde belirtilen 5 sıra numaralı özel aykırılık halini kapsadığı, Ek-2 cetvelindeki tüm araçların istenilen zamanda teslim edilmemesinin özel aykırılık hali şeklinde düzenlenmişken, Ek-2 cetvelindeki 1 sıra numaralı taşıtların asgari 7 adedinin teslim edilmemesinin ağır aykırılık hali şeklinde düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü,

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Tarifler” başlıklı 3’üncü maddesinde “ …b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dâhil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları,

ifade eder.” hükmü yer almaktadır.

__

2025**** yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na bağlı (T) işaretli cetvelde (Kurumların Satın Alacakları Taşıtların Azami Satın Alma Bedellerini Gösterir Cetvel) Taşıt Cinsleri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

“ …

Taşıtın Cinsi

Binek otomobil

Binek otomobil

Binek otomobil

Station-Wagon

Arazi binek (En az 4, en fazla 8 kişilik)

Minibüs (Sürücü dâhil en fazla 17 kişilik)

Kaptıkaçtı (Arazi hizmetleri için)

Pick-up (Kamyonet, sürücü dâhil 3 veya 6 kişilik)

Pick-up (Kamyonet, arazi hizmetleri için sürücü dâhil 3 veya 6 kişilik)

Panel

Midibüs (Sürücü dâhil en fazla 26 kişilik)

Otobüs (Sürücü dâhil en az 27, en fazla 40 kişilik)

Otobüs (Sürücü dâhil en az 41 kişilik)

Kamyon (Şasi-kabin tam yüklü ağırlığı en az 3.501 kg)

Kamyon (Şasi-kabin tam yüklü ağırlığı en az 12.000 kg)

Kamyon (Şasi-kabin tam yüklü ağırlığı en az 17.000 kg)

Ambulans (Tıbbi donanımlı)

Ambulans (Arazi hizmetleri için)

Pick-up (Kamyonet, cenaze arabası yapılmak üzere)

Motorsiklet (En fazla 600 cc.lik)

Motorsiklet (En az 601 cc.lik)

Bisiklet

Güvenlik önlemli binek otomobil (Fiyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)

Güvenlik önlemli servis taşıtı (Fiyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)

Diğer taşıtlar (Cinsi ve fiyatı Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenir.)…”

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” düzenlemesi,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ (1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” düzenlemesi,

Söz konusu Esas ve Usuller’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen;

…

d) Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

…ifade eder.” düzenlemesi,

Aynı Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır. ” düzenlemesi,

Söz konusu Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station- wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir…

…

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti vb. giderleri de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak, işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir.

(3) İkinci fıkranın (a) bendinde belirlenen oranı, idareler ve taşıt cinsleri itibarıyla %20'ye kadar arttırmaya ve eksiltmeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.

(4) İkinci fıkra çerçevesinde hizmet alımı yöntemiyle edinilemeyen taşıtlar ile Kanuna bağlı (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alan makam ve hizmetler için edinilecek taşıtların temininde satın alma yöntemi tercih edilecektir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 47 Kalem İle Araç Kiralama Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Pendik Belediyesinin tüm hizmet birimlerinin ve ilçemiz sınırları içerisinde ikamet eden vatandaşların talepleri (cenaze, gezi, eğitim, spor ve diğer sosyal ve kültürel
etkinlikler) doğrultusunda, şehir içi ve şehir dışı alanlarında insan ya da malzeme taşıma işlerinin yapılması” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

__

__

7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi,

__

Teknik Şartname’nin “Amaç & Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde “Belediyemiz tüm hizmet birimlerinin ve vatandaşa yönelik hizmetlerinin yürütülmesinde, kaynakların etkili ve verimli kullanılması, hizmet kalitesi, hizmetlerin vatandaş odaklı sunulması, miktarından ödün verilmeden maliyetlerin düşürülmesi, hizmet süresince verimlilik, kalite ve performansın artırılması ile yapılacak hizmetlerin icrası sırasında kuvvet, irade ve yerindeliğin temin edilmesi veya arttırılmasıdır. İşbu teknik şartname ekleriyle bir bütündür. İdare tarafından Ek-1 listede belirtilen 273 adet taşıt, Personel Servis hizmetlerinde kullanılmak üzere Ek-3 listede belirtilen 5 adet taşıt ve Ek-2 listede belirtilen kurumun programı dâhilinde şehir içi ve şehir dışı görevlerde kullanılacak taşıtlar için kiralama hizmetinin hangi şartlar dâhilinde yapılacağını kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…2. Teknik Şartnamede’ki Ek-1 cetvelde ve teklif birim fiyat cetvelinin 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu kalemlerine ilişkin olarak; 17/03/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesi İlişkin Esas ve Usuller hakkındaki” Bakanlar Kurulu Kararı ve değiştirilen hükümleri ile 10.06.2014 tarih ve 29026 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğü giren 2014/6425 sayılı “237 Sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair Karar” Bakanlar Kurulu Kararı ve 2 Ekim 2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğü giren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Karar ve 21/04/2022 tarih ve 5474 karar sayısı ile değiştirilen hükümleri gereğince taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay (2025 Eylül Ayı) itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşamayacağından, teklif edilecek araçların marka ve modeli teklif kapsamında idareye bildirilecektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2027 ” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Ek-1 cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür.

Aynı Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Ek-1 cetvelinin “Diğer Özellikler” kısmında aşağıdaki düzenlemelerin yer aldığı tespit edilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında verilen “Birim Fiyat Teklif Cetveli” aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, Pendik Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından, 02.12.2025 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin 24 ay süresince sürücüsüz “ Araç Kiralama Hizmeti Alımı ” olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin 47 kalemden oluştuğu, sadece 32-40’uncu kalemlerde yakıtın yüklenici tarafından karşılanacağı, Teknik Şartname’nin Ek-1 cetvelinde yer alan 273 taşıtın kiralanacağı, ayrıca “gün, sefer ve km” birimi üzerinden kiralanacak 14 adet taşıtın da bulunduğu,

Toplam 18 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 9 isteklinin teklif verdiği, 05.12.2025 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararıyla ihalenin Jet Kar Turizm Nakl. Taş. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Atak Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklif vermediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden, İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, birim fiyat teklif cetvelinin 1, 2, 3, 4 ve 5 nolu kalemlerinde yer alan araçlar (1. grup binek, 2. grup binek, 3. grup binek, 4. grup binek ve hafif ticari araç) için “EK-1 Araç Bilgi Formu”nun sunulmasının yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, sadece söz konusu araçların Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenlemeye tabi olduğu, bu araçların aylık kiralama bedelinin Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacağının belirtildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin 20, 21 ve 22 nolu kalemlerinde yer alan iddia konusu araçların “ hizmet aracı-1, hizmet aracı-2 ve hizmet aracı-3” olarak belirtildiği, toplam 12 hizmet aracının olduğu,

Teknik Şartname’nin eki Ek-1 cetvelinin “Diğer Özellikler” kısmında, sadece 11, 12, 13, 14, 16 ve 17 numaralı kalemlerde yer alan araçlar için “ Araçlar fiilen arazi üzerinde çalıştırılacaktır.” ifadesine yer verildiği, ihale dokümanında, diğer araçların arazi özellikli olup olmadığı ve arazi üzerinde çalıştırılıp çalıştırılmayacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.

237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin olarak 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” yayımlanmıştır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 4’üncü maddesinin (d) fıkrasında “ Taşıt, kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını ifade eder. ”, 5’inci maddesinde “Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır. ” hükmüne yer verilmiş, 6’ncı maddesinde, temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları belirlenmiştir.

Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen (ç) bendinde, taşıtların yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği belirtilmiş, söz konusu Bakanlar Kurulu Kararı ile 6’ncı maddeye “… Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2’sini aşmayacaktır…” hükmü eklenmiştir. 25.12.2014 tarihli 29216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle “ fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar ”ın söz konusu esaslardan hariç tutulacağına ilişkin hüküm getirilmiştir. Buna göre, 237 sayılı Taşıt Kanunu’na tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanması, bu hususta da idarelerin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde belirlenen genel esaslar çerçevesinde hizmet alımlarını gerçekleştirmeleri gerektiği anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde yer alan düzenleme gereğince, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin, taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmaması gerektiği belirtilmiş olup, “ fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç” ifadesi ile bahse konu araçların söz konusu düzenlemeden muaf tutulduğu görülmüştür.

Bir binek aracın söz konusu düzenlemeden istisna tutulabilmesi için aracın hem “fiilen arazi üzerinde çalışması” hem de “arazi binek” tipi araç olması gerektiği mevzuat düzenlemelerinden anlaşılmaktadır.

İdarece şikâyete verilen cevapta “…Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri doğrultusunda hazırlanmış olup ihalenin Teknik Şartnamesi incelendiğinde, araçların yolcu taşıma kapasitesi bakımından en az denilmek suretiyle teklif istendiği, dolayısıyla ihale kapsamında anılan araçların kapasite ve kullanım amaçlarının farklı nitelikte olduğu ortaya konulmaktadır. Ayrıca ihale dokümanında tekliflerin verilmesinde ve değerlendirilmesinde isteklileri tereddüde düşürecek herhangi bir çelişkili düzenleme de yer almadığından isteklilerin mevcut ihale dokümanına göre tekliflerini vermelerine engel bir durumun da bulunmadığı açıktır.

Bununla birlikte, hizmet aracı başlığı altında tanımlanan araçlardan başvuruya konu edilen söz konusu hizmet araçları, özel nitelikli olup koltuk sayısının en az 5/en az 8 olması gerektiği hususu dikkate alındığında, aracın kapasite ve kullanım amaçlarının farklılığı bulunmaktadır. Diğer hizmet araçları da özel nitelikte olup hem en az 5 koltuk kapasitesi hem de motor hacmi yönünden ilgili genelge bağlamında tanımlanmış olan özelliklere uygun şekilde belirlenmiş bulunmaktadır.

Ayrıca, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların teknik özelliklerine ilişkin doküman düzenlemeleri, idarenin ihtiyaçları kapsamında belirlenmiş olup model yılları ve teknik özellikler tanımlanmak suretiyle yapılmış olup idarelerin ihaleye konu edilen ihtiyacın tespit etmesi noktasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu ve idarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5'inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve teknik kriterlerin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda belirleneceği açıktır. Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak araçların model yılları aracın kullanım şartları dikkate alınarak asgari 2015-2017 ve 2020 model yılı ve üzeri olacağı şeklindeki düzenleme ile işin yapılacağı süre de dikkate alındığında bunların faydalı ömürleri yönünden de makul bir belirleme yapılmıştır. Bunun yanı sıra araçların isteklilerin kendi malları olması zorunluluğunun da bulunmadığı, dolayısıyla iddiaya konu düzenlemeler; Cumhurbaşkanlığı genelgesine aykırılık arz etmemekle birlikte teklif verilmesini engellememekte ve rekabeti kısıtlamamaktadır.

Bu nedenlerle, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır…” hususlarının yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde; Teknik Şartname’de, birim fiyat teklif cetvelinin 20, 21 ve 22 nolu kalemlerinde yer alan iddia konusu 12 hizmet aracının arazi özellikli olup olmadığı ve arazi üzerinde çalıştırılıp çalıştırılmayacağı yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği; idarenin şikâyete cevabında, söz konusu hizmet araçlarının özel nitelikli olduğu, koltuk sayısının en az 5/en az 8 şeklinde belirlenerek araçların kapasitesinin ve kullanım amacının farklı olduğunun ortaya konulduğu ve motor hacmi yönünden de ilgili Esaslar’da tanımlanmış olan özelliklere uygun şekilde belirleme yapıldığı ifade edilmekte ise de söz konusu hizmet araçlarının arazi tipi olup olmadığı ya da fiilen arazide çalışıp çalışmayacağı hususuna değinilmediği, fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek araçlarının söz konusu %2'lik sınırlamanın dışında tutulması gerektiği dikkate alındığında, iddia konusu hizmet araçlarının Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesindeki düzenlemeye tabi olduğu anlaşılmış olup, söz konusu araçlar için ihale dokümanında bu yönde bir düzenleme yapılmamasının tekliflerin oluşturulması aşamasında isteklileri yanıltıcı nitelikte ve ilgili mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır. İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

…

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “ (1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

(4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.

(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in eki Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.__

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Ağır Aykırılık Halleri

__

_16.1.3.1. ……………………………………._26.5

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır…” düzenlemesi,

Tip Sözleşme Tasarısı’nın söz konusu maddesine yönelik 26 no’lu dipnotta “…26.4 Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.

26.5 Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir.

(1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” açıklaması,

__

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar” başlıklı 77/A maddesinde “ Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 16 ncı maddesinde yapılan düzenlemelerde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık halleri ile Tip Sözleşmenin 16.1.3 üncü maddesinde düzenlenmesi gereken sözleşmenin doğrudan feshine sebebiyet verecek nitelikte olan ağır aykırılık halleri Tip Sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde özel aykırılık hali olarak belirlenmeyecektir. ” açıklaması,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Araç Kiralama Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 47 Kalem İle Araç Kiralama Hizmeti Alımı…” düzenlemesi,

__

__ Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde “ Bu Teknik Şartname; Pendik Belediyesinin tüm hizmet birimlerinin ve ilçemiz sınırları içerisinde ikamet eden vatandaşların talepleri (cenaze, gezi, eğitim, spor ve diğer sosyal ve kültürel etkinlikler) doğrultusunda, şehir içi ve şehir dışı alanlarında insan ya da malzeme taşıma işlerinin yapılması için Taşıt Kiralama İşi ile ilgili teknik özellikleri kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “Araçlara İlişkin Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “1.İdare, Ek-1 listede belirtilen tüm hizmet birimlerinde kullanılmak üzere yakıtı ve yakıt katkısı (Adblue) idareye ait olmak kaydıyla değişik cins ve türdeki taşıtları 24 saat (Tam gün) araç havuzunda bulundurmak suretiyle kiralık hizmet aracı olarak çalıştıracaktır.

…

7. Ek-2 liste, 1 nolu hizmet biriminde teknik özellikleri ile yıllık yapacağı KM limitleri belirtilen, şehirlerarası ve cenaze, gezi, sportif faaliyetler ile diğer sosyal ve kültürel etkinlilerde kullanılacak olan taşıtların sürücü personeli de (Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü şekilde sürücü ya da sürücülerle), yakıt vb. dâhil olmak üzere tüm giderleri yükleniciye ait olup, bu taşıtlar idarenin programı dâhilinde çalıştırılacaktır. Ek-2 listede, 1 nolu hizmet biriminde belirtilen taşıtlardan asgari 7 adedi anlık doğabilecek talepleri karşılamak üzere idarenin araç havuzunda hazır bulundurulacaktır. İdare aynı anda yükleniciden maksimum 30 araç talep edebilecektir. Talep edilen araçlar en geç 3 saat içerisinde Ulaştırma Bölümünce belirlenen Pendik İlçe sınırları içerisindeki adreste hazır olacaktır. Araç havuzunda bulunan araçlar müsait olmaları halinde şehir içinde de km esaslı hizmet verecektir.

8. Ek-2 listede, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 nolu hizmet birimindeki otobüsler idarenin araç havuzunda bulundurulma zorunluluğu yoktur. Ancak araç talepleri yüklenici sorumlusuna kayıtlı iletişim araçları ile (whatsApp, e-posta, vb.) bildirilmesinden itibaren 2 saat içerisinde bildirilen yerde hazır olacaktır. Ek 2 listede 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 yer alan km mesafeleri Pendik’ten diğer ilçelere uzaklık mesafeleri olup, her sefer için, sürücüleri de dâhil akaryakıt, geliş-gidiş ve tüm giderleri yüklenici firmaya ait olmak üzere şehir içi cenaze, gezi, eğitim, spor ve bunun gibi diğer sosyal ve kültürel etkinliklerde kullanılmak üzere çalışacaklardır. Araçlar tek şoförlü iş kanunu ve karayolları trafik kanun ve yönetmelik hükümleri çerçevesinde çalışacaktır. Ek-2 listede, 2 ve 6 nolu hizmet birimlerindeki araçlara toplamda 32 km’yi aşmamak kaydı ile idare ring yaptırabilir… ” düzenlemesi,

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2027…” düzenlemesi ile “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Pendik Belediyesinin tüm hizmet birimlerinin ve ilçemiz sınırları içerisinde ikamet eden vatandaşların talepleri (cenaze, gezi, eğitim, spor ve diğer sosyal ve kültürel etkinlikler) doğrultusunda, şehir içi ve şehir dışı alanlarında insan ya da malzeme taşıma işlerinin yapılması

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin On Binde 4'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran %50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 60 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Özel Aykırılık Halleri

__

____| Aykırılık Hali| İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı| Aykırılık
Sayısı
---|---|---|---
__1| Kaza, arıza vb. sebeplerle tamir bakıma giden aracın yerine aynı gün ikame araç verilmemesi halinde| On Binde
5| 20
__2| İdarenin mevcutlardan değiştirilmesini istediği araç için yüklenici ya da yetkili temsilcisine gerekçeleri ile beraber yazılı bildirimde bulunmasına rağmen yüklenicinin 2 (iki) iş günü içinde bu talebi yerine getirmemesi halinde| Binde
1| __5 _
_
__3| Hizmetin gerçekleştirilmesi sırasında Ek-3 te belirtilen araçlarda kamu kurum ve kuruluşları servis yönetmeliği hükümlerine uyulmaması halinde| On Binde
1| _5
_
__4| Araçlara yazlık ve kışlık lastiklerinin kanunda belirtilen zamanda değiştirilmemesi halinde her araç için| On Binde
5| _20
_
5| Ek-2 de belirtilen araçların teknik şartnamede belirtilen zamanda temin edilmemesi halinde| Binde
1| 5
__6| Ek-3 deki araçların mücbir sebepler, kaza, trafik gibi nedenler dışında göreve geç başlaması| On Binde
1| 5
__7| Araçların takip cihazlarının çalışmadığının bildirilmesi halinde 1gün içerisinde yenisi ile değiştirilmemesi halinde her gün için| On Binde
5| _20
_
__8| Araçların takip cihazlarındaki telefon sim kartlarının aktife dilmemesinden kaynaklanan çalışmama durumlarının 2 gün içerisinde çözülmemesi durumunda her araç için| On Binde
5| __20 __
9| Basınçlı yıkama makinesinin ve elektrikli süpürgenin teslim edilmemesi arızalarının 2 iş gününde tamir edilmemesi| On Binde
5| 20
__10| Sözleşme dâhilinde iş kanununa aykırı personel çalıştırılması, iş güvenlik mevzuatına uyulmaması, araçların ve şoförlerin karayolları trafik kanunlarına uygun çalıştırılmaması, araçların trafik sigortası, kasko, egzoz ve araç muayenelerinin yapılmaması, yüklenici firmanın araçların çalıştırılması için gerekli yasal belgeleri bulundurmaması (ruhsat, K1, B2, D2 vb.)| __On Binde
5| ____20 _
_
__11| Ek-2 ve Ek-3 teki araçları kullanan şoförlerin alkollü, yasak maddeli araç kullanması halinde| On Binde
8| _5
_

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

Ağır Aykırılık Halleri

__

__

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır… “ düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan Ek-1 ve Ek-2 cetvellerinde, ihale konusu iş kapsamında istenilen araçların miktarına, model yılına ve diğer özelliklerine yer verildiği görülmüştür.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddelerine göre yüklenicinin, ihaleye konu işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde davranması, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek yürütmesi ve söz konusu işlerde ortaya çıkabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekmektedir.

**** Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, idarelerce hazırlanacak Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde, cezaya konu olacak özel aykırılık halleri ve ceza oranları ile söz konusu hallerin kaç defa gerçekleşmesi durumunda idarece sözleşmenin feshedileceğinin belirtilebileceği; 16.1.3’üncü maddesinde ise idarece 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği aykırılık hallerinin belirlenebileceği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar” başlıklı 77/A maddesinde ise sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yapılan düzenlemelerde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık halleri ile Tip Sözleşmenin 16.1.3’üncü maddesinde düzenlenmesi gereken sözleşmenin doğrudan feshine sebebiyet verecek nitelikte olan ağır aykırılık hallerinin Tip Sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali olarak belirlenemeyeceği açıklanmıştır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin sürücüsüz “ Araç Kiralama Hizmeti Alımı ” olduğu, Pendik Belediyesi’nin tüm hizmet birimlerinin ve ilçe sınırları içerisinde ikamet eden vatandaşların talepleri doğrultusunda, şehir içi ve şehir dışı alanlarda insan/malzeme taşıma işlerinin yapılması amacıyla söz konusu taşıtların kiralanacağı,

-Teknik Şartname’nin Ek-1 cetvelinde yer alan 273 taşıtın kiralanacağı, değişik cins ve türdeki bu taşıtların 24 saat (tam gün) idarenin araç havuzunda bulundurulacağı,

-Ayrıca, “gün, sefer ve km” birimi üzerinden kiralanacak 14 adet taşıtın bulunduğu, Ek-2 cetvelinde 9 adet otobüsün yer aldığı, bu cetvelin 1’inci sırasının “ OTOBÜS 1 (KM'ye Göre)“ olduğu, 1 nolu hizmet biriminde belirtilen otobüslerin şehirlerarası ve cenaze, gezi, sportif faaliyetler ile diğer sosyal ve kültürel etkinlilerde idarenin programı dâhilinde çalıştırılacağı ve asgari 7 adedinin anlık doğabilecek talepleri karşılamak üzere idarenin araç havuzunda hazır bulundurulacağı, idarenin aynı anda yükleniciden en fazla 30 araç talep edebileceği, talep edilen araçların da en geç 3 saat içerisinde hazır olmasının istenildiği,

Ek-2 cetvelinde yer alan diğer 8 otobüsün “sefer sayısı” üzerinden temin edileceği ve şehir içi cenaze, gezi, eğitim, spor ve bunun gibi diğer sosyal ve kültürel etkinliklerde çalıştırılacağı, bu araçların idarenin araç havuzunda bulundurulması zorunluluğunun olmadığı, idarenin bildiriminden itibaren 2 saat içerisinde bildirilen yerde hazır olmalarının gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesine ilişkin hazırlanan tabloda yer alan aykırılık hallerinde, aynı satırda belirtilen oranda cezanın uygulanacağı, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 60 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi iddiasında özetle, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde belirtilen 5 sıra numaralı özel aykırılık halinin niteliği gereği tekrarlanabilir olmadığını ve sözleşmenin feshini gerektirdiğini, dolayısıyla söz konusu düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer verilmesi gerektiğini; öte yandan, aynı Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki ağır aykırılık halinin 16.1.2’nci maddesinin 5 sıra numaralı özel aykırılık halini de kapsadığını ifade etmektedir.

Bu doğrultuda, başvuru sahibinin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde düzenlenen 5 sıra numaralı özel aykırılık haline ilişkin iddiası incelendiğinde;

Anılan Tasarı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 11 adet özel aykırılık halinin belirlendiği, bahse konu tabloda yer alan ve şikâyete konu edilen 5 sıra numaralı özel aykırılık halinin “ Ek-2’de belirtilen araçların teknik şartnamede belirtilen zamanda temin edilmemesi hali ” şeklinde olduğu ve söz konusu aykırılığın gerçekleşmesi durumunda ilk sözleşme bedelinin “binde 1”i oranında ceza kesileceği, sözleşmenin feshini gerektiren aykırılık sayısının ise “5” olarak belirlendiği,

Aynı Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan tabloda ise “ İhale Teknik Şartnamesi Eki; Ek-1 CETVELİ’nde belirtilen araçların tamamı ve Ek-2 CETVELİ 1 nolu hizmet biriminde belirtilen taşıtlardan (OTOBÜS 1 (KM'ye Göre) asgari 7 adedi teknik şartnameye uygun olarak işin başlangıcında eksiksiz olarak hizmete sunulmaması” halinin ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği ve bu durumda 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre işlem yapılacağı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, Ek-1 cetvelinde yer alan tüm araçların ve Ek-2 cetvelinin 1 numaralı hizmet biriminde belirtilen otobüslerden en az 7 adedinin her zaman idarenin araç havuzunda hazır bulundurulacağı, söz konusu araçların işin başlangıcında eksiksiz olarak idarenin hizmetine sunulması gerektiği,

Ek-2 cetvelinin 1 numaralı hizmet biriminde belirtilen otobüslerden idarenin aynı anda en fazla 30 adet talep edebileceği, talep edilen araçların da en geç 3 saat içerisinde hazır olmasının istenildiği; diğer 8 hizmet biriminde belirtilen otobüslerin ise 2 saat içerisinde hazır olmasının istenildiği hususları dikkate alındığında, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinin “ Ek-2’de belirtilen araçların teknik şartnamede belirtilen zamanda temin edilmemesi hali ” şeklinde belirtilen 5 sıra numaralı özel aykırılık halinin, idarenin her araç talebi durumunda tekrar edebilecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde belirtilen ağır aykırılık halinin, Ek-1 cetvelinde yer alan tüm araçların ve Ek-2 cetvelinin 1 numaralı hizmet biriminde belirtilen otobüslerden asgari 7 adedinin işin başlangıcında eksiksiz olarak hizmete sunulmaması durumunu ifade ettiği ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmeyerek ifa yükümlülüğüne aykırı davranışından kaynaklanan ve sözleşmenin feshini gerektirecek nitelikte bir durum olduğu, söz konusu ağır aykırılık halinin sözleşme imzalandıktan sonra işin başlangıcında araçların ilk teslimine yönelik olduğu, bu sorumluluğun yerine getirilmemesi halinde ihale konusu hizmetin ifasına başlanamayacağı, dolayısıyla ağır aykırılık halinin iddia konusu edilen özel aykırılık halini kapsamadığı anlaşıldığından, iddia konusu düzenlemelerin bu haliyle Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 77/A maddesine aykırı olmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam iki iddiasından birinde haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 202.718,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 101.359,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****