KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/052

Gündem No : 38

Karar Tarihi : 24.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2784

BAŞVURU SAHİBİ:

Cezahiroğlu Dayanıklı Tüketim Mamulleri Mobilya Kuyumculuk Tekstil İnşaat Nakliyat Tarım Mühendislik Taşımacılık Turizm ve Seyahat Acenteliği Temizlik Hizmetleri Madencilik Gıda Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Garp Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1478487 İhale Kayıt Numaralı “Maden Sahalarında Kullanılan Araçların Koruyucu Periyodik Tamir Bakım Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Garp Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü tarafından 27.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Maden Sahalarında Kullanılan Araçların Koruyucu Periyodik Tamir Bakım Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Cezahiroğlu Dayanıklı Tüketim Mamulleri Mobilya Kuyumculuk Tekstil İnşaat Nakliyat Tarım Mühendislik Taşımacılık Turizm ve Seyahat Acenteliği Temizlik Hizmetleri Madencilik Gıda Limited Şirketi’nin 26.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.12.2025 tarih ve 202005 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2502 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

- İdare tarafından teklifi sınır değerin altında olarak belirlenen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak idarece sağlıklı bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, anılan yazıda işçilik maliyeti ve araç kiralama veya akaryakıt maliyetinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ancak doküman düzenlemelerine göre işin kapsamında teklifi oluşturan farklı gider kalemlerinin bulunduğu, bu nedenle söz konusu yazının önemli teklif bileşenleri açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek yenilenmesi gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- Araç kiralama giderlerine ait maliyete dayalı açıklama yapıldı ise maliyet tespit tutanağının doldurulmadığı ya da yanlış doldurulduğu, ortalama birim fiyat miktarının belirtilmediği ya da yanlış belirtildiği, kullanılan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) formunun son değişiklik yapılan formla uyuşmadığı kanunen bulunması gereken ibarelerin yazılmadığı ya da yanlış yazıldığı, mükellefin yasal defter bilgilerinin doldurulmadığı ya da yanlış doldurulduğu, yazılan dönem bilgilerinin tebliğde belirtilen dönemler içerisinde yer almadığı, maliyet tutarının ortalama birim fiyatı ile ihalede istenen ortalama birim fiyatların uyuşmadığı ya da %80’in altında teklif verildiği, ortalama birim fiyat toplam miktarı olarak adet, gün, sefer vb. ibareler kullanıldığı ya da ay olarak belirtilmesi gerekirken belirtilmediğinden açıklamaların mevzuata uygun olmadığı,

-Yakıta ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu ya da yanlış olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. ...” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Garp Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü Maden Sahalarında Kullanılan Araçların Koruyucu Periyodik Bakım ve Onarım İşi

ç) Miktarı: Toplam 78 kişi ve 12 ay süreyle Garp Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü Maden Sahalarında Kullanılan Araçların Koruyucu Periyodik Bakım ve Onarım İşinin yaptırılması işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Garp Linyitleri İşletmesi Elektromekanik Şube Müdürlüğü Atölyeleri-Açıkocak Panoları” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İhale tarihindeki asgari ücrete göre teklifler verilecek olup;
Mühendisler için asgari ücretin %120 fazlası,
Teknikerler için asgari ücretin %75 Fazlası,
Tamirci Usta için asgari ücretin % 65 fazlası,
Tamirci Usta (engelli) için asgari ücretin %65 fazlası,
Elektrik Usta için asgari ücretin % 65 fazlası,
Kaynakçı için asgari ücretin % 65 fazlası,
Kaportacı için asgari ücretin % 65 fazlası,ı,
Lastik Tamir Ustalar için asgari ücretin %65 fazlası,
İş Makine Yağcısı için asgari ücretin % 40 fazlası,
Resmi tatil ve hafta tatili çalışması toplam 20 gün üzerinden teknik şartnamedeki tabloya göre yapılacaktır.

_25.3.2. Yemek ve yol giderleri: Çalışan personelin işyerine gidiş-dönüş ulaşımı işletmenin servis araçlarıyla işletmenin belirlediği güzergahlar üzerinden ücretsiz yapılacaktır.
Çalışacak olan personele GLİ tabldotundan ücretsiz olarak günde 1(bir) öğün yemek verilecektir. _

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik Şartnamenin 21.11. maddesinde belirtilen “Giyim ve Koruyucu Malzemeler”, yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bedeli % 4 sözleşme giderleri içinde olup, teklif fiyata dahildir.

-Teknik Şartnamenin 16.2. maddesinde belirtilen “Personel Devam Takip Sistemi”, yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bedeli % 4 sözleşme giderleri içinde olup, teklif fiyata dahildir.

-Teknik Şartnamenin 19.10. maddesinde belirtilen “Bilgisayar ve Fotokopi Özellikli Yazıcı”, yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bedeli % 4 sözleşme giderleri içinde olup, teklif fiyata dahildir.

-İstekliler, Teknik Şartnamenin 20. maddesinde belirtilen özelliklerdeki araçları temin edeceklerdir ve bu araçlar için gerekli bakım, onarım, yakıt, yağ, lastik, her türlü sigorta ve vergi Yüklenici tarafından sağlanacak olup teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.4. Diğer giderler: İhale konusu işte kullanılacak araçların her türlü akaryakıt, tamir bakım, her türlü (MTV, Trafik Sigortası, Egzos Emisyon Pulu, Kasko vb.) sigorta vb giderleri yükleniciye ait olup teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Yüklenici çalıştıracağı personelin tamamı için kısa vadeli sigorta kolları prim oranını % 2,25 üzerinden ödeyecektir” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde _“Bu teknik şartnamenin konusu; G.L.i Müdürlüğü açık ocaklarında çalıştırılmakta olan 7820 Marion elektrikli ekskavatör ile 1900 AL P &H, 2300 XP P&H showel elektrikli ekskavatörlerin, Komatsu 630ES, 85/D Wabco Su kamyonlar, çeşitli marka ve kapasitedeki hidrolik ekskavatörler, yükleyiciler, greyderler, delik makineleri, buldozerler, sondaj makineleri, mobil vinçler, yol silindirleri, traktörler, kaynak makineleri, seyyar aydınlatma jeneratörleri, Sabit jeneratörlerin dizel motorları forkliftler ile patlayıcı madde taşıma kamyonları, hafif vasıta araçların ve kamyonların; günlük, haftalık ve gerekli görülen tüm koruyucu bakımları ile bu makinelerin her türlü tamirleri ile radyatör, dişli, manyetork, filtre, klima, motor, şanzuman, hidrolik ekipman, diferansiyel veya diğer modüler komponentlerinin sökülmesi - bağlanması her türlü tamir bakim ve onarımı ile yıkama yağlama bakımları ve temizliklerinin 78 kişi ile yaptırılması işidir.” _düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin dokümanda yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir:

Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü Garp Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklifi alınmak suretiyle 27.10.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Maden Sahalarında Kullanılan Araçların Koruyucu Periyodik Tamir Bakım Onarımı” işine ilişkin başvuru konusu ihaleye iki isteklinin katıldığı, 17.11.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre idarece sınır değerin 66.751.380,41 TL olarak belirlendiği,__ isteklilerden Sami Eliaçık’a ait teklifin sınır değerin altında tespit edilerek kendisine 03.11.2025 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı gönderildiği görülmüştür.

İdare tarafından söz konusu yazıda “MADEN SAHALARINDA KULLANILAN ARAÇLARIN KORUYUCU PERİYODİK TAMİR BAKIM ONARIMI ihalesinde 26.10.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 07.11.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir…

Açıklanması istenilen önemli teklif bileşenleri;

İşçilik maliyeti

Araç maliyeti (Kiralama Maliyeti veya Akaryakıt Maliyeti)” ifadelerine yer verildiği, idare tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak olan işçilere ve araçlara ilişkin maliyetler hakkında açıklama istenildiği, araç maliyetinin kiralama veya yakıt maliyeti şeklinde detaylandırıldığı görülmüştür.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden; ihale komisyonu tarafından isteklilerin teklifleri değerlendirildikten sonra teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden teklifleri reddedilmeden önce teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili yazılı açıklama istenileceği, isteklilerce aşırı düşük tekliflerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemler kullanılarak belgeye dayalı açıklama yapılacağı ve yapılan açıklamaların anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine göre değerlendirilerek mevzuata uygun açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazıda isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde açık olarak belirtilmesi gerektiği, önemli teklif bileşenlerinin tespiti noktasında herhangi bir yöntemin bulunmadığı, işin niteliğine göre ihale komisyonunca takdir edilerek belirleneceği, teklif fiyata dâhil unsurların tamamına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının gerekmediği ve istekliler tarafından da idarece önemli olarak tespit edilen bileşenlere ilişkin açıklama yapılmasının yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin “Maden Sahalarında Kullanılan Araçların Koruyucu Periyodik Tamir Bakım Onarımı” hizmeti alımı olduğu, teklif fiyata dâhil giderler arasında ihale konusu işte çalıştırılacak olan 78 işçiye ilişkin işçilik giderleri, yemek ve yol giderleri, malzeme giderleri, Teknik Şartname’de belirtilen yüklenici tarafından temin edilecek ihale konusu işte kullanılacak olan araçların gerekli bakım, onarım, yakıt, yağ, lastik, her türlü sigorta ve vergi maliyetlerinin teklif fiyatına dahil olduğunun belirtildiği, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ilişkin yazısında “veya” ifadesine yer verilerek araç maliyetine ilişkin kiralama maliyeti veya akaryakıt maliyeti hakkında açıklama istenildiği, ancak sınır değerin altındaki istekliye gönderilen sorgulama yazılarında önemli bileşenlerin tereddüte mahal vermeyecek şekilde ifade edilmiş olması gerektiği, söz konusu yazıda ismen belirlenmiş önemli bileşenleri arasında “veya” şeklinde ifadenin yer aldığı, anılan bileşenlerden “araç maliyeti” bileşenine ilişkin olarak belirtilen kiralama ile akaryakıt maliyetlerinin birbirilerine alternatif bileşen olmadığı, dolayısıyla işin yerine getirilebilmesi için önem arz eden maliyetlerin açıkça belirlenmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde idare tarafından teklif fiyata dâhil giderler arasından isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, anılan isteklinin itirazen şikâyet başvurusuna konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****