KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/052

Gündem No : 32

Karar Tarihi : 24.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2781

BAŞVURU SAHİBİ:

Kalender Turizm Taşımacılık İnşaat Temizlik Hayvancılık Üretim Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adana Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1634048 İhale Kayıt Numaralı “Adana Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Bağlı Kuruluşlarının Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 2026 Yılı İçin 12 Aylık (01/01/2026-31/12/2026 Tarihleri Arası) Şoför Dahil Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 20.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adana Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Bağlı Kuruluşlarının Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere 2026 Yılı İçin 12 Aylık (01/01/2026-31/12/2026 Tarihleri Arası) Şoför Dahil Araç Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Kalender Turizm Taşımacılık İnşaat Temizlik Hayvancılık Üretim Pazarlama İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 28.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.12.2025 tarih ve 202251 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2546 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin; İdari Şartname’nin 45.5’inci maddesinde yer alan düzenleme gereği 44.035,97 TL’nin (asgari ücretin %20 fazlası, 45 TL yol ve 100 TL yemek) üzerinde işçilik bedeli öngörmesi nedeni ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunduğu özel sektör iş deneyimine ilişkin belgelerin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; sözleşmeye ilişkin damga vergisinin binde 9,48 oranını sağlamadığı, iş deneyiminin konusunun mevcut ihalenin konusuna ve benzer iş düzenlemesine uygun olmadığı, fiyat farkının iş deneyim tutarında dikkate alınmaması gerektiği, sunulan sözleşmeye konu işin kamuya yapılan bir işin alt yüklenicisi olarak yapıldığı, istekli tarafından iş deneyime konu iş sözleşme bedelinden daha düşük bedelle tamamlanmış olmasına rağmen buna ilişkin belgenin sunulmadığı, isteklinin iş deneyimi hesaplanırken sözleşme bedelini aşan herhangi bir tutarın iş deneyim olarak değerlendirilmemesi gerektiği, iş kapsamında çalışan personele ilişkin SGK belgelerinin sunulmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kısa bir süre önce ticari unvan değiştiği ancak sözleşmenin bu yeni unvan ve yetkililerce imzalandığı, kiralama sözleşmesi ile faturalardaki uyumsuzluk nedeniyle iş deneyimin reddi gerektiği, idarenin kira sözleşmesinin gerçekten yapılıp yapılmadığını ortaya koymak adına kiralama yapan firmanın bu araçlara sahip bulunup bulunmadığını araştırması ve aksi bir durum ile karşılaşılması halinde yaptırım hükümlerini uygulaması gerektiği, götürü bedel üzerinden araç kiralama işinin sözleşmeye bağlanmasının ticari hayata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ 78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “ a) Hizmet kapsamında çalışacak sürücüler için brüt asgari ücretin % 20 fazlası, 45,00 TL yol, 100,00 TL yemek, 10 saat fazla çalışma ücreti, resmi tatil ücreti ve sözleşme giderleri dahil tutarın altında ve üstünde sunulan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Bu giderler için KİK işçilik hesaplama modülü esas alınacaktır.

45.6. Sürücü ücretlerinin ödenmesinde;

a) Hizmet kapsamında çalışacak sürücüler için brüt asgari ücretin % 20 fazlası ücret, aylık fiilen çalışılan en fazla 26 gün üzerinden günlük brüt 100,00 TL yemek ücreti ve 45,00 TL yol ücreti ve 10 saat fazla mesai ödenecek olup, ücret bordrolarında brüt olarak gösterilecektir. Çalışılmayan günlerde (izin, rapor vb.) yol ve yemek ücreti ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme giderlerinin hesaplanmasında 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “ 2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu ücreti alınacağı hüküm altına alınmıştır. Öte yandan başvuruya konu ihalenin yaklaşık maliyet tutarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı (5.336.645,00 TL) aştığı görüldüğünden, %0,05 Kamu İhale Kurumu payının da hesaplamalara dahil edilmesi gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat açıklamaları ve düzenlemeler çerçevesinde, başvuruya konu edilen ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve bu kapsamda çalıştırılması öngörülen personelin işçilik maliyetlerinin hesaplanmasında asgari işçilik maliyetine %4 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlerin eklenmemesi, buna karşın söz konusu sözleşme giderleri ve genel giderlerin ilgili mevzuat uyarınca başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif bedelinin %1,567’sine tekabül eden tutarda hesaplanmasının gerektiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden hizmet kapsamında çalışacak sürücüler için brüt asgari ücretin % 20 fazlası, 45,00 TL yol, 100,00 TL yemek, 10 saat fazla çalışma ücreti, resmi tatil ücreti ve sözleşme giderleri dahil tutarın altında ve üstünde sunulan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde “ Bu giderler için KİK işçilik hesaplama modülü esas alınacaktır.” ifadesinin yer aldığı, bu düzenleme nedeniyle ihaleye teklif veren tüm isteklilerin asgari işçilik maliyeti hesabında sözleşme giderleri ve genel giderler hesabında en az %4 oranını dikkate alarak hesaplama yaptıklarının görüldüğü, dolayısıyla kesinleşen doküman düzenlemesi nedeniyle başvuruya konu ihalede sözleşme giderleri ve genel giderler hesabında kullanılacak oranın %4 olarak dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

KİK işçilik modülü üzerinden brüt asgari ücretin % 20 fazlası, 45,00 TL yol, 100,00 TL yemek, 10 saat fazla çalışma ücreti, resmi tatil ücreti ve sözleşme giderleri dahil tutarın hesaplanmasında söz konusu ihalede işçilik maliyetinin (aylık) 44.035,97 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik kalemine ilişkin teklifinin de modül üzerinde hesaplanan tutar ile aynı olduğu (44.035,97 TL) görüldüğünden başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Diğer kurum ve kuruluşlar ile kişilerin mecburiyeti” başlıklı 27’nci maddesinde “Noterler, damga vergisi ödenmemiş veya noksan ödenmiş kâğıtları vergi ve cezası ödenmedikçe tasdik edemezler veya bunların suretlerini çıkarıp veremezler.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.

...

(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.

(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.

(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.

(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72’nci maddesinde “72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz.

Kamuda veya özel sektörde yapılan her türlü sürücülü veya sürücüsüz araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından gerçek kişilere bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlere ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin, istekliler tarafından iş deneyimlerini göstermek için kullanılabileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyimi kapsamında 29.11.2024 tarihli Bayram Doğan Turizm Seyahat Gıda Tic. San. Ltd. Şti. ile düzenlenen sürücüsüz araç kiralama sözleşmesi ile ekinde damga vergisinin ödendiğine dair makbuz ile faturaları sunduğu, ilgili sözleşme damga vergisi oranın binde 1,89 oranında hesaplanacağına dair düzenlemeye yer verildiği,

Yapılan incelemede sözleşme tutarının 16.525.500 TL, damga vergisinin tutarının ise sözleşme tutarının binde 1,89 oranı olan 31.233,195 TL ile uyumlu olduğu, , iş deneyiminin konusunun mevcut ihalede düzenlenen benzer iş düzenlemesine uygun olduğu, sözleşmede fiyat farkına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, sunulan sözleşmeye konu işin kamuya yapılan bir işin alt yüklenicisi olarak yapıldığına dair herhangi bir emareye rastlanmadığı, başvuru sahibinin de bu konuda herhangi bir destekleyici veya kanıtlayıcı bir belge sunmadığı, istekli tarafından iş deneyime konu işin sözleşme bedelinden daha düşük bedelle tamamlanmadığı,

İsteklinin karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarının 6.948.099,19 TL olduğu, ilgili sözleşmenin tutarının ise 16.525.500 TL olduğu, sözleşme bedelini aşan herhangi bir tutarın iş deneyim olarak değerlendirilmediği, iş kapsamında çalışan personel olmadığından haliyle personele ilişkin SGK dökümünün sunulamayacağı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme üzerinde yer alan unvanının Bsmtur Taşımacılık İnşaat Turizm Elektrik Emlak Petrol Ürünleri Temizlik Peyzaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, bu unvanın mevcut unvanı ile aynı olduğu, kiralama sözleşmesinde yer alan iş süresinin 29.11.2024 – 15.10.2025 tarih aralığı olduğu, kesilen faturaların da bu tarih aralığında bulunduğu, faturaların toplam tutarının 16.525.500 TL ile sözleşme tutarı olan 16.525.500 TL ile uyumlu olduğu,

İdarenin kira sözleşmesinin gerçekten yapılıp yapılmadığını ortaya koymak adına kiralama yapan firmanın bu araçlara sahip bulunup bulunmadığını araştırması ve aksi bir durum ile karşılaşılması halinde yaptırım hükümlerini uygulaması gerektiği yönündeki başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak; sözleşme ekinde yer alan faturalar, damga vergisi makbuzu ile sözleşme düzenlemelerinin birbiri arasındaki uyumlu olduğu bununla birlikte başvuru sahibinin iddiasına dayanak herhangi bir bilgi/belge sunmadığı,

Götürü bedel üzerinden araç kiralama işinin sözleşmeye bağlanamayacağına dair herhangi bir mevzuat düzenlemesi bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 2’nci iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****