KİK Kararı: 2025/UH.I-2738
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2025/UH.I-2738
17 Aralık 2025
Yalvaç Yemek Hizmetleri Lojistik Otomotiv Bilgisayar İnşaat Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi
Niğde İl Sağlık Müdürlüğü
2025/1682814 İhale Kayıt Numaralı "2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmeti Alımı" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/051
Gündem No : 90
Karar Tarihi : 17.12.2025
Karar No : 2025/UH.I-2738
BAŞVURU SAHİBİ:
Yalvaç Yem. Hiz. Loj. Oto. Bil. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Niğde İl Sağlık Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2025/1682814 İhale Kayıt Numaralı “2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Niğde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yalvaç Yem. Hiz. Loj. Oto. Bil. İnş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 03.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.11.2025 tarih ve 200744 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/2357 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
İdare tarafından yükleniciye yapılacak bildirim doğrultusunda yemek üretimi yapılacak olması nedeniyle verilecek yemek sayısının belli olduğu halde ödeme için yemek yiyen kişi sayısının esas alınmasına yönelik Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinin (p) bendinde yer alan düzenlemenin yüklenici açısından hakkaniyetli olmayacağı,
-
Teknik Şartname’nin 5.4’üncü maddesinde yer alan düzenlemenin isteklilerin teklif maliyetini hesaplamada belirsizliğe ve tereddüde sebebiyet verebileceği ve sözleşmenin yürütümü aşamasında taraflar arasında ihtilaflara yol açacağı şöyle ki; anılan düzenlemede hasta ve diyet yemeklerinin sayısının bir gün önceden firmaya bildirileceği, ancak bir gün önceden bildirilmediği takdirde firmanın önceki günün yemek sayısını esas alarak yemek yapacağının belirtildiği, ancak hafta sonları ile resmi tatil günlerinde sağlık tesisi görevli personellerinin hafta içi günlerinden daha az sayıda olacağı, dolayısıyla yemek yiyen kişi sayısının hafta içi günlerinden daha az olacağı halde hafta içi günler ile aynı sayıda yemek üretilmesine yönelik söz konusu düzenlemenin hem isteklilerin teklif maliyeti hesaplarken belirsizliğe ve tereddüde sebebiyet verebileceği,
-
Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinin (p) bendinde yer alan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu şöyle ki ilgili düzenlemede el terminali cihazlarının arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması sorumluluğunun yüklenicinin kullanımdan kaynaklanan kusura bağlanmadığı,
-
İdare tarafından engelli işçiler nedeniyle ödenecek teşvik miktarları düşülmek suretiyle teklifler alınıp bu düşük teklifler üzerinden ödeme yapılacak olmasının hem Kanun’un getiriliş amacı ve madde kapsamına aykırı olacağı hem de Anayasa’nın 35’inci maddesi ile güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlaline sebebiyet vereceği, ayrıca, idare tarafından engelli işçilere ait teşvik indirimi dikkate alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasının, yaklaşık maliyeti etkileyerek sınır değer tutarında değişikliğe sebebiyet verebileceği,
- İhale aşamasında istekli tarafından engelli işçi aylık asgari işçilik birim fiyat hesabına işveren sigorta priminin dâhil edilmemesinin veya aynı ücret grubuna tabi olan engelli işçi ve diğer her bir işçi iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların farklı olarak verilmesinin, işin yürütümü aşamasında ihale tarihinden sonra asgari ücretin artması ile birlikte artış gösteren engelli sigortalılardan dolayı idarece Hazine tarafından karşılanan sigorta primi işveren hissesi tutarından vazgeçildiği şeklinde yorumlanarak fiyat farkı hesabının yapılması suretiyle hakedişlerin yükleniciye ödenmemesini de beraberinde getireceği,
-
İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 43.1.1’inci ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde (b1) akaryakıt katsayısının sıfır olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,
-
İhale dokümanında ihale konusu iş kapsamında çalışan personellerin fiilen işe gelmediği günler (hastalık, istirahat, yılık izin vb.) için yol bedellerinin hak ediş bedellerinden düşülerek yükleniciye ödeme yapılacağı yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesinin kamu zararına sebebiyet vereceği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeler Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “ Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
…
Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
3976000 Öğün
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Niğde İl Sağlık Müdürlüğümüze bağlı Sağlık Tesislerinin (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor FTR Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor Devlet Hastanesi, Niğde Ulukışla Devlet Hastanesi, Niğde Çiftlik Devlet Hastanesi, Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi ve Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi)” düzenlemesinin,
Teknik Şartname’nin “Yemek Hazırlığının Yapılması” başlıklı 5.3’üncü maddesinde ve idarece 05.11.2025 tarihinde yayımlanan zeyilnamede “…b) Yemek listeleri yemek menüsü hazırlama komisyonu tarafından aylık olarak hazırlanır ve firma sorumlusuna her ayın 25. Günü teslim edilir.
…
d) Yemek yapımı ile ilgili ön hazırlıklar bir gün önceden yapılacaktır. En az bir gün önceden temin edilecek malzemeler uygun saklama koşullarına göre hastanenin mutfağında muhafaza edilecektir.
…
p) Yüklenici mutfak, ambar ve depo, kat ofisleri, yemekhanede yangına karşı gerekli koruyucu her türlü tedbiri almak zorundadır. Sivil savunma uzmanının öngördüğü şartlarda hastanenin bulundurduğu her türlü yangın söndürme ile ilgili ekipmana ilave ekipman bulundurmak zorundadır. İş yeri tesliminde bu konu ile ilişkili liste sivil savunma uzmanından alınacaktır. Bu ekipmanın çalışır durumda tutulması yüklenicinin sorumluğundadır. Bu iş için ilave ücret talep edilemez. Yüklenici sigortasını yaptırmak zorundadır. Çalışan personele yangın söndürme tatbikatı yapılarak eğitim verilmesi zorunludur. Yüklenici yapılacak eğitim için izin alacak, yapılacak eğitimin tarihi ve saatini bildirerek, eğitime katılanların imzalı listesini idareye teslim edecektir.
Yemek hizmetinden yararlanacak bütün personel için elektronik kart kurum tarafından verilecektir. Elektronik kart sistemi ve turnike sistemi hizmet veren bütün yemekhanelerde kurum tarafından kurulacak, turnike sistemi çalışır durumda yüklenici firmaya teslim edilecek, herhangi mekanik veya yazılımsal arıza durumunda yaptırılması veya rutin bakımları ile bütün giderler ilgili yüklenici firmaya ait olacaktır. Elektronik kart sisteminin arızalı olduğu günlerde, ilgili sağlık tesis tarafından komisyon kurulacak ve öğün sayıları kurulan bu komisyon tarafından belirlenecektir.
Servislerde yatan hasta ve refakatçilerin yedikleri yemeklerin sayılarının; dijital, Hastane HBYS sistemine uyumlu el terminali kurum tarafından verilecek olup öğün sayılarının veri giriş işlemleri yüklenici firmaya ait olacaktır. El terminali sisteminin arızası durumunda mekanik veya yazılımı ile ilgili ücretlerin tamamı yüklenici firmaya ait olacak olup, denetim kontrolü idare tarafından yapılacaktır. El terminali cihazlarının arızalanması halinde yüklenici firma tarafından 24saat içerisinde hiçbir ücret talep etmeksizin arızayı giderecektir. Arızası 24 saat içerisinde giderilemeyen el terminali cihazı sözleşme tasarısı özel aykırılık hallerinde bahsi geçen cezai işleme düşmemesi için (3 gün) içerisinde yenisi ile değiştirilecek ve yüklenici tarafından bu değişim için hiçbir ücret talep edilmeyecektir. Şeklinde değiştirilmiştir. …
x) Haftanın 7 günü sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeğini belirlenen yerlerde pişirilmesi; pişmiş yemeğin önceden belirlenmiş adedine göre Hastane, tesis veya ek binalarına nakli; buradaki mutfak ve tesislerde sıhhi koşullarda muhafazası, hasta ve refakatçileri ile görev yerinden ayrılamayan personel için odalarına kadar nakli, bunun haricinde kalan personele ise ana yemek salonlarındaki self servis düzeninde dağıtımı, özel yemek salonlarında porselen tabaklı yemek servisi, ekmek, peçete, ıslak mendil, su servisi, bulaşıkların yıkanması, self servis bölümünün ve mutfağın temizliğini yapmak yükleniciye aittir.…” düzenlemesinin,
Anılan Şartname’nin “Rasyonların Düzenlenmesi ve Yemeklerin Siparişi” başlıklı 5.4’üncü maddesinde, “Yüklenici hazırlayacağı kahvaltı ve yemek ile ilgili yaklaşık sayıları bir gün önceden 15.30’a kadar hastane idaresinden öğrenecektir. Yemeğin eksik çıkmaması için yüklenici gerekli önlemleri alacaktır. Yeterli yemek çıkarılmaması halinde kurum yüklenici hakkında cezai işlem yapacaktır.
Hasta ve diyet yemeklerinin sayısı bir gün önceden firmaya bildirilecek, ancak firma bu sayıda zorunlu hallerde +- % 15 değişikliği peşinen kabul edecektir. Bir gün önceden yemek sayısı bildirilmediği takdirde firma önceki günün yemek sayısını esas alarak yemek yapacaktır.” düzenlemesinin,
**** Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 16’ncı maddesinde “…19. Yükleniciye yapılacak ödemeler, günlük dağıtımı yapılan kahvaltılık, yemek, diyet yemeği sayısına göre yapılır. Her gün dağıtımı yapılacak kahvaltı, öğle, akşam yemeklerinin miktarları ve çeşitleri bir gün önceden İdare tarafından Yükleniciye bildirilir. Bildirilen sayı üzerinden yemek hazırlanır. Yemek dağıtımı sayısal açıdan da idare tarafından denetlenir. Yüklenici, kahvaltı, yemek, diyet yemeği listelerinin kendisine verilmesinden itibaren gerekli hazırlıkları yapmak zorundadır.
20. Yükleniciye yemek listelerinin bildirilmesinden sonraki gün içinde hasta yatışı yapılması durumunda, ilgili birim sorumluları tarafından Yükleniciye iletilmesini takiben Yüklenici gerekli çalışmayı yaparak, hastanın yemeği karşılanacaktır. Taburcu, izinli olarak evlerine gönderilen hastalara ait yemekler iptal edilerek listelerden düşülecektir.
21. Ödemelerde rasyon kayıtları esas alınacaktır. İdarenin belirleyeceği görevli personel tarafından günlük rasyonlar aylık rasyon olarak düzenlenip sorumlu personel ve diyet hizmetleri tarafından imzalanarak aylık hak ediş evraklarına eklenecektir. Ödemeler bu rasyonlarda belirtilen miktarlar üzerinden yapılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
**** İdarece 05.11.2025 tarihinde bir zeyilname yayımlandığı, yayımlanan zeyilnamede yer alan bazı düzenlemelerin ihale dokümanının son haline eklenmediği görülmüştür.
**** Şikayete konu ihalenin Niğde İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesislerinin yemekhanelerinde verilmesi öngörülen 3976000 öğün yemek hizmetine ilişkin olduğu, Teknik Şartname içeriğinde yapılacak ödemelerin mevcut tüketilen öğün sayısı üzerinden hesaplanacağı, net sayıların belirlenmesinde turnike geçişlerinin ve arıza durumunda ilgili sağlık tesisi tarafından kurulacak komisyon tarafından tutulan kayıtların göz önünde bulundurulacağı anlaşılmış olup Kanun’un anılan maddesi gereğince de ihale konusu işin sözleşme sürecinde iş artışı ve eksilişine ilişkin hükümlerin geçerli olduğu anlaşılmıştır.
**** Yukarıda anılan doküman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, işin ifası süresince tüketilmesi öngörülen toplam yemek adedinin ihale dokümanında düzenlendiği, isteklilerin tekliflerini birim fiyat teklif cetveli içeriğinde yer alan toplam öğün adedi ve personel giderleri doğrultusunda oluşturmaları gerektiği, sözleşmenin ifası sürecinde ise yemek yiyecek kişi sayısının değişebileceği, tüketilen öğün sayısında oluşabilecek değişimler göz önünde bulundurularak günlük dağıtımı yapılan kahvaltılık, yemek, diyet yemeği sayısına göre rasyonda belirtilen miktarlar üzerinden ödeme yapılacağının düzenlendiği, aksi takdirde idarenin tüketmediği öğünlerin bedelini ödeyerek kamu zararına sebebiyet verileceği, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin sözleşmenin ifası sürecinde geçmiş yılların verilerini göz önünde bulundurarak öğün sayılarını hesaplayarak işi tamamlayabilecekleri, ayrıca 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi gereğince birim fiyat sözleşmelerde süre hariç ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde %20 iş artışı yapılabileceği, ilaveten sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle işin tamamlanacağının anlaşılması durumunda yükleniciye kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'inin geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödeneceğinin anlaşıldığı, dolayısıyla birim fiyat ile sözleşmeye bağlanan işlerde iş artışı ve iş azalışının olabileceği, anılan durumun hali hazırda tekliflerin oluşturulmasını engeller nitelikte olmadığı ve yapılan değerlendirme gereği idare tarafından yükleniciye ödemenin yenilen öğün üzerinden yapılmasında mevzuat açısından bir aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Rasyonların Düzenlenmesi ve Yemeklerin Siparişi” başlıklı 5.4’üncü maddesinde, “Yüklenici hazırlayacağı kahvaltı ve yemek ile ilgili yaklaşık sayıları bir gün önceden 15.30’a kadar hastane idaresinden öğrenecektir. Yemeğin eksik çıkmaması için yüklenici gerekli önlemleri alacaktır. Yeterli yemek çıkarılmaması halinde kurum yüklenici hakkında cezai işlem yapacaktır.
Hasta ve diyet yemeklerinin sayısı bir gün önceden firmaya bildirilecek, ancak firma bu sayıda zorunlu hallerde +- % 15 değişikliği peşinen kabul edecektir. Bir gün önceden yemek sayısı bildirilmediği takdirde firma önceki günün yemek sayısını esas alarak yemek yapacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
**** İlgili düzenlemeden yüklenicinin hazırlayacağı kahvaltı ve yemek ile ilgili yaklaşık sayıları bir gün önceden hastane idaresinden öğreneceği, hasta ve diyet yemeklerinin sayısının bir gün önceden yükleniciye bildirileceği, ancak yüklenicinin bu sayıda zorunlu hallerde +- % 15 değişikliği kabul edeceği, bir gün önceden yemek sayısı bildirilmediği takdirde yüklenicinin önceki günün yemek sayısını esas alarak yemek yapacağı anlaşılmıştır.
**** Yapılan incelemede, yemek hizmeti alımı ihalelerinde öğün miktarlarının idare tarafından tahmini olarak hesaplandığı ve yaklaşık maliyetin de idarece hesaplanan öğün miktarlarına göre belirlendiği, istekliler tarafından tekliflerin idarece tahmini olarak belirlenen ve ihale dokümanına yansıtılan öğün miktarlarına göre oluşturulacağı, işin yürütülmesi sırasında ise tüketilen öğün/hasta sayısındaki değişmelere bağlı olarak, idarece ihaleye çıkılmadan önce ihtiyacın tespiti aşamasında tahmini olarak belirlenen öğün miktarlarının değişmesinin söz konusu olabileceği, bu olası değişimler göz önünde tutularak tüketilen yemek sayısı üzerinden ödeme yapılmasının düzenlendiği, aksi takdirde idarenin faydalanmadığı hizmetin bedelini ödemekle karşı karşıya kalarak kamu zararına sebep olacağı, diğer yandan ilgili doküman düzenlemelerinde hasta ve diyet yemeklerinin sayısının bir gün önceden firmaya bildirileceği ve zorunlu hallerde +- % 15 değişikliğinin firma tarafından peşinen kabul edileceğinin ifade edildiği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve bu alanda tecrübe sahibi olan isteklilerin de bu hususları göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlamalarının bekleneceği, bu çerçevede iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdarece 05.11.2025 tarihinde yayımlanan zeyilnamede “p) Servislerde yatan hasta ve refakatçilerin yedikleri yemeklerin sayılarının; dijital, Hastane HBYS sistemine uyumlu el terminali kurum tarafından verilecek olup öğün sayılarının veri giriş işlemleri yüklenici firmaya ait olacaktır. El terminali sisteminin arızası durumunda mekanik veya yazılımı ile ilgili ücretlerin tamamı yüklenici firmaya ait olacak olup, denetim kontrolü idare tarafından yapılacaktır. El terminali cihazlarının arızalanması halinde yüklenici firma tarafından 24 saat içerisinde hiçbir ücret talep etmeksizin arızayı giderecektir. Arızası 24 saat içerisinde giderilemeyen el terminali cihazı sözleşme tasarısı özel aykırılık hallerinde bahsi geçen cezai işleme düşmemesi için (3 gün) içerisinde yenisi ile değiştirilecek ve yüklenici tarafından bu değişim için hiçbir ücret talep edilmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
**** Aktarılan Teknik Şartname düzenlemesinden servislerde yatan hasta ve refakatçilerin yedikleri yemeklerin sayılarının; idare tarafından verilen hastane HBYS sistemine uyumlu el terminali ile tespit edileceği ve bu kapsamdaki veri girişinin yüklenici tarafından yapılacağı, ayrıca el terminali sisteminin arızası durumunda mekanik veya yazılımı ile ilgili ücretlerin tamamının yüklenici firmaya ait olacağı anlaşılmış olup, mevcut düzenlemeden iddia konusu el terminali cihazının yükleniciden kaynaklı arıza durumunda masraflarının kendisine ait olduğu sonucunun çıkarıldığı, kaldı ki mevcut düzenlemede her hal ve koşulda el terminali cihaz arızasının yüklenici tarafından karşılanması gerektiğine ilişkin açık bir düzenleme de bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır. Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranının hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır. Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.
...
Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.” hükmü,
**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
...
78.5.2. İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.
...
78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.
78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca, ayni teklif verileceği belirtilen yemek ve yol giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi esastır. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.
...
78.28. İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır...” açıklaması,
**** İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ve idarece 05.11.2025 tarihinde yayımlanan zeyilnamede “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
1- Eğitim, (eğitimler mesai saatleri içerisinde yapılacak olup fazla çalışmaya mahal verilmeyecektir.) vb. bütün giderler ile ihale kapsamında yapılacak olan malzeme dahil yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmetleri ile ilgili olarak teknik şartnamede istenen sayıda ve nitelikte makine, araç, gereç, tesis ve ekipmanları ile her türlü tüketim malzemelerinin gideri ve mutfakta firma tarafından bulundurulması gereken araç ve gereçler için gerekli olan makine ve demirbaşlara ait maliyetlerin tamamı sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek olup, bunların hastaneler ambarına getirilmesi için yapılan masraflar, muayene, tahlil ve tahlile gönderme giderlerinin tamamı, atık yağların imhasına ilişkin giderler,
2- İşin yapılışı esnasında idareye ait mutfaklarda kullanılan süzme sayaçlar üzerinden kullanılacak elektrik, su bedelleri, mutfakta kullanılacak tüp gaz veya doğal gaz bedelleri, (Teknik Şartname 80. Sayfada elektrik, su bedelleri, mutfakta kullanılacak tüp gaz veya doğal gaz aylık ortalama sayaç tablosu mevcuttur.)
3- Mutfak, yemekhane, gıda ambarları ve ilgili yerlerin 15 (Onbeş) günde bir haşerelere karşı ilaçlama bedelleri ve temizlik, boya badana bedelleri ve tadilat giderleri.
4- Yüklenici, iş ve iş yerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluğunu, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu Maddesinde belirtilen esaslar çerçevesinde mutfaklarda ve yemekhanelerde yangın ve besin zehirlenmelerine karşı sigorta yaptırarak sigorta poliçesini ibraz edecektir. Yüklenici gıda zehirlenmelerine karşı koruyucu önlemleri almak ve uygulamak zorundadır. Kurumda hekim tasdikli besin zehirlenmesi raporu alan aynı anda en az 15 kişi olduğu takdirde bu kişilerin sağlık masrafları ve iş gücü kayıplarının maddi tazminatı yüklenici tarafından karşılanmak üzere; Hastanelerimizi kapsayacak şekilde besin zehirlenmelerine karşı toplam 10.000.000,00 TL (On milyon Türk Lirası), ölüm halinde kişi başına 1.000.000,00 TL (Bir milyon Türk Lirası), hastanede yatarak geçirilen her gün için kişiye ödenecek 1.000,00 TL (Bin Türk Lirası) ve tedavi masraflarının tamamının karşılanması için belirli miktarlar üzerinden sigorta yaptıracak ve sigorta poliçesini, işe başlama tarihi itibariyle ye ibraz etmek zorundadır. Tüm Mutfakları, yemekhane ve ekipmanlarının yangına karşı tüm riskler göz önünde bulundurularak 3.000.000,00 TL (Üç Milyon Türk Lirası) teminatla yangın sigortası yaptıracaktır. Yüklenici yangın sigortası poliçesini işe başlama tarihi itibariyle ibraz etmek zorundadır.
5- Çalışanların sağlık taraması giderleri,
6- İdarece verilecek ya da isteklinin kendisince temin edilecek demirbaş, makine, araç-gereç ve ekipmanın eksiksiz olarak sürekli çalışır durumda bulundurulmasının ya da arızalanma ve arızanın onarımları ile rutin bakımları ve kullanılacak her türlü sarf malzeme, yedek parça giderleri.
7- İhale konusu işi yerine getirmek için teknik şartnamede niteliği ve sayısı belirtilen personel ücretleri (Maaş, vergi, SGK Pirimi, vb. giderler.)
8- Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam gün sayısı; 01.01.2026-31.12.2027 tarihlerinde 31 (Otuzbir) gündür. Bu nedenle 01.01.2026-31.12.2027 tarihlerinde çalışılacak her bir Ulusal bayram ve tatil gününde; Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ana Bina, Çocuk hastanesi ve Göğüs-Psikiyatri ek hizmet binasında 33 (Otuzüç) işçi, Niğde Bor FTR Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Niğde Bor Devlet Hastanesinde 12 (Oniki) işçi, Niğde Ulukışla Devlet Hastanesinde 3 (Üç) İşçi, Niğde Çiftlik Devlet Hastanesinde 3 (Üç) işçi, Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesinde 2 (İki) işçi ve Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi 2 (İki) işçi olmak üzere toplamda 55 (Ellibeş) İşçi çalıştırılacak olup çalıştıkları gün sayısı doğrultusunda ödeme alacaklardır.)
9- "İş kapsamında "Brüt Yol ücreti Niğde Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 20,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Bor Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 20,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Ulukışla Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 30,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Altunhisar Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 20,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Çiftlik Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 30,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün olarak hesap edilecektir. Ayrıca Çamardı Belediye Başkanlığının 26.09.2025 tarih ve 289605509 sayılı yazısı ile şehir içi yolcu Taşıma uygulaması olmadığını beyan ettiğinden Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesinde çalışan personele yol ücreti verilmeyecek olup birim fiyata yol gideri dahil edilmeyecektir.
10- "İş kapsamında" çalışacak personelin yemekleri ayni olarak Niğde İl Sağlık Müdürlüğümüze bağlı sağlık tesislerinde dağıtılan yemek ile karşılanacak olup; İstekli/İstekliler tekliflerinde "2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmeti Alımında" çalışacak personellerinin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görmeyecektir.
11- Hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak personele verilecek giyecek bedeli (Giyecek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Her bir işçiye ayni olarak verilecek giyeceğin özellikleri ve sayısı teknik şartnamenin 4. Sayfası 4.10. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.)
12- Detayları teknik şartnamenin ilgili maddesinde verilen gramajlara uygun olarak ve örnek menü dikkate alınarak yemek hazırlama ve serviste kullanılan yiyecek malzemeleri (ekmek ve su dâhil) giderleri.
13- Mutfak rögar ve süzgeçleri ile sıhhi tesisatlarında meydana gelebilecek tıkanıklıkların giderilmesi giderleri ve elektrik tesisatında oluşabilecek arızaların tamiri giderleri.
14- Teknik Şartnamenin 5.7. "Yemeklerin Dağıtımı" maddesinde belirtildiği gibi (İhale konusu yemek hizmetinin ifasında. Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi ne bağlı Toki Ruh. Sağlığı. Merkezi ile Ek Hizmet Binasına yemek taşımalı gideceğinden, pişirilen yemeklerin dağıtım soğuk taşıma özellikli araç ile yapılacaktır.)
15- Bor ADSM (Bor Ek Hizmet Birimi, daha önce Niğde Bor Devlet Hastanesi yerleşkesinde yer almakta iken, Ahmet Kuddusi Mahallesi 222. Sokak No:21 adresinde bulunan eski Bor İlçe Sağlık Müdürlüğü binasına taşınması nedeni ile) ve 2025 Yılı içerisinde açılması planlanan Efendibey Mahallesinde bulunan halen inşaatı devam eden Niğde Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi hizmete başladığında hizmet taşımalı gideceğinden, pişirilen yemeklerin dağıtım soğuk taşıma özellikli araç ile yapılacaktır.
16- Hizmetin yerine getirilebilmesi için yukarıda sayılan hususların dışında kalan ve teknik şartnamede ayrıntılı olarak belirtilen tüm giderler ve Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliğinde yer alan bağlayıcı hususlar dahil edilecektir.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %2,25 (İkivirgülYirmiBeş) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesi,
**** Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “Niğde İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı sağlık tesislerinde yemek ve kahvaltı planlama, hazırlama, servis, dağıtım hizmetlerinin ve hizmet süresince gerçekleştirilmesi gerekli bulaşık, temizlik, bakım-onarım, atıkların toplanması gibi işlemlerin; hijyen ve sanitasyon kurallarına, Sağlık Bakanlığı yönetmeliklerine, ilgili kriterlere uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak.
Şartname hükümleri; ulusal yada uluslararası kriterlerde değişlik olduğunda; uyumlu olarak insan sağlığını ilgilendiren tüm konularda ilgili maddeler tarafların mütalaasına gerek kalmadan kendiliğinden değişir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “24 Aylık Yemek Hizmeti Alım İhalesi Değerlendirme Tablosu en az Çalıştırılacak Personel Sayısı ve Nitelikleri” başlığı altında “
| Personel Ünvanı | Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi İle Ek Hizmet Binaları | Bor Ftr. | Bor D.H | Çiftlik D.H | Ulukışla D.H | Altunhisar İ.D.H. | Çamardı İ.D.H. | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aşçı Başı | 1 | - | 1 | - | - | - | - | 3 |
| Aşçı | 7 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 13 |
| Aşçı Yrd. | 8 | 1 | 2 | 1 | - | 2 | 2 | 16 |
| Bulaşıkçı | 11 | 2 | 3 | 1 | 1 | - | - | 18 |
| Sorumlu Garson | 1 | 1 | - | - | - | - | - | 2 |
| Garson | 31 | 2 | 2 | 1 | 1 | - | - | 37 |
| Sorumlu Personel | 1 | - | - | - | - | - | - | 1 |
| TOPLAM | 60 | 8 | 9 | 4 | 3 | 3 | 3 | 90 |
Not: Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalıştırılacak toplam 7 Aşçıdan 2 Aşçı Engelli Personel Olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.
****1. Kısım Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ana Bina, Çocuk hastanesi ve Göğüs-Psikiyatri ek hizmet binası Kayıt Numarası (İKN): 2025/1682814
| A 2 | B 3 |
|---|---|
| Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 |
| Birimi | İşçi Sayısı |
| 1 | Sorumlu Personel (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %100 fazlası) |
| 2 | Aşçıbaşı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %90 fazlası) |
| 3 | Aşçı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 4 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 5 | Sorumlu Garson (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 6 | Garson (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) |
| 7 | Bulaşıkçı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) |
| 8 | Aşçı Engelli Personel (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| _I. ARA TOPLAM (KDV Hariç)_6 | __ |
| Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 |
| 1 | Normal Yemek |
| 2 | Normal Kahvaltı |
| 3 | Diyet Yemek |
| 4 | Diyet Kahvaltı |
| 5 | Aşçıbaşı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 90 Fazlası |
| 6 | Aşçı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 4 = 124 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 7 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 5 = 155 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 70 Fazlası |
| 8 | Bulaşıkçı (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 8 = 248 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 40 Fazlası |
| 9 | Garson (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 14 = 434 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 50 Fazlası |
| 10 | Sorumlu Garson (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 70 Fazlası |
| _II. ARA TOPLAM (KDV Hariç)_8 | __ |
| KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) | __ |
2. Kısım Niğde Bor FTR Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor Devlet Hastanesi, Niğde Ulukışla Devlet Hastanesi, Niğde Çiftlik Devlet Hastanesi, Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi ve Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi Kayıt Numarası (İKN): 2025/1682814
| A 2 | B 3 |
|---|---|
| Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4 |
| Birimi | İşçi Sayısı |
| 1 | Aşçı (Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 2 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 3 | Aşçı (Niğde Çiftlik İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 4 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Çiftlik Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 5 | Garson (Niğde Çiftlik İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) |
| 6 | Bulaşıkçı (Niğde Çiftlik İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) |
| 7 | Aşçı (Niğde Ulukışla İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 8 | Garson (Niğde Ulukışla İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) |
| 9 | Bulaşıkçı (Niğde Ulukışla İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) |
| 10 | Aşçı (Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 11 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 12 | Aşçı (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 13 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 14 | Sorumlu Garson (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 15 | Garson (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) |
| 16 | Bulaşıkçı (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) |
| 17 | Aşçıbaşı (Niğde Bor Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %90 fazlası) |
| 18 | Aşçı (Niğde Bor Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %80 fazlası) |
| 19 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Bor Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası) |
| 20 | Garson (Niğde Bor Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %50 fazlası) |
| 21 | Bulaşıkçı (Niğde Bor Devlet Hastanesi)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası) |
| _I. ARA TOPLAM (KDV Hariç)_6 | __ |
| Sıra No | İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 |
| 1 | Normal Yemek |
| 2 | Normal Kahvaltı |
| 3 | Diyet Yemek |
| 4 | Diyet Kahvaltı |
| 5 | Aşçı (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 2 = 62 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 6 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 70 Fazlası |
| 7 | Bulaşıkçı (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 40 Fazlası |
| 8 | Garson (Niğde Bor F.T.R. Eğitim ve Araştırma Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 2 = 62 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 50 Fazlası |
| 9 | Aşçıbaşı (Niğde Bor Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 90 Fazlası |
| 10 | Aşçı (Niğde Bor Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 11 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Bor Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 70 Fazlası |
| 12 | Bulaşıkçı (Niğde Bor Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 40 Fazlası |
| 13 | Garson (Niğde Bor Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 2 = 62 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 50 Fazlası |
| 14 | Aşçı (Niğde Çiftlik İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 15 | Bulaşıkçı (Niğde Çiftlik İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 40 Fazlası |
| 16 | Garson (Niğde Çiftlik İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 50 Fazlası |
| 17 | Aşçı (Niğde Ulukışla İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 18 | Bulaşıkçı (Niğde Ulukışla İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 40 Fazlası |
| 19 | Garson (Niğde Ulukışla İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 50 Fazlası |
| 20 | Aşçı (Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 21 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 70 Fazlası |
| 22 | Aşçı (Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 80 Fazlası |
| 23 | Aşçı Yardımcısı (Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi) (Ulusal Bayram Ve Tatil Günleri) (Toplam Tatil Gün Sayısı 31 x Tatilde Çalışacak Toplam İşçi Sayısı 1 = 31 Gün) Brüt Asgari Ücretin % 70 Fazlası |
| _II. ARA TOPLAM (KDV Hariç)_8 | __ |
| KISIM TOPLAM TUTARI(KDV Hariç) | __ |
**** Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri olduğu, iş kapsamında 90 kişinin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
**** Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden; isteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla, idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtileceği, bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacağı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi uyarınca işverenlerin elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde toplam işçi sayısının %3’ü oranında engelli işçi çalıştırılacağı, bu oranların hesaplanması sonucunda, yarıma kadar olan kesirlerin dikkate alınmayacağı, yarım ve daha fazla olan oranların tama dönüştürüleceği anlaşılmaktadır.
**** İhale dokümanında bahse konu ihalede aşçı olarak toplamda 2 engelli personelin istihdam edileceğinin düzenlendiği ve birim fiyat teklif cetvelinde 2 engelli işçi için ayrı satır açıldığı görülmüştür.
**** Yapılan değerlendirme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı maddesinde isteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubunun İdari Şartname’nin ilgili maddesinde belirtileceği ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacağı hususunun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde bir zaruret olduğu, bununla birlikte, kamu ihale mevzuatında, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde engelli personel çalıştırılmasına veya birim fiyat teklif cetvelinde engelli personel için ayrı satır açılmasına engel bir hususun bulunmadığı, bu çerçevede, bahse konu ihalenin de personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu ve ihale kapsamında 90 adet personelin çalıştırılacağı göz önünde bulundurulduğunda, çalıştırılacak personelin 2’sinin engelli işçi statüsünde belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanının tüm istekliler için söz konusu olduğu, bu bağlamda ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulmasında mevzuata bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
**** Öte yandan, başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde idare tarafından engelli işçilere ait teşvik indirimi dikkate alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin hesaplanması nedeniyle engelli işçilere ait girdiler bakımından yaklaşık maliyetin eksik hesaplandığı, idarece eksik hesaplanan engelli işçilik girdilerinin, yaklaşık maliyetin etkilediği sınır değer hesaplaması tutarında değişiklik yaratacağı ileri sürülmüş ise de, ilgili mevzuat hükümlerinden yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı, idareye şikâyet başvurusunun 03.11.2025 tarihinde yapıldığı ve ihale tarihinin ise 19.11.2025 olduğu dikkate alındığında, şikayet başvurusunun yapıldığı tarihte ihalenin henüz gerçekleştirilmediği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin gizliliğini koruduğu ve bu aşamada yaklaşık maliyete ilişkin tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, iddianın anılan kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.” hükmü,
**** 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. ... (2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” hükmü,
Aynı Esaslar’ın**** “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere
göre hesaplanır:
...
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = An x B x ( Pn-1)
İn AYn Yn Gn Mn
Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——
İo AYo Yo Go Mo
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde
uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat
farkı katsayısını,
d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını
temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık
oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
...
ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir
katsayıyı,
...
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.
(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;
a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,
b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,
AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,
c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için
fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,
...
d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı ‘Makine ve Ekipmanlar b.y.s.’, 28.1 numaralı ‘Genel Amaçlı Makineler’, 28.2 numaralı ‘Diğer Genel Amaçlı Makineler’, 28.3 numaralı ‘Tarım ve Ormancılık Makineleri’, 28.4 numaralı ‘Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları’, 28.9 numaralı ‘Diğer Özel Amaçlı Makineler’ sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
ifade eder.
(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun ‘Genel’ sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı ‘Gıda Ürünleri’ sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.
(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.” hükmü,
**** Anılan Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.
a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.
...
(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,
**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.
81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğu kabul edilir. Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde; Malzeme dâhil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3), ... asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması yer almaktadır.
**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 - 2027 Yılları 24 Aylık 3976000 Öğün Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
3976000 Öğün
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Niğde İl Sağlık Müdürlüğümüze bağlı Sağlık Tesislerinin (Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor FTR Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor Devlet Hastanesi, Niğde Ulukışla Devlet Hastanesi, Niğde Çiftlik Devlet Hastanesi, Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi ve Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi)” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
43.1.1.
_1. Kısım Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ana Bina, Çocuk hastanesi ve Göğüs-Psikiyatri ek hizmet binası için:
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):_
| __Katsayı | Endeks |
|---|---|
| __a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) | __0,18 |
| _ | |
| a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) | 0 |
| b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) | 0 |
| b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) | 0 |
| b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) | 0,82 |
| _ | |
| c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) | 0 |
_
1. Kısım Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ana Bina, Çocuk hastanesi ve Göğüs-Psikiyatri ek hizmet binası kısmı için: Fiyat Farkı Açıklamaları
Tüm kısımlar için: Fiyat Farkı Açıklamaları
Fiyat Farkı Açıklamaları
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 5. ve 6. maddesi gereğince fiyat farkı verilecektir.
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) Go, Gn Malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks tablosunun 10 numaralı 'Gıda Ürünleri' sütunundaki sayı
2. Kısım Niğde Bor FTR Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor Devlet Hastanesi, Niğde Ulukışla Devlet Hastanesi, Niğde Çiftlik Devlet Hastanesi, Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi ve Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi için:
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):_
| ____Katsayı | Endeks |
|---|---|
| a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) | __0,29 |
| _ | |
| a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) | __0 |
| _ | |
| b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı) | 0 |
| b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) | 0 |
_
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)| 0,71| Go, Gn| Malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks tablosunun 10 numaralı 'Gıda Ürünleri' sütunundaki sayı
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)| 0| __| _
_
_
2. Kısım Niğde Bor FTR Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Niğde Bor Devlet Hastanesi, Niğde Ulukışla Devlet Hastanesi, Niğde Çiftlik Devlet Hastanesi, Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesi ve Niğde Altunhisar İlçe Devlet Hastanesi kısmı için: Fiyat Farkı Açıklamaları
Tüm kısımlar için: Fiyat Farkı Açıklamaları
Fiyat Farkı Açıklamaları
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 5. ve 6. maddesi gereğince fiyat farkı verilecektir.
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) Go, Gn Malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks tablosunun 10 numaralı 'Gıda Ürünleri' sütunundaki sayı.”_ düzenlemesi,
**** İdarece 05.11.2025 tarihinde yayımlanan zeyilnamede “İhale konusu yemek hizmetinin ifasında. Niğde Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Toki Ruh. Sağlığı. Merkezi ile Ek Hizmet Binasına yemek taşımalı gideceği ayrıca Niğde ağız ve Diş Sağlığı Hastanesine taşımalı yemek hizmet götürülmesi kaldırılmıştır. Hizmetin ifasında yakıt ve şoför gideri hesaplamaya gerek kalmamıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
**** Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından; hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasına ilişkin olarak anılan Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüllerin kullanılması gerektiği, fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak formüllerde yer alan; (a1) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını, (b1) katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, (b3) katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil ettiği, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihale dokümanında gösterileceği ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin belirleneceği, hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanabilmesi için ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi gerektiği, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapılmasının zorunlu olduğu, işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile ağırlık oranı katsayıların belirleneceği, tali unsurlara ilişkin ağırlık oranı belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğunun kabul edileceği anlaşılmaktadır.
Başvuruya konu ihalenin 24 aylık 3976000 öğün malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmeti alımı __ olduğu ve araç ile yemeklerin taşınacağına ilişkin hükümlerin zeyilname ile ihale dokümanından çıkarıldığı anlaşılmıştır.
**** Mevcut ihalede halihazırda yemeklerin araç ile taşınmasına ilişkin düzenlemelerin idarece yayımlanan zeyilname ile ihale dokümanından çıkarıldığı dolayısıyla ortada fiyat farkı hesaplanmasını gerektirecek herhangi bir akaryakıt gideri kalmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Saklı haklar” başlıklı 45’inci maddesinde “Toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmelerine hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatillerde işçilere tanınan haklara, ücretli izinlere ve yüzde usulü ile çalışan işçilerin bu Kanunla tanınan haklarına aykırı hükümler konulamaz. Bu hususlarda işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış haklar saklıdır.” hükmü,
Anılan Kanun’un “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü,
Bahse konu Kanun’un “Yıllık izin ücreti ” başlıklı 57’nci maddesinde “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
Bu ücretin hesabında 50nci madde hükmü uygulanır…” hükmü,
**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.
__
__
__
Bununla birlikte, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 28 veya 29 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı (artık gün/kıst ay) kapsamında çalışılacak toplam gün sayısı ile bu süre içerisinde yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısının, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.
78.14. İdari şartnamelerde ücret ile nakdi olarak ödenecek yemek ve yol gibi giderlerin net olarak ödeneceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. İdari şartnamede yer alan bu bedellerin brüt olduğu belirtilmemiş olsa bile bu tutarlar brüt olarak kabul edilecek ve buna göre işlem yapılacaktır.
78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır.
78.16. İdari şartnamede çalışacak personelin yemek veya yol maliyetinin idarenin yemekhanesinden veya personel servisinden karşılanacağı ve bedelinin yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair bir düzenleme yapılmışsa, yemek ve yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecektir. Bu durumda her bir personel için hakedişten kesilecek yemek veya yol bedelinin tutarı idari şartnamede gösterilecektir. Hakedişten kesilecek bu yemek veya yol bedelinin, idare personeli için öngörülen yemek veya yol bedelinde bir artış yapılsa bile değiştirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yemek ve yol bedelinin yıl içinde meydana gelecek artışları da kapsayacak şekilde tahmini bir bedel olarak belirlenmesi gerekecektir.
78.17. Yol giderine ilişkin olarak personele mutat taşıt bileti verilmesi öngörülürse, yol bedelinin ayni olarak karşılanacağı kabul edilecek ve eğer bu maliyet faturalandırılabiliyorsa KDV hariç hesaplanacaktır. Aylık bilet, abonman kartı ya da toplu olarak alınan bilet fiyatlarının günlük bilet fiyatlarından daha düşük olması halinde, günlük bilet fiyatı yerine bu fiyatlar dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır.
…
78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır...” açıklaması,
İdarece 05.11.2025 tarihinde yayımlanan zeyilnamede “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “9- "İş kapsamında "Brüt Yol ücreti Niğde Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 20,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Bor Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 20,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Ulukışla Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 30,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Altunhisar Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 20,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün, Niğde Çiftlik Belediyesinin vermiş olduğu tarife olan tek yön 30,00-TL üzerinden gidiş-dönüş 26 (Yirmialtı) gün olarak hesap edilecektir. Ayrıca Çamardı Belediye Başkanlığının 26.09.2025 tarih ve 289605509 sayılı yazısı ile şehir içi yolcu Taşıma uygulaması olmadığını beyan ettiğinden Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesinde çalışan personele yol ücreti verilmeyecek olup birim fiyata yol gideri dahil edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
**** İlgili açıklamalardan yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceğinin yazılacağı, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceğinin açıkça belirtileceği, her ayın 30 gün olarak kabul edileceği ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günlerinin dikkate alınmayacağı, idari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacağı ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısının dikkate alınmayacağı, yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacağı anlaşılmıştır.
İlgili İdari Şartname düzenlemelerinden yol bedelinin nakdi olarak gidiş-dönüş olmak üzere 26 gün üzerinden ödeneceği anlaşılmıştır.
**** Buna göre yapılan değerlendirmede kamu ihale mevzuatında ihale konusu iş kapsamında çalışan personellerin fiilen işe gelmediği günler (hastalık, istirahat, yılık izin vb.) için yol bedellerinin hak ediş bedellerinden düşülerek yükleniciye ödeme yapılacağı yönünde herhangi bir düzenlemeye yer verilmesi zorunluluğu bulunmadığı, söz konusu personele yol ücreti verilip verilmeyeceği hususunda 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre hareket edilerek ödemelerin yapılacağı hususları bir arada değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
****| ****| ****
****| ****| ****
****| ****| ****
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.