KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/051

Gündem No : 84

Karar Tarihi : 17.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2734

BAŞVURU SAHİBİ:

3C Grup Otomotiv Turizm Taşım. İnş. Tem. Gıda Kırtas. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1787712 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 2026 Yılı Yakıt Hariç Sürücülü 89 Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 20.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 2026 Yılı Yakıt Hariç Sürücülü 89 Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak 3C Grup Otomotiv Turizm Taşım. İnş. Tem. Gıda Kırtas. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2025 tarih ve 201130 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2396 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,****

1. Teknik Şartnamenin 2’nci maddesinde binek, pick-up, minibüs ve engelli minibüsü için hem model hem kilometre şartı getirildiği, ayrıca binek ve pick-up araçların siyah, beyaz veya gri olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemelerin rekabeti engellediği,

2. Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde şoförlerin en az 22 yaşında olmasının istendiği, ancak söz konusu personel için tecrübe şartının bulunmadığı, anılan düzenlemeyle 18 - 22 yaş aralığındaki şoförlerin çalışmasının engellendiği, 22 yaşın alt sınır olarak düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname’nin 7.8’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 36.5’inci maddesinde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verildiği, söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu,

4. Sözleşme Tasarısının 36.20’nci maddesine göre, personelin yıllık izinli olması halinde aynı gün ihale dokümanında belirtilen şartları haiz başka bir personel temin etmesinin zorunlu olduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.25’inci maddesi gereğince, ihale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin haklarının idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacağı ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanmasının talep edilemeyeceği,

5. Teknik Şartnamenin 8.7’nci maddesinde “İdareciler veya idarece belirlenecek sorumlular tüm hizmeti denetlemekle yetkili ve görevlidir. Personel çalıştığı birimde ilgili birim sorumlusu tarafından kendilerine verilen diğer görevleri eksiksiz ve kusursuz olarak yerine getirecektir.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemenin şoförlere başka işler de yaptırılmasına yol açacağı, ancak bu durumun personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapılması anlamı taşıdığı, dolayısıyla şoförlere şoförlük haricinde başka işler yaptırılmasına yönelik düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

6. İdari Şartnamenin 7.4’üncü maddesinde, kasko değer listesinin sunulmasının tüm ortaklardan istenmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinin 4’üncü fıkrasına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 2026 Yılı Yakıt Hariç Sürücülü 89 Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

12 Aylık Yakıt Hariç Sürücülü 89 Araç Kiralama Hizmeti

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Aile ve Sosyal Hizmetler Ankara İl Müdürlüğü ve Bağlı Kuruluşlar” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Söz konusu iş, Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı Kuruluşlarının resmi hizmetlerinin 2026 Yılı mesai saatleri içinde veya dışında, şehir içinde veya dışında etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine ilişkin şoförlü/şoförsüz yakıt hariç araç kiralama hizmet alımı işidir.” düzenlemesi,

“Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “Kiralanacak araçla ilgili hususlar şartname eki tablolarda belirtilmiştir.

*Yukarıdaki tabloda Pick-up aracından kasıt; çift sürgülü kapılı, camlı van kamyonet türü (hafif ticari araç) araçlardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemelerinden; ihale konusu iş kapsamında, 2 adet binek, 72 adet pick-up, 10 adet minibüs ve 5 adet engelli minibüs araçlarının kiralanacağı, binek aracın en fazla 100 bin kilometrede ve en düşük 2019 model, pick-up araçların en fazla 150 bin kilometrede ve en düşük 2019 model, minibüs ve engelli minibüs araçlarının ise en fazla 300 bin kilometrede ve en düşük 2017 model olması, ayrıca binek ve pick-up araçların siyah, beyaz veya gri renkte olmasının istendiği anlaşılmıştır. ****

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ihale konusu işin özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle teknik şartnamelerde belirlenecek kriterlerin idarelerin asgari ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olarak rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan alımın tespiti, gerek ihale konusu hizmet alımının miktar ve niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerini yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. İdarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının ve km sınırlarının belirlenmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, Teknik Şartname’de idarenin ihtiyaçları kapsamında kullanılmak üzere kiralanacak binek araç için en fazla 100 bin kilometre ve en düşük 2019 model, pick-up araç için en fazla 150 bin kilometre ve en düşük 2019 model, minibüs ve engelli minibüs araçlar için ise en fazla 300 bin kilometre ve en düşük 2017 model sınırlamasının getirildiği, kiralamaya konu araçların tümünde aynı model yılı belirlemesi yapılmadığı, bu yönüyle araçlara ilişkin model yıllarında ayrıma gidilerek rekabet ortamının gözetildiği, işin süresi ve söz konusu araçların faydalı ömürleri dikkate alındığında idare tarafından ihalede çalıştırılacak araçlara ilişkin getirilen asgari model yılı ve azami km sınırlamasının idarenin ihtiyacı ve kamu yararı doğrultusunda hizmetin gerekleri çerçevesinde belirlendiği,

Ayrıca; binek ve pick up araçların siyah, beyaz veya gri renkte olmasının istendiği, bahse konu düzenlemenin araçların kullanımına yönelik renk seçiminde bütünlük sağlanması konusunda idarenin takdir yetkisi kapsamında kaldığı,

İş kapsamında kullanılacak araçların kendi malı olması durumunun yeterlik kriteri olmadığı, dolayısıyla ihalede çalıştırılacak araçların yüklenici tarafından kiralanabileceği ya da satın alınabileceği, diğer taraftan söz konusu araçların teknik özelliklerine ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinin idarenin ihtiyacı kapsamında belirlenebileceği, idarelerin ihaleye konu edilen ihtiyacını tespit etmesi noktasında kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi gereği ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını sağlamakla sorumlu olduğu, bu itibarla araçlar için belirlenen teknik kriterlerin idarenin ihtiyacına göre tespit edildiği ve bu durumun idarenin takdiri kapsamında olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Eşit davranma ilkesi” başlıklı 5’inci maddesinde “ İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz… ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez.

(2) Çalıştırılacak personelin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılır. Asgari deneyim süresi öngörülmesi halinde, bu süre bir yıldan az beş yıldan fazla olmamak üzere idare tarafından belirlenir. Deneyim süresi mezuniyet tarihi esas alınarak mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edilir. Personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulur.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Yüklenici Personelinde Aranacak Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde “1- Yükleniciye ait araç şoförlerinde aşağıda belirtilen özellikler aranılacaktır;

a- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b- En az 22 yaşında olmak

c- Kamu haklarından yasaklı olmamak.

d- Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kamunun sağlığına karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

2- Yükleniciye ait araç şoförlerinin hizmet sürelerinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 25 inci maddesinde belirtilen hükümlerin vukuu bulması halinde yüklenici tarafından ilgili kişinin iş akdi feshedilerek yerine yeni bir personel temin edilecektir.

3- Yüklenici tarafından çalıştıracak şoförler devlet hizmetinde çalışabilecek şartlara haiz olup, kılık kıyafeti temiz ve düzgün (saç, sakal ve tırnak uzatılmaması vb.) olacaktır.

4- Araç şoförleri 22-65 yaş aralığında olmalıdır.

5- Şoförler en az ilkokul mezunu olmalıdır. Yüklenici çalıştırılacak şoförlere ait, adli sicil belgesini, mezuniyet belgesini, ehliyet ve nüfus cüzdanının fotokopilerini (ehliyetin aslı idare yetkilisi tarafından görüldükten sonra fotokopisi ibraz edilecektir.), ikametgâhlarını, telefon numarasını ve sara (epilepsi) gibi nöbet geçirilmesine ilişkin hastalıkları olmadığına dair sağlık raporunu temin edip, bir dosya halinde en geç işe başlama tarihinde idareye vermek zorundadır.

6- Yüklenicinin iş ve sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine ve bu hususlardaki tüzük ve yönetmeliklere uyması mecburidir. Anılan mevzuat ile diğer hukuki mevzuata uyulmaması nedeniyle her türlü cezai, maddi ve manevi sorumluluklar yükleniciye aittir.

7- Şoförler, her ay ehliyetlerinin aslını ilgili idareye sunmak zorundadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddelerine göre şoför belgesi/ehliyeti geçici veya tedbiren geri alınan veya iptal edilen şoförlerin araç kullanmaları yasak olduğundan, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında şoför belgesi/ehliyeti geçici veya tedbiren geri alınan veya iptal edilen personeller kesinlikle çalıştırılmayacaktır.

8- Yüklenici tarafından çalıştırılacak şoförler, idarenin hizmet verdiği alanlar dikkate alınarak (korunmaya muhtaç çocuk, engelli, yaşlı, kadın ve şiddet mağduru vatandaşlar) gizlilik ve mahremiyetlerinin korunması gerekliliği nedeniyle yüklenicinin önerisiyle idare tarafından seçilecektir. Bu şoförlerle gizlilik sözleşmesi yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 40’ıncı maddesinde, ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin ihale dokümanında belirtileceği, ancak idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Aktarılan Yönetmelik hükmü uyarınca, personelin sahip olması gereken niteliklere ilişkin olarak belirleme yapma hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak eğitim, iş deneyimi, fiziksel özellikler, yaş gibi personele yönelik niteliklere ilişkin olarak idarece yapılacak düzenlemelerin emredici mevzuat hükümlerine aykırı olmaması ve ihale konusu işin niteliğinin gerektirdiği ölçüde olması gerektiği anlaşılmış olup ihale dokümanında yer alan personelin niteliğine yönelik her kısıtlayıcı düzenlemenin, çalışma hakkını sınırlayan hukuka aykırı bir düzenleme olarak görülmemesi, bu yöndeki niteliklerin, işin gerekliliği ile uyumundaki ölçüye bakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında toplam 89 şoförün çalıştırılacağı ve bu sürücülerin en az 22, en fazla 65 yaşında olmasının istendiği, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesi olmadığı,

İhale konusu işin Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı kuruluşların hizmetinde kullanılmak üzere şoförlü araç kiralama hizmet alımı olduğu, en az 22 yaşında olma koşulu getirilen personele ihale konusu işi oluşturan araçların kullanılması için ihtiyaç duyulduğu, araç kullanımı esnasında gerek can güvenliği gerek mal güvenliği açısından aracı kullanan kişilerin dikkat, fiziksel yetenek ve refleks kabiliyetinin önemli olduğu, aynı zamanda idarenin hizmet verdiği alanlar da dikkate alındığında şoförlere yönelik olarak getirilen yaş sınırı belirlemesine ilişkin düzenlemenin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda ve işin etkin, verimli ve güvenli bir biçimde yürütülebilmesini amaçlar nitelikte olduğu, iddia konusu düzenlemenin işin mahiyetine uygun ve ölçülü bir kriter olarak değerlendirilmesi gerektiği, idarenin takdir yetkisini ihale konusu işin mahiyeti itibarıyla çalıştırılacak personelin işe uygunluğu bakımından alt yaş sınırı belirleme yönünde kullandığı ve yapılan düzenlemenin kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı, ayrıca takdir yetkisinin bu yönde kullanılmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde “… Hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere;

a) İşe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması,

b) Hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması, yönünde hükümler konulamaz… ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı” başlıklı 11’inci maddesinde “…İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır… ” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.26. 4857 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşları ve ortaklıklarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümler konul mayacaktır. İdarelerce, çalışan personel açısından denetim, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacak olup, ihale dokümanında, anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyecektir… ” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 36’nci maddesinde “…36.5. İdarenin onayı olmadan şoför veya araç değişikliği yapılmayacaktır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenici Personelinde Aranacak Şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde “…8- Yüklenici tarafından çalıştırılacak şoförler, idarenin hizmet verdiği alanlar dikkate alınarak (korunmaya muhtaç çocuk, engelli, yaşlı, kadın ve şiddet mağduru vatandaşlar) gizlilik ve mahremiyetlerinin korunması gerekliliği nedeniyle yüklenicinin önerisiyle idare tarafından seçilecektir. Bu şoförlerle gizlilik sözleşmesi yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin dokuzuncu fıkrası hükmü ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.26’ncı maddesinde hizmet alımına dayanak teşkil edecek sözleşme ve şartnamelere; işe alınacak kişilerin belirlenmesi ve işten çıkarma yetkisinin kamu kurum, kuruluşlarına bırakılması, hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde ya da geçici işçi olarak aynı iş yerinde daha önce çalışmış olanların çalıştırılmasına devam olunması yönünde hükümlerin konulmayacağı, ayrıca idarelerce çalışan personel açısından denetimin, sadece teknik şartnamede istenen kriterlere göre ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde idareye verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yapılacağı, ihale dokümanında anılan Kanun maddesine ve ilgili mevzuata aykırı şekilde, işe alınacak veya işten çıkarılacak personelin idarece belirleneceğine yönelik düzenlemelere yer verilmeyeceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede toplam 89 personelin istihdam edileceği, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yüklenici tarafından çalıştırılacak şoförlerin, idarenin hizmet verdiği alanlar dikkate alınarak (korunmaya muhtaç çocuk, engelli, yaşlı, kadın ve şiddet mağduru vatandaşlar) gizlilik ve mahremiyetlerinin korunması gerekliliği nedeniyle yüklenicinin önerisiyle idare tarafından seçileceği yönünde düzenlemeye yer verildiği, iddia konusu düzenlemelerin; idarenin iş kapsamında çalışacak şoförü seçme yetkisine değil, yüklenici tarafından seçilen şoförlerin idare tarafından onaylanmasına ve idarenin onayı olmadan değiştirilememesine yönelik düzenlemeler olduğu, dokümanda başvuru konusu düzenlemeler ile amaçlanan hususun idarenin hizmet verdiği alanlar dikkate alınarak gizliliğin korunması olduğunun belirtildiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.25. İhale dokümanında günlük olarak belli sayıda personelin idarenin iş yerinde bulunması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde, 4857 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacak ve izin kullanan işçiler fiilen çalışan işçi sayısına dahil kabul edileceğinden, izin kullanan işçilerin yerine başka işçilerin getirilerek sayının tamamlanması talep edilmeyecektir. İdarelerin, ihale konusu işte çalıştırılması istenen personel sayısını bu hususu dikkate alarak belirlemeleri gerekmektedir. Ayrıca idareler ve yükleniciler, işçilerin yıllık ücretli izin haklarını kullanmasına ilişkin olarak 4857 sayılı Kanunun ilgili hükümlerinde öngörülen yükümlülüklere uymak zorundadır.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın 36.20’nci maddesinde “Yüklenicinin sözleşme kapsamında belirtilen şoförleri eksiksiz olarak çalıştırması esastır. Sözleşmenin devamı müddetince hizmetin aksamaması için yüklenici; personelin yıllık izinli olması halinde aynı gün, personelin yıllık izin dışında (personelin izinsiz işe gelmemesi veya izinsiz işi terk etmesi, işten çıkarılması, istifa etmesi, İş Kanunun Ek madde 2 kapsamındaki mazeret izni kullanması, raporlu olması gibi) herhangi bir nedenle işe gelmemesi halinde ise ertesi gün; ihale dokümanlarında belirtilen şartlara haiz başka bir personel temin etmek zorundadır. Yüklenicinin eksik şoför çalıştırması halinde; eksik sayıdaki her bir şoförün çalışmadığı her bir gün için şoför ücreti ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddia edilen söz konusu düzenlemenin hizmetin ifasının eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini teminen idare tarafından konulan tedbir amaçlı bir düzenleme olduğu, ihale konusu işin “Şoförlü Yakıt Hariç Araç Kiralama Hizmet Alımı” olduğu, iddiaya konu edilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.25’inci maddesinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarına ilişkin olduğu, ancak başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı niteliği taşımadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.

3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir…” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Yüklenici Firma Personellerinin Uyacağı Kurallar” başlıklı 8’inci maddesinde “1- Yüklenici firma elemanları, yükleniciye bağlı olarak idare ile koordinasyon içinde, belirlenen çalışma / iş programı dâhilinde görev yapacaktır.

2- Yüklenici ve idarenin bilgisi dışında program değişikliği yapılmayacaktır. Program değişikliği konusunda İdarenin takdirine uyulacaktır.

…

6- Şoförler görevli oldukları süre içinde ve görev alanlarında görevi haricinde herhangi bir işle uğraşmayacak ve başka bir iş takibi yapmayacaktır.

7- İdareciler veya idarece belirlenecek sorumlular tüm hizmeti denetlemekle yetkili ve görevlidir. Personel çalıştığı birimde ilgili birim sorumlusu tarafından kendilerine verilen diğer görevleri eksiksiz ve kusursuz olarak yerine getirecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelere bakıldığında, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin yapılacağı yer olarak “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı Kuruluşlar” düzenlemesine yer verildiği, Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde işin tanımının yapıldığı, anılan maddede söz konusu işin, Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve bağlı Kuruluşlarının resmi hizmetlerinin 2026 yılında mesai saatleri içinde veya dışında, şehir içinde veya dışında etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine ilişkin şoförlü yakıt hariç araç kiralama hizmet alımı işi olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde ise personelin çalıştığı birimde, ilgili birim sorumlusu tarafından kendilerine verilen diğer görevleri eksiksiz ve kusursuz olarak yerine getireceği düzenlemesine yer verildiği görülmüştür. Söz konusu düzenlemenin personellerin farklı bir işte çalıştırılacağı anlamına gelmeyeceği, ihale dokümanında işin tanımının yapıldığı, personellerin şoför olarak istihdam edileceğinin açık olduğu, ilgili düzenlemenin personelin görevini, işin gerçekleştirileceği sorumluluk alanı içerisinde yerine getirmesi olarak anlaşılması gerektiği, personelin ihale ve sözleşme konusu iş dışında tam zamanlı olarak başka bir işte çalıştırılacağı veya görevlendirileceği şeklinde yorumlanamayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz…” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesi gereğince iş ortaklığında, ortaklardan her birinin sicil, izin, ruhsat vb. belgeleri sunmaları gerektiği hükme bağlanmış olup, “kasko değer listesi”nin bu kapsamda bir belge olmadığı ve fakat yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “kasko değer listesi”nin iş ortaklıklarında tüm ortaklar tarafından sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda her ne kadar kamu ihale mevzuatında söz konusu belgenin tüm ortaklar tarafından sunulması gerektiği yönünde bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşılsa da “kasko değer listesi”nin istekliler tarafından oluşturulan bir belge olduğu, üçüncü kişiler tarafından düzenlenen bir belge niteliğinde olmadığı, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin iş ortaklığı olan istekliler açısından teklif verilmesini engellemediği, bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” __ hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****