KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/051

Gündem No : 73

Karar Tarihi : 17.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2726

BAŞVURU SAHİBİ:

Dnz Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Otom. Med. Hazır Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Balıkesir Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1835457 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Sunulmak Üzere Dört Kaptan Oluşan Hazır Yemek Hazırlama Sunum ve Sonrası Temizlik İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Balıkesir Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 24.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Sunulmak Üzere Dört Kaptan Oluşan Hazır Yemek Hazırlama Sunum ve Sonrası Temizlik İşi” ihalesine ilişkin olarak Dnz Grup Temizlik Hizmetleri İnş. Taah. Otom. Med. Hazır Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 28.11.2025 tarih ve 201327 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2435 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarına 25.11.2025 tarih ve 13 sayı ile tebliğ edilen “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılmak üzere herhangi bir örnek menünün gönderilmediği, bu durumda Teknik Şartname’de düzenlenmiş olan 4 haftalık örnek menü üzerinden açıklama yapmalarının gerektiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sadece iki haftalık örnek yemek menüsünün isteklilere bildirilme zorunluluğunun bulunduğu, dolayısıyla Teknik Şartname’de düzenlenmiş olan 4 haftalık örnek menü üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamalarına aykırı olduğu değerlendirilmiş olup, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin eşit şartlarda ve aynı menü üzerinden açıklamalarını sunabilmeleri amacıyla idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama talep yazısı ekinde sadece teknik şartnamede yemeklerin içerikleri belirlenmiş yemeklerden oluşan iki haftalık örnek menünün verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Balıkesir Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Verilmek Üzere Dört Kaptan Oluşan Servise Hazır Yemek ve Sonrası Yemekhane ve Mutfak Temizlik Hizmeti Alım İşi

…

ç) Miktarı: 450.000 (dörtyüzellibin) Adet 4 Kap Malzeme Dahil Hazır Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Üniversitesi Merkez Kampüs Yemekhanesi v e Üniversiteye Bağlı İlçe Okulları Yemekhaneleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin**** “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Balıkesir Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık-Kültür ve Spor Daire Başkanlığı’na bağlı yemekhanelerde öğrenci ve personele verilen malzemeli öğle ve akşam yemeğinin hazırlanması, pişirilmesi, yemekhanelere taşınması ve servisi ile servis öncesi ve sonrası temizlik hizmetlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Verilecek Yemeğin Şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde “ Öğrenci ve personele öğle ve akşamları 4 çeşit yemek verilecektir.

Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı (Menü Planlama Komisyonu) tarafından hazırlanan aylık yemek listeleri firmaya teslim edilecektir. Menü Planlama Komisyonu tarafından onaylanan liste değiştirilmeyecektir.

İdarenin onayı ile ilçelerdeki yemek menüsü merkez yemek menüsünden farklı olabilir.

Günlük yemek üretim planlaması, önceki günlerin yemek tüketim sayıları esas alınarak firma ve idare koordinasyonu ile yapılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’de “4 Kap 4 Haftalık Örnek Menü” başlıklı tablo ile standart yemek gramajları yer almaktadır.

**** Balıkesir Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Balıkesir Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Sunulmak Üzere Dört Kaptan Oluşan Hazır Yemek Hazırlama Sunum ve Sonrası Temizlik İşi” ihalesine 14 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca sınır değerin 70.282.350,00 TL olarak hesaplandığı, bu tutarın altında teklif veren 4 istekliden 25.11.2025 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ihale komisyonu kararının inceleme tarihi itibariyle alınmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ’in 79.2.6’ncı maddesinin birinci paragrafında “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapıl acağının, altıncı paragrafında ise Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılacağı” nın düzenlendiği görülmektedir.

Bu açıklamalarından malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede; asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılacağı, ayrıca bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, isteklilerin ise sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’de 4 haftalık örnek menü ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarına yer verildiği görülmüştür. Ancak aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde örnek menüye yer verilmediği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevece idarece Tebliğ açıklamalarına uygun şekilde 4 haftalık örnek menünün belirlendiği, ancak bu 4 haftalık menü içerisinden 2 haftalık örnek menünün aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilere bildirilmediği, bu durumun teklifi aşırı düşük olan 4 isteklinin farklı 2 haftalık menüleri açıklaması sonucunu doğurabileceği, bu hususun ise eşit şartlarda açıklama yapma ve isteklilerin açıklamalarına eşit muamele edilme noktasında sakınca doğurabileceği değerlendirmeleriyle, idarece Teknik Şartname’de belirtilen 4 haftalık örnek menü içerisinden 2 haftalık oluşturulacak menünün aşırı düşük teklif veren isteklilere gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece Teknik Şartname’de belirtilen 4 haftalık örnek menü içerisinden 2 haftalık oluşturulacak menünün aşırı düşük teklif veren isteklilere gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesi gerektiği ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****