KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 23

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UH.I-2625

BAŞVURU SAHİBİ:

Mertürk Temizlik Yemek İnşaat Akaryakıt Taşımacılık Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Adana Bölge Müd.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1683695 İhale Kayıt Numaralı “Tcdd Taşımacılık Aş Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin İli Yenice Lojistik Merkezinde Bulunan İşyerlerinde Çalışan İşçi İle Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personeline İaşe Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Adana Bölge Müdürlüğü tarafından 03.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin İli Yenice Lojistik Merkezinde Bulunan İşyerlerinde Çalışan İşçi ile Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personeline İaşe Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Mertürk Temizlik Yemek İnşaat Akaryakıt Taşımacılık Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 27.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.11.2025 tarih ve 199889 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2288 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nde yüklenicinin verdiği kesin teminattan hangi hallerde idarece kesinti yapılabileceği düzenlenmiş olup, Teknik Şartname'nin 7.2 ve 8.5'inci maddelerinde demirbaşların zarar görmesi halinde kesin teminat veya hakedişten kesinti yapılmak suretiyle zararın karşılanacağına yönelik düzenlemelerin ilgili mevzuat uyarınca mümkün olmadığı, demirbaşların sözleşmenin yürütümü esnasında zarar görmesinin de muhtemel olduğu, bu çerçevede demirbaşın zarar görmesi nedeniyle kesin teminattan kesinti yapılamayacağı,

2. Teknik Şartname'nin 5.8'inci maddesinde yer verilen "Her hakediş dönemi sonunda toplam 3 adet fatura kesilecektir. Faturalardan ikisinin TCDD Taşımacılık A.Ş. adına, işçi ve memur personeller için ayrı ayrı; kalan faturanın ise TCDD 6. Bölge Müdürlüğü adına memur personeller için hazırlanacaktır." düzenlemesinin mevzuata uygun olmadığı, kamu ihale mevzuatı gereğince birim fiyat sözleşme üzerinden bağıtlanan işlerde yüklenicinin düzenlediği aylık faturaların; verilen öğün miktarı ve birim fiyat üzerinden hesaplanarak, işveren sıfatını haiz idare adına düzenlenebileceği, söz konusu maddede yükleniciden hem TCDD A.Ş. adına hem de TCDD 6.Bölge Müdürlüğü adına 2 ayrı fatura düzenlenmesinin istenilmesinin Türk Borçlar Kanunu'nda yer verilen "borçların nispiliği" ilkesine göre mümkün olmadığı, öte yandan Teknik Şartname'nin 5.6'ncı maddesinde sözleşmeli personel ve memurun yiyeceği yemeğin bedelinin %50'sinin bütçeden karşılanacağı, kalan %50'sinin ise yüklenicinin, yemek hizmeti sunduğu personelden tahsil edeceğine yönelik düzenlemenin de mevzuata aykırı olduğu, yüklenicinin yemek hizmeti verdiği memur ve işçiden, doğrudan yemek bedelini tahsil etmesinin mümkün olmadığı, işin gerçekleştirilmesi karşılığı olarak yükleniciye yapılacak tüm ödemelerin işveren idare tarafından yapılması gerektiği, düzenlemenin mevcut haliyle kamu alacaklarının öncelikli olması hususunun göz ardı edilmesine yol açabilecek uygulamalara sebep olacağı,

3. Teknik Şartname’nin 8.10’uncu maddesinde, ihale konusu iş kapsamında verilen hizmet ve yemeklerden dolayı meydana gelebilecek hastalanma, zehirlenme, kaza, yangın, yaralanma vb. gibi rizikolara karşı tüm sorumluluğun yükleniciye ait olacağı ve bu çerçevede belirli tutarlarda teminatın bulunduğu sigortanın yaptırılacağının belirtildiği, metnin devamında 8.11’inci maddesinde ise herhangi bir nedenle sigorta şirketince ödenmeyen ve karşılanmayan hasar ve tazminat tutarının yüklenici tarafından karşılanacağına yönelik düzenlemenin yükleniciye kusursuz sorumluluk yüklediği, yüklenicinin kusurundan kaynaklanmasa dahi sigorta şirketince herhangi bir gerekçeyle ödenmeyen veya teminat tutarını aşan kısımların yüklenici tarafından karşılanması mecburiyetinin taraflar arası eşitlik ilkesine aykırı olduğu, öte yandan Sözleşme Tasarısının “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde yer verilen “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinde sigorta türü veya teminat kapsam ve limitine yer verilmediği, ihalede iş veya iş yerinin yüklenici tarafından sigortalanmasının istenilmediği, dolayısıyla söz konusu giderin teklif fiyata dahil olmadığının anlaşıldığı, öte yandan İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “Bu gibi Rizikolara karşı;1.000.000,00 TL Teminatlı Besin zehirlenmelerine karşı Sigorta Yüklenici tarafından sözleşmede yer alan işin süresi boyunca gün kaybı olmayacak şekilde yaptırılacaktır. 1.000.000,00 TL Teminatlı İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Yüklenici tarafından sözleşmede yer alan işin süresi boyunca gün kaybı olmayacak şekilde yaptırılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, bu iki düzenlemenin birbiriyle çeliştiği ve sağlıklı teklif verilmesine engel nitelikte olduğu,

4. İki haftalık örnek menüde, yemek çeşidi olarak sadece “Balık” ifadesine yer verildiği, balığın cinsi ve türünün belirtilmediği, gıda rasyonunda ise Palamut ve Alabalık olarak belirtildiği, bu 2 cins balığın birim fiyatlarının birbirinden tamamen farklı olduğu dolayısıyla eşit şartlarda teklif vermeye engel nitelikte olduğu,

5. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3 maddesinde ağır aykırılık halleri başlığı altında yer verilen tablonun 3’üncü kısmında “…İdarece hizmete ihtiyaç kalmadığının yazılı olarak Yükleniciye tebliğinden itibaren bir ay sonra taraflarca karşılıklı olarak sözleşme hükümleri dışında hiçbir hak iddia etmeden sözleşme fesih edilebilecektir.” düzenlemesinin ağır aykırılık hali olarak tanımlanmış olması sebebiyle, yüklenicinin kusuru olmaksızın idareye sözleşmeyi tek taraflı feshedebilme yetkisinin verildiği, bu gibi durumlarda sözleşmenin feshedilmesi halinde ağır aykırılık haline dayanılarak yüklenicinin kesin teminatının gelir kaydedilmesi ve hakkında yasaklama kararı verilmesinin de gerekeceği, ayrıca sözleşme hükümleri dışında hiçbir hak talebinde bulunulmayacağına ilişkin düzenlemenin de uygun olmadığı, zira ihtiyacın kalmadığı gerekçesiyle sözleşmenin feshedilmesi halinde ortaya çıkacak zararın tazmini noktasında mahkemeye başvurma ve yargıya erişim haklarının ortadan kalkacağı, tablonun devamında 6’ncı kısmında yer verilen “İdarenin Yüklenicinin yerine getirdiği hizmetlerin tamamına veya bir bölümüne ihtiyaç duymaması veya belirtilen hizmetin İdarenin kendi elemanlarınca yapılmasına karar verilmesi halinde sözleşme süresinin bitmesi beklenilmeden Yükleniciye bir ay öncesinden haber verilmek koşuluyla İdare sözleşmeyi kısmen veya tamamen feshe yetkili olacaktır. Böyle bir duruma Yüklenicinin kesin teminatı iade edilecek ve Yüklenici hiçbir hak iddia edemeyecektir.” düzenlemesinin yüklenicinin kusuru aranmaksızın sözleşmenin feshine imkan tanıdığı, idarelerin ihaleye çıkılmadan önce ihtiyaçlarını tam ve eksiksiz şekilde belirlemesi ve ihtiyaç raporunu hazırlamasının gerektiği, sözleşmenin yürütümü aşamasında ihtiyacın değişmesine bağlı olarak iş artışı veya eksilişi yapılması mümkün olduğu halde, ihtiyacın değiştiği gerekçe gösterilerek sözleşmenin haksız şekilde feshedilebileceği, kaldı ki bir sözleşmenin kısmen feshedilmesi gibi bir uygulamanın ihale mevzuatında bulunmadığı,

6. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’inci maddesinde, özel aykırılık hallerinin herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin 30 sayısına ulaşması halinde sözleşmenin kesin olarak feshedileceğinin düzenlendiği, öte yandan 16.1.3’üncü maddesinde bu durumun oluşması halinde idarenin insiyatifi doğrultusunda sözleşmenin feshedilebileceğine yönelik düzenlemelerin birbiriyle çeliştiği, bu koşulun gerçekleşmesi hâlinde mevzuatın idareyi sözleşmenin feshi yönünde işlem tesis etmeye zorladığı, ancak bahse konu düzenlemeyle bu zorunluluğun ortadan kaldırıldığı, ayrıca “ağır aykırılık” olarak belirlenen hususların bir kez gerçekleşmesi halinde dahi sonuç doğurarak sözleşmenin feshini gerektirdiği ancak ilgili maddenin devamında yapılan düzenleme ile bu hâllerin de tekrarı mümkün olan ve belirli bir sayıya ulaşması halinde sözleşmenin feshine neden olabilecek durumlar arasında sayıldığı, örneğin anılan madde kapsamında yer verilen “Yüklenici hiçbir mücbir sebebe dayanmaksızın yemek çıkartmadığı, eksik çıkarttığı veya çıkardığı yemeğin miktarı, kalite ve lezzet bakımından teknik şartnameye uygun olmadığının tespiti durumunda, İdare o günkü yemeği mahalli piyasadan firma namı hesabına temin ederek tüm masraflarını Yükleniciye ödetebilir. Yıl içerisinde bu durumun (3) defa tekerrürü halinde İdare sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir.” düzenlemesinde bahsi geçen durumun ağır aykırılık hali olduğu ve 1 kez gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini gerektirdiği, ancak düzenlemeyle bahsi geçen aykırılığın özel aykırılık hali gibi değerlendirilerek tekrar sayısına yer verilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

7. İhale dokümanında “işçi yemeği” ile “idare personeli yemeği” ücretlerinin ve kapsamının ayrı ayrı düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin 6.2’nci maddesinde “Misafir yemeği talep edildiği takdirde, bedeli işçi personeline verilen yemek bedeli ile aynı olacaktır.” düzenlemesinin sözleşme birim fiyatının altında ödeme yapılması sonucunu doğuracağı, zira idare personeline gelen ziyaretçinin, idare personel yemeğinden yiyeceği, öte yandan ödemenin ise “işçi personeli” yemeği üzerinden yapılacağı, bu 2 tür yemeğin evsafı ve fiyatı birbirinden farklı olduğundan eksik ödemenin söz konusu olacağı,

8. Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde, işin yürütümüne ilişkin kayıt ve tutanakların ne şekilde hazırlanacağına ilişkin “19.1. Teknik şartnameye göre işlemler yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, öte yandan Tip Sözleşme Tasarısı’nın 29 numaralı dipnotunda ““İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” açıklamasının yer aldığı, dolayısıyla işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanakların Teknik Şartname’ye göre yapılacak olmasının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğu,

9. Teknik Şartname’nin 5.4’üncü maddesinde, çalıştırılacak personel için fiyat farkı verilmeyeceğinin düzenlendiği, benzer düzenlemeye İdari Şartname’nin 43’üncü maddesinde de yer verildiği, mevcut doküman düzenlemeleri doğrultusunda çalıştırılacak personelin haftalık çalışma saatinin tamamını bu iş yerinde geçireceği, dolayısıyla çalıştırılacak personel için fiyat farkı verilmeyeceği yönündeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca iş kapsamında tam zamanlı aşçı, aşçı yardımcısı ve garson ile yeterli sayıda temizlik personeli çalıştırılmasının gerektiği, ancak ihale dokümanında personel sayısının belirtilmemesine rağmen personel için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmamasının mevzuata aykırı olduğu,

10. Kişi başına verilecek gıda maddeleri ve miktarını gösterir tabloda yer alan et, tavuk, pirinç, Ayçiçek yağı, un, balık ve sebze miktarları ile örnek menülerdeki miktarların birbirinden farklı olduğu, örnek menüde de yer alan kadın budu köfte, dalyan köfte, İzmir köfte, kuru köfte, salçalı köfte, terbiyeli köfte yemeklerindeki dana eti, patates, domates, biber vb. girdilerinin gramajları; tas kebabı, dana rosto, orman kebabı, kağıt kebabı, et kavurma, şehriyeli güveç, salçalı biftek yemeklerindeki dana eti, patates, domates, bezelye vb. girdilerin gramajları; tavuk but kızartma, kuru fasulye, nohut, soslu makarna, pirinç pilavı, bulgur pilavı yemeklerindeki dana eti, pirinç, bulgur, makarna vb girdilerin gramajlarının, kişi başına verilecek gıda maddeleri ve miktarını gösterir tablodaki gramajlar ile aynı olmadığı, Teknik Şartname’de yer alan dana eti, piliç eti ve balıkların gramaj miktarı ile örnek menüdeki gramaj miktarlarının aynı olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “ Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,

Yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir…” hükmü,

“İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde idare sözleşmeyi fesheder:

a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi,

b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “ (1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının %6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin %9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise %6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.

…

(8) Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz …” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “ Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin ili Yenice Lojistik Merkezinde bulunan işyerlerinde çalışan İşçi ile Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personeline İaşe Yemek Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

50.000

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yenice Lojistik Merkezi” düzenlemesi,

“Kesin teminat” başlıklı 37’nci maddesinde “37.1. İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınması halinde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.

37.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olması halinde toplam kesin teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda kesin teminat verilmesi zorunludur. şeklinde gösterilmelidir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “…11.4. Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi:

11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir.

11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir.

11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İdarenin Yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2 İşletilmesi Yüklenici’ye verilen ve yemekhanelerdeki pişirme ve yemek işlerinde kullanılan bütün demirbaşlar İdare tarafından Yüklenici’ye bir protokol ile teslim edilecek ve işin sonunda evsaf ve miktar olarak aynen teslim alınacaktır. Demirbaşların zarar görmesi durumunda kesin teminatından veya hak edişinden tespit edilen zarar bedeli kesilecektir. …” düzenlemesi,

__

“Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.5 Yüklenici sözleşme süresince kendisine protokolle verilen demirbaşları tekniğine uygun bir biçimde kullanarak bakım onarım ve muhafazasından sorumludur. Bunları işin sonunda miktar ve evsaf olarak aynen geri teslim edecektir. Bozulan kırılan ve eksik gereçler. Yüklenici tarafından piyasadan aynı niteliklere haiz olmak koşuluyla temin edilir veya bedeli ödenir. Aksi takdirde kesin teminatından veya hak edişinden bu bedel kesilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin 7.2 ve 8.5’inci maddesinde yüklenicinin sözleşme süresince kendisine protokolle verilen demirbaşları tekniğine uygun bir biçimde kullanarak bakım onarım ve muhafazasından sorumlu olduğu, bu demirbaşların işin sonunda miktar ve evsaf olarak aynen idareye geri teslim edileceği, bozulan kırılan ve eksik gereçler olması halinde yüklenicinin piyasadan aynı nitelikleri haiz olmak koşuluyla bu demirbaşları temin etmekle veya bedelini ödemekle mükellef olduğu, aksi takdirde yüklenicinin kesin teminatından veya hak edişinden bu bedelin kesileceğinin düzenlendiği,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla alınan kesin teminatın iadesine ilişkin 13’üncü madde hükümlerine yer verildiği, bahse konu madde kapsamında kesin teminatın hangi hallerde iade edilmeyeceği ve yüklenicinin hangi borçlarının kesin teminattan karşılanacağının hüküm altına alındığı, bu çerçevede, yüklenici tarafından taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak yerine getirilmemesi veya yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcu olması durumunda kesin teminatın yükleniciye iade edilmeyeceği,**** yüklenicinin sözleşme konusu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın paraya çevrileceği ve yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanının yükleniciye geri verileceği, aynı şekilde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 51’inci maddesinde de söz konusu hususu tamamlar nitelikte düzenlemelere yer verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; yukarıda aktarıldığı üzere 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 13’üncü maddesinde yüklenicinin kesin teminatının hangi hallerde gelir kaydedileceğinin veya kesin teminattan kesinti yapılacağının hüküm altına alındığı, Teknik Şartname’nin 7.2’nci ve 8.5’inci maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, doğrudan kesin teminattan kesinti yapılacağının belirtilmediği, Şartname hükümlerinin uygulanması sırasında idareden protokolle teslim alınan demirbaşa zarar verildiği takdirde yüklenicinin aynı miktar ve evsafta demirbaşın temin edeceği veya bedelinin ödeneceği aksi takdirde idarenin doğacak zararları yüklenicinin öncelikle hakedişinden kesinti yapabileceği, kesin teminattan kesinti yapılabilme imkanının ise ancak iş tamamlandıktan sonra bahse konu hususlardan kaynaklı olarak idareye borcunun bulunması halinde mümkün olabileceği değerlendirildiğinden anılan düzenlemenin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, teklif vermeye engel nitelikte bir durumun söz konusu olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

**** Vergi Usul Kanunu’nun “Faturanın tarifi” başlıklı 229’uncu maddesinde “Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.” hükmü,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yiyecek yardımı” başlıklı 212’inci maddesinde “Devlet memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.” hükmü,

399 Sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin “Sosyal Yardımlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “Sözleşmeli personel, bedelini ödemek şartıyla teşebbüs veya bağlı ortaklığın lojman, misafirhane, eğitim ve dinlenme tesisleri, yemek ve diğer sosyal imkanlarından yararlanır. İşin gerektirdiği araç, gereç ve giyim eşyası teşebbüs veya bağlı ortaklığın demirbaşı olarak verilebilir. Ancak bu yardımlar hiç bir surette nakdi ödeme şeklinde yapılamaz. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde tren üzerinde fiili görev yapmakta olan sözleşmeli personele, tren üzerinde görev yaptığı sürelere göre belirlenmek ve günde iki öğünü geçmemek üzere, belirlenecek esaslara göre ücretsiz yemek veya kumanya verilebilir.” hükmü,

6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun’un “TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş.’nin hukuki statüsü” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) TCDD, bu Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.

(2) TCDD Taşımacılık A.Ş., 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabidir.” hükmü,

“Değiştirilen hükümler ve atıflar” başlıklı 10’uncu maddesinde “…

Teşekkül Müesseseler __Bağlı Ortaklıklar

Türkiye Cumhuriyeti Devlet …

Demiryolları İşletmesi Genel TCDD Taşımacılık

Müdürlüğü (TCDD) A.Ş.

…” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İhale yetkilisi: İdarenin, ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlilerini, …” hükmü,

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır.

Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.

Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. …” hükmü,

__

2025 yılında uygulanmak üzere 09.01.2025 tarihli ve 32777 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Tebliğin amacı, 2025 yılında öğle yemeği servisinden faydalanacak olan memurlardan ve sözleşmeli personelden alınacak asgâri yemek bedellerine ilişkin esasları belirlemektir.” açıklaması,

“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Tebliğ, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu idarelerindeki memurlar ile sözleşmeli personeli kapsar.” açıklaması,

“Dayanak” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu Tebliğ, 19/11/1986 tarihli ve 86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.” açıklaması,

“Alınacak bedeller” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerine konulan ödeneklerle karşılanır. Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. …” açıklaması, yer almaktadır.

**** İdari Şartname’nin “İdareye ilişkin bilgiler” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. İdarenin;

a) Adı: TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI TAŞIMACILIK A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ADANA BÖLGE MÜD.

b) Adresi: Kurtuluş Mahallesi Uğur Mumcu Meydanı Tren Gar Sahası İçi - SEYHAN / ADANA …” düzenlemesi,

“İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin ili Yenice Lojistik Merkezinde bulunan işyerlerinde çalışan İşçi ile Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personeline İaşe Yemek Hizmeti Alımı

…

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yenice Lojistik Merkezi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin ili Yenice lojistik Merkezinde bulunan işyerlerinde çalışan işçi ve memur personel için iaşe yemek hizmeti alımı işidir.” düzenlemesi,

“İşin Kapsamı, Taahhüt Edilecek Hizmet ve Yemek Sayısı” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Bu Şartname içeriğine konu iş; Yüklenicinin İdarenin Mutfağında imal ettiği yemeklerin, İdarenin belirleyeceği ve aşağıdaki tabloda belirtilen yemek salonlarında, İdareye bağlı görev yapan işçi ve memur personele dağıtımının yapılması ve bu işe bağlı diğer hizmetlerin yerine getirilmesini kapsar.

Yemek Dağıtımı Yapılacak İşyerleri ve Günlük Yemek Sayısı

” düzenlemesi,

**** “Fiyatlandırma ve Fiyat Farkı” başlıklı” başlıklı 5’inci maddesinde “… 5.5 Yemek yiyecek işçi personeli sayısı, İdare tarafından. Yükleniciye günlük olarak bildirilecektir. Verilen bu kişi sayısı üzerinden günlük ve aylık olarak hesaplanacak olan yemek hak ediş bedeli, Kurum Bütçesinden ödenecektir.

5.6 Sözleşmeli ve Kadrolu Memur Personel için; her gün günlük olarak yemek yiyecek kişi sayısı İdare tarafından belirlenmeyecek olup, Yüklenici tarafından tahmini yemek yiyecek kişi sayısı ortalama olarak belirlenecektir. Yemek bedelinin %50 si Kurum Bütçesinden karşılanacak, %50 si ise yemek yiyen Memur personelden Yüklenici tarafından tahsil edilecektir.

5.7 Kadrolu ve Sözleşmeli Memur Personel için; Kuruluşumuzca tahsil edilecek olan kişi başına düşen yemek bedelinin ay sonunda Kurum ile Yüklenici firmanın birlikte tasdiklemiş olduğu yemek yiyen Memur personel sayısı ile bir öğün yemek bedelinin %50’sine tekabül eden ücretle çarpılması sonucu elde edilecek olan tutar, Kurum Bütçesinden ödenecektir.

5.8 Her hak ediş dönemi sonunda toplam 3 adet fatura kesilecektir. Faturalardan 2’si TCDD TAŞIMACILIK A.Ş. adına, işçi ve memur personeller için ayrı ayrı; kalan fatura ise TCDD 6. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ adına memur personeller için hazırlanacaktır. …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü Personel ve Mali İşler Servis Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale doküman düzenlemelerinden, ihale konusu işin sözleşmesinin, TCDD Taşımacılık A.Ş.nin Adana Bölge Müdürlüğüne bağlı Yenice Araç Bakım Merkezi Atölye Yemekhanesi ile Yenice Lojistik Merkezi Merkez Yemekhanesinde yürütüleceği, Yenice Lojistik Merkezi Merkez Yemekhanesinde aynı zamanda TCDD 6. Bölge Müdürlüğü memur personelinin de yemek hizmetinden faydalanacağı ve bu kapsamda söz konusu personel için TCDD 6. Bölge Müdürlüğü adına yüklenici tarafından 1 adet fatura kesileceği, öte yandan TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü bünyesindeki işçi ve memur personelinin ise her iki yemekhanede de yemek hizmetinden faydalanacağı, işçi ve memur için ayrı ayrı olmak üzere TCDD Taşımacılık A.Ş adına 2 adet fatura kesileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca, TCDD Taşımacılık A.Ş.nin, TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün bağlı ortaklığı olduğu, her iki kuruluşun da Kamu İktisadi Kuruluşu (KİT) sıfatını haiz olarak faaliyet gösterdiği, bu çerçevede bir değerlendirme yapıldığında; hizmetin sunulduğu işçi veya kadrolu/sözleşmeli memur personel olma durumuna göre faturanın yüklenici tarafından ilgili kurum/kuruluş adına kesilmesinin istenebileceği, söz konusu durumun sözleşmenin yürütümü aşamasına ilişkin olduğu ve teklif vermeye engel teşkil edecek nitelikte bir düzenleme olmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, kadrolu veya sözleşmeli memur personelin yemek bedelinin %50’sinin idare bütçesinden karşılanacağı, kalan %50’lik kısmın ise yüklenici tarafından yemek yiyen personelden tahsil edileceğine yönelik düzenlemenin uygun olmadığı iddiasına ilişkin yapılan incelemede; söz konusu doküman düzenlemelerinden, sözleşmeli ve kadrolu memur personel için; her gün günlük olarak yemek yiyecek kişi sayısının idare tarafından belirlenmeyeceği, yüklenici tarafından tahmini yemek yiyecek kişi sayısının ortalama olarak belirleneceği, yemek bedelinin %50’sinin idarenin bütçesinden karşılanacağı, kalan %50’lik kısmın ise yemek yiyen memur personelden yüklenici tarafından tahsil edileceği anlaşılmaktadır.

İdareye yapılan şikayet başvurusuna verilen cevabi yazıda da bu hususa yönelik “Memur personelin yemiş olduğu yemeğin kurum bütçesinden karşılanacak olan tutarının (yemek bedelinin %50'si) Kuruma fatura edileceğidir.” şeklinde ifadeye yer verildiği, bahse konu ifade ve ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde memur personele sunulacak yemek hizmetinin bedelinin %50’lik kısmı için idareye fatura kesileceği, kalan %50’lik kısmının ise yüklenici tarafından memur personelden tahsil edileceği ve dolayısıyla memur personele fatura kesileceği sonucuna varılmaktadır.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği Uygulama Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamalarından; yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisinin, diğer iller için yarısının aşılmaması suretiyle kurum bütçelerine konulan ödeneklerle karşılanacağı, 399 sayılı KHK kapsamında bulunan kamu iktisadi teşebbüslerininde çalışan memurlar ve sözleşmeli personelin de bu yardımdan faydalanacağı, yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmının ise ilgili idare tarafından yemek yiyenlerden alınacağı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda ihale yetkilisinin, idarenin harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi veya kurulları ile usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış görevlileri olarak tanımlandığı, Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda yer verilen düzenlemeleri uyarınca sözleşme bedelinin (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğü Personel ve Mali İşler Servis Müdürlüğü tarafından (Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla) öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödeneceğinin belirtildiği, öte yandan Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemelerinde ise yapılacak işin bir kısmının idare tarafından karşılanacağı kalan kısmın ise memur personel tarafından karşılanacağı anlamına gelebilecek düzenlemelere yer verildiği, yemek yardımının yapıldığı hâllerde idare bütçesinden karşılanması mümkün olmayan kısmının, yemek hizmeti alan memur veya sözleşmeli personelden ilgili idare tarafından tahsil edilmesi gerektiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin sözleşmenin yürütümü aşamasında taraflar arasında ihtilafa yol açabileceği, İdarenin ihale yetkilisi haricindeki kişilerce sözleşme kapsamında ödeme yapılması ve bu kişilere fatura düzenlenebilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle yerinde görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.

76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.

76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.

…

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.

76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” hükmü,

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde _“İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir._Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir . Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez. ” hükmü yer almaktadır.

__

Tip Sözleşme’nin 21.2’nci maddesinde “Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1……” düzenlemesi yer almaktadır.

__

Aynı Tip Sözleşme maddesine ait 34 ve 35’inci dipnotlarda ise “34. İşin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılması isteniyorsa bu sorumluluğun da yükleniciye ait olduğu hususu burada belirtilecektir. 35. 21.1. maddesinde işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılacağı belirtilmişse, işin nitelik ve özelliğine göre, sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri tereddüde yer bırakmayacak şekilde burada belirtilecektir. İdare tarafından 21.1. maddesinde işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmaması halinde ise 21.2.1. maddesine “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.3.4. Diğer giderler:

Tüm giderler Yükleniciye aittir.

Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin, Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince; vergi, resim, harç, her türlü sigorta giderleri, karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı, işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak personel istihdam giderleri ve oluşabilecek benzer giderler ile ihale kapsamında tahsis edilecek, tüm giderler sözleşme bedeline ve teklif fiyatına dahil edecektir.

Yenice Lojistik Müdürlüğü iaşe merkezinde verilen hizmet ve yemeklerden dolayı meydana gelebilecek hastalanma, zehirlenme, kaza, yangın, yaralanma vb. gibi rizikolara karşı tüm sorumluluk YÜKLENİCİ'ye aittir.

Ambara, depoya, mutfaklara getirilecek malzemenin mübaayası, mübaayada görev alacak araç ve personel ile bu iş için kullanılacak aracın yakıt giderleri YÜKLENİCİ’ye aittir.

İDARE’nin Yenice İaşe Merkezi Mutfağında ve bu Şartnamenin 2.1 maddesindeki tabloda belirtilen yemek salonlarında verilen hizmet ve yemeklerden dolayı meydana gelebilecek hastalanma, zehirlenme, kaza, yangın, yaralanma vb. gibi rizikolara karşı tüm sorumluluk tamamen Yükleniciye ait olacaktır.

Bu gibi Rizikolara karşı;

1.000.000,00 TL Teminatlı Besin zehirlenmelerine karşı Sigorta Yüklenici tarafından sözleşmede yer alan işin süresi boyunca gün kaybı olmayacak şekilde yaptırılacaktır.

1.000.000,00 TL Teminatlı İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Yüklenici tarafından sözleşmede yer alan işin süresi boyunca gün kaybı olmayacak şekilde yaptırılacaktır.

YÜKLENİCİ işe başlamadan önce tüm çalışan personeline TCDD Taşımacılık A.Ş. 551 numaralı Genel emir kapsamında Demiryolu Emniyet Kuralları Eğitimi aldıracaktır. Çalışan personelin değişmesi halinde yeni işe başlayan personele de yine aynı şekilde eğitim aldıracaktır. Eğitim ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

YÜKLENİCİ işe başlamadan önce Çalıştıracağı Tüm personele Hijyen eğitimi aldıracaktır. Eğitim ücretleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülükleri” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.10 İdarenin Yenice İaşe Merkezi Mutfağında ve bu Şartnamenin 2.1 maddesindeki tabloda belirtilen yemek salonlarında verilen hizmet ve yemeklerden dolayı meydana gelebilecek hastalanma, zehirlenme, kaza, yangın, yaralanma vb. gibi rizikolara karşı tüm sorumluluk tamamen Yükleniciye ait olacaktır.

Bu gibi Rizikolara karşı;

1.000.000,00 TL Teminatlı Besin zehirlenmelerine karşı Sigorta Yüklenici tarafından sözleşmede yer alan işin süresi boyunca gün kaybı olmayacak şekilde yaptırılacaktır.

1.000.000,00 TL Teminatlı İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Yüklenici tarafından sözleşmede yer alan işin süresi boyunca gün kaybı olmayacak şekilde yaptırılacaktır

8.11 Herhangi bir nedenle sigorta şirketince ödenmeyen ve karşılanmayan hasar ve tazminat tutarı Yüklenici tarafından karşılanacaktır. …” düzenlemesi,****

Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.

21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:

21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat maddelerinden; yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirtilen yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı bir bütün halinde değerlendirildiğinde, üretilecek olan yemeklerden kaynaklı oluşabilecek hasar ve zararlara ilişkin istenilen limit ve teminat bedellerine İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin 8.10’uncu maddesinde yer verildiği, anılan düzenlemelerden yüklenicinin, söz konusu yemek hazırlama hizmetinden kaynaklı hasar, zarar veya zehirlenmelerden belirlenmiş olan limitler dahilinde de sorumlu olacağının açık olduğu, ayrıca Teknik Şartname’nin 8.11’inci maddesinde herhangi bir nedenle sigorta şirketince ödenmeyen ve karşılanmayan hasar ve tazminat tutarının, yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca yükleniciler, işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu kılınmış olup yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden bir istekte bulunamayacağı, öte yandan idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunduğundan, yüklenicin yerine getirdiği işin ifası sırasında meydana gelebilecek aksaklıklardan sorumlu tutulmasının hayatın olağan akışının bir sonucu olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Yemekte Kullanılacak Malzemeler ve Dikkat Edilecek Hususlar” başlıklı 9’uncu maddesinde, “…c)- Balık Eti: Temizlenmiş 300 gr. (-20/+20) olacaktır. Balıkların eti diri, gözleri parlak, yüzgeç altları kırmızı olacak, prensip olarak dondurulmuş balık kullanılmayacak, gerektiğinde mevsimine göre balık cinsi İdare tarafından belirlenebilecektir.” düzenlemesi,

__

“Yemek Hakkı ve Yemek Dağıtım Usulleri” başlıklı 12’nci maddesinde “…12.13 Verilecek ızgara ve balık yemeklerinde bezenti seçimi İdare Yetkililerinin görüşü alınarak yapılacaktır. …” düzenlemesi,

__

“Ekler” başlıklı 18’inci maddesinde “15 günlük yemek menüsü ve Yemek içeriği ile çiğ girdi miktarları ektedir.” denilmek suretiyle alabalık ve palamut balık yemekleri için ilgili gıda rasyonu tablolarına yer verildiği anlaşılmıştır.****

Yukarıda yer alan Şartname maddeleri incelediğinde, ihale konusu yemek hizmetinde kullanılacak etler arasında balık etine de yer verildiği, yemeklerde kullanılacak olan balıkların taşıması gereken özelliklere 9’uncu maddede ayrıntılı şekilde yer verildiği, hem alabalık hem de palamut yemeği için kullanılacak balık miktarının 300gr olması gerektiğinin belirtildiği, isteklilerin tekliflerini hazırlamaları aşamasında ihale dokümanın yer alan ve idare tarafından belirtilen asgari ölçütleri esas almaları gerektiği ve bu ölçütleri sözleşmenin ifasında sağlamalarının zorunlu olduğu, mevcut durumda gıda rasyonu tablosu uyarınca balıkların alabalık veya palamut türünde olacağının beklenebileceği, örnek menüde balığın türüne ilişkin açık bir düzenleme yapılmaması durumunun Şartnamenin 9’uncu maddesinde yer alan asgari şartları sağlayan balık türlerinden herhangi birinin kullanılabileceği şeklinde yorumlanması gerektiği, idarenin balık türünün seçilmesi aşamasında belirlenmiş asgari şartlar dahilinde isteklilere ve yükleniciye bir takdir alanı bıraktığı anlaşılmış olup isteklilerin tekliflerini bu takdir alanı sınırları içerisinde oluşturabilecekleri sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır.

İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

“İdarenin sözleşmeyi feshetmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “…b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi,

Hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü,

**** “Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 22’nci maddesinde “19 uncu maddeye göre yüklenicinin fesih talebinin idareye intikali, 20 nci maddenin (a) bendine göre belirlenen sürenin bitimi, 20’nci maddenin (b) bendi ile 21 inci maddeye göre ise tespit tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiş sayılır. Bu tarihleri izleyen yedi gün içinde idare tarafından fesih kararı alınır. Bu karar, karar tarihini izleyen beş gün içinde yükleniciye bildirilir.” hükmü,

“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 25’inci maddesinde “Madde 25- Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b)Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

c) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak.

d) Taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek.

e) Bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak veya 29 uncu madde hükümlerine aykırı hareket etmek.

f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek.

g) Sözleşmenin 16 ncı madde hükmüne aykırı olarak devredilmesi veya devir alınması.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

(4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.

(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet Alımı İhalelerine Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

…

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

| Aykırılık Hali| İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden
Kesilecek Ceza Oranı| Aykırılık
Sayısı 26.3
---|---|---|---
1| ** **| ****| ****
2| ** **| **| __
3| ** __| __| __
……| ** **| ****| __

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri 26.4

… 16.1.3.1… 26.5

…

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir…** ”** hükmü,

Tip Sözleşme’nin 26.1 numaralı dipnotunda “Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.” açıklaması,

Anılan Sözleşme’nin 26.2 numaralı dipnotunda “ Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması,

Anılan Sözleşme’nin 26.3 numaralı dipnotunda “Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması,

Anılan Sözleşme’nin 26.4 numaralı dipnotunda “Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.” açıklaması,

Aynı Sözleşme’nin 26.5 numaralı dipnotunda “ Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir.

(1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar” başlıklı 77/A maddesinde “ Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin 16 ncı maddesinde yapılan düzenlemelerde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık halleri ile Tip Sözleşmenin 16.1.3 üncü maddesinde düzenlenmesi gereken sözleşmenin doğrudan feshine sebebiyet verecek nitelikte olan ağır aykırılık halleri Tip Sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde özel aykırılık hali olarak belirlenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

__

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 1 'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__| __Aykırılık Hali| ___İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| __Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
__1| __Yüklenici idarenin bilgisi dışında, teknik şartnamede belirtilen kapsam dahilinde iaşe merkezi yemekhanesini, dağıtımını yaptığı yemekleri 3. şahıslara satması| __On Binde
10| __6 _

_
__2| __Yüklenici tarafından teknik şartnamede belirtilen hükümler çerçevesinde ilaçlama işlemlerinin yapılmaması| __On Binde
10| __6 _

_
3| Yüklenici tarafından hijyen ve temizlik kurallarına uyulmadan yemek pişirilmesi ve dağıtımının yapılması| __On Binde
10| __6 _

_
4| Yüklenici tarafından çıkarılan yemeklerin içeriği, gramajı ve kalitesinin teknik şartname hükümlerine uygun olmaması| __On Binde
10| __6 _

_
5| Yüklenicinin iaşe hizmetinde çalıştırdığı personellerin uyumsuz davranışları, İdare (Kontrol Teşkilatı) tarafından tespit edildiğinde yazılı tebligata müteakip en geç 3 gün içerisinde personel değiştirilmemesi.| __On Binde
10| __6 _

_

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

_

” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi hususlarını düzenleyen 16’ncı maddesinde “hizmete ihtiyaç kalmaması durumunda sözleşmenin tamamen ya da kısmen feshi” durumu ağır aykırılık hali olarak belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yer alan hükümler ile Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan düzenlemelerden, sözleşmeye aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilmesi gerektiği, sözleşmenin 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddede yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesine ilişkin hazırlanan tabloda yer alan aykırılık hallerinde, aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanacağı, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Öte yandan Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesine ilişkin hazırlanan tabloda 1’inci sırada yer alan ağır aykırılık hâlinin esasen somut bir aykırılık fiili olmaktan ziyade 16.1.2’inci maddesinde yer verilen “…özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. …” ifadesi ile bire bir aynı olmamakla birlikte bu ifadenin tekrarı mâhiyetinde olduğu, 16.1.2. maddesinde söz konusu durumun ortaya çıkması hâlinde sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, öte yandan 16.1.3. maddesinde ise bahse konu durumun gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshinin idarenin takdirine bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen düzenlemeleri uyarınca Sözleşme Tasarısı’nın idarece bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlanması gerektiği, tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer verilen ve tip sözleşme uyarınca bulunması zorunlu olan ifadede doğrudan bir değişiklik yapılmadığı görülmekle birlikte, 16.1.3’üncü maddesinde yer verilen düzenlemede “ İdare inisiyatifi doğrultusunda sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir.” ifadesi eklenmek suretiyle dolaylı yoldan değişikliğe gidildiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarına aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin iddiasının devamında yer alan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki tablonun ikinci sırasında yer verilen ağır aykırılık halinin tekrarının mümkün olmadığı ve 1 kez gerçekleşmesi hâlinde sözleşmenin feshedilmesini gerektirdiği yönündeki iddia incelendiğinde; Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesine ilişkin hazırlanan tablonun ikinci sırasında “Yüklenici hiçbir mücbir sebebe dayanmaksızın yemek çıkartmadığı, eksik çıkarttığı veya çıkardığı yemeğin miktarı, kalite ve lezzet bakımından teknik şartnameye uygun olmadığının tespiti durumunda, İdare o günkü yemeği mahalli piyasadan firma namı hesabına temin ederek tüm masraflarını Yükleniciye ödetebilir. Yıl içerisinde bu durumun (3) defa tekerrürü hâlinde...” durumunun __ ağır aykırılık hâli olarak dikkate alınacağı ve aykırılığın gerçekleşmesi halinde sözleşmenin İdarece tek taraflı olarak feshedilebileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar” başlıklı 77/A maddesinde ise sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yapılan düzenlemelerde, ihale konusu işin niteliği ve özelliğine göre mahiyeti itibarıyla bir defadan fazla tekrarı mümkün olmayan aykırılık halleri ile Tip Sözleşmenin 16.1.3’üncü maddesinde düzenlenmesi gereken sözleşmenin doğrudan feshine sebebiyet verecek nitelikte olan ağır aykırılık hallerinin Tip Sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali olarak belirlenemeyeceği açıklanmıştır. Buradan hareketle Tip Sözleşme’nin 16.1.3’üncü maddesinde birden fazla kez tekrarı mümkün olan aykırılık hâllerine yer verilmemesi gerektiğinin değerlendirilebileceği, bahse konu Sözleşme Tasarısı’nda “Yüklenici hiçbir mücbir sebebe dayanmaksızın yemek çıkartmadığı, eksik çıkarttığı veya çıkardığı yemeğin miktarı, kalite ve lezzet bakımından teknik şartnameye uygun olmadığının tespiti durumunda, İdare o günkü yemeği mahalli piyasadan firma namı hesabına temin ederek tüm masraflarını Yükleniciye ödetebilir. Yıl içerisinde bu durumun (3) defa tekerrürü” durumunun özel aykırılık hâliymiş gibi değerlendirilerek tekrar sayısına yer verilmiş olduğu, ağır aykırılık hâli olarak tanımlanan bir fiilin bir kez gerçekleşmesi hâlinde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshini gerektireceği, dolayısıyla ağır aykırılık hâli olarak tanımlanacak fiilin birden fazla kez tekrarı mümkün olmayan durumu yansıtması gerektiği sonucuna varıldığından bahse konu düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği “ihtiyaç kalmaması nedeniyle sözleşmenin tamamen ya da kısmen feshi” hâlinin mevzuatta öngörülen somut fiil niteliğinde olmaması nedeniyle Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ceza ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanıp uygulanmayacağı noktasında belirsizlik olduğu, kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen bir iş kapsamında sözleşmenin kısmen feshi gibi bir uygulama yapılmasının mümkün olmadığı, yüklenici tarafından aykırılık olarak işlenebilecek somut bir fiil içermeyen söz konusu düzenlemenin bu haliyle mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde “

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “TCDD Taşımacılık A.Ş. Adana Bölge Müdürlüğünün Mersin ili Yenice lojistik Merkezinde bulunan işyerlerinde çalışan işçi ve memur personel için iaşe yemek hizmeti alımı işidir.” düzenlemesi,

“İşin Kapsamı, Taahhüt Edilecek Hizmet ve Yemek Sayısı” başlıklı 2’nci maddesinde _“2.1 Bu Şartname içeriğine konu iş;_Yüklenicinin İdarenin Mutfağında imal ettiği yemeklerin, İdarenin belirleyeceği ve aşağıdaki tabloda belirtilen yemek salonlarında, İdareye bağlı görev yapan işçi ve memur personele dağıtımının yapılması ve bu işe bağlı diğer hizmetlerin yerine getirilmesini kapsar.

Yemek Dağıtımı Yapılacak İşyerleri ve Günlük Yemek Sayısı

2025 YILI AYLIK VE YILLIK YEMEK SAYISI DAĞILIM TABLOSU:

__

2025 YILININ GELEN TOPLAMI

” düzenlemesi,

“Özel Şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “…6.2 Misafir yemeği talep edildiği takdirde, bedeli işçi personeline verilen yemek bedeli ile aynı olacaktır.__” düzenlemesi,

“Yemek Çeşitleri Listesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1 İdare İşçi çalışanına ayda verilecek yemek grupları ve cinsi ile kaç defa verileceği aşağıda gösterilmiştir. …” düzenlemesi,****

**** İhale konusu işin, yüklenicinin idarenin mutfağında imal ettiği yemeklerin, idarenin belirleyeceği ve Yenice Araç Bakım Merkezi Atölye Yemekhanesi ile Yenice Lojistik Merkezi Merkez Yemekhanesi (TCDD 6.Bölge Müdürlüğü personelleri dâhil) yemek salonlarında, idareye bağlı görev yapan işçi ve memur (kadrolu veya sözleşmeli) personele dağıtımının yapılması ve bu işe bağlı diğer hizmetlerin yerine getirilmesini kapsadığı, ihale dokümanında işçi için ayrı evsaf ve nitelikte, memur için ayrı evsaf ve nitelikte yemek hizmeti sunulacağına yönelik bir düzenlemenin yer almadığı, Birim Fiyat Teklif Cetveli ve Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca İşçi/Memur çalışanlar için tek bir birim fiyat üzerinden teklif verileceğinin anlaşıldığı, “Misafir yemeği talep edildiği takdirde, bedeli işçi personeline verilen yemek bedeli ile aynı olacaktır.” ifadesi ile “İdare İşçi çalışanına ayda verilecek yemek grupları ve cinsi ile kaç defa verileceği aşağıda gösterilmiştir.” ifadelerinde yer alan “işçi” kelimesiyle asıl itibarıyla yemek hizmetinin sunulacağı bütün personelin kastedildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “ Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

Kontrol teşkilatının yetkileri sözleşmede belirtilir. Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa kontrol teşkilatı; işlerin yürütülmesiyle ilgili olarak her türlü denetim, malzeme, işlerin ve sözleşmesinde onaya sunulması gerektiği belirtilen yüklenici personelinin onay veya reddi, ödeme miktarlarının tespiti, işlerin düzeltilmesi ve sözleşmenin gereklerinin yerine getirilmesi konusunda talimat vermeye ve uygulamaya yetkili olup, fesih, tasfiye, süre uzatımı, iş artışı, iş eksilişi, kabul, yüklenici nam ve hesabına iş yaptırma ve alt yüklenicileri onaylama hususlarında ise idareye görüş bildirir.

…

Sözleşme konusu iş süreklilik gösteren bir mahiyette ise, işin yapılmasına ilişkin kayıtlar sözleşmesinde belirtilen sıklıkta tutulur ve bu tutanaklar yüklenici tarafından da imzalanır. İşlerin eksik, kötü ve sözleşmeye aykırı olarak yapılması durumunda sözleşmede belirtilen cezalar uygulanır. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler sözleşmenin uygulanmasında dikkate alınmaz. ” hükmü,

“İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir.

Sözleşme konusu iş, belli bir hizmetin dönemler halinde (günlük, haftalık, vs) ifa edilmesi suretiyle yapılan sürekli nitelikte bir iş ise, yukarıda sözü edilen kayıtlar bu dönemler itibariyle tutulur ve kayıtlara itiraz da kayıtların tutulduğu sırada yapılır. Bu kayıtlarda işin sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, işlerdeki hata, kusur ve eksiklikler, kaç kişinin çalıştığı ve hangi makine ve ekipmanın kullanıldığı ve kontrol teşkilatı tarafından gerek görülen diğer hususlar belirtilir. Bu kayıt ve itirazlar hem hakediş ödemelerinde, hem de sözleşmenin sona erdiği tarihte kabul komisyonu tarafından gerçekleştirilecek kabul işlemlerinde esas alınır.” hükmü,

Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 19.1’inci maddesine ilişkin 29 nolu dipnotta “İşin yürütülmesi sırasında Yüklenici ile birlikte Kontrol Teşkilatı tarafından tutulması öngörülecek kayıt ve tutanaklar işin niteliğine göre Genel Şartnamedeki usul ve esaslar çerçevesinde burada düzenlenecektir.” düzenlemesi,

**** Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “…19.1. Teknik şartnameye göre işlemler yapılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Adana Bölge Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (On) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Süreklilik arz eden işlerde, Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır."

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.****

Yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı’nda işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanakların Teknik Şartname’ye göre düzenleneceğinin anlaşıldığı, ayrıca aynı Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde de yüklenicinin, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğu, kontrol teşkilatı ile yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtların, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına geleceği, ancak yüklenicinin kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina etmesi halinde kontrol teşkilatının kayıtlarının esas alınacağı ve bu kayıtların doğruluğunun yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, ihale dokümanına ait Sözleşme Tasarısı’nda işin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklara ilişkin hususlarda Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin geçerli olduğu, bu doğrultuda, Sözleşme Tasarısı’nda tutulması öngörülen kayıt ve tutanaklarda Teknik Şartname’de yer verilen koşul ve kriterler ile ifası gerçekleştirilecek iş ve işlemler göz önünde bulundurulmak suretiyle belirleneceği, idare ile yüklenicinin bu konuda birlikte hareket edeceğinin anlaşıldığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen maddesi uyarınca tutulacak kayıtların sözleşme tasarısında belirtilmesi gerekmekte ise de, işin sözleşmeye uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin tespitine yönelik olarak tutulacak kayıtların, işin ifası sırasında yüklenici ve idare tarafından belirlenebileceği, bu kayıtların esas işlevinin yapılan işin sözleşmeye uygun olarak yapıldığının tespit ve tevsikine yönelik olduğu, ayrıca öngörülecek kayıt ve tutanakların, işin niteliğine göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ndeki usul ve esaslar çerçevesinde düzenleneceği, hangi aşamalarda ne tür tutanakların hangi şekilde hazırlanacağı noktasında detayların Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer aldığı ve herhangi bir belirsizlik veya çelişkinin bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. …” açıklaması,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” düzenlemesi,

Aynı Esasların “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

2) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde “

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı, Taahhüt Edilecek Hizmet ve Yemek Sayısı” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.2Yüklenici tarafından, Yüklenicinin çalıştırdığı Gıda Mühendisinin gözetimi altında; yeterli sayıda aşçı ve yeterli sayıda çalışan personel ile TCDD Taşımacılık A.Ş. Mutfağında yemek pişirilecektir. Yemek pişirimi, dağıtımı ve sonrası hizmetlerde aksama oluşması durumunda İdare, çalışan personel sayısının arttırılmasını Yükleniciden isteyebilir. …” düzenlemesi,

**** “Fiyatlandırma ve Fiyat Farkı” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.3Yüklenici bu Şartname içeriğinde belirtilen tüm masraflar dâhil, bir öğün yemek bedeli üzerinden; günlük, aylık ve yıllık olacak şekilde maliyet hesabı yaparak teklif verecektir.

5.4 Yüklenici Yemek yapımı ve dağıtımında çalıştıracağı personel için İdare’den asgari ücret fiyat farkı talep etmeyecektir. Sözleşmedeki yemek bedeli üzerinden herhangi bir fiyat farkı verilmeyecektir. …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81’inci maddesi açıklaması ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 7’nci maddesi düzenlemesi gereğince sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan hizmet alımlarında ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6’ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Birim fiyat teklif almak suretiyle açık ihale usulü ile yapılan ihalede tüm masraflar dâhil, bir öğün yemek bedeli üzerinden birim fiyat teklif verileceği, i hale konusu iş kapsamında, yüklenici tarafından, yüklenicinin çalıştırdığı gıda mühendisinin gözetimi altında; yeterli sayıda aşçı ve yeterli sayıda personel çalıştırılacağının belirtildiği, dolayısıyla iş kapsamında çalıştırılacak personel sayısının açık bir şekilde ihale dokümanında düzenlenmediği, ayrıca ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin mesai saatlerinin tamamının idarede geçirileceğine yönelik bir düzenlemenin de ihale dokümanında yer almadığı, ihale konusu işin süresinin 365 takvim gününü aşmadığı, dolayısıyla ihalede fiyat farkı hesaplanmayacağına dair İdari Şartname’nin 43’üncü maddesi düzenlemesinde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

9. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

**** Teknik Şartname’nin “Kişi Başına Verilecek Gıda Maddeleri Ve Miktarını Gösterir Gramaj Cetveli” başlıklı 11’inci maddesinde “

” düzenlemesi,

Gıda rasyonu tablolarının ayrı ayrı yer aldığı “Ekler” başlıklı 18’inci maddesinde “15 günlük yemek menüsü ve Yemek içeriği ile çiğ girdi miktarları ektedir.

…

KADINBUDU KÖFTE

S.NO| ADI| GR
1| DANA ETİ| 130
2| PİRİNÇ| 20
3| KURU SOĞAN| 10
4| YUMURTA| 40
5| UN| 20
6| AYÇİÇEK YAĞI| 30
7| HAZIR PÜRE| 20
8| SÜT| 10
9| TUZ| 2
10| BAHARAT| 2

…” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Teknik Şartname’nin 11’inci maddesindeki tabloda; yemek içeriğinde bulunan iaşe maddesinin “Kişi Başına Verilecek Minimum Miktar”ının belirlendiği, öte yandan örnek menü kapsamında bulunan yemeklerin çiğ girdi gramajlarının bulunduğu gıda rasyonu tablolarında ise bir yemeğin içeriğinde bulunan tüm çiğ girdilerin cinsine ve miktarlarına ayrı ayrı yer verildiği tespit edilmiştir.

Örneğin belirli yemeklerin içerisinde bulunan “dana eti” çiğ girdisi için; Kadın budu köfte, dalyan köfte, İzmir köfte, kuru köfte, salçalı köfte, terbiyeli köfte yemeklerinin dana eti içeriklerinin kişi başına verilecek minimum gramajların yer aldığı cetvelde “140 gr” olarak belirtildiği, öte yandan anılan yemeklerin gıda rasyonu tablolarında ise “Dana Eti” çiğ girdisinin gramaj bilgisinin “130 gr” şeklinde belirtildiği,

Örneğin belirli yemeklerin içerisinde bulunan “patates” çiğ girdisi için; İzmir köfte, kuru köfte, salçalı köfte, terbiyeli köfte yemeklerinin patates içeriklerinin kişi başına verilecek minimum gramajların yer aldığı cetvelde “40 gr” olarak belirtildiği, öte yandan anılan yemeklerin gıda rasyonu tablolarında ise “patates” girdisinin gramaj bilgisinin “50 gr” şeklinde belirtildiği,

Örneğin belirli yemeklerin içerisinde bulunan “domates” çiğ girdisi için; kişi başına verilecek minimum gramajların yer aldığı cetvelde kullanılacak minimum domates miktarının “20 gr” şeklinde belirlendiği, öte yandan gıda rasyonu tablolarında ise dalyan köftede 10gr, kuru köftede 20 gr, salçalı köftede 20gr olarak kullanılacağının belirtildiği,

İddiaya konu olan diğer bir takım çiğ girdiler bakımından da söz konusu farklılığın mevcut olduğu, söz konusu farklılıkların teklif maliyetinin belirlenmesinde tereddüte yol açabilecek nitelikte olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****