KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/048

Gündem No : 21

Karar Tarihi : 26.11.2025

Karar No : 2025/UH.I-2505

BAŞVURU SAHİBİ:

Biz Sağlık Hizmetleri Nakliye Medikal İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1410603 İhale Kayıt Numaralı “Puana Dayalı Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 14.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Puana Dayalı Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Biz Sağlık Hizmetleri Nakliye Medikal İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 08.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 27.10.2025 tarih ve 198138 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2154 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Halk Sağlığı Hizmeti Teknik Şartnamesi'nin 4.2'nci maddesinde yer verilen tabloda 37'nci sırada bulunan L102820 SUT kodlu Glikozile hemoglobin (HbA1C) testinin çalışılabilmesi için idarece HPLC metodu ile çalışan cihaz talep edilmesine karşın Teknik Şartname'nin 6.1.10'uncu maddesinde söz konusu teste yönelik türbidimetrik test kodu (L102820) üzerinden ödeme yapılacağının belirtildiği, söz konusu durumun sözleşmenin uygulanması aşamasında uyuşmazlığa neden olacağı, zira (HbA1C) HPLC test yönteminin SUT kodunun L102830 olduğu ve 171,61 puan üzerinden ödeme yapılması gerektiği, ancak bahse konu düzenlemeden ötürü ödemenin türbidimetrik test kodu (L102820) temel alınarak 40,38 puan üzerinden ödeneceğinin düzenlendiği, yürürlükte bulunan Sağlık Uygulama Tebliği'nde yer verilen açıklamalar uyarınca, HbA1c (HPLC) testinin sadece diyabetik hastalarda ve üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucuları tarafından yapılabileceği HPLC yöntemi ile çalışılan Glike hemoglobin (Hb A1c) testinin birinci basamak sağlık hizmet sunucusu olan Halk Sağlığı Laboratuvarında çalışılmasına imkan bulunmadığı ve bunun üç ayda bir adet faturalandırılacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda HbA1c (HPLC) testinin çalışılabilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca muhasebe mevzuatı ve vergi kanunlarına göre stok/sevk irsaliyesi/fatura girişi olmayan ürünlerin/hizmetlerin/emtiaların vb. stoktan çıkışı/sevk irsaliyesi/fatura çıkışının olamayacağı gibi stok/sevk irsaliyesi/fatura girişi olan ürünlerin farklı isimlerle ve farklı stok adlarıyla stok çıkışı/sevk irsaliyesi/fatura çıkışlarının yapılamayacağı ve faturalandırılamayacağı,

2. İdari Şartname'nin 7.4'üncü maddesinde kataloglar ile CD içerisindeki bilgilerin İngilizce veya Türkçe olması gerektiğine ilişkin düzenlemenin aynı Şartname'nin 7.6.1'inci maddesinde yer verilen düzenleme ile çeliştiği, söz konusu belgelerin İngilizce veya Türkçe olarak sunulmasının istenmesinin mevzuata aykırı olduğu,

3. Teknik Şartname'nin 6.2.11'inci maddesinde, TPHA veya Sifiliz test sonucunun pozitif/reaktif çıkması durumunda VDRL kaset test ile pozitifliğin teyit edileceğine ilişkin düzenlemeye yer verildiği, ancak söz konusu testlerin anılan Şartname'nin 6.2.1'inci maddesi uyarınca üst seviye yöntemlerin kullanıldığı bir cihazda çalıştırılacağı göz önünde bulundurulduğunda, pozitiflik/reaktiflik durumunda basit ve hataya açık bir VDRL kaset yöntemi kullanılarak doğrulama yapılmasının beklenmesinin uygun olmadığı, ayrıca ne kadar testin VDRL kaset yöntemi ile doğrulanacağının da belirsiz olduğu,

4. İlçe Devlet Hastaneleri Teknik Şartnamesi'nin 2.24'üncü maddesinde test cinsleri arasında sayısal değişiklik yapılabileceği ve ek testlerin istenebileceği yönündeki düzenleme uyarınca SUT listesinde yer alan sınırsız çeşitlilikte test üzerinden alım yapılması sonucunu doğuracağı, bu durumun sağlıklı teklif oluşturulmasına engel olduğu,

5. İhale konusu işin yaklaşık maliyetinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 13'üncü maddesinde yer verilen eşik değerin üzerinde olduğu hâlde, bilanço ve iş hacmine ilişkin belgelerin yeterlik kapsamında istenilmemiş olmasının mevzuata açıkça aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin “Sağlık hizmeti sunucuları” başlıklı 1.4’üncü maddesinde “1.4.1- Birinci basamak sağlık hizmeti sunucuları

1.4.1.A - Birinci basamak resmi sağlık hizmeti sunucuları

1) Bünyesinde birinci basamak sağlık kuruluşu bulunan ilçe sağlık müdürlüğü

2) Toplum sağlığı merkezi (TSM)

3) Aile sağlığı merkezi (ASM)

4) Halk sağlığı laboratuvarı (L1ve L2)

5) Kurum tabipliği

6) 112 Acil sağlık hizmeti birimleri

7) Üniversiteler bünyesindeki mediko-sosyal birimler

8) Türk Silahlı Kuvvetlerinin birinci basamak sağlık üniteleri

9) Belediyelere ait poliklinikler

10) Birinci basamak ayaktan ve yataklı teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmeti sunan sağlık hizmeti sunucuları entegre ilçe devlet hastaneleridir (E2 ve E3)

1.4.1.B - Birinci basamak özel sağlık hizmeti sunucuları

1) Evde bakım merkezleri veya birimler

2) İşyeri sağlık ve güvenlik hizmeti sunulan birimler

3) Özel poliklinikler

4) Ağız ve diş sağlığı hizmeti veren özel sağlık kuruluşları

5) 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında serbest faaliyet gösteren eczaneler

1.4.2 - İkinci basamak sağlık hizmeti sunucuları

1.4.2.A - İkinci basamak resmi sağlık hizmeti sunucuları

1) Eğitim ve araştırma hastanesi olmayan devlet hastaneleri ve dal hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt poliklinikleri

2) Entegre ilçe hastanesi (E1)

3) Sağlık Bakanlığına bağlı ağız ve diş sağlığı merkezleri ile ağız ve diş sağlığı hastaneleri

4) (Mülga:RG-26/4/2025-32882)

5) Kamu kurumlarına ait olup Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış olan hastaneler, tıp merkezleri ve dal merkezleri

6) Kamu kurumlarına ait diyaliz merkezleri, üremeye yardımcı tedavi merkezleri, hiperbarik oksijen tedavi merkezleri, tıbbi laboratuvarlar gibi

müstakil olarak ruhsatlandırılan tanı ve tedavi merkezleri.

1.4.2.B - İkinci basamak özel sağlık hizmeti sunucuları

1) Özel hastaneler (ÖH)

2) Özel tıp merkezleri ve dal merkezleri

3) Özel Diyaliz merkezleri,

4) Özel üremeye yardımcı tedavi merkezleri

5) Özel hiperbarik oksijen tedavi merkezleri

6) Tıbbi laboratuvarlar gibi müstakil olarak ruhsatlandırılan özel tanı ve tedavi merkezleri.

1.4.3 - Üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucuları

1.4.3.A - Üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucuları

1) Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile bu hastanelere bağlı semt poliklinikleri

2) Tıp Fakülteleri Bulunan Devlet Üniversiteleri Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezleri (U1)

3) Tıp Fakülteleri Bulunan Vakıf Üniversiteleri Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezleri (U2)

4) Diş hekimliği fakülteleri bulunan Devlet/vakıf üniversite hastaneleri

5) Sağlık Bakanlığınca üçüncü basamak hastane olarak basamaklandırılan Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler

1.4.3.B - Üçüncü basamak özel sağlık hizmeti sunucuları

1) Sağlık Bakanlığınca üçüncü basamak hastane olarak basamaklandırılan özel hastaneler (ÖH)” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in ekinde yer alan “Ayaktan Başvurularda İlave Olarak Faturalandırılacak İşlemler Listesi (Ek-2/A-2)” başlıklı tabloda “

” düzenlemesi,

Aynı Tebliğ’in ekinde yer alan “Hizmet Başı İşlem Puan Listesi (Ek-2/B)” başlıklı tabloda “

düzenlemesi,

Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025/8 sayılı Tıbbi Cihazların Planlanması ve Teminine İlişkin Usul ve Esasları İlişkin Genelge’nin “Tıbbi Cihaz Hizmet Alımı ve Tıbbi Hizmet Alımı Esasları” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.6. Tıbbi cihaz hizmet alımında yükleniciye, SUT’ta belirlenen fiyatları geçmemek üzere cihazın özelliğine göre çekim, tetkik, tahlil veya test gibi her işlem başına ihalede oluşan bir bedelin ödenmesi ve ihale dokümanlarına ödemelerin bu yönde yapılacağına dair hükümlerin konulması gerekmektedir. …” açıklaması

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Puana Dayalı Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı İhalesi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

Müdürlüğümüze bağlı 1.Basamak ve 2.Basamak sağlık tesislerinin 36 Ay süreli Puana Dayalı Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı - 482.752.600 Puan

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Müdürlüğümüze Bağlı : 1-Halk Sağlığı Laboratuvarı (Aile Hekimlikleri, Toplum Sağlığı Merkezleri, Göçmen Sağlığı Merkezi, Verem Savaş Dispanseri, Entegre Hastaneler vb.) , 2-Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, 3-Kovancılar Devlet Hastanesi, 4-Karakoçan Devlet Hastanesi, 5- Palu Devlet Hastanesi, 6-Maden Şehit Cengiz ERDUR Devlet Hastanesi, 7-Arıcak Devlet Hastanesi, 8-Baskil Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

Halk Sağlığı Hizmeti Teknik Şartnamesi’nin “İşin Adı” başlıklı 1’inci maddesinde “Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanlığına bağlı mevcut ve sonradan eklenecek kuruluşlarına "işlem Puanına Dayalı Sonuç Karşılığı Tıbbi Laboratuvar (Tıbbi Biyokimya ve Tıbbi Mikrobiyoloji Dalları) Hizmeti" satın alınması işidir.” düzenlemesi,

“İşin Miktarı ve Süresi” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Bu işin miktarı toplam 365.000.000 (üç yüz altmış beş milyon) işlem puanı olacaktır.

3.2. Bu işin süresi sözleşme tarihini müteakiben başlar, 36 (otuz altı) ay devam eder.” düzenlemesi,

__

“Hizmet Alınacak Testlerin Listesi, Kodları ve Çalışılacağı Cihazlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.Sağlık kuruluşlarının isteyebilecekleri testler, testlerin kodları, işlem puanı ve testlerin çalışılacağı cihazlar Tablo l'de belirtilmiştir.

4.2.Yüklenici Tablo l'deki listenin tamamına teklif ve hizmet vermek zorundadır.

Tablo 1

…” düzenlemesi,

**** “Testlerin Çalışılacağı Cihazlarda Bulunması Gereken Minimum Şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1. KLİNİK KİMYA CİHAZLARINDA BULUNMASI GEREKEN MİNUMUM ŞARTLAR:

…

6.1.2. Kurulacak olan Klinik Kimya cihazlarının toplam hızı; fotometrik ölçümler için saatte en az 3900 test olacaktır. Klinik Kimya cihazlarının her birinin İSE test hızı en az 300 test/saat olacaktır. Kurulacak cihazların sayısı en az 2 (iki) en fazla 5 (beş) olacaktır.

…

6.1.10. Yüklenici, HbAlc testi için HPLC metodu ile çalışan, toplam hızı saatte en az 280 test olan en az 2 (iki) en fazla 6 (altı) adet ek cihaz kuracaktır. Bu cihaz/cihazlar ve hızları, Klinik Kimya cihazları için istenilen toplam hız ve cihaz sayısından bağımsız olacaktır. Bu cihaz/cihazlarda çalışılacak testler için gerekli numuneler, herhangi bir ön işlem gerektirmeden cihaza yüklenebilmelidir. Bu cihaz/cihazlar ile çalışılacak HbAlc testleri için türbidimetrik test kodu (L102820) ile ödeme yapılacaktır. HbAlc testi aynı zamanda Klinik Kimya cihazlarında da çalışılabilmelidir ve ihale süresi boyunca en fazla 15000 test sonucu verilecek sayıda kit ücretsiz olarak yüklenici tarafından temin edilmelidir…” düzenlemesi,

“Ödeme” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Her ay sonu itibarıyla hekim otomasyon sistemi üzerinden yapılan tetkik istemlerinden, laboratuvarımızda çalışılıp, uzmanlarımız (Mikrobiyoloji, Biyokimya uzmanları) tarafından onaylanmış sonuçlar ödemeye tabi tutulacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin son bir yıllık test istatistiğinin paylaşıldığı 11’inci maddesinde “Aşağıdaki tabloda laboratuvarımızda son bir yılda çalışılan test sayıları bilgilendirme amaçlı paylaşılmaktadır.

Başlangıç Tarihi: 15.06.2024 Bitiş Tarihi: 15.06.2025

Sıra No| Test Kodu| Test Adı| Adet
…| …| …| …
11| L102820| Glikozile hemoglobin (Hb A1C)| 142828
…| …| …| …

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formu “

” şeklinde düzenlenmiştir.

**** İhale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden başvuruya konu ihalenin Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Puana Dayalı Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı İhalesi” olduğu, 17 adet ihale dokümanı indirildiği, ihale dokümanına yönelik 12 adet şikâyet başvurusunun bulunduğu, idareye yapılan şikâyet başvurularına idarece bir karar alınmayarak şikâyet başvurularının zımnen reddedildiği, bu süreçte idarece 3 kez zeyilname düzenlendiği, biri sınır değerin altında olmak üzere toplam 3 adet teklifin idarece geçerli kabul edildiği, ihalenin Srt Medikal Sağlık İnş. Tur. Nak. Köm.Tic. Ltd. Şti. - Media Özel Sağlık Hizm. ve Tıbbi Ürünler İth. İhr. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Labotest Diagnostik Sistemler A.Ş. olarak belirlendiği, başvuru sahibinin ise ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.

İhale konusu iş kapsamında bulunan Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanlığı’na bağlı mevcut ve sonradan eklenecek Aile Hekimliği Birimleri Merkez ve İlçe Toplum Sağlığı Merkezleri, Verem Savaş Dispanseri, 2 birimli Göçmen Sağlığı Merkezi, cezaevleri, sağlıklı yaşam merkezleri ve Entegre Hastane Hizmet Birimleri kapsamından gerçekleştirilecek Tıbbi Laboratuvar (Tıbbi Biyokimya ve Tıbbi Mikrobiyoloji Dalları) hizmeti işine ait ihale dokümanı düzenlemelerinden, söz konusu hizmetin süresinin 36 ay olduğu, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesi uyarınca; 67 adet farklı isim ve nitelikte test türünün ihale konusu iş kapsamında çalışılacağı, 67 farklı tipteki test içerisinde klinik kimya cihazlarının kullanılacağı 32 farklı testin bulunduğu, yükleniciden bu 32 farklı test türünün çalışılabilmesi için en az 2 adet ve en fazla 5 adet klinik kimya cihazı kurulmasının talep edildiği, söz konusu teste ilişkin önceden gerçekleştirilen ve idarece bilgilendirme amaçlı paylaşılan benzer nitelikteki hizmet işinde L102820 SUT kodlu (HbA1c) için 1 senede gerçekleşen toplam test sayısının 142.828 adet olduğu, Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan 6’ncı maddesi uyarınca (HbA1c) testinin çalışılabilmesi için klinik kimya cihazlarından bağımsız olarak en az 2 adet ve en fazla 6 adet olmak üzere HPLC metodu ile çalışan ek cihazın da kurulmasının istenildiği, en fazla 15.000 adet test sonucu verilecek sayıda kitin yüklenici tarafından ücretsiz sağlanması gerektiği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olarak 13.11.2025 tarihinde idareye gönderilen 83033 sayılı yazı ile “Teknik Şartname'nin (halk_sağlığı_teknik_şartname.pdf adlı doküman) 6.1.10'uncu maddesinde, Glike hemoglobin (Hb A1c) testinin, klinik kimya cihazlarının yanında, sağlık tesislerine ayrıca kurulacak olan ve HPLC metodu ile çalışan ek cihazlar vasıtasıyla da yapılmasının istenildiği, ancak söz konusu HPLC metodu ile yapılan testlere ilişkin ödemelerin, L102820 SUT kodlu Glike hemoglobin (Hb A1c) üzerinden yapılmasının istenildiği, Glike hemoglobin (Hb A1c) (HPLC) testinin SUT kodunun L102830 olduğu göz önünde bulundurulduğunda, niteliği ve SUT kodları birbirinden farklı olan söz konusu testlere ilişkin olarak ihale dokümanında düzenlenen şekilde yüklenici tarafından düzenlenecek fatura karşılığı olarak yükleniciye idarenizce ödeme yapılmasının mümkün olup olmadığı hususu ve sonrasında idarenizce düzenlenecek fatura karşılığı olarak SGK'dan alacağınız ödemeler hususu ile birinci basamak hizmet sunucusu olduğu anlaşılan Halk Sağlığı Laboratuvarlarında söz konusu L102830 SUT kodlu Glike hemoglobin (Hb A1c) (HPLC) testlerinin yapılıp yapılamayacağı hususları bakımından gerekçeleri yasal dayanakları ile birlikte gösterir bilgi ve belgelerin” gönderilmesi talep edilmiş,

Anılan yazımıza cevaben 14.11.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 294805643 sayılı yazıda “…Glikozile Hemoglobin (HbA1C) testi bir bireyin son 2-3 aylık ortalama kan şekeri düzeyini gösteren önemli bir biyokimyasal parametredir. Diyabet ve prediyabet tanısının konulmasında, diyabet tanısı konulmuş hastalarda tedavi takibi ve uzun dönemli kan şekeri kontrolünü değerlendirmek için kullanılmakta ve komplikasyon riskinin belirlenmesinde etkin rol oynamaktadır. Glikozile Hemoglobin (HbA1C) testi birinci basamakta tarama, erken tanı, tedavi etkinliğini izleme ve komplikasyon riskini yönetme açısından kilit bir noktadadır.

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından uygulamaya alınan ‘Hastalık yönetim Platformu’nda (HYP) başta diyabet olmak üzere diğer kronik hastalıkların, tarama ve izlemleri aile hekimleri tarafından kanıta dayalı tıp kılavuzlarına uygun olarak sürdürülmektedir. Bu platformda Glikozile Hemoglobin (HbA1C) testi diyabet izlem ve takip süreçlerinin merkezinde yer almaktadır. ''Aile hekimliği tarama ve takip katsayısına ilişkin yönerge'' nin ekinde yer alan kılavuzun diyabet takip ve izlemi başlıklı bölümünde ise HbA1C testinin diyabet tanı ve tedavi algoritmasında yer aldığı görülmektedir. Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün ''Diyabet Tedavi ve İzlem Klinik Protokolleri'' dokümanında Tip 1 ve Tip 2 diyabet tanı ve izlem protokollerinde HbA1C testinin kullanıldığı görülmektedir.

Glikozile Hemoglobin (HbA1C) testinin çeşitli ölçüm yöntemleri bulunmakla birlikte yüksek performanslı sıvı kromotografisi (HPLC) dünya çapında ''altın standart'' olarak kabul edilmektedir. Yüksek doğruluk ve kesinlik ile ölçüm yapılabilmektedir. Uluslararası standartlara (NGSP/IFCC) uygunluğu en iyi sağlayan yöntemlerden biridir. Dolayısıyla HPLC yöntemi doğru ve güvenilir sonuçların elde edilmesini sağlamaktadır. Halk Sağlığı Laboratuvarımız il merkezi ve ilçelerdeki tüm aile hekimlerine hizmet sunmakta olup HbA1C testinin standartlaştırılmış HPLC yöntemi ile çalışılması geniş hasta popülasyonunda erken teşhis ve müdahaleyi kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle Puanına Dayalı Sonuç Karşılığı Laboatuvar Hizmeti Alımı ihalemizin Halk Sağlığı Laboratuvarı Teknik Şartnamesinin 6.1.10 maddesinde Hb A1c testi için HPLC metoduyla çalışan, klinik kimya cihazları için istenilen hız ve cihaz sayısından bağımsız ek cihazlar istenilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık uygulama Tebliği EK-2B Hizmet Başı İşlem Puan Listesi''nde ;

L102820 SUT Kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) için "üç ayda bir adet faturalandırılır" ibaresi

L102830 SUT Kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) (HPLC) için "sadece diyabetik hastalarda, üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucuları tarafından ve üç ayda bir adet faturalandırılır. " ibaresi yer almaktadır.

L102820 SUT Kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) için herhangi bir basamak ve yöntem kısıtlaması bulunmamaktadır. Buna karşın L102830 SUT Kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) (HPLC) için yöntem ve basamak kısıtlaması bulunmaktadır. Dolayısıyla HbA1c testinin L102820 SUT Koduna karşılık gelen işlem puanı ile hangi sağlık kuruluşunda ve hangi yöntemle çalışıldığına bakılmaksızın faturalandırılabildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle HPLC metoduyla çalışılsa bile HbA1C testleri için yüklenici firmaya ödemenin sadece L102820 SUT Kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) üzerinden yapılması amaçlanmıştır. Kurumumuza, Bakanlığımızca merkezi yönetim bütçesinden gönderilen analiz ücretleri de yine L102820 SUT kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) üzerinden gönderilmektedir. Bu durum herhangi artı bir maliyet oluşturmamakla beraber teşhis ve tedaviye yönelik verilecek kararda hasta mağduriyetinin yaşanmaması adına önem arz etmektedir. …” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihale dışındaki farklı bir ihaleye ilişkin Kurumumuza yapılmış olan birebir aynı olmamakla beraber benzer nitelikteki itirazen şikâyet başvurusu üzerine Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nden “…Bu çerçevede Birinci Basamak Sağlık Kuruluşları tarafından SUT kodu L102830 olan Glikolize hemoglobin (HbA1C) testinin gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği, gerçekleştirilmesi durumunda testin faturalandırıp faturalandırılamayacağı ve testlerin gerçekleştirilmesi durumunda söz konusu testin karşılığının kim tarafından ödeneceği hususlarına ilişkin bilgi ve belgelerin tarafımıza gönderilmesi gerekmektedir.” hususlarında bilgi istenildiği anlaşılmış olup,

29.07.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2025 tarih ve E-79138700-840-283280041 sayılı cevabi yazıda**** “...Talebiniz incelenmiş olup, adı geçen testin yapılabilirliği, faturalandırılması ve testin geri ödenmesiyle ilgili hususlar birden fazla kamu kurumu ve Daire Başkanlığını ilgilendirdiği için Halk Sağlığı Genel Müdürlüğüne bağlı Aile Hekimliği Uygulama ve Geliştirme Daire Başkanlığı, Kronik Hastalıklar ve Yaşlı Sağlığı Daire Başkanlığı, Halk Sağlığı Referans Laboratuvarları Daire Başkanlığı, Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Daire Başkanlığı ve Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünden alınan görüşler konsolide edilmiştir.

Bilindiği üzere, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından “Hastalık Yönetim Platformu (HYP)” hayata geçirilmiş olup, halen diyabetin içinde bulunduğu bazı durum/hastalıklar için tarama ve izlem işlemleri aile hekimleri tarafından klinik rehberlere uygun olarak sürdürülmektedir. Bu çerçevede yer alan diyabet taraması ve izlemi için ilgili uzmanlık alanlarından da danışmanlık alarak kullanılması uygun/gerekli olan testlere bu modüllerde yer verilmiştir. Hem güncellenen “Aile Hekimliği Tarama ve Takip Katsayısına İlişkin Yönerge” ekinde yer alan “Diyabet Değerlendirme Kılavuzu”nda hem de Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından konunun uzmanlarınca hazırlanan “Diyabet Tedavi ve İzlem Klinik Protokolleri” dokümanında; diyabet taramasında “Glikolize Hemoglobin (HbA1c) testinin kullanıldığı bilgisi yer almaktadır. Adı geçen kaynaklarda da görüleceği gibi diyabet taramasında sağlıklı kişilere 35 yaşından sonra açlık kan şekeri veya (HbA1c) testi kullanılmaktadır. Diyabet hastalığının izleminde de söz konusu test en önemli parametredir.

Bu bilgiler ışığında; Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında ve bu kuruluşlara hizmet veren laboratuvarlarda, diyabet taraması için (HbA1c) testinin diyabeti olmayan ve 35 yaş üzerindeki bireylere en fazla yılda bir kez tanı testi olarak; diyabet tanısı olanlara ise en az üç ayda bir izlem testi olarak kullanılabileceği değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği “Ek-2B Hizmet Başı İşlem Puan Listesi”nde yer alan L102830 SUT Kodlu “Gliko Hemoglobin (HbA1c) –(HPLC)” ile L102840 kodlu “Gliko Hemoglobin ((HbA1c) – (Elektroforez) işlemlerinin açıklamasında; “sadece diyabetik hastalarda ve üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucuları tarafından ve üç ayda bir adet faturalandırılır.” ifadesi ile endikasyon ve basamak kısıtı bulunmaktadır.

L102820 SUT kodlu “Glike Hemoglobin (HbA1c) işleminin açıklamasında ise; “üç ayda bir adet faturalandırılır.” ifadesi yer almakta olup, basamak sınırlandırılması bulunmamaktadır. Ancak, birinci basamak sağlık tesislerinde işlem bazlı bir fatura düzenlenmemektedir.

(HbA1c) tayininde yaygın olarak kullanılan fotometrik yöntemler (örneğin; immünoturbitimetrik, enzimatik veya kemilüminesans tabanlı sistemler), temel düzeyde glisemik kontrol izlemi açısından klinik olarak yeterli doğrulukta sonuç vermekte ve birinci basamak sağlık kuruluşlarında diyabet izlemi için güvenilir ve geçerli sonuçlar sağlayabilmektedir.

Fotometrik yöntemler; uygulama kolaylığı, cihaz altyapısının yaygınlığı, düşük sarf maliyeti ve hızlı sonuç verme avantajları ile birinci basamakta (HbA1c) analizleri için yeterli düzeydedir. Bu yöntemlerin, özellikle tanı konulmuş ve düzenli izleme alınmış hastalarda kan şekeri kontrolünün değerlendirilmesinde kullanılması hem klinik hem de ekonomik açıdan uygun bir yaklaşımdır.

Bu çerçevede; birinci basamak sağlık kuruluşlarında (HbA1c) ölçümlerinin fotometrik yöntemlerle gerçekleştirilmesinin yeterli olduğu, hemoglobin varyantı şüphesi, sonuçlar arası tutarsızlık, komplikasyon gelişimi gibi ileri düzey analiz gerektiren durumlarda ise, hastaların ikinci veya üçüncü basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirilmesinin hem hizmet basamaklarının işlevselliğinin korunması hem de sağlık sisteminde kaynak kullanımının rasyonelleştirilmesi açısından önem arz ettiği değerlendirilmektedir.” bilgilerine yer verildiği görülmüştür.****

**** Hem işbu itirazen şikâyet başvurusuna konu ihaleyi gerçekleştiren idareden gelen, hem de farklı bir ihaleye yönelik başvuru hakkında inceleme yapılmasını teminen Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün görüşünü içeren cevabi yazılar değerlendirildiğinde, HbA1c testinin diyabet hastalığının izleminde önemli olduğu, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan “Hastalık Yönetim Platformunda (HYP)” diyabet için de tarama ve izlem işlemlerinin aile hekimleri tarafından klinik rehberlere uygun olarak sürdürüldüğü, güncellenen “Aile Hekimliği Tarama ve Takip Katsayısına İlişkin Yönerge” ekinde yer alan “Diyabet Değerlendirme Kılavuzu”nda ve Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Diyabet Tedavi ve İzlem Klinik Protokolleri” dokümanında ise diyabet taramasında “Glikolize Hemoglobin (HbA1c) testinin kullanıldığı bilgisinin yer aldığı, diyabet taramasında sağlıklı kişilere 35 yaşından sonra açlık kan şekeri veya (HbA1c) testi kullanıldığı, birinci basamak sağlık tesislerinde işlem bazlı bir fatura düzenlenmediği ve birinci basamak sağlık kuruluşlarında (HbA1c) ölçümlerinin fotometrik yöntemlerle gerçekleştirilmesinin ise yeterli olduğu, Elazığ İl Sağlık Müdürlüğüne, ilgili Bakanlık tarafından merkezi yönetim bütçesinden gönderilecek analiz ücretlerinin de yine L102820 SUT kodlu Glike hemoglobin (HbA1c) üzerinden gönderileceği ve bu durumun herhangi artı bir maliyet oluşturmamakla beraber teşhis ve tedaviye yönelik verilecek kararda hasta mağduriyetinin yaşanmaması adına önem arz ettiği sonucuna varılmaktadır.

Bu çerçevede, şikâyete konu (HbA1c) testinin birinci basamak sağlık kuruluşlarında yapılmasının önünde bir engel bulunmadığı, ayrıca birinci basamak sağlık tesislerinde işlem bazlı bir fatura düzenlenmemekle birlikte sonuç olarak L102820 SUT kodu kapsamında fatura düzenlenebildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.9’uncu maddesinde 18 numaralı dipnota atıf yapılmış olup, söz konusu dipnotta “(1) İdare, teklifi oluşturan bütün belgeler ve eklerinin Türkçe sunulmasını öngörmesi durumunda aşağıdaki metne yer verecektir:

“7.9.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer doküman Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.”

(2) İdare, bazı belgelerin yabancı dilde sunulmasına izin vermesi durumunda aşağıdaki düzenlemeye yer verecektir:

“7.9.1. İsteklilerce, aşağıda belirtilen belgeler dışındaki tüm belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerlidir. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Türkçe’ye çevrilmeden sunulabilecek belgeler:

7.9.1.1. (Sunulacak belgeler ve bu belgelerin hangi dil veya dillerde sunulacağı yazılacaktır.)………………….

7.9.1.2 .………………………………………………………………………………………………….……...” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkan verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkan verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. …” açıklaması

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

…

7.6. Tekliflerin dili:

7.6.1. Teklifi oluşturan belgeler ile tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında istenen belgeler ve ekleri Türkçe olacaktır. Başka bir dilde düzenlenen belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte sunulması halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda, belgelerin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İdari Şartname düzenlemelerinden, teklif edilen cihaz sistemlerinin orijinal kataloglarının ihaleye katılım belgesinde belirtileceği, idarece istenilmesi halinde bu belgelerin CD/taşınabilir bellek vb. ortamda idareye sunulacağı anlaşılmaktadır.

Öte yandan söz konusu düzenlemenin devamında ise teklif kapsamında sunulacak olan belgelerin ve eklerinin Türkçe veya Türkçe onaylı tercümelerinin olması gerekliliğine yönelik düzenlemeye yer verildiği görülmektedir.

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamaları uyarınca teknik doküman v.b. belgelerin yabancı dilde sunulabileceğine ilişkin ihale dokümanında düzenleme yapılabileceği anlaşılmış olup, ihaleye ait İdari Şartname düzenlemeleri ile Tip İdari Şartname’nin dipnotunda yer verilen düzenlemeler arasında bir kıyaslama yapıldığında; ihaleye ait İdari Şartname’nin “Tekliflerin dili” başlıklı 7.6’ncı maddesinde, teklifi oluşturan bütün belgelerin Türkçe olacağına yönelik açık bir düzenlemeye yer verilmediği, söz konusu maddenin esasen Tip İdari Şartname’nin ilgili dipnotunun (2)’nci bendinde yer verilen düzenleme doğrultusunda yapıldığının anlaşıldığı, Türkçe dışında sunulabilecek belgelerin neler olduğuna ise İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde yer verilmiş olduğu, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin birbiriyle çelişmediği ve mevzuata aykırılık taşımadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı**** Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur ...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Halk Sağlığı Teknik Şartnamesi’nin “İmmunoassay ve Elisa Cihazlarında ve Bu Cihazlarda Çalışılacak Testlerde Bulunması Gereken Minumum Şartlar:” başlıklı 6.2’nci maddesinde “6.2.1. Cihazlar CL (kemiluminescence), ECL (ElectroChemiLuminescence), F.P.I.A (Fluoresan Polarizasyon Immunnoassay), M.E.I.A. (Mikropartikül Enzim Immunnoassay ) ölçüm yöntemlerinin biri veya birkaçıyla çalışmalıdır.

…

6.2.11. Treponema pallidum hemaglütinasyon (TPHA) veya sifiliz (Mikropartikülimmünassay-MEIA veya benzeri) test sonucu pozitif/reaktif çıkması durumunda VDRL kaset test ile pozitifliği teyit edilecektir. Yüklenici sözleşme süresi boyunca en fazla 1000 adet VDRL kaset test kitini ücretsiz temin edecektir. VDRL kaset testin üzerinde numune uygulama penceresi ve test sonucu değerlendirme penceresi olmalıdır. Kit içinde kontrol bandı ve sonuç bandı ayrı olmalıdır. Test kasetleri orijinal ambalajında olmalı, ambalajın üzerinde testi tanımlayıcı bilgiler ve son kullanma tarihi olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Başvuru sahibi tarafından CL (kemiluminescence), ECL (ElectroChemiLuminescence), F.P.I.A (Fluoresan Polarizasyon Immunnoassay), M.E.I.A. (Mikropartikül Enzim Immunnoassay ) ölçüm yöntemlerinin üst seviye ölçüm yöntemleri olduğu, bu yöntemler kullanılarak çalışılan test sonucunun pozitiflik/reaktiflik göstermesi halinde bu sonucun, daha basit ve hataya açık olan VDRL kaset testi ile doğrulanmasının uygun olmadığı ve ne kadar testin VDRL kaset testi ile doğrulanacağının belirsiz olduğu ileri sürülmektedir.

Başvuruya konu ihalede 17 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği görülmekle birlikte, başvuru sahibi tarafından söz konusu şikâyet edilen düzenlemenin tek bir firmanın ihaleye katılmasına yönelik olduğuna ve bu suretle de rekabet koşullarındaki eşitliği bozduğuna dair herhangi bir iddiasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

İdarelerin, 4734 sayılı Kanun’a göre yapacakları ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları,

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarenin ihtiyacını karşılarken ihale konusu işin ve bu iş kapsamında temin edeceği malzemenin teknik özelliklerini belirleme konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır. Ancak, ihale konusu işe ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile sınırlandırılmıştır.

**** Başvuru sahibince üst seviye olduğu kabul edilen ölçüm yöntemlerinin idarece ana ölçüm yöntemi olarak belirlendiği, bilimsel olarak bir yöntemin yüzde yüz doğru sonuç vermesinin beklenemeyeceği, her yöntemde belirli bir hata ve sapma payı olduğunun kabulünün gerektiği, teyit amaçlı olarak kullanılacak diğer yöntemin her durumda esas yöntemden daha yüksek doğruluğa sahip olması mecburiyetinin bulunmadığı, kaldı ki itirazen şikâyet başvurusunda, hem VDRL kaset yönteminden hem de esas ölçüm yönteminden daha yüksek bir doğruluk oranına sahip farklı bir doğrulama yönteminin de önerilmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, söz konusu Teknik Şartname’de, yüklenicinin sözleşme süresi boyunca en fazla 1000 adet VDRL kaset test kitini ücretsiz temin edeceğine yönelik düzenlemeye de verildiği, bu aşamada tam olarak kaç testin pozitiflik/reaktiflik sonucunu vereceğinin önceden tespitinin mümkün olmadığı, söz konusu düzenlemeler çerçevesinde teklif maliyetinin hesaplanabileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarelerin kendi ihtiyaçları doğrultusunda eşit rekabet koşullarını sağlayacak şekilde düzenlemelere yer verilebileceği, esas olanın kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla kullanılacak teknik özellik ve/veya yöntemlerin idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde ihale dokümanının düzenlenmesi olduğu ve yukarıda açıklandığı üzere ihtiyaçların belirlenmesinde idarelerin takdir yetkisi bulunduğu anlaşıldığından bahse konu Teknik Şartname düzenlemesine ilişkin yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dâhilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal ve hizmet alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20’sine kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır.

26.2. Süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında, işin devamı sırasında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre yalnızca işin miktarı artırılarak iş artışı (sözleşme bedelinde artış) yapılabilir. Bu nedenle, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılması mümkün değildir.

26.3. Birden çok mal kaleminden oluşan mal alımlarında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi çerçevesinde iş artışı ve iş eksilişinde aşağıdaki hususların esas alınması gerekmektedir:

1) İş artışı veya iş eksilişinde temel kural her bir kalemde kalem tutarının %20’si oranına kadar iş eksilişi veya iş artışı yapılmasıdır.

2) Alıma konu bazı mal kalemi veya kalemlerinde bu kalemlerin her birinin tutarının %20’sinden çok olmamak üzere iş eksilişi yapılmış olması ve sözleşme tutarının da aşılmaması şartıyla diğer mal kalemi veya kalemlerinde söz konusu kalem tutarının %20’sinden fazla iş artışı yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

İlçe Devlet Hastaneleri Teknik Şartnamesi’nin, “İşin Tanımı ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “Elazığ İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı İlçe devlet hastaneleri bünyesinde yatarak ve ayaktan tedavi gören hastaların laboratuvar tetkiklerinin hastane binası içinde puana dayalı sonuç karşılığı laboratuvar tıbbi cihaz hizmet satın alınmasıdır. İhale süresi 36 aydır.” düzenlemesi,

“Tüm Cihazlar ve Kitler için Ortak Genel Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.24 Belirlenen testlere puan usulü ödeme yapılacağından dolayı test cinsleri arasında sayısal değişiklik yapılabilir. Ayrıca toplam puanı değiştirmeden bu testlere ek olarak laboratuvarlarımızda yüklenici tarafından ihale kapsamında kurulan mevcut sistemler ile çalışılabilecek farklı testler de (Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alması kaydı ile) istenebilir. Yüklenici firma sonradan ilave edilecek bu testleri çalışmak için gerekli malzemeyi 15 (onbeş) takvim günü içinde temin ederek çalışmalara başlamakla yükümlüdür. …” düzenlemesi,

“Puan Karşılığı Biyokimya Analizörü Tıbbi Cihaz Hizmet Alımı” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1 Hizmet sunulacak hastaneler, toplam puan ve satın alınacak reaktiflerin cinsi aşağıda belirtilmiştir.

__

3.2 İLÇE DEVLET HASTANELERİ BİYOKİMYA OTOANALİZÖRÜ TEKNİK ŞARTNAMESİ

3.2.1 İlçe Devlet Hastanelerine kurulacak cihazlar ile ilgili hızlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Her bir hastaneye birer adet otoanalizör kurulacaktır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu Şartname’nin devamında, iş kapsamında kullanılacak olan diğer cihazlara (Sedimentasyon Cihazı, Koagülasyon Cihazı, … , İdrar Strip Okuyucu Cihazı) yönelik yukarıda yer verilen 3’üncü maddedeki düzenlemelerle aynı doğrultuda toplam puan ve satın alınacak reaktiflere yer verilen düzenlemeler yer almaktadır.

**** Teknik Şartname’de puan usulü ödeme yapılması nedeniyle idarenin test cinsleri arasında sayısal değişiklik yapabileceği, toplam puanı değiştirmeden bu testlere ek olarak, ihale kapsamında kurulmuş mevcut sistemler ile çalışılabilecek farklı testlerin de Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) yer alması kaydı ile istenebileceğinin düzenlendiği, ayrıca toplam puan ve kullanılacak reaktif bilgilerine her bir cihaz için ayrı ayrı gösterilmek suretiyle tablo halinde yer verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, idarece şikâyete konu düzenlemede toplam puanı değiştirmeden Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) yer alması kaydıyla farklı testlerin isteneceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin hizmetin sürekliliğini sağlamak adına yapıldığı, kaldı ki bu durumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin de bu aşamada net olmadığı, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yer alan “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

"… giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyatına dahil edilecektir. İstekliler, tekliflerini oluştururken piyasa koşulları ve güncel enflasyon gerçekleşmelerini dikkate almakla yükümlüdür." düzenlemesi de dikkate alındığında isteklilerin basiretli bir tacir olarak tekliflerini anılan düzenlemeleri dikkate alarak vermeleri gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvurunun şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuru üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 15’inci maddesinde “ (1) Kuruma yapılan başvurular, öncelikle 16’ncı madde çerçevesinde incelenir.

(2) İdareye başvuruda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma yapılan başvurular ile idareye başvurulmuş olmakla birlikte Kurumun haberdar edilmesine yönelik başvurular veya idarenin on günlük karar alma süresi beklenilmeden yapılan başvurular ihaleyi yapan idareye gönderilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…(2) İdareye şikâyet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikâyet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikâyet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikâyet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikâyet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

**** Başvuru sahibinin ilk dört iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu, söz konusu hususların farkına varılması/varılmış olması gereken tarihin ihale dokümanının indirildiği 08.10.2025 tarihi olduğu ve aynı tarihte bu hususlara ilişkin idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Öte yandan, başvuru sahibinin beşinci iddiasının ise, yaklaşık maliyetin eşik değerin üzerinde olduğundan hareketle öne sürülmüş olduğu, yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklandığı göz önünde bulundurulduğunda ihalede ekonomik ve mali yeterlik belgeleri istenilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği hususunun farkına varılması/varılmış olması gereken tarihin aynı zamanda ihale tarihi olan 14.10.2025 tarihi olduğu, dolayısıyla bu tarihten önce 08.10.2025 tarihli şikâyet başvurusunda bu hususa yer verilmesinin beklenemeyeceği, ancak bu hususa yönelik 14.10.2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde idareye yeni bir şikâyet başvurusunda daha bulunulması gerekirken bulunulmadığı, bahse konu iddianın ilk kez 27.10.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usulü güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 14.10.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.10.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****