KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/046

Gündem No : 20

Karar Tarihi : 12.11.2025

Karar No : 2025/UH.I-2399

BAŞVURU SAHİBİ:

Örnek Tur Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (Kıyem) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1318171 İhale Kayıt Numaralı “12 (Oniki) Aylık Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (Kıyem) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 25.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 (Oniki) Aylık Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Örnek Tur Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.10.2025 tarih ve 198459 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2185 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki;

-Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ve fiyat teklifinin ekinde yer alan tutanakların usulüne uygun düzenlenmemiş olduğu, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet göstermeyen üçüncü kişilerden alındığı,

-Araçlara ilişkin amortisman maliyetlerinin usulüne uygun açıklanmamış olduğu, ruhsatları sunulan araçların anılan isteklinin envanterinde kayıtlı olmadığı gibi araçlara ilişkin teknik özelliklerin dokümanda istenilen kriterleri karşılamadığı,

-Bakım onarım giderleri için araçların marka, model, kapasite ve araç tipleri dikkate alınarak periyodik bakım aralıklarının nasıl olması gerektiğini ortaya koyan yetkili servis veya satıcıdan alınmış tevsik edici belge sunulmadığı gibi bakım onarım maliyet bileşenlerinin ayrıştırılmadığı,

-Sigorta, lastik, bakım onarım giderlerinin usulüne uygun açıklanmadığı,

-Çeki demiri, montajı ve ruhsata işlenmesi giderinin mevzuata uygun açıklanmadığı,

-Araçların motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ve egzoz emisyon giderlerine yönelik yapılan açıklamalar yılı itibariyle ihale konusu işin süresini kapsayacak şekilde, araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddi dikkate alınarak, araç bazında belgeye dayalı ve mevzuatına uygun şekilde açıklanmadığı,

-Araç kabini ve kabin montajı ve ruhsata işletilmesi giderinin usulüne uygun açıklanmadığı,

-Araçlara uygulanacak olan logo dizayn ve şerit giydirme giderinin usulüne uygun açıklanmadığı,

- Araç takip sistemi ve gsm hattı giderinin usulüne uygun açıklanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 (On İki) Aylık Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

2 Binek Otomobil (Sedan), 2 Çift Kabin Kamyonet (Pikap 4x4), 1 Çift Kabin Kamyonet (Pikap 4x2), 12 Camlı Minivan (Uzun Şase 4x2), 1 Minibüs (16+1) ve 2 Minibüs (8+1)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Merkezi, İstanbul ve diğer illerde (Çanakkale, İzmir, Antalya, Mersin, Samsun, Trabzon ve Giresun) bağlı bulunan birimler” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Vergi, resim, harç, nakliye, hammaliye giderleri, sigorta, analiz ve benzeri giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İlgili düzenlemelerden mezkur ihalenin 12 aylık sürücüsüz araç kiralama hizmeti alımı işi olduğu anlaşılmıştır.

İdarece teklifi sınır değerin altında kalan Öz-Tur Tur. Tek. Oto. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen 25.09.2025 tarihli yazıyla aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği ve söz konusu yazıda açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin “Maliyet Tespit Tutanağı (Araçların Bakım Onarım Masrafları Sigorta Giderleri, Sözleşme Masrafları v.b)” şeklinde belirlendiği görülmüştür.

Öz-Tur Tur. Tek. Oto. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunduğu ihalenin anılan isteklinin uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını geçerli şekilde yapabilmeleri ve isteklilerin açıklamalarının sağlıklı değerlendirilebilmesi için idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, mevcut ihalenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “vb” başlığı altında yer alan girdilerin ne olduğunun açıkça ifade edilmediği, diğer bir anlatımla ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için teklif fiyata dâhil olan giderlerden hangilerinin önemli teklif bileşeni tespit edilerek açıklamaya esas alınacağının belirtilmediği dolayısıyla isteklilerin geçerli açıklama yapılabilme ve idarece açıklamaların sağlıklı değerlendirebilme imkânının bulunmadığı anlaşıldığından idare tarafından teklif fiyata dâhil giderler arasından isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin net bir şekilde belirlenerek teklifi aşırı düşük olarak belirlenen tek istekli olan Öz-Tur Tur. Tek. Oto. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin net bir biçimde belirlenerek teklifi aşırı düşük olarak belirlenen tek istekli olan**** Öz-Tur Tur. Tek. Oto. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****