KİK Kararı: 2025/UH.I-2376
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2025/UH.I-2376
5 Kasım 2025
Hurma Yemekhane Ve Tem. Hizm. İnş. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.
Polis Meslek Eğitim Merkezi-Karaman İÇİŞLERİ BAKANLIĞI EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
2025/1203056 İhale Kayıt Numaralı "İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/044
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 05.11.2025
Karar No : 2025/UH.I-2376
BAŞVURU SAHİBİ:
Hurma Yem. ve Tem. Hizm. İnş. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karaman Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2025/1203056 İhale Kayıt Numaralı “İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Karaman Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 05.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hurma Yemekhane ve Tem. Hizm. İnş. Taah. Nak. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin 26.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.10.2025 tarih ve 196699 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/2052 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
- İhale üzerinde bırakılan Enfes Yemek Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eps Caterıng Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kendi teklifinin altında fiyat teklifi sunan Adana Ft Yem. Tem. Bil. İşl. Nak. İnş. Taa. San. ve Tic. Ltd. Şti., Nesli Yem. Gıd. Tem. Tur. Tar. İnş. Tic. Ltd. Şti., Sunum Tem. Org. ve Haz. Yem. Hiz. Ltd. Şti., Msm Danışmanlık Gıd. İnş. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gencer Kurumsal Hiz. A.Ş., Cüneyt Cangin ile Zirve Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik kriterlerini sağlamadıklarından değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği şöyle ki:
a) Beyan edilen; şirketi temsile yetkili olan kişiler, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin, son durumu gösterir nitelikte olmadığı, teklif mektuplarının şirketi temsil ve ilzama yetkili olan kişi tarafından e-imza ile imzalanmadığı, teklif mektubunu e-imza ile imzalayan kişinin ihale tarihi itibarıyle şirketi temsile yetkisinin bulunmadığı, ihaleye vekaleten katıldıysa vekilin noter onaylı vekaletnamesinin EKAP’a yüklenmediği, temsile yetki süresinin ihale tarihinden önce sona erdiği,
b) Yılsonu bilançosu veya eş değer belgelerin, toplam ciroyu gösteren gelir tablolarının İdari Şartname’de belirlenen oranları sağlamadığı, bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında 2024 yılının üçüncü çeyreğine ilişkin belgelerin beyan edildiği, dolayısıyla sunulan bu belgelerin yeterlik değerlendirmesinde kullanılamayacağı,
- İhale uhdesinde bırakılan Enfes Yemek Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği şöyle ki:
a) Malzemeli Yemek Hesap Sunum Cetvelinde (Ek-H.4) yer alan girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki (ticaret borsa bültenleri ile fiyat teklifleri- Ek-O.6 Tutanağı - Ek-O.7 Tutanağı) fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, açıklama yöntemleri kısmında; ortalama birim fiyatların, belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,
b) Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen (0,80 - 0,95) değerler arasında olmadığı,
c) Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ayçiçek yağı, ayva, beyaz peynir, bulgur, domates, elma, erişte, havuç, irmik, kabak, kaşar peyniri, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru soğan, kuru üzüm, makarna, muz, nohut, patates, patlıcan, salatalık, toz şeker, yeşil mercimek, yeşil zeytin, yufka ve zeytinyağı ana girdilerine ait birim fiyatların Ek-H.4 Cetveline hatalı yansıtıldığı, anılan çiğ girdilerin fiyatlarını tevsik amacıyla kullanılan ticaret borsa fiyatlarının, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait olmadığı, asgari birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı,
d) Halk Ekmek Fabrikaları gibi kamu kurumu niteliği taşıyan kuruluş fiyatları ile yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2’nci ve 79.2.2.3’üncü maddelerine aykırı olduğu,
e) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi gözetilmeden, istekli tarafından Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı gerekçesini tevsik edecek herhangi bir belgeye yer verilmeden fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, fiyat teklifi ile açıklanan girdilerin ticaret borsa bültenlerinde veya kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar ile açıklanabileceği, fiyat teklifinin dayanağı Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı ve Ek-O.6 Satış Tespit Tutanağı’nın idareye sunulmadığı,
f) Salt “ceviz içi”, salt “çam fıstığı” ve salt “fındık içi” ürünleri için ticaret borsalarında yer alan “ceviz”, “çam fıstığı” ve “fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı,
g) Kullanılan ticaret odası fiyatlarının, ihale ilan tarihinden daha önce tarihli olduğu ve 2024 yılının tamamını kapsadığı,
ğ) Örnek kahvaltı-yemek menüsünde yer alan krem peynir, beyaz peynir, kaşar peyniri, süt, yoğurt ve 200 gr yoğurt ürünlerine yönelik açıklamanın, Teknik Şartname’de belirtilen ürün özelliklerine uygun olarak açıklanmadığı, anılan ürünler için “krem peynir 20 gr”, salt “beyaz peynir”, salt “kaşar peyniri”, salt “süt”, “salt “yoğurt” ve salt “200 gr yoğurt” teklif ettiği, dolayısıyla ürünlerin “tam yağlı” niteliğine haiz olup olmadıklarının anlaşılamadığı,
h) Öğün maliyetlerine “500 ml pet şişe su” girdisi dahil edilmeden açıklama yapıldığı, öğün maliyetlerine dahil edildiyse Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen açıklama yöntemlerinden herhangi biriyle açıklama yapılmadığı,
ı) Öğün maliyetlerinin her birine “kişi başı 2’şer adet 50 gr’lık poşetli roll ekmek” maliyetinin dahil edilmediği,
i) Açıklamanın salt “zeytinyağı” ürünü üzerinden yapıldığı, zeytinyağının “Riviera” cinsi olmadığı,
j) Asgari işçilik maliyetine; teklif fiyatının %1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderinin dahil edilmediği, işçiliğin asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplandığı,
k) İsteklinin paket ayran 200 ml, piknik bal 40 gr, piknik tahin-pekmez 40 gr, roll ekmek 50 gr ürünlerinin açıklamasında kullandığı Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın; yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemelerine göre hazırlandığı, ilan tarihinden önceki üç veya bundan önceki üç aya ilişkin olarak düzenlenmediği, girdi fiyatlarının; ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarın yanlış hesaplandığı, tutanakta yer alan ana girdi birim fiyatlarına dayanak olan fatura bilgilerinin, faturaya konu malın miktarının, birim fiyatının ve fatura tutarının Fatura Bilgileri Tablosu’na yazılmadığı, tutanağın yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, Fatura Bilgileri Tablosunda “satıcı” firmaya ilişkin bilgilerin bulunmadığı, ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç ay içerisinde alımı yapılan mal miktarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısını karşılamadığı, tutanağın; tarih ve sayısının bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı, sayfalarının meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile meslek mensubunun kaşe bilgilerinin farklı olduğu, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı,
l) Örnek menüde, yemeklerin içeriğindeki “ayçiçekyağı” ve “zeytinyağı” ürününün gr cinsinden verildiği, ancak isteklinin “ayçiçekyağı” ve “zeytinyağı”nın “litre” cinsinden açıklandığı,
m) Sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeği menüsü üzerinden hesaplanan birim öğün maliyetlerinin; sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeği iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların üzerinde olduğu iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi tarafından 1’inci iddia kapsamında, ihale üzerinde bırakılan Enfes Yemek Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eps Caterıng Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kendi teklifinin altında fiyat teklifi sunan Adana Ft Yem. Tem. Bil. İşl. Nak. İnş. Taa. San. ve Tic. Ltd. Şti., Nesli Yem. Gıd. Tem. Tur. Tar. İnş. Tic. Ltd. Şti., Sunum Tem. Org. ve Haz. Yem. Hiz. Ltd. Şti., Msm Danışmanlık Gıd. İnş. Tem. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Gencer Kurumsal Hiz. A.Ş., Cüneyt Cangin ile Zirve Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik kriterlerini sağlamadıklarından değerlendirme dışı bırakılmaları gerektiği iddia edilmekte ise de; kararın (A) bölümünde ihaleye ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekliye ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye yönelik inceleme yapılmış olup, diğer isteklilere ilişkin inceleme ise İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi uyarınca eşit muamele yönünden kararın (B) bölümünde yapılmıştır.
- Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur ...” hükmü,
“İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b)__Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.
(3)__Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(5)__Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
…
(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
…
__
__
(14) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak gerçekleştirdiği hizmet işleri ile ilgili ciro tutarı; iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt ettikleri iş kısımları üzerinden hesaplanır.
(15) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,
“İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:
a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.
b) …” hükmü,
__
“Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
…
b) Tüzel kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,
teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır…
(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin değerlendirilmesi ile ihalenin karara bağlanması” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Teklifler açıldıktan sonra 11 inci maddenin birinci fıkrasına göre uygun bulunmayan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. …
(2) Birinci fıkraya göre uygun olduğu anlaşılan tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülenlerin değerlendirilmesine geçilir. Bu değerlendirme, idari şartname düzenlemeleri çerçevesinde ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Değerlendirme işlemi; aşırı düşük teklif açıklaması istenen ihalelerde, teklifi aşırı düşük olan isteklilerin tamamı için gerçekleştirilir. …
(3) İkinci fıkraya göre yapılan değerlendirmede, ihaleye katılım belgesine aktarılan bilgi ve belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilebilenlerin teyit işlemi gerçekleştirilir. 10 uncu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden teyit edilemeyenler bu haliyle değerlendirmeye esas alınır ve ihtiyaç duyulması hali hariç bu belgelerin fiziki olarak sunulması istenmez. …” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
37.720 (otuzyedibinyediyüzyirmi) tabldot Sabah Kahvaltısı
37.720 (otuzyedibinyediyüzyirmi) tabldot Öğle Yemeği
37.720 (otuzyedibinyediyüzyirmi) tabldot Akşam Yemeği
...
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karaman Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Mutfağı ve Yemekhanesi” düzenlemesi,
“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
…
7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:
7.2.1 İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
__
__
__
__
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
…
7.2.2 İstekli tarafından;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,
birinin sunulması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Toplam cironun teklif edilen bedelin % {20'sinden}, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % {12'sinden} az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174’üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” düzenlemesi yer almaktadır.
**** İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Karaman Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2025/1203056 İhale Kayıt Numaralı İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi ” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 05.09.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 36 adet ihale dokümanı indirildiği, 26 isteklinin ihaleye teklif verdiği, beş isteklinin teklifinin kesinleşmiş SGK prim borcu olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değer altında kalan iki isteklinin beyan ettiği bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan bilgi ve belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarını 11.09.2025 tarihi saat 18:00'a kadar teslim etmesi gerektiği hususunun tebliğ edildiği, anılan iki istekliden Ultra Yem. Gıd. İnş. Eği. Öğr. Tar. Tem. Pet. Taş. Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığından reddedildiği, 16.09.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, Eps Cat. Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
Başvuru sahibi isteklinin 1 (a) iddiası kapsamında yapılan incelemede;
İhale üzerinde bırakılan istekli Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Ortak ve Yöneticilere Ait Bilgiler” satırının, “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” bölümünün, “Ortaklara Ait Bilgiler” kısmında;
“35413-1801-00025_Ortaklara Ait Bilgiler.doc” şeklinde,
“Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında;
“35413-1802-00024_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” şeklinde beyanın yer aldığı, entegrasyonlar aracılığı ile erişilen “Ortaklar ve Yöneticilere Ait Bilgileri Sorgulama Sonucu” belgelerine göre ihale tarihinde 351******** TC kimlik numaralı Alparslan Arı ile 741******** TC kimlik numaralı Hüseyin Faruk Karademir’in, Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ayrı ayrı %50 hissesine sahip olduğu ve şirketi müdür yetkisiyle münferiden temsile yetkili olduğu; EKAP üzerinden yapılan incelemede; anılan istekli adına e-teklifin Hüseyin Faruk Karademir tarafından e-imza ile imzalandığı görülmüştür.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Eps Cat. Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesinin “Ortak ve Yöneticilere Ait Bilgiler” satırının, “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” bölümünün, “Ortaklara Ait Bilgiler” kısmında;
“988587-1801-00054_Ortaklara Ait Bilgiler.doc” şeklinde,
“Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında;
“988587-1802-00053_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” şeklinde beyanın yer aldığı, entegrasyonlar aracılığı ile erişilen “Ortaklar ve Yöneticilere Ait Bilgileri Sorgulama Sonucu” belgelerine göre ihale tarihinde 104******** TC kimlik numaralı Erdal Kale’nin Eps Cat. Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin %100 hissesine sahip olduğu ve şirketi müdür yetkisiyle münferiden temsile yetkili olduğu; EKAP üzerinden yapılan incelemede; anılan istekli adına e-teklifin Erdal Kale tarafından e-imza ile imzalandığı görülmüştür.****
Yapılan inceleme neticesinde, anılan isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesine EKAP üzerinden yansıdığı, bu bilgilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a aktarıldığı, dolayısıyla söz konusu bilgilerin son durumu gösterir nitelikte bilgiler olduğu, teklif mektuplarının şirketi temsil ve ilzama yetkili olan kişiler tarafından e-imza ile imzalandığı, teklif mektubunu e-imza ile imzalayan kişinin ihale tarihi itibarıyla şirketi temsile yetkisinin bulunduğu, ihaleye vekaleten katılım olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
**** Başvuru sahibi isteklinin 1 (b) iddiası kapsamında yapılan incelemede;
İhale üzerinde bırakılan istekli Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; 2024 yılına ait bilanço ile 2024 yılı gelir tablosunun beyan edildiği, söz konusu bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan entegrasyon kapsamında EKAP’a aktarıldığı, bilanço rasyolarının (cari oran: 1,2341; özkaynak oranı: 0,1853 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0,00) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı, 2024 yılına ait cirosunun *.489,80 TL olduğu, bu tutarın İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi gereğince istenilen asgari iş hacmi tutarını (toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden az olmaması = 0,20 x 9.323.099,72 = 1.864.619,94 TL) karşıladığı görülmüştür.
**** Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Eps Cat. Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; 2024 yılına ait bilanço ile 2024 yılı gelir tablosunun beyan edildiği, söz konusu bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan entegrasyon kapsamında EKAP’a aktarıldığı, bilanço rasyolarının (cari oran: 2,2554; özkaynak oranı: 0,2142 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0,2349) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı, 2024 yılına ait cirosunun *.309,94 TL olduğu, bu tutarın İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi gereğince istenilen asgari iş hacmi tutarını (toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden az olmaması = 0,20 x 12.052.524,89 = 2.410.504,97 TL) karşıladığı görülmüştür.
**** Yukarıda aktarılan hususlar bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalenin elektronik ortamda gerçekleştirildiği, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler üzerinden değerlendirme yapılacağı, anılan istekli tarafından bilanço ve gelir tablosuna ilişkin olarak beyan edilen bilgilerin EKAP üzerinden teyit edilen bilgiler ile uyumlu olduğu ve İdari Şartname’de istenilen kriterlerinin sağlandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
__
__
__
__
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.
…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
…
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
...
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
…
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2’nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
_37.720 (otuzyedibinyediyüzyirmi) tabldot Sabah Kahvaltısı
37.720 (otuzyedibinyediyüzyirmi) tabldot Öğle Yemeği
37.720 (otuzyedibinyediyüzyirmi) tabldot Akşam Yemeği _
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karaman Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Mutfağı ve Yemekhanesi” düzenlemesi,
“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
1) 1 Kişi Aşçıbaşı İçin brüt asgari Ücretin %100 fazlası
2) 1 Kişi Gıda Mühendisi veya Diyetisyen İçin brüt asgari Ücretin % 90 fazlası
3) 4 Kişi Aşçı için brüt asgari Ücretin % 80 fazlası
4) 1 Kişi Pasta ve Tatlı Ustası için brüt asgari Ücretin % 80 fazlası
5) 4 Kişi Garson için brüt asgari ücret üzerinden,
6) 4 Kişi Bulaşıkçı için brüt asgari ücret üzerinden,
7) 5 Kişi Meydancı (Temizlikçi)-Depocu için brüt asgari ücret üzerinden ödeme yapılacak ve bu giderler teklife yansıtılacaktır.
8) Çalıştırılacak olan işçilerin yol ve yemek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağından yüklenici bu giderleri teklifine dahil edecektir.
9) Çalıştırılacak olan işçilerin hijyen eğitimi giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.
10) Yemekhanede Aylık Ortalama 1.500 M3 doğalgaz tüketilmekte olup bu maliyet teklif fiyata dahil edilecektir.
11) Yemekhanede Aylık Ortalama 4.000 KWH Elektrik Tüketilmekte olup bu maliyet teklif fiyata dahil edilecektir.
12) Yemekhanede Aylık Ortalama 250 M3 Su tüketilmekte olup bu maliyet teklif fiyata dahil edilecektir.
13) Yüklenici işin yürütülmesi sırasında kullanılacak olan malzeme giderleri, içme suyu giderleri, demirbaş malzeme giderleri, temizlik malzeme giderleri, personelin kıyafet giderleri, ilaçlama gideri, nakliye giderleri teklif fiyatına dahil edecektir.
14) Yüklenici, çalıştıracağı her seviyedeki personelin normal mesai ücreti yanında, hafta sonu ücreti, fazla mesai ücreti, yıllık izin hakkı gibi yasalardan kaynaklanan haklarını ödeyecek ve bunların vergileri, sigorta primleri zamanında tahakkuk ettirilecek, bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.
25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. ...” düzenlemesi,
“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Yemek Çeşitleri ve Yemek Listesi” başlıklı 25’inci maddesinde “Sabah kahvaltısı 5 (beş), Öğle ve akşam yemekleri olarak 4 (dört)__çeşit verilecek yemeklerden;
25.1. Birinci Çeşit: Çorbalar.
25.2. İkinci Çeşit: Et yemekleri, tavuk yemekleri, balık yemekleri ve zeytinyağlı yemekler.
25.3. Üçüncü Çeşit: Pilavlar, makarnalar ve börekler.
25.4. Dördüncü Çeşit: Meyveler, salatalar, kompostolar, tatlılar, (Sütlü tatlılar, hamur tatlıları, helvalar, meyveli tatlılar) Diğerleri (Cacık, yoğurt, ayran, piyaz vb.)
25.5. Beşinci Çeşit: Kahvaltılık, Unlu Mamuller (Börek, Kek, Simit, Poğaça, Yufka, vb.) ve Yumurtalı Ürünler, Patates Kızartması, Patates Salatası, Çorbalar, Tahin Helva, Ayva Dilimi Patates. …” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Karaman Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2025/1203056 İhale Kayıt Numaralı İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi ” olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 05.09.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 36 adet ihale dokümanı indirildiği, 26 isteklinin ihaleye teklif verdiği, beş isteklinin teklifinin kesinleşmiş SGK prim borcu olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değer altında kalan iki isteklinin beyan ettiği bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan bilgi ve belgeleri ile aşırı düşük teklif açıklamalarını 11.09.2025 tarihi saat 18:00'a kadar teslim etmesi gerektiği hususunun tebliğ edildiği, anılan iki istekliden Ultra Yem. Gıd. İnş. Eği. Öğr. Tar. Tem. Pet. Taş. Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığından reddedildiği, 16.09.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, Eps Cat. Gıd. Tem. Oto. Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
**** Aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında istekli Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 05.09.2025 tarihli yazıda;
“İdarenin Mutfağında Hazırlanmak Üzere Hazır Yemek Alım İşi ihalesinde 04.09.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 11.09.2025 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmasının istenildiği, istekli Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise 11.09.2025 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.
Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Ayrıca malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ise özel açıklamalar da bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarına göre malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde Teknik Şartname’de yer alan asgari iki haftalık örnek menünün kullanılacağı, bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklinin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ni (e- form KİK103) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır.
İhale üzerinde bırakılan Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları başvuru sahibinin iddiaları kapsamında incelendiğinde:****
a)**** Malzemeli Yemek Hesap Sunum Cetvelinde (e-form KİK103) yer alan girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK107 e-formu), Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Tic. A.Ş. ile Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek A.Ş. birim fiyat listesi ve ticaret borsa bültenleri fiyatları arasında uyumsuzluk bulunmadığı, açıklama yöntemleri kısmında bültenlerin sayfa numarasına yer verildiği, birim fiyat kısmında ise ortalama fiyatların esas alındığı görülmüş olup, bu bakımdan başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
b ve j) Sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, söz konusu Hesap Cetveli’nde yer alan ana girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,9457 olduğu (0,80-0,95 aralığında olduğu) ana girdilere ilişkin ortalama birim fiyatların hangi yöntem ile tevsik edildiğine ilişkin bilgilerin sayfa numarası belirtilerek gösterildiği; başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, bu çerçevede ilgili mevzuat uyarınca, başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin hesaplanması gerektiği, anılan istekli tarafından birim fiyat teklif cetvelinin işçilik giderlerine ilişkin satırlarındaki hesaplamaların İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınarak yapıldığı, işçilik için belirlenen birim fiyatların sözleşme ve genel giderleri içeren birim fiyatlar olduğu ve asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı görülmüş olup, bu bakımdan başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
c) Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ayçiçek yağı, ayva, beyaz peynir, bulgur, domates, elma, erişte, havuç, irmik, kabak, kaşar peyniri, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru soğan, kuru üzüm, makarna, muz, nohut, patates, patlıcan, salatalık, toz şeker, yeşil mercimek, yeşil zeytin, yufka ve zeytinyağı ana girdilerine ait birim fiyatların Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ne (KİK103 e-formu) hatalı yansıtılmadığı, anılan çiğ girdilerin fiyatlarını tevsik amacıyla borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden (05.09.2025) önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeler kullanılarak açıklama yapıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
d) İsteklinin küp şekere ilişkin açıklamalarında kamu kurumu niteliği taşıyan Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Tic. A.Ş.nin resmi internet sayfası (https://www.besasekmek.com.tr/urun/kup-seker-1000-g) birim fiyat listelerini kullandığı, pet şişe su 500 ml’ye ilişkin açıklamada ise Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek A.Ş. resmi internet sayfası (https://www.eskisehirhalkekmek.com/fiyat-listesi) birim fiyat listelerini kullandığı, kullanılan birim fiyatların ihale ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olduğu görülmüş olup, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
e) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında ticaret borsa bültenleri, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek A.Ş. birim fiyat listesi, Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Tic. A.Ş. birim fiyat listesi ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK107 e-formu) kullanıldığı, iddia edildiği gibi maliyet tespit tutanağı (KİK105 e-formu) ve satış tutarı tespit tutanağı (KİK106 e-formu) kullanılarak açıklama yapılmadığı görülmüş olup, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
f) İhale üzerinde bırakılan Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında, ana girdilerden olan ceviz içi fiyatının Muğla Ticaret Borsası Haziran 2025 bültenindeki ortalama “ceviz iç” fiyatı ile açıklandığı, fındık içinin fiyatının Gaziantep Ticaret Borsası Ocak 2025 bültenindeki ortalama “fındık iç” fiyatı ile açıklandığı, çam fıstığının fiyatının İzmir Ticaret Borsası Mart 2025 bültenindeki ortalama “çam fıstığı iç” fiyatı ile açıklandığı, bahse konu girdiler için yapılan açıklamaların bu haliyle uygun olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
g) İhale üzerinde bırakılan**** Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında Denizli (Ağustos 2025), Bursa (Nisan 2025), Karacabey (Ekim, Aralık 2024), Kozan (Ocak 2025), Ankara (Aralık 2024 / Ocak, Şubat, Mayıs, Haziran 2025), Akşehir (Ocak, Şubat 2025), Adana (Ağustos 2025), Alaşehir (Ağustos 2025), Sakarya (Şubat 2025), Isparta (Haziran 2025), Karaman (Ocak 2025), Balıkesir (Aralık 2024), Erzurum (Temmuz 2025), Gaziantep (Ocak 2025), İzmir (Mart 2025), Muğla (Aralık 2024 / Ocak, Haziran 2025), Van (Kasım 2024), Trabzon (Haziran 2025) Ticaret Borsalarına ait ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların kullanıldığı, söz konusu hususlara ilişkin yapılan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olduğu görülmüş olup, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
ğ) Teknik Şartname’de; “Kahvaltılar ve diğer içecekler” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.12. Eritme (Krem-Üçgen) Peynir: Tam yağlı, kendine has kokusu olan, ekşilik, acılık, maya tadı ve kokusu bulunmamalıdır. … 14.13. Beyaz peynir: Birinci sınıf, tam yağlı beyaz peynir olacaktır. … 14.14. Kaşar peyniri: G.M.T. (Gıda Maddeleri Tüzüğü)’ne uygun tam yağlı kaşar peyniri evsafında olacaktır. …” ,
“Süt” başlıklı 15’inci maddesinde “Koyun veya inek sütü olacaktır. Süt tozu nişastası vs. gibi katkı maddeleri olmayacaktır. Tam yağlı olacak, yağı ve kreması alınmamış olacak ve 1 litrelik kapalı kutularda olacaktır. …” ,
“Yoğurt” başlıklı 22’nci maddesinde “Tam yağlı, kaymaklı, yabancı madde katılmamış ve sütten ima edilmiş olacaktır. G.M.T. (Gıda Maddeleri Tüzüğü)’ne uygun evsafta olacaktır. …” düzenlemelerinin yer aldığı; ancak “200 gr yoğurt” girdisi niteliğine ilişkin olarak ihale dokümanında herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.
Örnek yemek menüsünde yer alan krem peynirin Karacabey Ticaret Borsası Ekim 2024 bülteninde “krem peynir 20 gr” şeklinde, beyaz peynirin Ankara Ticaret Borsası Şubat 2025 bülteninde “tam yağlı beyaz peynir” şeklinde, kaşar peynirinin Ankara Ticaret Borsası Şubat 2025 bülteninde “tam yağlı kaşar peynir” şeklinde, sütün Erzurum Ticaret Borsası Temmuz 2025 bülteninde “süt (UHT)” şeklinde, yoğurtun Erzurum Ticaret Borsası Temmuz 2025 bülteninde “yoğurt” şeklinde, 200 gr yoğurtun ise Karacabey Ticaret Borsası Ekim 2024 bülteninde “200 gr yoğurt” şeklinde yer aldığı ve açıklamaların bu bültenler ile yapıldığı görülmüştür.
Bu kapsamda yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Beyaz Peynir”, “Kaşar Peyniri” ve “200 gr yoğurt” girdilerine ilişkin yapılan açıklamanın doküman düzenlemelerinde belirtilen niteliğe uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı; ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından “Krem Peynir”, “Süt”, “Yoğurt” girdilerine ilişkin yapılan açıklamalardan anılan girdilerin “Tam yağlı” olup olmadığı hususu anlaşılamadığından başvuru sahibi isteklinin söz konusu ürünlere yönelik iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
h) İhale üzerinde bırakılan Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından her öğüne pet şişe su (500 ml) maliyetinin dahil edildiği, aşırı düşük teklif açıklamasında pet şişe su (500 ml) için Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek A.Ş. birim fiyat listesinin kullanıldığı, kullanılan birim fiyatların ihale ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olduğu görülmüş olup, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
ı) Öğün maliyetlerinin her birine “kişi başı 2’şer adet 50 gr’lık poşetli roll ekmek” maliyetinin dahil edildiği, açıklamanın maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK107 e-formu) ile yapıldığı görülmüş olup, bu bakımdan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
i ve l) Zeytinyağı ürününe ilişkin açıklamanın Balıkesir Ticaret Borsası Aralık 2024 bülteninde yer alan zeytinyağı riviera (kg) cinsi ürün ile yapıldığı, ayçiçek yağı ürününe ilişkin açıklamanın Ankara Ticaret Borsası Ocak 2025 bülteninde yer alan ayçiçek yağı (kg) cinsi ürün ile yapıldığı, bu açıklamaların ihale dokümanında verilen ürün cinsi (riviera) ve ölçü birimi (kg) ile uyumlu olduğu görülmüş olup, bu bakımdan başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
k) İhale üzerinde bırakılan**** Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında piknik bal 40 gr ürününün Kozan Ticaret Borsası Ocak 2025 bülteni birim fiyatı ile açıklandığı; paket ayran 200 ml, piknik tahin-pekmez 40 gr, ve roll ekmek 50 gr ürünleri dahil 12 farklı ürün için maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (KİK107 e-formu) ile ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarları ile açıklama yapıldığı, söz konusu belgenin tarih ve sayısının bulunduğu, tutanağın ağırlıklı ortalama birim maliyetinin tutanağa esas fatura tutarları ile uyumlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekli ile meslek mensubu tarafından imzalanarak kaşelendiği, birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile meslek mensubunun kaşe bilgilerinin uyumlu olduğu, tutanağın e-forma uygun olduğu, meslek mensubunun faaliyet belgesinin bulunduğu ve geçerlilik süresinin uygun olduğu, fatura listesinde yer alan fatura tarihlerinin ihale ilan (08.08.2025) tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olduğu, girdi fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim fiyatların altında olmadığı ve toplam tutarın doğru hesaplandığı, tutanakta yer alan ana girdi birim fiyatlarına dayanak olan fatura bilgilerinin, faturaya konu malın miktarının, birim fiyatının, fatura tutarının ve “satıcı” firmaya ilişkin bilgilerin Fatura Bilgileri Tablosu’nda belirtildiği;
**** Ancak her bir mal miktarının en az yarısı kadar alım yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesini sağlayacak ihale kapsamında her bir ürün için kullanılacak toplam ürün miktarı bilgisinin bulunmadığı görülmekle birlikte, örnek olarak roll ekmek 50 gr üzerinden inceleme yapıldığında, kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri menüsü maliyetlerine her öğünde kişi başı 2 adet roll ekmek 50 gr ürün maliyeti dahil edildiği, ihalede 226.320 adet roll ekmek 50 gr tüketileceği, bu bakımdan en az 113.160 adet roll ekmek 50 gr alımı yapılmış olması gerektiği, ancak istekli tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanağı’ndan (KİK107 e-formu) 42.138 adet roll ekmek 50 gr alımı yapıldığının anlaşıldığı;
Yine “piknik tahin-pekmez 40 gr” ürünü 15 günlük örnek menüde (45 öğünde) 2 adet yer aldığı, ihalenin 113.160 adet öğününde 5.029 adet “piknik tahin-pekmez 40 gr” tüketileceği, bu bakımdan en az 2.514 adet piknik tahin-pekmez 40 gr alımı yapılmış olması gerektiği, ancak istekli tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanağı’ndan (KİK107 e-formu) 1.800 adet piknik tahin-pekmez 40 gr alımı yapıldığının anlaşıldığı, aynı şekilde “paket ayran 200 ml” ürünü 15 günlük örnek menüde (45 öğünde) 4 adet yer aldığı, ihalenin 113.160 adet öğününde 10.058 adet “paket ayran 200 ml” tüketileceği, bu bakımdan en az 5.029 adet paket ayran 200 ml alımı yapılmış olması gerektiği, ancak istekli tarafından maliyet/satış tutarı tespit tutanağı’ndan (KİK107 e-formu) 4.300 adet paket ayran 200 ml alımı yapıldığının anlaşıldığı, bu bakımdan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
m) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 15 günlük örnek menü üzerinden sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeği öğünleri için yapılan aşırı düşük teklif açıklama tutarları incelendiğinde, anılan istekli tarafından aynı öğünler için birim fiyat tekli cetvelinde teklif edilen fiyatların altında tutarlar ile açıklama yapıldığı görülmüş olup, bu bakımdan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
**** B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Enfes Yem. Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
****| ****| ****
****| ****| ****
****| ****| ****
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.