KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/043

Gündem No : 14

Karar Tarihi : 30.10.2025

Karar No : 2025/UH.I-2321

BAŞVURU SAHİBİ:

Real Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Maltepe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1453393 İhale Kayıt Numaralı “Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Maltepe Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 20.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çevre Temizliği İşi İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Real Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 07.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.10.2025 tarih ve 197411 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2098 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin yedinci maddesinde yazılı kasko değer listesinin, mevzuat gereği ortak girişimin tüm ortakları tarafından sunulması gerektiği,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki “İşe başlama tarihinde yukarıda belirtilen araçların teslim edilememesi halinde ağır aykırılık hali uygulanmayacaktır.” şeklindeki ifadede, aykırılığın yüklenicinin kusurundan kaynaklandığına dair bir belirleme yapılmaması nedeniyle işin ifası ve ceza uygulanması aşamasında telafisi güç sorunların ortaya çıkacağı,

3. İhale konusu araçlar için 2020-2023 model yılı olma şartı getirilmesinin rekabeti engeller nitelikte olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “ (1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur… ” hükmü,

**** İdari Şartname’nin ikinci maddesinde ihale konusu iş “Evsel katı atıkların toplanması, nakli ile cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, yıkanması, kamusal alanların temizlenmesi, çevre temizliği için 33 ay süreyle toplam 58 adet araç ve iş makinesinin şoförsüz olarak kiralanması hizmet alım işi ” şeklinde tanımlanmış,

**** Aynı Şartnamenin yeterlik kriterlerine ilişkin yedinci maddesinde “7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

”düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, istekliler nezdinde yeterlik kriteri olarak belirlenen**** ve**** isteklilerce oluşturulan kasko değer listesi tablosunun, iş ortaklıklarında bir ortak tarafından sunulmasına imkân tanındığı, düzenlemenin herhangi bir mevzuat hükmüne aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmiş, bu husustaki iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde****“İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

**** Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde;

“Ağır Aykırılık Halleri

_Atık yönetimi ve kent içi temizlik hizmetleri faaliyetleri, çevre ve halk sağlığını doğrudan 1. derecede etkileyen faaliyetler kapsamında olup, tüm iş kalemleri ile bir bütün halinde kesintisiz bir biçimde yürütülmesi bir zorunluluk olup idarenin başlıca sorumluluğudur. İdarece tüm iş kalemleri için yapılan çalışma programları, birbirleri ile koordineli ve birbirlerini tamamlayacak şekilde titizlikle hazırlanmakta, bu programı uygulamak üzere gerekli personel planlaması, görevlendirmeleri yapılmakta ve istihdamları sağlanmaktadır. Tüm ilçe sakinleri, okullar, ibadethaneler, konut ve işyerleri vb. yapılan bu çalışma programları hakkında bilgilendirilmekte, kendilerine bildirilen çalışma programlarına göre kendilerine düşen görevleri yerlerine getirmekte ve kendilerine bildirilen program dâhilinde kesintisiz hizmet beklemektedirler.__Çevre ve halk sağlığını doğrudan 1. derecede etkileyen faaliyetler kapsamında bir bütün halinde kesintisiz bir biçimde yürütülmesi gereken atık yönetimi ve kent içi temizlik hizmetleri faaliyetlerinin, idarece tüm personel istihdamları yapılmış, tüm çalışma programları hazırlanmış haldeyken, işe başlama tarihinde yüklenicinin kendisinden kaynaklı kusurlardan dolayı teknik şartnamede belirtilen sayıda ve nitelikte makine ve ekipmanı hazır bulundurmaması durumu, çevre ve halk sağlığı açısından idarece kesinlikle kabul edilebilir değildir.__Bu durum çevre ve halk sağlığını son derece olumsuz etkileyeceği gibi araç ve ekipmanın hazır olmaması kaynaklı olarak çöplerin toplanamaması, çöp suyu vb. son derece zararlı bileşenlerin ortalığa yayılması, gerekli yıkama, temizlik- süpürme vb. hizmetlerin yapılamaması, istihdam edilen personellerin araç ve ekipman noksanlığı nedeniyle görevsiz kalmaları, personellerin görev bölgelerine ulaşamaması vb. hususlar idareyi ve kamuyu telafi edilemeyecek ekonomik kayıplara sokacak, hizmet kapsamında çalıştırılmak üzere idarece istihdam edilen personellerin görevlerini yapmalarına engel olacak, idarece sürekli ve kesintisiz olarak yürütülmek zorunda olunan hizmetin gerçekleştirilememesine sebep olacak, vatandaşların hizmet almaları engellenecektir.__Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; ihale konusu iş kendini yenileyen ve önemi yüksek mahiyette olup; mücbir sebepler HARİÇ, aşağıda belirtilen toplam 10 adet araç dışındaki araçlar yüklenici tarafından işe başlama tarihinde idareye teslim edilecektir. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Orta) (1 adet), Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Vinç Sistemli) (1 adet), Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (Küçük) (1 adet), Mini Damper Kasalı Çöp Toplama Kamyoneti (1 adet), vakumlu Yol Süpürme Aracı 4 m3- 4,5 m3 (1 adet), Yol Yıkama Aracı 8000 lt-10000 lt (1 adet), Konteyner Yıkama Aracı (Yerüstü Konteynerler İçin) (1 adet),Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon (1 adet),Binek Araç (1 adet),Camlı Van Tipi Araç (1 adet) işe başlama tarihinde yukarıda belirtilen araçların teslim edilememesi halinde ağır aykırılık hali uygulanmayacaktır.__Hizmetin aksatılmadan yürütülmesi esası göz önünde bulundurularak; işe başlama tarihinde teslim edilmesi gereken araçlarda veya üst yapılarında model yılına ilişkin kriter aranmayacaktır.__Ancak, Yüklenicinin kendisinden kaynaklı kusurlarından ve/veya ihmalinden dolayı asgari araç sayısı kadar (toplam 48 adet araç) veya model dışında teknik şartnamede araçlar ve üst yapıları için belirtilen diğer kriterlere uygun olarak araç tesliminin yapılmaması ağır aykırılık hali olarak değerlendirilecek ve mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilecektir._Araçların tamamı ise işe başlama tarihinden itibaren en geç 30 takvim günü içerisinde idareye teslim edilecektir. Belirtilen süre içerisinde araç ve üst yapılarının şartnamede belirtilen modelde, sayıda, teknik özelliklerde ve nitelikte tamamlanmaması halinde bu durum da ağır aykırılık hali olarak değerlendirilecek mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilecektir.”

” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Sözleşme Tasarısı’nın başvuru konusu maddesinde, işte kullanılacak 58 araçtan maddede belirtilen 10 tanesinin işe başlama tarihinde teslim edilmemesi durumunda, ihlalin ağır aykırılık hali sayılmayacağı belirtilmiş, düzenlemenin yüklenici nezdinde işin yürütülmesini kolaylaştırıcı nitelik taşıdığı ve mevzuata aykırılık arz etmediği anlaşılmış, başvurunun reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

__

__ Aynı Kanun’un __ 12’nci maddesinde “ İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır…

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü yer almaktadır.

**** Teknik Şartname’de kullanılacak araçlara ilişkin aşağıdaki tabloya ve model yıllarına ilişkin açıklamaya yer verildiği görülmüştür:

__

Model yılı; en az ve yukarısını ifade eder.

Araç ve/veya iş makinelerinde öz malı olma şartı aranmamaktadır.

Model yılı; en az ve yukarısını ifade eder. Araçların model yılları İdarenin ihtiyaçları, işin süresi, araçların kullanım yerleri ve amaçları, araçların faydalı ömürleri, Cumhurbaşkanlığı tasarruf tedbirleri, araçların temin edilebilirliği, rekabeti arttırma ve sağlıklı teklifler verilebilmesini sağlama vb. kriterler gözetilerek İdarenin takdir yetkisi kapsamında belirlenmiştir.

Örneğin Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Aracı ve Çöp Konteyner Yıkama Aracı gruplarının, ilçemizdeki yolların durumu ve araçların kullanım alanları ile amaçları göz önünde bulundurularak çevre temizliğinin kesintisiz sağlaması ve toplum sağlığının korunması için, kullanım sürekliliklerinin diğer taşıt gruplarına göre daha fazla olması, atık toplamak ve konteyner yıkamak için tüm cadde ve sokaklara girmesi ve dolayısıyla zorlu bölgelerde yıpranma yaşaması, toplanan atıkların araç kasalarında korozyona sebebiyet vererek araçların ve araç kasalarının diğer araç gruplarına oranla daha erken bir sürede yıpranma yaşaması, süreklilik gerektiren duruşlu ve hareketli çalışmalar nedeniyle yıpranma yaşaması vb. nedenlerin bir neticesi olarak, hem yaşanılabilecek iş kazalarını önlemek, hem çevre temizliğine etki edecek iş kayıplarının önüne geçmek hem de atık toplaması yapılan cadde ve sokaklarda ve aynı zamanda döküm sahası yolunda güvenli sürüşü sağlamak amacıyla model yılları en az 2023 ve üzeri tutulmuştur.

Diğer araçlarda ise; Binek Araç, Camlı Van Tipi Araç, Çöp Toplama Kamyoneti (Mini Damper Kasalı), Lift İlaveli Çift Kabin Kapalı Kasa Kamyonet, Lift İlaveli Çift Kabin Açık Kasa Kamyonet, Çift Kabin Açık Kasa Damperli Kamyon, Açık Kasa Damperli Kamyon, Lastik Tekerli Yükleyici, Kanca Liftli Konteyner Taşıyıcı Kamyon, Damperli Havuz Kasalı Çekici Kamyon, Yol Yıkama Aracı 8.000-10.000 lt, ve Yol Yıkama Aracı 5.000 lt’de, kullanım sıklığı daha az olduğundan ve bu araçların model yıllarından ziyade kullanım alanları ve kullanım amaçları göz önünde bulundurulduğunda daha düşük modelli araçların (en az 2020 model ve üzeri teklif edilebilmesine imkan tanınmıştır.”

Şartnamede, çöp kamyonlarının toplam çalışma saatlerinin, diğer araçlara oranla daha yüksek şekilde belirlendiği görülmüştür.

İhale konusu işte hizmetin 33 ay süreyle sunulacağı, işe başlama tarihinin 01.01.2026, işin bitiş tarihinin 30.09.2028 olarak belirlendiği, Teknik Şartname’nin yukarıdaki anılan maddesinde araçların teknik özelliklerine ve sağlaması gerektiği belirtilen model yıllarına yer verildiği, çöp kamyonları ve konteyner yıkama araçları için 2023, diğer araçlar için 2020 yılı model şartının getirildiği,

İdarece şikayete verilen cevapta, Teknik Şartname’nin yukarıda yazılı maddesi doğrultusunda, 2023 model yılı şartı getirilen çöp kamyonu ve konteyner temizleyici araçların kullanım yoğunluğuna ve işin niteliği gereği oluşacak korozyon sebebiyle oluşacak yıpranma miktarı ile işin süresine atıf yapılarak başvurunun uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet dilekçesinde, farklı araçlar için farklı model yılı şartı getirilmesinin hangi sebeple rekabeti ihlal ettiğine dair bir gerekçe belirtilmediği, Teknik Şartname’de ve idarece şikayete verilen cevapta ise düzenlemenin iş güvenliği, hizmetin sürekliliği ve işin süresi gibi, araçların çalışma şartlarındaki gereklilikler açıklanmak suretiyle makul ve geçerli nedenlere dayandırıldığı görülmüş, araçların özelliklerine ve çeşitlerine göre model yıllarında ayrıma gidilerek hazırlanan ihale dokümanının isteklilerin ihaleye katılımını veya rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı değerlendirilmiş ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****