KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/043

Gündem No : 18

Karar Tarihi : 30.10.2025

Karar No : 2025/UH.I-2312

BAŞVURU SAHİBİ:

İncir Kur. Hiz. En. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Akçakoca Devlet Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1282253 İhale Kayıt Numaralı “5 (Beş) Kişi İle 36 (Otuzaltı) Aylık Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Servis Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akçakoca Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 02.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “5 (Beş) Kişi İle 36 (Otuzaltı) Aylık Yemek Hazırlama Dağıtım ve Sonrası Servis Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak İncir Kur. Hiz. En. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.10.2025 tarih ve 196579 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2043 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1-(a) İdari Şartnamenin 45.1’inci maddesinde “Yüklenicinin, idarenin mutfağında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, teknik arıza, mutfağın tadilata girmesi veya başka olağandışı (doğal afet, salgın hastalık vb.) yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle kurum mutfağının kullanılamayacak hale gelmesi durumunda Düzce il sınırları içerisinde kendisine ait İşletme Kayıt Belgesine ve günlük en az 150 Öğün Yemek üretebildiğine dair Kapasite Raporuna sahip ve TSE den alınmış olan TS 13811 ve TSE Sürdürülebilir Güvenli Üretim Belgesine sahip mutfağı olacaktır. Yüklenici bu belgelerin tamamını sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye ibraz etmek zorundadır. Ancak bu belgelere sahip yemek üretim tesisi bulunmayan yüklenici, Düzce il sınırları içerisinde bu belgelere sahip yemek üretim tesisini en az 36 aylığına kiraladığına dair noter onaylı kira sözleşmesini ihale sözleşmesi imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye sunacaktır.” düzenlemesinde istenilen mutfağın yeterlilik kriteri olmadığı ancak bu düzenlemeden dolayı isteklilerin ihale öncesinde Düzce ilinde mutfak kurması veya kiralaması gerekeceği, ihalenin Düzce il sınırları dışında bir firma üzerinde kalması durumunda sözleşmenin imzalanmasına müteakip yer teslimi yapılana kadar bu mutfağa ilişkin belgeleri sunması gerektiği, bu düzenlemelerin Düzce il sınırları içerisinde üretim tesisi veya mutfağı bulunmayan istekliler için ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği ve fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı, halihazırda ihtiyaç olmayan bir mutfağa ilişkin yüklenicinin en az 36 aylığına kiraladığına dair noter onaylı kira sözleşmesi sunmasının mali külfet oluşturduğu, bu maliyet kaleminin teklif fiyata dahil edilmesi durumunda Düzce ilinde faaliyet gösteren ve mutfağı bulunan firmalar ile rekabet edilemeyeceği, bu belgeler sebebiyle Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil edecek organizasyonların kurulabileceği, Düzce ili dışındaki firmalardan mutfak kullanım sözleşmesi talep edilmesinin sözleşme imzalanması öncesi sorun oluşturacağı, TSE internet adresi üzerinde ilgili belgelerin tamamına sahip firma bulunmadığı, düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesine aykırı olduğu,

1- (b) Sözleşme Tasarısı’nın “Ağır Aykırılık Halleri” başlıklı 16.1.3’üncü maddesinin 3’üncü satırında “ İdari Şartname’nin Diğer Hususlar başlıklı 45 inci maddesinde Düzce İl sınırlarında mutfak için istenilen belge/belgeler sözleşme sonrasındaki istenilen süre içerisinde idareye sunulmaması halinde” düzenlemesinin yer aldığı, İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde belirtilen Düzce il sınırları içerisinde bulunan mutfağa ilişkin belgelerin sunulmaması durumunda 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin fesih edileceğinin düzenlendiği, İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde belirtilen hususların “ağır aykırılık” olarak belirlenmesinin Düzce il sınırları içerisinde hali hazırda mutfağı bulunan istekliler için avantaj haline gelirken, il sınırları dışından ihaleye iştirak edecek istekiler için külfet oluşturduğu, ilgili mutfağa ilişkin belgelerin sunulmaması durumunda sözleşmenin feshi, kesin teminatın irat kaydedilmesi ve ihalelere katılmaktan yasaklanmak gibi çok ciddi bir yaptırımların neden olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü,

54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

“İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde “Yüklenicinin, idarenin mutfağında yangın, su basması, doğalgaz kesintisi, teknik arıza, mutfağın tadilata girmesi veya başka olağandışı (doğal afet, salgın hastalık vb.) yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle kurum mutfağının kullanılamayacak hale gelmesi durumunda Düzce il sınırları içerisinde kendisine ait İşletme Kayıt Belgesine ve günlük en az 150 Öğün Yemek üretebildiğine dair Kapasite Raporuna sahip ve TSE den alınmış olan TS 13811 ve TSE Sürdürülebilir Güvenli Üretim Belgesine sahip mutfağı olacaktır. Yüklenici bu belgelerin tamamını sözleşme imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye ibraz etmek zorundadır. Ancak bu belgelere sahip yemek üretim tesisi bulunmayan yüklenici, Düzce il sınırları içerisinde bu belgelere sahip yemek üretim tesisini en az 36 aylığına kiraladığına dair noter onaylı kira sözleşmesini ihale sözleşmesi imzalandıktan sonra yer teslimi yapılacak tarihe kadar idareye sunacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup aynı düzenlemenin İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde yer aldığı görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nın “ Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

__

__1| __Sözleşme süresi boyunca yükleniciden kaynaklı sebeplerden dolayı sağlık tesislerinin herhangi birinde; mevzuatta belirlenen mücbir sebepler dışında kalan nedenlerle yemek verilmemesi halinde _

_
---|---
__2| __Sağlık tesislerinde, yükleniciden kaynaklı toplu zehirlenme vakası tespit edilmesi halinde _

_
__3| _İdari şartnamenin Diğer Hususlar başlıklı 45 inci maddesinde Düzce İl sınırlarında mutfak için istenilen belge/belgeler sözleşme sonrasındaki istenilen süre içerisinde idareye sunulmaması halinde.

_

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (a) bölümünde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yapılan düzenlemenin İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde yer aldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin “İdari Şartname’nin 45.1’inci maddesinde yer alan düzenlemenin ihaleye katılımı daralttığı ve rekabeti engellediği, söz konusu belgelerin sunulamayacağı, Düzce ilinde ve dışındaki firmalar açısından haksız rekabet oluşacağı vb.” yönündeki 1-(a) bölümünde yer alan iddialarının ihale dokümanının 25.08.2025 tarihli İhale İlanı’na yansıyan düzenlemelerine yönelik olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 25.08.2025 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süreyi geçirdikten sonra 26.09.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin başvurunun süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (b) bölümünde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme sonucunda ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

**** Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde üç ayrı ağır aykırılık halinin belirlendiği, bu ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin belirtildiği, bu kapsamda iddia konusu “İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45 inci maddesinde Düzce İl sınırlarında mutfak için istenilen belge/belgeler sözleşme sonrasındaki istenilen süre içerisinde idareye sunulmaması halinde.” hususunun da ağır aykırılık hali olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, kamu ihale mevzuatı uyarınca idarelerin ihtiyacını belirleme noktasındaki takdir yetkisi kapsamında dokümanda düzenlemeler yapabileceği, idarenin ihtiyacının isteklilerin ihtiyacından öncelikli olduğu, bu kapsamda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Tip Sözleşme Tasarısı düzenlemeleri gereği Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde özel ve ağır aykırılık hallerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında düzenlenebileceği, iddia konusu “İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde Düzce İl sınırlarında mutfak için istenilen belge/belgeler sözleşme sonrasındaki istenilen süre içerisinde idareye sunulmaması halinde.” hususunun idarenin takdir yetkisi kapsamında ağır aykırılık hali olarak belirlenmesine engel bir durumun bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin 1’inci iddiasının (b) bölümünde yer alan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için öngörülen “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****