KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/042

Gündem No : 36

Karar Tarihi : 22.10.2025

Karar No : 2025/UH.I-2293

BAŞVURU SAHİBİ:

Behtaş 21 Gıda İnşaat Taşımacılık Emlakçılık Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ASO Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1486672 İhale Kayıt Numaralı “2 Kısım Hizmet Alımı (Kısım Personel-Araç Kiralama (Yakıt Dahil) 2 Mutfak Ekipmanı-Demirbaş Malzemesi Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ASO Müdürlüğü tarafından 17.09.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “2 Kısım Hizmet Alımı (Kısım Personel-Araç Kiralama (Yakıt Dahil) 2 Mutfak Ekipmanı-Demirbaş Malzemesi Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Behtaş 21 Gıda İnşaat Taşımacılık Emlakçılık Temizlik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 18.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2025 tarih ve 196002 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2014 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Başvuruya konu ihalenin 2 kısımdan oluştuğu, birinci kısmın personel ve araç kiralama hizmet alımı, ikinci kısmın ise mutfak-demirbaş malzemesi kiralama işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinin de bu iki kısım için teklif verilecek şekilde hazırlandığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.4.6’ncı maddesinde yer alan açıklamalardan, niteliği itibarıyla birbirinden farklı olan hizmetlerin, ihale kısmi teklife açık olsa bile, bir arada ihale edilmesinin mümkün olmadığının anlaşıldığı, ihale dokumanı incelendiğinde görüleceği üzere, ihale konusu işin hem personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımını hem araç kiralama hizmetini hem de ekipman ve demirbaş malzeme kiralama hizmetini bünyesinde barındırdığı,

İhalelerde, farklı nitelikteki hizmetlerin bir arada ihale edilmemesinin sebebinin, nitelikleri itibarıyla alıma konu iş kapsamında aynı veya benzer deneyime sahip kişilerin yarışmasını sağlayarak ihalede rekabet ortamının oluşturulması olduğu, ancak idarece alımı yapılan ihalede, nitelikleri itibarıyla birbirlerinden tamamen farklı olan hizmetlerin bir arada ihale edildiği, bu durumun kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, idarece her bir hizmet için ayrı ayrı ihaleye çıkılması gerektiği,

2. Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapılmasının yasaklandığı, ihalenin birinci kısmına ait Teknik Şartname ve birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde ise, ihalenin birinci kısmının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğunun açıkça görüldüğü, bu şekilde ihaleye çıkılmasının anılan Kanun’a aykırı olduğu,

3. Kamu ihale mevzuatı uyarınca, benzer işin; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük açısından benzer, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen teçhizat, ekipman vb. özellikler bakımından ortak özellikleri olan işler dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, ayrıca kısmi teklif ile yapılacak ihalelerde alıma konu işlerin nitelik itibarıyla benzer özellikte olması gerektiği, niteliği itibarıyla farklı olan işlerin bir arada ihale edilmemesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.4.6’ncı maddesi gereğince kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerektiği, ancak şikayete konu ihalede, birbirinden farklı ve hiçbir benzerliği olmayan işler bir arada ihale edildiği için, İdari Şartname’de ilgili Tebliğ maddesi uyarınca, ortak bir benzer iş tanımı yapılmadığı, yapılan benzer iş düzenlemesiyle, yemek alımı hizmeti veya araç kiralama hizmetinden elde edilen bir iş deneyim belgesiyle, ihalenin birinci kısmı olan personel çalıştırılmasına dayalı ihaleye teklif verilebildiği ya da şoförlü araç kiralama işinden elde edilen iş deneyim belgesiyle ihalenin ikinci kısmı olan malzeme kiralama hizmetine teklif verilebildiği, ancak bu durumun, ihale konusu alanda ve ihale konusu işe benzeyen iş alanlarında deneyimi olan isteklilerin ihaleye katılmasının sağlanmasını amaçlayan kamu ihale mevzuatı düzenlemelerine aykırı olduğu, ayrıca, benzer iş tanımı yapılırken “ personel çalıştırılmaya dayalı araç kiralama işleri ” yazılarak doğrudan ihale konusu iş ile aynı olacak şekilde benzer iş belirlenmesinin de ihaleye katılımı ve rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu, bu haliyle benzer iş tanımının mevzuata aykırı belirlendiği,

4. İhale konusu işin salt araç kiralama işi olmadığı dikkate alındığında, ihalede K1 yetki belgesi istenilmesinin ve bahse konu yetki belgesinin sadece araç kiralama işine teklif verecek olanlardan isteneceğinin açıkça belirtilmemesinin, rekabet ortamının oluşmasını ve katılımın genişlemesini engellediği, zira bahse konu belgenin, sadece araç kiralama işi yapan firmalarda bulunmasının mümkün olduğu, ihalenin personel çalıştırılmasına yönelik hizmet alımı kısmına yahut malzeme kiralama kısmına teklif verecek isteklilerin, bu belgeyi sağlama imkânı olmadığı,

5. İhale dokümanında, süre uzatımı verilmesi durumunda verilecek fiyat farkına ilişkin girdilerin ağırlık katsayılarına yer verilmediği, bu durumun sözleşme uygulaması aşamasında uyuşmazlıklara neden olacağı, bununla birlikte, ihalenin birinci kısmında kısmi zamanlı personel de istihdam edileceği, fakat fiyat farkı düzenlemesinin sadece 6’ncı madde uyarınca yapılacağının belirtildiği, söz konusu düzenlemenin fiyat farkı esaslarına aykırı olduğu,

6. İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde, ihalede uygulanacak sınır değer katsayısının “Diğer Hizmetler/0,80” olarak belirlendiği,__ 29.01.2025 tarihli ve 2025/DK.D-38 sayılı Kurul kararında araç kiralama hizmet alımlarında bu katsayının 0,79 olduğunun düzenlendiği, idarece ihalenin birinci kısmında araç kiralama hizmeti de ihale edildiği için, mevcut katsayının hatalı belirlendiği, ayrıca birinci kısım personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olduğu için, bu açıdan da belirlenen R katsayısı ile sınır değer hesabı yapılmasının hatalı olacağı,

Diğer taraftan, kamu ihale mevzuatında iş artışının hangi şartlarda mümkün olduğunun düzenlendiği, bu şartlara Sözleşme Tasarısı’nın 24’üncü maddesinde de yer verildiği, dolayısıyla idarenin anılan maddede yapmış olduğu düzenlemenin iş artışı ya da azalışına ilişkin bir düzenleme olmadığı, söz konusu düzenleme ile __ yükleniciden ihaleye sunulan en uygun fiyatın %20 üzerinde yahut %20 altında olacak şekilde belirlenen bir fiyat üzerinden hizmet alımına devam edilebileceğinin belirtildiği, bu durumun ihale mevzuatının temel ilkelerine aykırı olduğu, zira hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif etmiş oldukları birim fiyat ile bağlı olup, sözleşmenin ise ihalede teklif edilen birim fiyatlar üzerinden bağıtlandığı, yüklenicinin sözleşme gereğince de anlaşılan birim fiyat üzerinden hizmeti yerine getireceği, bu düzenlemeye göre ise hizmete konu birim fiyatın değiştirilebileceğinin ve başka bir firma tarafından verilen daha uygun fiyat üzerinden alıma devam edilebileceğinin düzenlendiği, bu durumun ihale kurgusu ve mantığına ters olduğu, düzenlemenin bu haliyle de mevzuata aykırı olduğu,

7. Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde yer alan düzenlemeden hakediş ödemelerinin ayda bir mi yoksa tek seferde iş bitiminde mi yapılacağının anlaşılamadığı, bu nedenle söz konusu düzenlemenin, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırı olduğu,

8. İdari Şartname’nin 7’nci maddesindeki düzenlemenin ihaleye sadece Diyarbakır il sınırları içerisinde faaliyet gösteren firmaların katılmasına yönelik yapıldığı, bu nedenle düzenlemenin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, ihaleye konu işin hizmet alımı niteliğinde olduğu, iş kapsamında idare mutfağında hazırlanan yemeklerin aynı ilçede bulunan okullara dağıtılacağı, dolayısıyla ihaleye katılım sağlayacak firmaların sadece Diyarbakır ilinde faaliyet gösteriyor olmasının ne gibi bir pratik faydası olacağının anlaşılamadığı, aksine bu koşulun, diğer illerde faaliyet gösteren firmaların ihaleye katılımını engellediği için, ihalede rekabet ortamının oluşmasına engel olacağı, kaldı ki farklı bir ilde bulunan firma da olsa yine idare mutfağını kullanacağı, yani işin her halükarda Diyarbakır ili Kulp ilçesi sınırlarında gerçekleşeceği,

Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü’nün Diyarbakır ilinin Kulp ilçesinde bulunduğu, bu yerin Muş ilinin şehir merkezine olan uzaklığının 86 km, Bingöl ili şehir merkezine olan uzaklığının 110 km, Diyarbakır şehir merkezine olan uzaklığının ise 124 km olduğu, ayrıca yine Diyarbakır il sınırları içerisinde yer alan Çermik ilçesine uzaklığının 160 km olduğu, idare tarafından hizmet yerine getirilirken yüklenici ile koordinasyonun sağlanması için isteklilerin aynı il içerisinde faaliyette bulunuyor olması şartı getirilirken öncelikli amacın idare ile isteklinin mesafe anlamında yakın olmasının istendiğinin değerlendirildiği, ancak yukarıda da belirtildiği üzere Kulp ilçesinin Diyarbakır ilinin kuzeydoğusunda yer aldığı, Bingöl ve Muş illerine sınırı bulunan bir ilçe olduğu, diğer illere sınırı bulunan bir ilçede, il sınırları içerisinde faaliyette bulunan isteklilerin ihaleye katılımının istenmesinin ve katılımın bu şekilde sınırlandırılmasının rekabeti engelleyeceği ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmaması sonucunu doğuracağı,

9. Birim fiyat teklif cetvelinde, ihalenin ikinci kısmı için araç kiralama satırına “brüt asgari ücret” yazılmasının hatalı olduğu, araç için verilecek teklifin brüt asgari ücretle sınırlanmasının mümkün olmadığı,

10. Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer verilen, yüklenicinin herhangi bir kusuru olmadan, sadece iş kapsamında çalıştırılan personelin kusurlu davranışından kaynaklı olarak sözleşmenin feshinin gündeme gelmesine yönelik düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, idarenin, burada yükleniciye kusursuz sorumluluk yüklediği, kamu ihale mevzuatında sözleşmenin feshinde ancak yüklenicinin kusurlu davranışından kaynaklı olarak sorumlu tutulacağının düzenlendiği, kaldı ki yapılan düzenlemede personelin kusurlu davranışı şeklinde soyut bir belirleme yapıldığı, bu düzenleme uyarınca idarece personelin her davranışının kusurlu olarak görülebileceği ve sözleşmenin feshine gerekçe yapılabileceği, bu şekilde yapılan belirsiz bir düzenlemenin sözleşmenin uygulanması aşamasında ihtilaflara neden olacağı, bu nedenle düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

11. Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9 .1. İşe başlama tarihi 29.09.2025; işi bitirme tarihi 16.01.2026” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede, işe başlama ve bitiş tarihleri arasında 109 gün olmasına rağmen, birim fiyat teklif cetvelinde ihalenin ikinci kısmı için 108 gün üzerinden teklif verilecek şekilde düzenleme yapılmasının hatalı olduğu,

12. Teknik Şartname’de yer verilen “Taşıma merkezli okulun herhangi bir nedenle taşımadan kaldırılması durumunda o merkezde bulunan öğrencilere dağıtım yapılmaz, yüklenici bu durumda o okulun demirbaşlarının kirası için hak talebinde bulunamaz.” ş eklindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, ihalenin ikinci kısmının okullarda ve mutfakta kullanılacak araç, gereç ve ekipman kiralama hizmeti alımı olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde ise kiralama hizmeti verilecek tüm araç, gereç ve ekipman için tek bir satır açıldığı, dolayısıyla ihalenin ikinci kısmının niteliği itibarıyla birim fiyat üzerinden değil götürü bedel üzerinden teklif verilecek şekilde düzenlendiği, bu haliyle, birden fazla okula dağıtım yapılacağı, her okulda kullanılacak demirbaş malzeme için ihalede birim fiyat üzerinden de teklif oluşturulmadığı, yapılan düzenlemenin bu nedenle mevzuata aykırı olduğu, bununla birlikte, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin ne olacağının belirsiz olduğu, bu durumun, isteklilerin çalışma gün ve saatini hesaplayarak sağlıklı teklif oluşturmalarını engellediği,

Diğer taraftan, Teknik Şartname’de yer alan “ Ödeme yapılırken hiç kullanılmayan malzeme için ödenmesi gereken tutar düşülerek ödeme yapılacaktır. İhaleye katılan İstekliler bu hususu peşin kabul etmiş sayılacaklardır.” düzenlemesinin de hatalı olduğu, yukarıda bahsedildiği gibi, kiralama hizmeti verilecek tüm araç, gereç ve ekipman için tek bir satır üzerinden fiyat teklifi verildiği için malzemenin maliyetinin belirlenmesinin mümkün olmadığı,

Ayrıca, idarelerin ihaleye çıkılmadan önce ihtiyaç raporu hazırlamak zorunda olduğu, ihtiyaç raporunda idarenin ihtiyacı olan mal, hizmet veya yapım işi ile birlikte; alıma konu işin miktarı, türü ve teknik detayları belirlenerek yaklaşık maliyet, Teknik Şartname ve diğer ihale dokümanlarının hazırlanacağı, yani idarece belirlenen ihtiyaç doğrultusunda belirlenen miktar üzerinden isteklilerce ihaleye teklif verilerek, sözleşmenin bu miktar ve fiyat üzerinden imza altına alınacağı, sözleşme aşamasında ise sadece iş artışı ve iş eksilişinin söz konusu olup, kiralama yapılan bir araç, ekipman veya demirbaşın kullanılmadığı gerekçesiyle ödemenin eksik yapılmasının mümkün olmadığı, bu durumun hangi ürünün kullanılıp kullanılmayacağını bilmeyen isteklilerin, maliyet hesabı yaparak tekliflerini oluşturmalarını imkansız hale getirdiği, bu nedenle yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

13. Teknik Şartname’de hakediş ödemesi için istenilen belgeler arasında sayılan “ Bir Önceki ayın SGK Prim Tahakkuk Bildirgesi ve ödendiğine dair makbuz.” düzenlemesinin, SGK mevzuatı uyarınca hatalı olduğu, zira SGK primlerinin, çalışmanın yapıldığı aydan sonraki aya ait bildirgelerde gösterilmesinin mümkün olmadığı,

14. Teknik Şartname’de “Kurumumuzun herhangi bir sebeple, tasfiye ya da kapatılması durumunda, o tarihten itibaren sözleşme feshedilir. O tarihe kadar olan hak edişler karşılıklı olarak ödenir ve hak edişler dışında yüklenici herhangi bir ücret veya ücret farkı talep edemez.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak yapılan bu düzenlemenin mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, zira 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca, işin eksiliş yapılarak sonuçlanması halinde, yüklenicinin %5 oranında pay talep etmesinin mümkün olduğu, fakat bahse konu düzenlemenin, yüklenicinin bu hakkını tamamen kısıtlayıcı nitelikte olduğu,

15. Teknik Şartname’nin 29 ve 30’uncu maddelerinde yer alan düzenlemelerin hatalı olduğu, kamu ihale mevzuatında sözleşmeye davet yazısında ve sözleşme imzalama aşamasında sunulacak belgelerin düzenlendiği, söz konusu belgelere Kanun’un 10’uncu maddesinde açık şekilde yer verildiği, dolayısıyla, çalıştırılacak personele ait kimlik bilgilerinin sözleşme imzalama aşamasında sunulacağına yönelik yapılan düzenlemelerin açıkça mevzuata aykırı olduğu, sözleşme imzalanmadan önce sunulması gerektiği 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde açıkça sayılanlar dışında belge istenmesi halinde ihalenin iptal edilmesi gerektiği, konuya ilişkin emsal Kurul kararları bulunduğu,

Netice itibarıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.

…

(6) Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) İhale konusu işin yaklaşık maliyetine bakılmaksızın tüm ihalelerde; adayın veya isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgelerin,

b) Yaklaşık maliyeti, Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarı ile eşik değer arasında olan işlerin ihalelerinde; (a) bendinde sayılan belgelere ek olarak, adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

1) (Mülga bent: 25/01/2017-29959 R.G./2. md.)

2) Adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin,

3) Adayın veya isteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu ve hizmet işleri ile ilgili cirosunu gösteren belgelerin,

idarelerce istenilmesi zorunludur.

…

(6) Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; istenecek belgeler, işin tamamı dikkate alınarak hesaplanan yaklaşık maliyete göre belirlenir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.4. Açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ve kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; iş hacmini gösteren belgeler ve iş deneyimini gösteren belgelerdeki yeterlik kriterleri ile ilgili olarak İhale Uygulama Yönetmeliklerinde öngörülen asgari ve azami oranlar dikkate alınmak suretiyle, bütün kısımlar için aynı yeterlik kriterine ilişkin tek bir oranın tespit edilmesi zorunludur. Ancak tespit edilen oranın her bir kısım için ayrı ayrı gösterilmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.

16.4.3. İşin tamamına veya bir kısmına teklif veren isteklinin teklif verdiği kısım veya kısımlardan birkaçı veya tamamı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi söz konusu olduğunda, hizmet alımları ve yapım işleri ihaleleri hariç, bu istekli ile tek bir sözleşme imzalanacaktır. Ancak, mal alımlarında bir idareye bağlı birimlerin ihtiyaçlarının bir merkezden yapılan ihale ile karşılanması amacıyla kısmi teklife imkan verilen ihalelere münhasıran ve idari şartnamenin “Kısmi teklife ilişkin açıklamalar” başlığı altında idarece bu hususun düzenlenmiş olması kaydıyla her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanabilecektir. Ayrı ayrı sözleşmeye bağlanacak her kısım için ayrı kesin teminat alınacaktır.

16.4.4. Kısmi teklife açık olan ihalelere yönelik şikayet veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde başvuru sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz. Bu durumda, başvuruya konu edilmeyen diğer kısım/kalem veya gruplara ilişkin sözleşmeler imzalanabilecektir.

…

16.4.6. Kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu konuda karar verirken Yönetmeliğin benzer iş tanımı çerçevesinde hareket edilmesi ve zorunlu haller hariç nitelik bakımından birbirinden farklı olan işlerin aynı ihalede toplanmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir.

16.4.7. Kısmi teklife imkân tanınan ihalede, ihale veya ön yeterlik dokümanında öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kapsamında istenmiş ise;

a) Teklif verilen tüm kısımlar için geçerli olmak üzere bir adet iş deneyimini gösteren belge,

… sunulması yeterlidir.

…

16.4.8. İhale dokümanında öngörülmesi halinde, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak teklif verilen bütün kısımlar için ayrı ayrı geçerli olmak üzere, istenen belgelerden bir adet sunulacaktır.

16.4.9. Diğer katılım belgeleri kapsamında,

a) Teklif verilen her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere ilgisine göre iş ortaklığı beyannamesi veya konsorsiyum beyannamesi,

b) İdari şartnamede istenmesi halinde, teklif verilen her bir kısım için alt yükleniciye yaptırılması düşünülen işlere ilişkin liste,

c) Yapım işi ihalelerinde, idari şartnamede istenmesi halinde teklif verilen her bir kısım için, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi çerçevesinde aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasında ve sözleşmenin uygulanmasında kullanılmak üzere ayrı ayrı verilecek olan belgeler,

ç) Yukarıda sayılanlar dışındaki katılım belgelerinin her birinden (ticaret odası belgesi, imza beyannamesi, vb.) teklif verilen bütün kısımlar için geçerli olmak üzere birer adet,

sunulması yeterlidir.” açıklaması,

“İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “… 65.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; istenecek belgeler, işin tamamı dikkate alınarak hesaplanan yaklaşık maliyete göre belirlenmekle birlikte, kısmi teklif verilmesine imkan tanınan hizmet alımı ihalelerinde, işin niteliği dikkate alınarak yaklaşık maliyete bakılmaksızın istenebilen yeterlik belgelerinin (makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu ile kalite ve standarda ilişkin belgeler) ve bunlara ilişkin kriterlerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde kısımlar itibarıyla ayrı ayrı belirlenmesi ve bu kapsamda işin bir kısmı için söz konusu yeterlik belgeleri istenirken, diğer kısmı için istenmemesi mümkün bulunmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

İtirazen şikâyet başvurusuna konu ihale ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2 KISIM HİZMET ALIMI (1. KISIM PERSONEL-ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI 2. KISIM MUTFAK-DEMİRBAŞ MALZEMESİ KİRALAMA HİZMET ALIMI)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 2 Aşçı, 2 Aşçı Yardımcısı , 1 Gıda mühendisi 4 mutfak personeli ve 4 şoför, 3 Ay 18 Gün tam zamanlı - 31 Yemek Dağıtım Personeli ise Kısmi Zamanlı Günde 4 Saat 72 iş günü , 21 Kalem 1 Takım Demirbaş Malzemesi Kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: KULP İLÇE SINIRLARI” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

2 KISIM HİZMET ALIMI (1 KISIM PERSONEL-ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI- 2. KISIM MUTFAK EKİPMAN-DEMİRBAŞ HİZMET ALIMI)” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli idarece aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir.

__

1.KISIM PERSONEL-ARAÇ KİRALAMA (YAKIT DAHİL) HİZMET ALIMI

2.KISIM MUTFAK EKİPMAN VE DEMİRBAŞ MALZEME KİRALAMA HİZMET ALIMI

__

İhalenin birinci kısmına yönelik Teknik Şartname’nin “Yapılacak İşlerin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “Kulp Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve A.S.O. Müdürlüğü Yemek Üretim Tesisinde Taşımalı Eğitim kapsamında öğrenim gören öğrencilere verilecek öğle yemeği hizmet işinde ; yemek hazırlama, yemek taşıma , yemek dağıtım ve yemek dağıtım sonrası işlerde çalışacak; Personel alımı (Aşçı, Aşçı Yardımcısı, Gıda Mühendisi ile Mutfak Personeli Yemek Dağıtım Personeli ve şoför) ve araç kiralama(yakıt dahil) hizmet alım işi.

Kulp Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve A.S.O. Müdürlüğü

a) Adı: Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

Kulp Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve A.S.O. Müdürlüğü Yemek Üretim Tesisinde Taşımalı Eğitim kapsamında öğrenim gören öğrencilere verilecek öğle yemeği hizmet işinde; yemek hazırlama, yemek taşıma, yemek dağıtım ve yemek dağıtım sonrası işlerde çalışacak; 2 Aşçı, 2 Aşçı Yardımcısı, 1 Gıda mühendisi 4 mutfak personeli ve 4 şoför, 3 Ay 18 Gün tam zamanlı - 31 Yemek Dağıtım Personeli ise Kısmi Zamanlı Günde 4 Saat 72 iş günü çalışacaklardır. Hizmet alım işi kapsamında toplamda 44 personel alım hizmeti 29.09.2025-16.01.2026 tarihleri arasında çalışacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kiralanan Araçların Özellikleri, Çalıştırılacağı İşler ve Süre:” başlıklı 8’inci maddesinde “1-Kiralanan araçlar haftanın 5 iş günü eğitim-öğretimin olduğu günler resmi ve dini bayramlar hariç okullara gidecek yemeklerin taşıma işinde ve taşımalı yemek hizmeti kapsamındaki işlerde kullanılacaktır.

2-Araçlar Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü bünyesindeki Yemek Üretim Tesisinde Diyarbakır Kulp İlçesinde Taşımalı Eğitim Kapsamında öğrenim gören öğrencilerin öğle yemeğini Taşıma işi kapsamında 29.09.2025-16.01.2026 tarihleri arasında 72 iş günü ‘Soğutucu/Frigofrik-Termokinli 4 Araç (Yakıt Dahil) çalışacaklardır.

a) Dağıtımda kullanılacak araçlar yemek taşımaya uygun en fazla iki yolcu kapasiteli

b) Termokinli /Soğutuculu kapalı kasa olacaktır. Araçların yakıt türü: Dizel-Motorin olacaktır.

c) Dağıtımda kullanılacak araçların ticari belgesi ve vergi mükellefi olmaları zorunludur.

d) Yüklenicinin vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) borcu olmadığına dair belgeleri idareye ibraz etmeleri şarttır.

e) Araçta yemek konulan bölümün her zaman temiz, hijyenik ve bakımlı olması zorunludur.

f) Araçlar 0 (sıfır) ve 13 yaş aralığında olacaktır.” düzenlemesi,

İhalenin ikinci kısmına ait Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) ŞEHİT ORHAN KORKMAZ ÖĞRETMENEVİ VE ASO MÜDÜRLÜĞÜ bünyesindeki Yemek Üretim Tesisinde KULP İlçesine Taşımalı Eğitim Kapsamında öğrenim gören öğrencilerin öğle yemeğini hazırlama ve okullarda yemek hizmeti sunma malzemeleri 29.09.2025 – 16.01.2026 tarihleri arasında kiralanacak 108 takvim günü ‘Mutfak Ekipmanı ve Okullarda Kullanılacak Demirbaş Kiralama İşi” bu Şartnamenin konusunu oluşturmaktadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aynı Şartname’nin “Kiralanacak Demirbaşlar” başlıklı bölümünde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden;

İtirazen şikâyet başvurusuna konu ihalede kısmi teklif verilmesine imkân tanındığı,

İhalenin birinci kısmının konusunun, taşımalı eğitim kapsamında öğrenim gören öğrencilere verilecek öğle yemeği hizmetinde yemek hazırlama, taşıma, dağıtım ve yemek dağıtımı sonrası işlerde çalışacak 2 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 1 gıda mühendisi, 4 mutfak personeli ve 4 şoförün 3 ay 18 gün tam zamanlı; 31 yemek dağıtım personelinin ise günde 4 saat 72 iş günü kısmi zamanlı çalıştırılması ile yemeklerin taşınmasında kullanılacak 4 adet aracın kiralanması işi olduğu,

İhalenin ikinci kısmının konusunun ise, yemeğin hazırlanmasında ve sunulmasında kullanılacak mutfak ekipmanı ile demirbaş malzemelerin işin süresi boyunca kiralanması işi olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu iş kısımları incelendiğinde; ihalenin yemek hazırlama, taşıma, dağıtım ve dağıtım sonrası işlerde çalışacak personel ile yemek taşımada kullanılacak araçların ve yemek hazırlamada/sunumda kullanılacak malzemelerin/demirbaşların temin edilmesi işi olduğu, yani söz konusu hizmetlerin niteliği itibarıyla birbirinden farklı olmayıp birbirini tamamlayıcı özellikte olduğu anlaşılmış olup söz konusu iş kalemlerinin bir arada ihale edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmış ve başvuru sahibinin birinci iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur: …

e)
1 ) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. …

3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.1.5. İhalelerin 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine uygunluğunun tespit edilmesinde; kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığına ilişkin değerlendirme, ilgili kısma ilişkin yaklaşık maliyet de dikkate alınarak her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, ihalenin birinci kısmında 13 kişi tam zamanlı, 31 kişi yarı zamanlı olmak üzere toplamda 44 personel çalıştırılacağı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgelerden, ihalenin birinci kısmının yaklaşık maliyetinin 4.350.765,87 TL olduğu, yaklaşık maliyetin 1.360.320,00 TL’sinin araç temini gideri, 2.990.445,87 TL’sinin personel giderinden oluştuğu tespit edilmiştir. (Yaklaşık maliyetin %70’i 3.045.536,109 TL’dir.)

4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları olarak tanımlanmış olup, söz konusu tanımda yer alan kriterlerin aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78.1.5’inci maddesi gereğince; kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin, ilgili kısma ilişkin yaklaşık maliyet de dikkate alınarak her bir kısım için ayrı ayrı yapılması, herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmesi icap etmektedir.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde, ihalenin birinci kısmının yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının işçilik giderinden oluşmadığı, ayrıca personelin büyük kısmının yarı zamanlı çalıştırılacağı, dolayısıyla ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmesi için gereken şartların sağlanmadığı anlaşıldığından idarenin söz konusu Kanun maddesi kapsamında bulunup bulunmadığına yönelik ayrıca araştırma yapılmasına ihtiyaç bulunmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar ile Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesindeki tanım ve kısaltmaların yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

...

c) İş: Hizmet işlerini,

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47 nci maddesinde belirtilen belgeleri,

... ifade eder.” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72’nci maddesinde “72.1. Yaklaşık maliyeti, 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan ve hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan ihalelerde iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi idarelerin takdirindedir. Ancak, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.

72.2. İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen tevsik edici belgeler sunulacaktır.

72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır. ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler.

…

7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:

7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu kurum Kuruluşları veya Özel sektörde yapılan malzemeli-malzemesiz her türlü yemek hazırlama, pişirme, dağıtım yapma ve dağıtım sonrasında yapılacak işler, personel çalıştırmaya dayalı işler veya personel çalıştırmaya dayalı araç kiralama işleri benzer iş kabul edilecektir. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, ihalenin birinci kısmının konusunun taşımalı eğitim kapsamında öğrenim gören öğrencilere verilecek öğle yemeği hizmetinde yemek hazırlama, yemek taşıma, yemek dağıtım ve yemek dağıtım sonrası işlerde çalışacak personelin temini ile yemeklerin taşınmasında kullanılacak araçların kiralanması işi; ihalenin ikinci kısmının konusunun ise yemeğin hazırlanmasında ve sunulmasında kullanılacak mutfak ekipmanı ile demirbaş malzemelerin kiralanması işi olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’de ihaleye katılacak isteklilerin, mesleki ve teknik yeterliklerini tevsik için, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin deneyimlerini gösteren belgeleri sunmaları talep edilmiş olup ihale konusu işe benzer iş olarak kabul edilecek işler “Kamu kurum kuruluşları veya özel sektörde yapılan malzemeli-malzemesiz her türlü yemek hazırlama, pişirme, dağıtım yapma ve dağıtım sonrasında yapılacak işler, personel çalıştırmaya dayalı işler veya personel çalıştırmaya dayalı araç kiralama işleri” şeklinde belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde “benzer iş” terimi ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler olarak tanımlanmıştır.

Söz konusu mevzuat hükmü ile İdari Şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, idarece belirlenen benzer işlerin, ihale konusu işle/işin bölümleriyle benzerlik gösterdiği, ayrıca söz konusu düzenlemeden benzer iş olarak belirlenen işlerin (‘ malzemeli-malzemesiz her türlü yemek hazırlama, pişirme ve dağıtımı’ ,‘personel çalıştırmaya dayalı işler’ ve ‘personel çalıştırmaya dayalı araç kiralama işleri’) her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edileceğinin anlaşıldığı, dolayısıyla belirlenen işlerden herhangi birine ait belge sunulmasının yeterli olacağı, bu sebeple ihaleye katılımın ve rekabetin kısıtlanmasının da söz konusu olmadığı, aksine bahse konu düzenlemenin katılımı artırıcı nitelikte olduğu sonucuna varılmış olup iddia yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik, kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, kurye işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri taşımacılık faaliyetlerini yapanlar ile taşıma işlerinde çalışanları, taşımacılık faaliyetlerinde yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapı, tesis ve benzerlerini kapsar.

(2) Servis taşımaları hakkındaki usul ve esaslar, Bakanlıkça ayrıca düzenlenir.

(3) Aşağıdaki taşıtlarla yapılan taşımalar bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır:

a) Özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan ve ticari olmayan taşımalar,

b) Lastik tekerlekli traktörlerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar,

c) Kurye işletmeciliği faaliyetinde kullanılanlar hariç olmak üzere; iki, üç ve dört tekerlekli motosikletlerle yapılan ve ticari olmayan taşımalar,

ç) Resmi taşıtlarla ve bunların römorklarıyla yapılan ticari olmayan taşımalar,

d) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait taşıtlarla ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar,

e) (Mülga:RG-31/12/2018-30642 4.Mükerrer) (…)

f) N1 ve N1G araç sınıfında yer alan kamyonet cinsi olarak tescil edilen taşıtlarla yapılan ve taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımalar,

g) Altı dingilin üzerindeki lastik tekerlekli vinç veya cenaze aracı veya ambulans veya naklen yayın aracı olarak tescil edilmiş araçların kullanım amaçlarına uygun olarak yapılan taşımalar veya Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tescil edilmemiş taşıtlarla yapılan taşımalar,

ğ) Türk Silahlı Kuvvetlerinin yakıtlarını taşıyan Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve NATO POL Tesisleri İşletme Başkanlığına ait taşıtlar.

h) Kullanım amacı "SÜRÜCÜ EĞİTİM ARACI" olarak tescil edilmiş olan ve bu Yönetmelik kapsamında kullanılmayan taşıtlar,

(4) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu hükümleri saklıdır.

(5) 11/9/2014 tarihli ve 29116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında, büyükşehir olmayan illerde, taşıma yoluyla eğitimden faydalanacaklar için gerçekleştirilecek taşımacılık faaliyetlerine ilişkin, valilikler tarafından taşımacılardan aranılacak yetki belgesi ile taşımacıların çalışma usul ve esaslarına ilişkin alınan kararlar saklıdır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, kurye işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

“Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.2 nci ve 7.3 üncü maddelerinde belirtilen bilgi ve belgeler.

…

7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:

…

7.3.3. Bu maddede istenen kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler:

” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Kiralanan Araçların Özellikleri, Çalıştırılacağı İşler ve Süre” başlıklı 8’inci maddesinde “1-Kiralanan araçlar haftanın 5 iş günü eğitim-öğretimin olduğu günler resmi ve dini bayramlar hariç okullara gidecek yemeklerin taşıma işinde ve taşımalı yemek hizmeti kapsamındaki işlerde kullanılacaktır.

2-Araçlar Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü bünyesindeki Yemek Üretim Tesisinde Diyarbakır Kulp İlçesinde Taşımalı Eğitim Kapsamında öğrenim gören öğrencilerin öğle yemeğini Taşıma işi kapsamında 29.09.2025-16.01.2026 tarihleri arasında 72 iş günü ‘Soğutucu/Frigofrik-Termokinli 4 Araç (Yakıt Dahil) çalışacaklardır.

a) Dağıtımda kullanılacak araçlar yemek taşımaya uygun en fazla iki yolcu kapasiteli

b) Termokinli /Soğutuculu kapalı kasa olacaktır. Araçların yakıt türü: Dizel-Motorin olacaktır.

c) Dağıtımda kullanılacak araçların ticari belgesi ve vergi mükellefi olmaları zorunludur.

d) Yüklenicinin vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) borcu olmadığına dair belgeleri idareye ibraz etmeleri şarttır.

e) Araçta yemek konulan bölümün her zaman temiz, hijyenik ve bakımlı olması zorunludur.

f) Araçlar 0 (sıfır) ve 13 yaş aralığında olacaktır.

ARAÇLARIN SERVİS YAPACAĞI TAŞIMA MERKEZLERİ

GÜNLÜK GİDİLECEK YOL MİKTARI (GİDİŞ-GELİŞ)90KM’DİR. TOPLAM 72 İŞ GÜNÜ GİDİLECEKTİR. Okulların güzergâh planlaması ve çalışma saatleri sözleşme imzalandıktan sonra idarece hazırlanacak programa göre yükleniciye tebliği yapılacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin 12’nci maddesinde “Yüklenici firma araçların K1 veya K1* Yetki belgesi ve her türlü sigorta işlemlerini yaptıracak, bakım ve yol güvenliği önlemini alacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen bilgilerden, ihale konusu iş kapsamında, idare bünyesindeki yemek üretim tesisinde hazırlanacak yemeklerin, taşımalı eğitim kapsamında öğrenim gören öğrencilerin bulunduğu okullara taşınması için 4 adet araç temin edileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde, ihalenin birinci kısmına (personel-araç kiralama hizmet alımı) teklif verecek isteklilerin K1 veya K1* yetki belgesini sunmaları talep edilmektedir.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan hükümlerinden, söz konusu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, kurye işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini almalarının zorunlu olduğu, K türü yetki belgesinin yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verildiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdari Şartname’de, K1 veya K1* yetki belgesinin ihalenin birinci kısmına teklif verecek istekliler tarafından sunulacağının açık şekilde belirtildiği görülmüş olup yemek taşıma işinin söz konusu kısımda ayrı bir iş kalemi olarak belirlendiği, bahse konu belgelerin başvuru sahibinin iddia ettiği üzere araç kiralama işi yapan gerçek/tüzel kişilerce değil anılan Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık faaliyetinde bulunan tüm gerçek ve tüzel kişilerce alınmasının gerekli olduğu hususları da göz önünde bulundurularak bu konuya ilişkin iddialar da yerinde görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında;

F = An x B x [(Sn/So)-1]

b) Elektronik haberleşme hizmeti alımlarında;

F = An x B x [(En/Eo)-1]

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ı) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

i) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılar ile bunların alt endekslerindeki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

(6) Elektronik haberleşme hizmeti alımı ihalelerinde kullanılacak olan Eo ve En fiyatlarına ilişkin olarak, her bir hizmet iş kalemi için ayrı ayrı olmak üzere, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri- Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan;

a) Telefon Görüşme Ücreti (Şehiriçi),

b) Telefon Kart Ücreti,

c) Cep Telefonu Görüşme Ücreti,

ç) İnternet Ücreti,

d) Telefon Görüşme Ücreti (Şehirlerarası),

e) Telefon Görüşme Ücreti (Milletlerarası),

f) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit Hattan Cep Telefonuna),

g) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit),

fiyatlarından alıma konu iş kalemindeki hizmet türüne uygun olanlar idarelerce belirlenerek ihale dokümanında belirtilir.

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idare için kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

_
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir._

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(3) Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında, hakedişlerin uygulama ayını takip eden ay içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde, fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır. Ancak bir ay içinde birden fazla hakediş düzenlenmesi ve hakedişe uygulanacak endekslerin/fiyatların henüz belli olmaması halinde, fiyat farkı hesabında bir önceki aya ait endeksler/fiyatlar kullanılır ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduğunda sonraki hakedişlerde fiyat farkı hesabı buna göre düzeltilir.

(4) Bu Esasların uygulanması sonucu ilave olarak ödenecek ya da kesilecek tutarlar fiyat farkı olup, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşme bedelini değiştirmez.

(5) Bedeli yabancı para birimi cinsinden veya kur farkları ayrıca hesaplanmak suretiyle yabancı para birimi karşılığı Türk parası ile ödenen işler için bu Esaslar uygulanmaz.

(6) Bu Esaslara göre hesaplanan fiyat farkları, fiyat farkı ödenmesine konu olabilecek tüm fiyat artışlarını kapsar. Ancak, yüklenicinin kullandığı usuller, makine, ekipman, malzeme ve işçiliğin cins ve miktarı, Türk parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurtdışından temin edilen malzemenin menşei ülkede fiyatının değişmesi veya bu Esaslarda düzenlenmeyen benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz.

(7) Avans ödenen işlerde, hakedişden mahsup edilen avans tutarı, formüldeki (An) tutarından düşüldükten sonra fiyat farkı hesaplanır. Fiyat farkı hesaplamasına esas olan katsayının (Pn) ya da oranların (Sn/S0, En/E0) birden küçük olması halinde, (An) tutarından avans miktarı düşülmez.

(8) Birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde, sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve yapılması idarece istenen bir iş kalemi için işin devamı sırasında yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, hazırlandığı uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek bulunan fiyatı, iş kaleminin miktarı ile çarpılır ve bulunan tutar hakedişteki sözleşme birim fiyatları ile yapılan işler sütununa dahil edilerek yeni iş kaleminin sözleşme bazında bedeli yükleniciye ödenir. Bu iş kalemine ait fiyat farkı ise uygulama ayının endeksleri üzerinden hesaplanarak bulunur.

(9) Birim fiyat sözleşmelerde, hizmetin miktarında artma ya da azalma tespit edildiği takdirde, artan ya da azalan miktar (hizmet hangi ayda yapılmış olursa olsun) işin bitiş tarihini geçmemek üzere, artış ya da azalışın kesinleştiği ayın fiyat farkı katsayısı (Pn) esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(10) Sözleşme süresi bitmiş ve idarenin izni ile cezalı çalışılan işlerde, fiyat farkı hesaplanırken onbeşinci fıkra hükümleri esas alınır.

(11) Puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında, 5 inci madde hükümleri uygulanmaksızın, ilgili hizmetin uygulama ayındaki puanı ile ihale tarihindeki puanı arasındaki farktan kaynaklanan fiyat değişimleri, fiyat farkı olarak ödenir veya kesilir. Ancak Sağlık Uygulama Tebliğinde ödemeye esas olarak belirlenen katsayının artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanamaz. Bu hizmet alımlarında ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağının düzenlenmesi halinde 6 ncı maddeye göre ayrıca fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye de yer verilir.

(12) (Mülga fıkra: 7/3/2023-32125 R.G./1. md.; yürürlük: 17/3/2023)

(13) Yükleniciye, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebeplerle veya sözleşmenin ifasının gecikmesine idarenin kusurunun sebep olduğu durumlarda süre uzatımı verilmesi halinde, revize iş programı düzenlenir. Revize iş programında, süre uzatımına sebep olan durumun ortaya çıktığı tarihten önceki döneme ait aylık ödenek dağılımında değişiklik yapılamaz. Uzatılan süreye göre yüklenici tarafından hazırlanan ve idarece onaylanan revize iş programına uygun olarak yapılan işler için fiyat farkı hesaplanır.

(14) (Mülga fıkra: 24/02/2022-31760 R.G./3. md.; yürürlük: 26/03/2022)

(15) Herhangi bir aya ait iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde, daha sonraki aylarda gerçekleştirilecek işlerde, iş miktarı iş programına uygun hale gelinceye kadar, fiyat farkı hesaplanırken, iş programına göre gerçekleştirilmesi gereken ayın endeksi ile işin fiilen gerçekleştirildiği ayın endeksinden düşük olanı esas alınır.” hükmü,

“Fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen işler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdari şartnamesi ile sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak gerçekleştirilen iş kalemleri ya da iş grupları için fiyat farkı hesaplanır.

(2) Birinci fıkraya göre yapılacak fiyat farkı hesabında temel endeks, iş bitim tarihinin içinde bulunduğu aya ait endeksi; güncel endeks ise, revize iş programına göre işin gerçekleştirilmesi gereken aya ait endeksi ifade eder. Temel endeks ve güncel endeks olarak Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir.

Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;

Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),

Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “İşçilik maliyetleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde “83.1. 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında işçilik maliyetlerine ilişkin geçen brüt maliyet, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde hesaplanan asgari ücret veya idari şartnamede asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil) ve ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamından oluşmaktadır.

83.2. Anılan Esasların 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret alan personel için fiyat farkı, temel asgari ücretin yüzde fazlası ile güncel asgari ücretin yüzde fazlası arasındaki farkın işverene maliyeti kadar hesaplanır.

Örneğin ihale tarihindeki temel asgari ücretin 100 TL olması durumunda yüzde 30 fazla ücret alan işçi için yüzde 5’lik asgari ücret artışına göre ödenecek fiyat farkı;

Temel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 130 TL (temel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +30 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 160 TL

Güncel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 136,5 TL (güncel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +31,5 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 168 TL

Fiyat Farkı= 168 TL-160 TL=8 TL olarak hesaplanır.

83.3. Anılan Esasların 5 inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6 ncı maddeye göre hesaplanacak, 5 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak ve 5 ve 6 ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır. İdari şartnamede hem a1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 5 ve 6 ncı maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

43.1.1. 1.KISIM PERSONEL -ARAÇ KİRALAMA (YAKIT DAHİL) HİZMET ALIMI için:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

2.KISIM MUTFAK EKİPMAN VE DEMİRBAŞ MALZEME KİRALAMA HİZMET ALIMI için:

İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

1.KISIM PERSONEL -ARAÇ KİRALAMA (YAKIT DAHİL) HİZMET ALIMI için:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

2.KISIM MUTFAK EKİPMAN VE DEMİRBAŞ MALZEME KİRALAMA HİZMET ALIMI için:

İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, ihalenin birinci kısmında 3 ay 18 gün süre ile 13 kişi tam zamanlı, 31 kişi yarı zamanlı olmak üzere toplamda 44 personel çalıştırılacağı anlaşılmaktadır. Ayrıca ihale dokümanında, ihalenin bu kısmı kapsamında, yemeklerin taşınmasında kullanılacak 4 adet aracın da kiralanacağı belirtilmektedir.

İhalenin ikinci kısmının konusunu ise, yemeğin hazırlanmasında ve sunulmasında kullanılacak mutfak ekipmanı ile demirbaş malzemelerin kiralanması işi oluşturmaktadır.

İdari Şartname’nin 43’üncü maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde, ihale konusu işin birinci kısmı için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanacağı, ikinci kısmı için ise fiyat farkı hesaplanmayacağı düzenlenmiş olup fiyat farkı hesaplanacağı belirtilen birinci kısım için işte kullanılacak girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların belirlenmediği, ilgili maddelerde “ 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı” şeklinde ibarelere yer verildiği görülmüştür.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar doğrultusunda fiyat farkının, bahse konu Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerekmektedir.

Söz konusu formüllerde yer alan a1 katsayısı, haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını; a2 katsayısı, haftalık çalışma saatinin tamamı idare için kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını; b1 katsayısı, akaryakıtın ağırlık oranını; b2 katsayısı, diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını; b3 katsayısı, malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını ve c katsayısı makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil etmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81’inci maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği,

Fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği, bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayılarının belirleneceği, tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğunun kabul edileceği açıklanmıştır. Yine aynı maddede, fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (personelin tam ya da yarı zamanlı çalıştırılması durumuna uygun şekilde a1 ve/veya a2) girdisinin asli unsur olarak belirlenebileceği örneklendirilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a göre fiyat farkı uygulanacak ihalelerin ihale dokümanında bu hususa ilişkin düzenlemeye yer verilmesi ve fiyat farkı hesabında anılan Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formülün kullanılması gerektiği, ancak sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ihalelerde ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenmiş ise sadece anılan Esaslar’ın 6’ncı maddesine göre veya tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapma yetkisinin idarenin takdirinde olduğu, ayrıca diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi hususunun da idarenin takdirinde olduğu, bu itibarla başvuru konusu ihalenin sözleşme süresinin 365 takvim gününü aşmadığı dikkate alındığında idare tarafından İdari Şartname’nin 43’üncü maddesinde ihalenin birinci kısmı için 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı yönünde yapılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen işler” başlıklı 8’inci maddesinde, idari şartnamesi ile sözleşmesinde fiyat farkı verilmesi öngörülmeyen işlerde, 4735 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde belirtilen mücbir sebepler ya da idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, fiyat farkının nasıl hesaplanacağına yönelik hükümlere yer verilmiştir.

İhale dokümanında ihalenin ikinci kısmı için, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması hali hariç, sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı ifade edildiğinden ve anılan Esaslar’da bu tür ihaleler için fiyat farkı hesabının nasıl yapılacağı belirtildiğinden ikinci kısım için işte kullanılacak girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların belirlenmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6, 12 ve 14’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez.

Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenleneme z. ...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşmede değişiklik yapılması” başlıklı 15’inci maddesinde “Sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşme bedelinin aşılmaması ve idare ile yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla, aşağıda belirtilen hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir:

a) İşin yapılma veya teslim yeri.

b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartları.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İdari şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) İdare, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnamesini hazırlar. Tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine göre 4734 sayılı Kanun, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(2) İdare, tip idari şartnamede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal ve hizmet alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinde birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımları sözleşmelerinde;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla sözleşme bedelinin % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildiğinden; sözleşme bedelinin % 20’sine kadar iş artışı, birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımları için söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla götürü bedel üzerinden sözleşmeye bağlanan mal ve hizmet alımlarında iş artışı söz konusu olmayacaktır.

26.2. Süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında, işin devamı sırasında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre yalnızca işin miktarı artırılarak iş artışı (sözleşme bedelinde artış) yapılabilir. Bu nedenle, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılması mümkün değildir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Diğer Hizmetler/0,80

İDARE İHTİYAÇ DUYMASI HALİNDE İHALEYİ KAZANAN FİRMADAN İHALEYE VERİLEN EN UYGUN/EKONOMİK FİYATA GÖRE %20 ARTIŞ VEYA %20 AZALIŞ İLE AYNI ŞARTLARDA HER BİR İHALE KISMI İÇİN AYRI AYRI EK HİZMET ALIMI YAPABİLECEKTİR.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmede değişiklik yapılması” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Sözleşme bedelinin aşılmaması ve İdare ile Yüklenicinin karşılıklı olarak anlaşması kaydıyla,

a) İşin yapılma veya teslim yeri,

b) İşin süresinden önce yapılması veya teslim edilmesi kaydıyla işin süresi ve bu süreye uygun olarak ödeme şartlarına ait hususlarda sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılabilir.

23.2. Bu hallerin dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesine,

İhalenin birinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 13’üncü maddesinde “… d) Kurumumuzun herhangi bir sebeple, Tasfiye ya da kapatılması durumunda, o tarihten itibaren sözleşme feshedilir. O tarihe kadar olan hak edişler karşılıklı olarak ödenir ve hak edişler dışında yüklenici herhangi bir ücret veya ücret farkı talep edemez. …” düzenlemesine,

İhalenin ikinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinde “Taşımalı okullar uygulaması kapsamında yemek verilen öğrenci sayısında miktar ne olursa olsun artış ve eksiliş olacağı yüklenici firma tarafından peşinen kabul edilecek ve artış ve eksilişlerde hizmet aynı fiyat üzerinden yapılacak yani fiyat farkı ödenmeyecektir.

Taşıma merkezli okulun herhangi bir nedenle taşımadan kaldırılması durumunda o merkezde bulunan öğrencilere dağıtım yapılmaz yüklenici bu durumda o okulun demirbaşlarının kirası için hak talebinde bulunamaz.

…

Ödeme yapılırken hiç kullanılmayan malzeme için ödenmesi gereken tutar düşülerek ödeme yapılacaktır. İhaleye katılan İstekliler bu hususu peşin kabul etmiş sayılacaklardır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı “Diğer Hizmetler/0,80” olarak belirlenmiştir.

Aynı maddede, “idarenin ihtiyaç duyması halinde ihaleyi kazanan firmadan ihaleye verilen en uygun/ekonomik fiyata göre %20 artış veya %20 azalış ile aynı şartlarda her bir ihale kısmı için ayrı ayrı ek hizmet alımı yapabileceği” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhalenin birinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’de, idarenin tasfiyesi ya da kapatılması durumunda, o tarihten itibaren sözleşmenin feshedileceği ve bu tarihe kadar olan hakedişlerin ödeneceği, hakedişler dışında yüklenicinin herhangi bir ücret veya ücret farkı talep edemeyeceği ifade edilmektedir.

İhalenin ikinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’de, taşıma merkezli okulun herhangi bir nedenle taşımadan kaldırılması durumunda o merkezde bulunan öğrencilere dağıtım yapılmayacağı, bu durumda yüklenicinin o okulun demirbaşlarının kirası için hak talebinde bulunamayacağı, kullanılmayan malzemeler için ödenmesi gereken tutar düşülerek ödeme yapılacağı belirtilmektedir.

Başvuru sahibi tarafından İdari Şartname ve Teknik Şartname’de yer verilen söz konusu düzenlemelerin mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

29/01/2025 tarihli ve 2025/DK.D-38 sayılı Düzenleyici Kurul Kararında, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin hesaplanmasında kullanılacak formülde yer alan sınır değer tespit katsayısının (R katsayısı) her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edileceği ve gerekli görülen hallerde güncellenebileceği, ihalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerlerinin belirlenebileceği düzenlenmiş olup söz konusu kararın ekinde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin yemek yapımında kullanılacak gıda malzemeleri hariç yemek hazırlama, taşıma, dağıtım ve dağıtım sonrası işlerde çalışacak personel ile yemek taşımada kullanılacak araçların ve yemek hazırlamada/sunumda kullanılacak malzemelerin/demirbaşların temin edilmesi (diğer tabiriyle malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı) işi olduğu, yukarıda aktarılan Düzenleyici Kurul Kararında bu ihaleler için özel olarak belirlenmiş bir R değerinin bulunmadığı, dolayısıyla anılan katsayının “Diğer Hizmetler/0,80” olarak belirlenmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmış olup bu konuya ilişkin iddia yerinde görülmemiştir.

Öte yandan 4735 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 15’inci maddesinde sözleşmede değişiklik yapılabilecek haller sayma yoluyla belirlenmiş olup anılan Kanun’un 4’üncü maddesinde, bu Kanun’da belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamayacağı ve ek sözleşme düzenlenemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun’un 24’üncü maddesinde; birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen hizmet alımı sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, %20’ye kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde işin aynı yükleniciye yaptırılabileceği,

Sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenicinin işi bitirmek zorunda olduğu, bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'inin geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödeneceği ifade edilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 26’ncı maddesinde yer alan açıklamalar gereğince; süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında, işin devamı sırasında 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesine göre yalnızca işin miktarı artırılarak iş artışı (sözleşme bedelinde artış) yapılabilmekte, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Söz konusu mevzuat hükümleri ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde; birim fiyat teklif alınan başvuruya konu ihalede sözleşme bedelinin %20’sine kadar oran dâhilinde daha fazla kullanılan iş kalemleri için iş artışı yapılabileceği veya ihtiyaç kalmayan iş kalemleri için iş eksilişine gidilebileceği, Sözleşme Tasarısı’nın 29’uncu maddesinde de öngörülemeyen durumlarda iş artışı yapılabileceği veya iş eksilişine gidilebileceğinin ifade edildiği, söz konusu düzenlemelerin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu maddede sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanan işlerde, yükleniciye, sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'inin ödeneceğinin açık şekilde düzenlendiği (diğer bir deyişle 4735 sayılı Kanun’la güvence altına alınan bu hakkın, Sözleşme Tasarısı ile de korunduğunu) anlaşıldığından, bahse konu ihale dokümanı düzenlemelerinin mevzuata aykırılık taşımadığı sonucuna varılmış olup iddia yerinde görülmemiştir.

7. Başvuru sahibinin 7'nci ve 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.

Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.

__

Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.

Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.

İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.

Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.

Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır. …” hükmü,

Aynı Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi :

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (Ek ibare: 18/05/2024-32550 R.G/74. md., yürürlük: 15/06/2024) (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve (Değişik ibare: 30/07/2025-32971 R.G./13.md., yürürlük: 01/09/2025) kontrol teşkilatı ile yüklenici tarafından imzalanan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

(İptal hüküm: Danıştay 13. Dairesinin 06/06/2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2898 sayılı kararına istinaden 16/08/2023 tarihli ve 2023/DK.D-208 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı; Yeniden düzenlenen paragraf: 30/07/2025-32971 R.G./13.md., yürürlük: 01/09/2025)

Yüklenicinin geçici hakedişe veya hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere karşı itirazlarını en geç kesin hesapların idareye teslim edildiği tarihe kadar dilekçe ile bildirmesi zorunludur.

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

…

b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi

Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır.

İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” hükmü yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) ÖĞRETMENEVİ VE ASO MÜD. ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

ÖDENEK OLMASI HALİNDE HAKEDİŞ TEN 30 GÜN İÇİNDE

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.

12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesine,

İhalenin birinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Ödeme ve Ödeme Evrakına Eklenecek Belgeler” başlıklı 7’nci maddesinde “İhale konusu hizmete ilişkin ödeme Kulp Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve A.S.O. Müdürlüğü yapılacaktır. İstekliler, tekliflerini gösteren fiyatları ve bunların toplam tutarını Türk Lirası olarak belirteceklerdir. Sözleşme konusu işin ödemelerinde de bu para birimi kullanılacaktır. Yüklenici firma aşağıdaki belgeleri ödeme evrakına ekleyecek, söz konusu belgeler her türlü denetimde ibraz edilmek üzere kuruluşta saklanacaktır. Ödemeler, aylık hak ediş tutarına KDV ilave edilerek yapılır.

1. Fatura

2. İşçi Bordrosu (Yüklenici firmaya ait kaşeli ve imzalı)

3. Aylık Puantaj Cetveli

4. Hak Ediş Raporu

5. Bir Önceki ayın SGK Prim Tahakkuk Bildirgesi ve ödendiğine dair makbuz.

6. Mevcut Ayın SGK Bildirgesi.

7. Yüklenici firma çalıştırdığı işçilerin aylık maaşlarını takip eden ayın 30(otuz)’una kadar ödemek zorundadır. Yüklenici firma hak ediş alamamasını, cezalı almasını yada geç almasını işçilerin maaşlarını belirtilen süre içinde ödememek için gerekçe gösteremez. İşçi maaşları sözleşme imzalandıktan sonra işçilerin kolay ulaşabilecekleri bir banka şubesinde açılacak olan hesap üzerinden ödenecek veya İşçi ücretleri elden ödenmesi durumunda verilecek işçinin ıslak imzalı maaş listesi tahakkuk evrakına eklenecektir. İşçi Maaşlarının yüklenici firma tarafından zamanında işçiye ödenmemesi durumunda 4857 sayılı İş Kanununun 102. Maddesinin (a) bendinde belirtilen sözleşme gereği belirtilen ceza hükmü uygulanacaktır.

8. İlgili Sosyal Güvenlik Kurumundan alınmış yüklenici firmanın sosyal güvenlik primi borcu olmadığına dair belge.

9. Yüklenici firmanın Vergi Dairesinden vergi borcu olmadığına dair belge.

10. Merkezi Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre istenilen diğer belgeler.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nda hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de yükleniciye ödeme yapılacağı ifade edilmektedir.

Teknik Şartname’nin itirazen şikâyet başvurusuna konu maddesinde, “bir önceki ayın SGK prim tahakkuk bildirgesi ve ödendiğine dair makbuzun” ödeme evrakına ekleneceği belirtilmiştir. (Söz konusu maddede yer alan düzenlemeden, hakedişin yapıldığı aydan bir önceki aya ait primlerin ödendiğini gösteren belgelerin istenildiği anlaşıldığından SGK primlerinin bildirilmesi ve ödenmesine yönelik süreç ile uyumsuzluk bulunmadığı değerlendirilmektedir.)

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen hükümlerinden; idarelerin, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ve bu konuda kendisine ulaşan talep ve ihbarları değerlendirmekle yükümlü olduğu, idare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine yapılan incelemede ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmının yüklenicinin hakedişinden kesileceği ve tâbi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde doğrudan işçinin banka hesabına yatırılacağı anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatı gereğince idarelere 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yoluyla aldığı hizmet sözleşmelerinin yürütülmesinde, yüklenici (sözleşme konusu hizmetin yürütülmesi için istihdam edilen işçilere karşı işveren) ve işçi arasında akdedilen sözleşme uyarınca ödenmesi gereken işçi ücretlerinin ödenmesini takip etme ve ödenmeyen işçi aylıklarının hakedişten kesilerek işçilere ödeme yapılması yetki ve görevinin verildiği, itirazen şikâyet başvurusuna konu Teknik Şartname maddesinin de işçi ücretlerinin tam ve zamanında ödenmesini takip ve temin yükümlülüğü çerçevesinde işçi haklarının korunmasına yönelik yapılan bir düzenleme olduğu, ayrıca başvuru sahibinin iddiasının aksine Sözleşme Tasarısı’nda hakediş düzenlenmesi, tahakkuka bağlanma süresi ve ödeme planının belirlendiği (diğer bir deyişle hakediş ödemesine ilişkin belirsizlik bulunmadığı), idarelerin İş Kanunu’na ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na aykırı olmamak üzere ihale dokümanında işçiyi koruyucu düzenlemelere yer verebileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde bahse konu düzenlemelerin kamu ihale mevzuatına aykırı olmadığı sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

8. Başvuru sahibinin 8'inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sözleşmenin yürütülmesindeki mesleki ve teknik yükümlülükler” başlıklı 77’nci maddesinde “77.1. İdarelerce sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen ve idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler ancak teknik şartnamede yapılabilecek ve bu kapsamda yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiği teknik şartnamede açıkça düzenlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:

…

7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin itirazen şikâyet başvurusuna konu 7.4’üncü maddesinden, ihalenin birinci kısmında, ihaleye katılım ve yeterlik belgeleri kapsamında, idare ve yüklenici arasında personel ile ilgili koordinasyonun sağlanabilmesi için ihaleyi alacak firmanın iş yerinin il sınırları içerisinde olduğunu göstermek üzere, vergi levhasının sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamalarından;

Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemeyeceği,

İdari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelere teknik şartnamede yer verileceği, bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede düzenlenmesi gerektiği, bu düzenlemelerde, işin niteliği ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Söz konusu mevzuat hüküm ve açıklamaları ile itiraza konu İdari Şartname düzenlemesi bir arada değerlendirildiğinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; rekabeti, eşit muameleyi ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlama sorumluluğunun bulunduğu, ihaleye katılım ve yeterlik için istenecek belgelerin, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemeyeceği, İdari Şartname’nin söz konusu maddesinde ise yalnızca il sınırları içerisinde iş yeri bulunan gerçek/tüzel kişilerin ihaleye katılması için vergi levhasının yeterlik belgesi olarak sunulmasının istendiği, yüklenici ile koordinasyonun sağlanması ve işin sağlıklı bir şekilde aksamadan devam etmesinin temin edilmesi adına işin niteliği gereği idarenin bulunduğu yerde yüklenicinin bir irtibat ofisinin bulunmasının sözleşmenin yürütülmesi aşamasına ilişkin bir ifa yükümlülüğü olarak belirlenebileceği, ancak söz konusu hususun ihaleye katılımı sınırlayan bir ön koşul haline getirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 9'uncu iddiasına ilişkin olarak:

Birim fiyat teklif cetveli idarece aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir.

__

1.KISIM PERSONEL-ARAÇ KİRALAMA (YAKIT DAHİL) HİZMET ALIMI

2.KISIM MUTFAK EKİPMAN VE DEMİRBAŞ MALZEME KİRALAMA HİZMET ALIMI

__

İhale dokümanında yer verilen bilgilerden ihalenin birinci kısmının konusunun, taşımalı eğitim kapsamında öğrenim gören öğrencilere verilecek öğle yemeği hizmeti işi için yemek hazırlama, taşıma, dağıtım ve dağıtım sonrası işlerde çalışacak personel temini ile yemeklerin taşınmasında kullanılacak 4 adet aracın kiralanması işi olduğu anlaşılmaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinde, kiralanacak araçlar ve bu araçlarda çalıştırılacak şoförler için ayrı satır açıldığı görülmektedir.

Yapılan incelemede, birim fiyat teklif cetvelinde, araç kiralama maliyeti için açılan satırda “brüt asgari ücret” ibaresine yer verildiği görülmüş olup araç kiralama maliyeti, işçilik maliyeti parametresiyle sınırlandırılamayacağından (personel maliyeti ile ilişkilendirilemeyeceğinden) söz konusu düzenlemenin tekliflerin hazırlanması aşamasında tereddüt oluşturabileceği sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

10. Başvuru sahibinin 10'uncu iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Tip sözleşmeler” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak üzere mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Tip Sözleşmeler Resmi Gazetede yayımlanır.

İdarelerce yapılacak sözleşmeler Tip Sözleşme hükümleri esas alınarak düzenlenir. Mal ve hizmet alımlarında, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

(4) İhalelerde, Kurumun uygun görüşü alınmak kaydıyla istekliler tarafından hazırlanması mutat olan sözleşmeler kullanılabilir.

(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.__

_16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır._26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … 26.2 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

__

__

Özel Aykırılık Halleri

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri 26.4

__

_16.1.3.1. ……………………………………._26.5

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. …” hükmü,

Aynı maddeye ilişkin 26.1 numaralı dipnotta “Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.” açıklaması,

26.2 numaralı dipnotta “Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması,

26.3 numaralı dipnotta “Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir.” açıklaması,

26.4 numaralı dipnotta “Bu kısma somut fiiller yazılabilecek olup, bu aykırılık hallerinin, varsa 16.1.2 nci maddede yer alan aykırılık hallerinden farklı olması gerekmektedir.” açıklaması,

26.5 numaralı dipnotta “Ağır aykırılık hallerine ilişkin ceza uygulanmasına yönelik düzenleme, sözleşmenin 16.1.3.1 inci maddesinde yapılacaktır. Bu madde idare tarafından aşağıdaki (1) ve (2) numaralı seçeneklerden biri seçilerek düzenlenecektir.

__

(1) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ceza uygulanmasının da öngörülmesi halinde “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2’si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.” yazılacaktır.

(2) 16.1.3 üncü madde kapsamında belirlenen bir aykırılığın gerçekleşmesi üzerine idarece ayrıca ceza uygulanmasının öngörülmemesi halinde ‘Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.’ yazılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 1'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri __

____| Aykırılık Hali| _İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| Aykırılık
Sayısı _
_
---|---|---|---
1| PERSONELİN ZAMANINDA İŞİN BAŞINDA OLMAMASI| On Binde
5| 5 _
_
2| ARAÇLARIN ARIZALANMASI DURUMUNDA YEDEK ARACIN GETİRİLMEMESİ| On Binde
5| 3 _
_
3| PERSONEL VEYA ARACIN MAZERETSİZ ÇALIŞMAMASI| On Binde
15| 3 _
_

__

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri __

1| _PERSONELİN KASTİ KUSURLU DAVRANMASI
_
---|---

__

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2’si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi hususlarını düzenleyen 16’ncı maddesinde “personelin kasti kusurlu davranması” durumu ağır aykırılık hali olarak belirlenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yer alan hükümler ile Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan düzenlemelerden, sözleşmeye aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilmesi gerektiği, sözleşmenin 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddede yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği “personelin kasti kusurlu davranması” hâlinin mevzuatta öngörülen somut fiil niteliğinde olmaması nedeniyle Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ceza ve/veya fesih yaptırımlarının uygulanamayacağı, sözleşmede (dolayısıyla da sözleşmenin eki ihale dokümanında) yer alan hükümlere uyulmaması halinde 16.1.1’inci maddede belirlenen yaptırımların uygulanması gerektiği anlaşıldığından, bahse konu düzenlemelerin teklif hazırlanmasını engelleyici nitelikte olmadığı ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında uyuşmazlığa neden olmayacağı değerlendirilerek iddia yerinde görülmemiştir.

11. Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 29.09.2025; işi bitirme tarihi 16.01.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: KULP İLÇE SINIRLARI İÇERİSİNDE BULUNAN İLK - ORTAOKUL VE ORTAÖĞRETİM OKULLARI VE KURUMUMUZ

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: İşyeri teslimi yapılmayacak ve 9.1. maddesinde belirtilen tarihte işe başlanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli idarece aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir.

__

2.KISIM MUTFAK EKİPMAN VE DEMİRBAŞ MALZEME KİRALAMA HİZMET ALIMI

__

Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda aktarılan maddelerinde, ihale konusu işin başlama tarihinin “29.09.2025” , işi bitirme tarihinin “16.01.2026” olduğunun ve yükleniciye işyeri teslimi yapılmayıp belirtilen tarihte işe başlanacağının açık şekilde düzenlendiği görülmüş olup işin süresi ile ilgili olarak, birim fiyat teklif cetvelinde isteklileri tereddüde düşürecek bir husus bulunmadığı sonucuna varılmış ve iddia yerinde görülmemiştir.__

12. Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

Yüklenici: Üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi,

…

İfade eder.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

1. Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.

…

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

…

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşmeye Davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. ...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilan eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,

b) İflası ilan edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan,

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan,

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

d) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen,

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,

f) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan,

g) Bu Yönetmelik hükümlerine göre idareler tarafından belirlenen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen,

ğ) Kanunun 11 inci maddesine göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan,

h) Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen,

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “… (3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ancak sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri ve kesin teminatı vermesini istemek zorundadır.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli de, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması” başlıklı 17.6’ncı maddesinde “17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

…

17.6.2. İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilecektir.

…

17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.

17.6.4. İhale üzerinde kalmasına rağmen süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyenlerin ise Kamu İhale Kanununun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve anılan Kanunun 58 inci maddesi uyarınca kamu ihalelerinden yasaklanması gerekmektedir. Bu çerçevede; sözleşme imzalamaya davet edilen istekli tarafından taahhüt edilen hususlara ilişkin yukarıda belirtilen belgelerin sözleşme imzalama süresi içinde sunulmaması halinde, bu istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar” kapsamında değerlendirme yapılacak ve ayrıca anılan Kanunun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatı gelir kaydedilecektir. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sözleşmenin yürütülmesindeki mesleki ve teknik yükümlülükler” başlıklı 77’nci maddesinde “77.1. İdarelerce sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen ve idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler ancak teknik şartnamede yapılabilecek ve bu kapsamda yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiği teknik şartnamede açıkça düzenlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İsteklinin, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.

38.2. Sözleşmeye davet edilen istekli tarafından, ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken diğer belgeler, sözleşmeye davet yazısının tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatla birlikte EKAP üzerinden gönderilir, ayrıca diğer yasal yükümlülükler yerine getirilir. Sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerden EKAP’tan veya entegrasyonlar aracılığıyla erişilemeyenler, 7.7 nci madde hükümleri esas alınarak EKAP’a yüklenir. İhale üzerinde bırakılan yabancı istekli (ortak girişimlerde her bir yabancı ortak) tarafından kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi ya da sosyal güvenlik prim borçlarının bulunmadığına ilişkin belgeler de bu aşamada EKAP’a yüklenir.

…

38.5. Entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden teyit edilemeyen belgelerin, İdarece ihtiyaç duyulması hali hariç, fiziki olarak sunulması istenmez. Fiziki olarak sunulması istenen belgeleri sunmayan veya belgelerin sunuluş şekline aykırı sunan ya da yüklenen belgelerden farklı bir belge sunan istekli hakkında 29.12 nci ve 29.13 üncü maddelerdeki yaptırımlar uygulanır.

38.6. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesine,

İhalenin birinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Genel Kurallar” başlıklı kısmında “…
4 ) Yüklenici firma çalıştırılacak işçilerin kimliklerini belirleyen belgeleri işe başlama tarihinde, istenen diğer belgeleri ise 7 (yedi) gün içinde idareye vermek zorundadır.

5) Kurumumuzun yüklenici firma işçilerinden isteyeceği belgeler şunlardır:

a) Nüfus Cüzdanı sureti

b) Savcılıktan alınacak iyi hal belgesi

c) Sigorta kartı ve işe giriş bildirgesi

d) Resmi sağlık raporu(Sağlık Ocağından)

e) İkametgâh belgesi

…

29) Yüklenici firma çalıştırılacak işçilerin kimliklerini belirleyen belgeleri sözleşme esnasında, istenen diğer belgeleri ise 7 (yedi) gün içinde idareye vermek zorundadır.

30) Kurumumuzun yüklenici firma işçilerinden isteyeceği belgeler şunlardır:

a) Nüfus Cüzdanı sureti

b) Savcılıktan alınacak iyi hal belgesi

c) Sigorta kartı ve işe giriş bildirgesi

d) Araç ruhsatları(Sözleşme esnasında sunulacaktır)

e) İkametgâh belgesi” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhalenin birinci kısmına ilişkin Teknik Şartname’de, yüklenicinin, çalıştıracağı işçilerin kimliklerini belirleyen belgeleri sözleşme esnasında/işe başlama tarihinde; aynı Şartname’de sayılan yukarıda yer verilen belgeleri ise yedi gün içinde idareye sunması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan Kanun ile ilgili ikincil mevzuat hükümlerinden;

İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde belirtilen bilgi ve belgelerin istenebileceği,

Yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ancak idarelerce sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin teknik şartnamede yapılabileceği, bu durumda yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi gerektiği,

Bahse konu Kanun maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına dair bilgi ve/veya belgelerin, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulmasının zorunlu olduğu, aksi halde isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

İtirazen şikayet başvurusuna konu Teknik Şartname düzenlemelerinde söz konusu belgelerin yüklenici tarafından sunulmasının talep edildiği, 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan 4’üncü maddesinde “yüklenici” ibaresinin üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekliyi ifade ettiğinin hüküm altına alındığı, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik söz konusu belgelerin idarece sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yükleniciden istenilmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu konuya yönelik iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1’inci kısmının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****