KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/041

Gündem No : 35

Karar Tarihi : 15.10.2025

Karar No : 2025/UH.I-2240

BAŞVURU SAHİBİ:

Yağızlar Nak. Oto. Mad. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satın Alma Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1348939 İhale Kayıt Numaralı “1 Yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı Satın Alma Dairesi Başkanlığı tarafından 26.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “1 Yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yağızlar Nak. Oto. Mad. Tic. Ltd. Şti.nin 22.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.10.2025 tarih ve 195526 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1972 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartnamenin 2.2.8'inci maddesinde “Bütün araç ve iş makinelerinde zorunlu trafik sigortası yaptırılmış olacaktır.”, 2.3.2'nci maddesinde” İşin yapıldığı süre içerisinde araçlara kasko sigortası yaptırılması yüklenici sorumluluğundadır." ve 5.6'ncı maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı araçların ve iş makinelerinin yüklenici kusurlarından kaynaklı olarak (örneğin bakım-onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması gibi) İdareye ve üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumlu olup, zarar miktarı hak edişten kesilecektir.” düzenlemeleri doğrultusunda araçların trafik sigortasının yaptırılmasının zorunlu olduğu, yüklenicinin kasko yaptırma zorunluluğunun ise olmadığı, kasko yaptırılması zorunlu değilken sadece yüklenici kusuru kaynaklı bakım-onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması gibi eksik değerlendirmede bulunularak yüklenicinin idare ve üçüncü şahıslara verilen zarar ziyandan sorumlu tutulduğu, araçlar için idarece tedbir ve güvenlik önlemlerinin alınmaması ve sürücü hatası, alkol ve uyuşturucu kullanımı gibi nedenlerle oluşacak tüm maddi hasar, ödemeler, ölüm ve yaralanmalara ilişkin belirlemede bulunulmadığı, mevcut düzenleme ile yüklenici kasko yaptırmasa bile araçların kullanımından kaynaklanacak tüm sorumluluğun idare ve sürücüde olduğu, düzenlemelerde bu sorumlulukların kime ait olduğunun belirtilmemesinin uygun olmadığı, araçlar zor şartlarda çalıştırılacağından yüklenici, idare ve sürücülerin yetki ve sorumluluklarının açıkça belirtilmesi gerektiği, yüklenici tarafından, araçların idareye teslim edilmesi sonrasında araç ve sürücü ile irtibatının ve sorumluluğunun kalmadığı, buna rağmen ortaya çıkabilecek tazminat, bedel ve değerlerin ne idareden ne de kullanıcıdan talep edilemeyeceği, sigorta şirketleri, sürücünün kusurlu olduğu durumlarda tazminat, değer kaybı ve hak mahrumiyeti (ikame araç hakkının sağlanması) gibi ikame araç hakkını engelleyebildiği ve ödeme yapmadığı, suçun şahsiliği ilkesinin ortadan kaldırıldığı, Teknik Şartnamenin 5.6’ncı maddesinde ortaya çıkan bedelin hukuka aykırı olarak yüklenicinin hakedişinden kesileceğinin düzenlendiği, düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesine ve “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesine ve “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesini a.1’inci bendine aykırılık arz ettiği, anılan düzenlemelerde hakedişten nelerin nasıl kesileceğinin belirtildiği ve bu durumun burada belirtilen hususlar ile ilgisinin olmadığı, düzenlemenin belirsizlik ve çelişki yarattığı, isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engellediği ve sözleşmenin uygulamasında uyuşmazlığa neden olabileceği, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan eşit hak ve yükümlülükler ilkesine de aykırı olduğu, yüklenicinin kusurundan kaynaklı olmayan, idarenin gerekli önlemleri almaması veya kullanıcı hatasından kaynaklanan kazalar sebebiyle sigortanın hasar ödememesi halinde oluşacak ödeme, tazminat ve zararların sebep olanlara ait olmasının mevzuata uygun olmadığı, idarenin cevabının uygun olmadığı, ihalede yüklenicinin araçların teslimi, tamir ve bakımı, onarımı trafik sigortası ve muayenelerinin yaptırılması, vergilerin ödenmesi ve karayolları mevzuatının aradığı şartlar dışında sorumluluğu olmadığı,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesindeki ağır aykırılık hali olarak tanımlanan, yüklenicinin araçların %80’ini teslim edememesi hali tekrar edebilecek nitelikte bir fiil olmadığı gibi, tekrarı da olmayan bir aykırılık olduğu, buna rağmen maddede hem gün ve araç bazında ceza kesilmesinin hem de süre verilecek şekilde yapılan düzenlemenin bir defa dahi gerçekleşmesi halinde sözleşmenin feshini ortaya koyan 16.1.3. maddeye aykırı olduğu, hem araç bazında hem de gün bazında ceza uygulanacağına ilişkin aykırılık halini belirleyen bu düzenleme bir defa dahi gerçekleşse sözleşmenin feshini ortaya koyan 16.1.3.madde kapsamında değil özel aykırılık hallerini düzenleyen 16.1.2’inci madde kapsamında olduğu, bu nedenle düzenleme bu yönüyle Tip Sözleşmenin 16’ncı maddesinin ilgili dip notlarına aykırılık arz ettiği ve çelişki yarattığı, bunun yanı sıra, 16.1.2’nci maddeye ait tablonun 2’nci satırında “Teknik ve idari şartnameye aykırı durumlarda ilk sözleşme bedeli üzerinden On binde 1 Cezai işlem uygulanır.” düzenlemesinin yapıldığı ve Teknik ve İdari Şartnameye aykırı durumların genel olarak ifade edildiği ve net ve somut bir düzenleme yapılmadığı, İdari Şartname ve Teknik Şartnameye aykırı haller için onbinde bir ceza uygulanacağı belirten bu düzenlemenin aynı zamanda Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1’inci maddesinde sözleşme hükümlerine uyulmaması durumunda binde 2 ceza uygulanacağı düzenlemesine aykırı olduğu, çünkü sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan idari şartname ve teknik şartnameye aykırılık esnasında 16.1.1 maddeye göre mi, 16.1.2. maddeye göre mi ceza kesileceği hususunun belirsizlik ve çelişki oluşturduğu, mevzuatı gereği, tüm cezai işlemlerin 16.1.2 ve 16.1.3 maddelerinde yapılması gerekirken sözleşme tasarısının dışında da teknik şartnamenin muhtelif maddelerinde (5.4, 5.8, 6.11, 6.12, “Yükleniciye cezai müeyyide uygulanacaktır.” Şeklinde belirsizlik içerecek şekilde bir oran ve sayı belirlenmeksizin ceza uygulanacağının ifade edildiği, bu durumda ceza düzenlemesinde çelişki oluştuğu, özetle dokümanda sözleşmenin feshine kadar gidebilen ceza cins ve miktarlarının uygun düzenlenmediği, araç ve gün bazında ceza uygulanacağının 16.1.2. maddede değil, 16.1.3. maddede ağır aykırılık hali olarak belirlenmiş olmasının hem ceza uygulanıp hem de sözleşmenin protesto çekilmeksizin feshedileceği noktasında çelişki, belirsizlik ve aykırılık yarattığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

“Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder.

Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir.

Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur.

Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir.

Belli dönemler halinde ( günlük, haftalık, vs ) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34 üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” hükmü,

“Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi : Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

…

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 1 Yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi…” düzenlemesi,

**** “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. -Araçlar için ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi(KDV hariç), her türlü resim, harç ,sigorta giderleri, ulaşım, nakliye giderleri ile teknik şartnamede belirtilen rutin bakım, onarım ve arıza , yol yardım, kasko, Lastik, vb. giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

-Çalıştırılacak araçlardaki HGS takılı olacaktır. HGS'ye ait tüm giderleri yüklenici karşılayacaktır.

-Çalıştırılacak araçlarda Araç Takip Sistemi donanım, yazılım ve ekipman giderleri yüklenici karşılayacaktır.

-Çalıştırılacak araçlarda Yakıt Koruma Kiti bulunacaktır ve bununla ilgili tüm giderleri yüklenici karşılayacaktır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak Araçlar ve İş Makinelerinde Aranacak Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…2.2.8 Bütün araç ve iş makinelerinde zorunlu trafik sigortası yaptırılmış olacaktır.

…

2.3.Araçlarda Aranan Diğer Özellikler

…

2.3.2 İşin yapıldığı süre içerisinde araçlara kasko sigostası yaptırılması yüklenici sorumluluğundadır.” düzenlemesi,

“Yüklenicinin Sorumlulukları” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.6. Yüklenici çalıştırdığı araçların ve iş makinelerinin Yüklenici kusurlarından kaynaklı olarak (örneğin bakım-onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması gibi) İdareye ve üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumlu olup, zarar miktarı hak edişten kesilecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin kapsamının “1 Yıl Süre ile Adana Büyükşehir Belediyesi Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif İş Makineleri ve Araçların Kiralanması Suretiyle Hizmet Alım İşi” olduğu,__

İdari Şartname’nin başlıklı 25’inci maddesinde teklif fiyata dâhil olan giderlere yer verildiği, iddia konusu edilen Teknik Şartname’nin 2.2.8’nci maddesinde “Bütün araç ve iş makinelerinde zorunlu trafik sigortası yaptırılmış olacaktır.”

__

2.3.2’nci maddesinde “İşin yapıldığı süre içerisinde araçlara kasko sigostası yaptırılması yüklenici sorumluluğundadır.” ,

5.6’ncı maddesinde ise “Yüklenici çalıştırdığı araçların ve iş makinelerinin Yüklenici kusurlarından kaynaklı olarak (örneğin bakım-onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması gibi) İdareye ve üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumlu olup, zarar miktarı hak edişten kesilecektir. ” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesine göre, yüklenicinin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacağı, yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testlerini yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipmanı temin edeceği, garanti süresi içinde taahhüt ettiği bütün işlerin ve malzemelerin ve ilgili tesislerin bakım ve özeninden bu sürenin sonuna kadar sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin iddia konusu maddelerinde yer alan düzenlemelere göre, bütün araç ve iş makinelerinde zorunlu trafik sigortası yaptırılmış olacağı, ayrıca işin yapıldığı süre içerisinde araçlara kasko sigortası yaptırılmasının yüklenici sorumluluğunda olduğu, ayrıca yüklenicinin çalıştırdığı araçların ve iş makinelerinin yüklenici kusurlarından kaynaklı olarak (örneğin bakım-onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması gibi) idareye ve üçüncü kişilere verdiği zararlardan sorumlu olduğu, zarar miktarının ise hak edişten kesileceği,

Ayrıca İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde araçlar için ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi(KDV hariç), her türlü resim, harç ,sigorta giderleri, ulaşım, nakliye giderleri ile teknik şartnamede belirtilen rutin bakım, onarım ve arıza , yol yardım, kasko, lastik, vb. giderlerin isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecek giderler olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, yüklenicinin mevzuat kapsamındaki genel sorumlulukları kapsamında hizmeti eksiksiz bir şekilde yerine getirmekle ve gerekli tedbirleri almakla sorumlu olduğu, söz konusu kasko, sigorta ve bakım onarımlara ilişkin hususların yüklenicinin genel sorumlulukları kapsamında teklif fiyata dahil edilebilecek giderler olduğu, söz konusu düzenlemelerde bir belirsizlik bulunmadığı, ayrıca yüklenicinin kusurlarından kaynaklı hususlardan dolayı oluşacak zararların yine yükleniciye ödenecek ücretten kesinti yapılmak suretiyle tahsil edileceği düzenlemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği, ihale dokümanının bir bütün olduğu ve mevcut düzenlemeler kapsamında öngörülecek giderlerin basiretli tacir olması beklenen isteklilerce teklif fiyata dahil edilerek tekliflerin eşit koşullarda oluşturulabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

…

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 60 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__

__| __Aykırılık Hali| _İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| __Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
__1| Taşıtın arıza veya kaza nedeniyle göreve çıkamayacak durumda olması, bakım, onarım veya diğer nedenlerden hizmet dışı olması halinde, şartname hükümlerine uygun aracı ihale dokümanlarında belirtilen sürelerde değiştirmediğinde ilk sözleşme bedeli üzerinden| On Binde 1| ___20
_
__2| 7.1.2 Teknik ve idari şartnameye aykırı durumlarda ilk sözleşme bedeli üzerinden| On Binde 1| ___20
_
__3| 7.1.3 Yüklenici, görev sırasında arızalanan veya kullanılmaz duruma gelen aracın yerine bu durumun kendisine tebliğinden itibaren 5 (beş) işgünü içerisinde aynı özelliklerde veya daha üst özellikte bir araç temin ederek görevin devamını sağlayacaktır. Yeni temin edilen araç için ödenecek ücret, değiştirilen araca ödenen ücretle aynı olacaktır. Arızalı aracın yerine, araç verilene kadar geçen süre için herhangi bir ücret ödenmeyecektir.7 iş gününü geçmesi durumunda her bir araç için günlük ilk sözleşme bedeli üzerinden| On Binde 1| ___20
_
__4| 7.1.4 Lastiklerin (kışlık veya yazlık) 50.000 km' yi tamamladığında veya diş derinliklerinin yasal mevzuatta belirlenen derinliğin altına düştüğünde veya balon yaptığında veya yarıldığında veya özelliği bozulduğunda bu durumun Yükleniciye bildirilmesine rağmen lastiklerin değiştirilmemesi durumunda her bir araç için günlük ilk sözleşme bedeli üzerinden| __On Binde 1| __20

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.

16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. “ düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 5.4’üncü maddesinde “Aracın bakım yapılacağı günler yükleniciye 2 gün önceden bildirilecek, periyodik bakımın 1 günü geçtiği durumda yerine verilecek araç ve iş makinesi teknik şartnamede belirtilen özelliklere sahip olacaktır. Bakım işleminin belirlenen süreyi aştığında ve İdarenin tebliğ tarihinden itibaren ikame araç verilmediği taktirde İdare tarafından Yükleniciye cezai müeyyide uygulanacaktır.” düzenlemesi,

5.8’inci maddesinde “Karla mücadelede ve kırsalda çalışan idarenin belirleyeceği araç ve iş makinelerine ihtiyaç duyulduğunda kar zinciri ve kar küreme aparatı yüklenici tarafından taktırılacak olup yüklenici tarafından taktırılmadığı takdirde cezai müeyyide uygulanacaktır.” düzenlemesi,

6.11’inci maddesinde “ Yolda arıza veya kaza yapan araçlar için Yüklenici firma yol yardımı uygulayacaktır. Hizmet araçlarının arızası halinde firmaya yapılan başvuruyu takip eden; işin aksamasına sebep vermeyecek en kısa süre içerisinde arızaya müdahale edilecektir. Arıza veya çekici isteğine cevap alınamadığı takdirde aracın servise gidişine veya olay yerinde meydana gelebilecek olumsuzluklardan kullanıcı ve İdare sorumlu olmayacaktır. Araçların arızasının giderilememesi sebepleri ile yolda kalması halinde çekici ile servise ulaştırılması yüklenici sorumluluğundadır. Bu konuda İdarenin sözlü bildiriminin yapıldığı tarih ve saatte yolda kalan araç yükleniciye teslim edilmiş kabul edilir. Yol yardım hizmetinin Yüklenici tarafından temin edilmemesi halinde İdare tarafından Yükleniciye cezai müeyyide uygulanacaktır.” düzenlemesi,

6.12’nci maddesinde “Araçların lastik diş derinliği standardın altına düştüğünde veya İdare tarafından kullanım ömrünün bittiği tespit edildiğinde İdarenin yazılı talebine istinaden yüklenici tarafından ön koşulsuz 3 gün içerisinde değiştirilecektir. Değiştirilmediği taktirde İdare tarafından Yükleniciye cezai müeyyide uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hallerinde uygulanacak ceza oranlarına ilişkin tabloya yer verildiği, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 60 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği,

Diğer taraftan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde yer alan “İşe başlama tarihinden itibaren birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen araçlardan en az %80 inin (küsuratlar yukarıya tamamlanacak) işe başlatılmaması durumu ağır aykırılık hali olarak kabul edilecek olup her bir araç için ve her gün için sözleşme bedelinin on binde 5 i oranında cezai işlem uygulanacaktır. İşe başlama tarihinden itibaren tebligat ulaşmasına müteakip 30 gün sonunda halen araçların tamamı teslim edilmemiş ise sözleşmenin feshi gerekçesi sayılacaktır.” düzenlemesi ile ağır aykırılık hali olarak belirlendiği ve bu aykırılık halinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği anlaşılmaktadır.

__

__ Başvuru sahibi tarafından “Teknik Şartname’nin 5.4, 5.8, 6.11 ve 6.12’nci maddelerinde yer alan düzenlemelerde bir takım cezai müeyyidelere yer verildiği ve belirsizlik içerecek şekilde bir oran ve sayı belirlenmeksizin ceza uygulanacağının ifade edildiği, bu durumda ceza düzenlemesinde çelişki oluştuğu, özetle dokümanda sözleşmenin feshine kadar gidebilen ceza cins ve miktarlarının uygun düzenlenmediği ” yönünde iddialara yer verilmekle birlikte; sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde ayrıntılı olarak düzenlendiği ve idarece bu doğrultuda işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık halleri olarak belirlenen “7.1.2 Teknik ve idari şartnameye aykırı durumlarda ilk sözleşme bedeli üzerinden” düzenlemesindeki hususların somut fiillere dayanmadığı dikkate alındığında söz konusu özel aykırılık haline ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.5’inci maddesinde yer alan “Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.” hususlarının dikkate alınması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.__

Ancak, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde, “İşe başlama tarihinden itibaren birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen araçlardan en az %80 inin (küsuratlar yukarıya tamamlanacak) işe başlatılmaması durumu ağır aykırılık hali olarak kabul edilecek olup her bir araç için ve her gün için sözleşme bedelinin on binde 5 i oranında cezai işlem uygulanacaktır. İşe başlama tarihinden itibaren tebligat ulaşmasına müteakip 30 gün sonunda halen araçların tamamı teslim edilmemiş ise sözleşmenin feshi gerekçesi sayılacaktır.” hususunun ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği,

Söz konusu ağır aykırılık haline ilişkin düzenlemede; işe başlama tarihinden itibaren birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen araçlardan en az %80’inin işe başlatılmama halinin ağır aykırılık hali olarak belirtilerek sonrasında söz konusu aykırılık halinin özel aykırılık hali şeklinde değerlendirilerek cezai işlem oranı belirlendiği, yine maddenin devamında ise araçların teslim edilmemesi halinin tekrar sözleşme feshine ilişkin gerekçe olarak düzenlendiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin mevzuata uygun olarak yapılmadığı,

Öte yandan, aynı düzenlemedeki sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanacağı hususunun Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3.1’inci maddesinde yer alan “Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık haline ilişkin ayrıca ceza uygulanmayacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin ayrıca ceza uygulanmasına yönelik bu madde dışında düzenleme yapılmış olması halinde dahi söz konusu düzenleme dikkate alınmayacaktır.” düzenlemesine de uygun olmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için öngörülen “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****