KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/032

Gündem No : 65

Karar Tarihi : 13.08.2025

Karar No : 2025/UH.I-1764

BAŞVURU SAHİBİ:

İlvan Gıda Petrol Ür. İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/710478 İhale Kayıt Numaralı “350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 18.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği” ihalesine ilişkin olarak İlvan Gıda Petrol Ür. İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 06.08.2025 tarih ve 189403 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1511 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Favori Kur. Yem. Ür. Hiz. Paz. Gıda Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Teknik Şartname’de “Alabalık” girdisinin “Temizlenmiş 200 gr” şeklinde düzenlendiği, Maliyet/Satış Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile açıklanan “Alabalık” girdisinin 200 gram ve temizlenmiş olduğuna ilişkin tevsik edici belgenin sunulmadığı,

Ayrıca sözleşme süresi boyunca kullanılması gereken miktarın yarısı kadar alım veya 1/20’si kadar satışın ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içerisinde yapılmadığı,

b) Maliyet/Satış Tespit Tutanağında açıklanan “Yaz Helvası” girdisi için sözleşme süresi boyunca kullanılması gereken miktarın yarısı kadar alım veya 1/20’si kadar satışın ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içerisinde yapılmadığı,

c) Maliyet/Satış Tespit Tutanağında açıklanan “Ayran 200 ml.” girdisi için sözleşme süresi boyunca kullanılması gereken miktarın yarısı kadar alım veya 1/20’si kadar satışın ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içerisinde yapılmadığı,

Ayrıca teknik şartnamede ayranların tam yağlı ve 200 ml olarak teslim edileceğinin düzenlendiği, ancak tam yağlı ve 200 ml’lik ambalajlarda olduğunu tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı,

ç) Yayla Çorbası, Cevizli Baklava, Düğün Çorbası ve Toyga Çorbasında kullanılması öngörülen yumurtaya gram olarak yer verildiği ancak açıklama kapsamında yumurta girdisinin Adet/Gram çevirimi yapılmadan teknik şartnameye aykırı şekilde “adet” olarak açıklandığı,

d) Maliyet/Satış Tespit Tutanağında açıklanan “Yufka” girdisi için sözleşme süresi boyunca kullanılması gereken miktarın yarısı kadar alım veya 1/20’si kadar satışın ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içerisinde yapılmadığı,

e) Maliyet/Satış Tespit Tutanağında açıklanan “Su 200 ml.” girdisi için sözleşme süresi boyunca kullanılması gereken miktarın yarısı kadar alım veya 1/20’si kadar satışın ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içerisinde yapılmadığı,

f) Maliyet/Satış Tespit Tutanağında açıklanan “Tavuk But” ve “Tavuk Eti (Kemiksiz) girdileri için sözleşme süresi boyunca kullanılması gereken miktarın yarısı kadar alım veya 1/20’si kadar satışın ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içerisinde yapılmadığı,

g) Teknik Şartnamede tüm sebzelerin taze olacağının düzenlendiği, ancak açıklama kapsamında “Bezelye” girdisinin, dondurulmuş bezelye olarak açıklandığı,

h) Aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nde (Ek-H.4) ticaret borsası sayfa numaralarının hatalı girildiği,

ı) Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki Ayçiçek Yağı, Biber Salçası, Bulgur, Ceviz, Çarliston Biber, Dana Eti (Kemiksiz), Dereotu, Domates, Domates Salçası, Erişte, Fındık, Havuç, İrmik, Kabak, Kırmızı Mercimek, Kuru Soğan, Limon, Makarna, Mantar, Margarin Yemeklik, Maydanoz, Mısır Unu, Muz, Nişasta, Nohut, Patates, Patlıcan, Beyaz Peynir, Pirinç, Salatalık, Şehriye, Şeker, Tarhana, Tavuk But, Tavuk Eti (Kemiksiz), Un, Üzüm, Yarma, Yoğurt, Yufka, Yumurta, Zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’ne (Ek-H.4) hatalı olarak yansıtıldığı,

i) Teknik Şartnamede, farklı yemeklerde gram ve adet olarak verilen Limon, Dereotu ve Maydanoz girdileri açıklanırken, yalnızca tek bir birim (Adet veya Kilogram) kullanılarak açıklandığı, hatalı birimlerin kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T 1 , T 2 , T 3 ….T n : İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

__

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından (belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 350.000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 350.000 Adet Birim Fiyatlı Öğrenci Akşam Yemeği Hizmet Alımı

Yüklenicinin işin yapılacağı il sınırları içerisinde bulunan kendi mutfağında hazırladığı yemeklerin, 2.1.f maddesinde belirtilen adreslere teslimi, bu adreslerde dağıtımı ve yemek sonrası hizmetleri içeren toplam 300.000 adet öğrenci akşam yemeği hizmet alımı işidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

Çankaya Belediyesi Başkanlık Binası Ziya GÖKALP Cad. No:11 Kızılay/ ANKARA

100. Yıl Çankaya Evi İşçi Blokları Mahallesi 1534.Cad. No:3/1 Balgat /ANKARA” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ …25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ödenecek her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç, ulaşım, nakliye KİK payı ve her türlü sigorta giderleri ile muayene esnasında kullanılacak her türlü malzeme, araç gereç teminine ilişkin giderler ve laboratuvar analiz ücretlerinin tamamı teklif fiyata dahildir. Ayrıca hizmetin yerine getirilmesi için kullanılacak makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin giderler, ihtiyaç duyulacak tüm akaryakıt giderleri ile diğer katı veya sıvı yakıt giderleri istekliler tarafından teklif fiyata dahil edilecek olup, bu giderler için ayrıca fiyat farkı ödenmeyecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

. ...” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “ Çankaya Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü tarafından üniversite öğrencilerine verilecek akşam yemeğinin, yüklenicinin kendi mutfak/imalathanesinde hazırlanması, servisi ve servis sonrası hizmeti işidir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Çankaya Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “350000 Adet Öğrenci Akşam Yemeği” işi olduğu, ihalenin 18.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihaleye 13 isteklinin katıldığı, idarece sınır değerin altındaki geçerli teklif sahibi 5 istekliye “Aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının 20.06.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderildiği,

Bahse konu yazıda “ …aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 27.06.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Aşırı Düşük sorgusuna esas olmak üzere tarafınızca yapılacak açıklamada, Maliyet Analizinde, Teklif bedelinizin teşkil eden maliyet kalemleri (malzeme, işçilik, makine/ekipman, nakliye, genel giderler, kira vb.) Damga pulu, KİK payı ve genel giderler, personel ve sigorta giderleri düşüldükten sonra firma kar oranı belirtilmiş olmak üzere fiyat bileşenlerinizi net ve anlaşılır bilir biçimde açıklamanızı rica ederim.

…

Sunulması Gereken Belgeler

İşçilik maliyetlerini gösteren belgeler

SGK prim hesaplamaları, asgari ücret hesaplamaları, personel giderlerine yönelik belgeler

Kullanılacak araç, ekipman veya makine için kiralama veya satın alma belgeleri

Hizmetin sunulacağı yer için kira sözleşmesi veya benzeri belgeler

Teklif fiyata dayanak olarak Ek-O5 veya Ek-O6 Tutanakları ” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

__

Bunun akabinde, sınır değerin altındaki 3 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, 2 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, 09.07.2025 tarihli ihale komisyon kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunan Gencer Kur. Hiz. A.Ş, Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin özel ortak Viyan Yem. Tem. Gıda İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerin yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer 2 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu, ihalenin Favori Kur. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi İlvan Gıda Pet. Ür. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.2.6’ncı maddesinde, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca idarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sadece iki haftalık örnek yemek menüsünün isteklilere bildirilme zorunluluğunun bulunduğu, bu kapsamda istekliler tarafından ise sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca belgelendirmeye ilişkin hususlar dışında, açıklamanın kabul edilebilmesinin ön şartının ana girdi maliyeti+işçilik maliyeti/toplam teklif tutarına ilişkin Tebliğ’de belirtilen oranın sağlanması olduğu, bu durumda da yardımcı giderler olarak belirlenmiş olan enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlara ilişkin açıklamada bulunulması gerekmediği açıklanmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, idarece teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden anılan Tebliğ açıklamasında yer verilen girdilere ilaveten “Maliyet Analizinde, Teklif bedelinizin teşkil eden maliyet kalemleri (… , makine/ekipman, nakliye, genel giderler, kira vb.) Damga pulu, KİK payı ve genel giderler, personel ve sigorta giderleri düşüldükten sonra firma kar oranı” şeklinde yardımcı girdilere ilişkin olarak örnekleme suretiyle açıklama talebinde bulunulduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer verilen isteklilerce aşırı düşük teklif tekliflerini açıklarken kullanabilecekleri yöntemleri kısıtlayıcı şekilde “ …

Kullanılacak araç, ekipman veya makine için kiralama veya satın alma belgeleri

Hizmetin sunulacağı yer için kira sözleşmesi veya benzeri belgeler

Teklif fiyata dayanak olarak Ek-O5 veya Ek-O6 Tutanakları ” sunulması gereken belgeler listesine yer verildiği, söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talebinin, mevzuatın yukarıda yer verilen yemek hizmetlerinde uygulanacak aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin düzenlemelerine uygun olmadığı ve muhatap isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun şekilde sunulması ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı değerlendirilmiş ve aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen tespitler ve ilgili Tebliğ açıklamaları doğrultusunda yenilenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen tespitler ve ilgili Tebliğ açıklamaları doğrultusunda yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****