KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/032

Gündem No : 60

Karar Tarihi : 13.08.2025

Karar No : 2025/UH.I-1759

BAŞVURU SAHİBİ:

Çözüm Kurumsal Dan. Sos. Hzm. Bilg. İnş. Tmz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/623684 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Devlet Hastanesinin Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Devlet Hastanesinin Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çözüm Kurumsal Dan. Sos. Hzm. Bilg. İnş. Tmz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.07.2025 tarih ve 189084 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1484 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde “b1” akaryakıt katsayısının sıfır olarak belirlendiği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 7’nci maddesinde “diğer giderler” dahil tüm maliyetlerin yüklenici tarafından karşılanacağının açıkça belirtildiği, fiyat farkı hesaplamasında kullanılan katsayıların belirlenmesinde idareye tanınan takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, söz konusu yetkinin işin niteliği, yaklaşık maliyetin bileşenleri, teknik gerekçelerle birlikte açık, somut ve belgeli şekilde ortaya konulması gerektiği, şikayet dilekçesinde ileri sürülen her bir iddiaya yönelik olarak idarece şikayete cevap yazısında hangi incelemenin yapıldığı, hangi mevzuat hükmüne ya da belgeye dayanıldığı ve ret gerekçesinin ne olduğu hususlarına açıklık getirilmediği, her gider kaleminin neden asli veya tali kabul edildiğinin açık ve belgeli şekilde ortaya konulması gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin “Tatlılar” başlığı altında tahin helvasının 75 gram olarak verileceğinin belirtildiği, ancak aynı Şartname’nin “Kullanılacak Ürün Evsafı” bölümünde “10. Tahin Helvası 80–100 gr’lık ambalajlarda alınır” ifadesine yer verildiği, ihale dokümanında aynı ürüne ilişkin farklı gramajların öngörüldüğü ve bu durumun açık bir çelişkiye sebebiyet verdiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 12.3’üncü maddesi uyarınca, ihale dokümanlarında yer alan düzenlemelerin birbirine aykırı olmaması gerektiği, bir yandan yükleniciden 75 gramlık tahin helvasının sunulmasının istenildiği, diğer yandan yalnızca 80-100 gramlık ambalajların kabul edileceğinin belirtildiği, söz konusu durumun tekliflerin hazırlanması aşamasında isteklilerin sağlıklı maliyet hesabı yapmalarını güçleştirdiği ve dokümanın açıklığı ile ölçülebilirliğini zedeleyerek tereddüt oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. (Değişik: 28/11/2013- 28835 R.G./ 3. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/40. md., yürürlük: 15/06/2024; Değişik: 10/12/2024- 32748 R.G./ 1. md.) 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir.

Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;

Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),

Malzeme hariç yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde şoför çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araçların yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

Yazılım veya bilgi yönetim sistemi hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) girdisi,

asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması,

“İşçilik maliyetleri ile ilgili fiyat farkı hesabı” başlıklı 83’üncü maddesinde “83.1. 31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar kapsamında işçilik maliyetlerine ilişkin geçen brüt maliyet, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler çerçevesinde hesaplanan asgari ücret veya idari şartnamede asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil) ve ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamından oluşmaktadır.

83.2. Anılan Esasların 6’ncı maddesinin ikinci fıkrası gereğince brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret alan personel için fiyat farkı, temel asgari ücretin yüzde fazlası ile güncel asgari ücretin yüzde fazlası arasındaki farkın işverene maliyeti kadar hesaplanır. Örneğin ihale tarihindeki temel asgari ücretin 100 TL olması durumunda yüzde 30 fazla ücret alan işçi için yüzde 5’lik asgari ücret artışına göre ödenecek fiyat farkı;

Temel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 130 TL (temel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +30 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 160 TL

Güncel asgari ücret döneminde brüt maliyet= 136,5 TL (güncel asgari ücretin yüzde 30 fazlası) +31,5 TL (ilgili sosyal güvenlik mevzuatı gereği işveren tarafından karşılanması gereken primler toplamının varsayımsal tutarı)= 168 TL

Fiyat Farkı= 168 TL-160 TL=8 TL olarak hesaplanır.

83.3. Anılan Esasların 5 inci maddesinin uygulandığı işlerde, a1 olarak belirlenen işçiliğin fiyat farkı 6’ncı maddeye göre hesaplanacak, 5 inci maddeye göre hesaplanan fiyat farkı formülünde a1’e yer verilmekle birlikte formül gereği a1 için herhangi bir artış katsayısı uygulanmayacağından fiyat farkı hesabına herhangi bir etkisi olmayacak ve 5 ve 6 ncı maddeler gereği ayrı ayrı hesaplanacak tutarların toplamı, ödenecek veya kesilecek toplam fiyat farkını oluşturacaktır. İdari şartnamede hem a1 hem de a2 için katsayı belirlenmişse bu durumda toplam fiyat farkı 5 ve 6’ncı maddeye göre hesaplanan fiyat farklarının toplamından oluşacaktır.” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = A n x B x ( P n -1)

__

İ n AY n Y n G n M n

P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——

İ o AY o Y o G o M o

__

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

j) E o : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) E n : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İ o , İ n : İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AY o : Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AY n : Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) G o , G n : İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Y o , Y n : Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petr ol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) M o , M n : Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden G o ve G n için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise G o ve G n endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b 1 , b 2 , b 3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

“İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

_
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir…”_ hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 16 Aylık Yemek Hizmet Alımı

e) Miktarı: 1 Kısım Yemek Hizmet Alımı (16 Aylık)

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bingöl Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde, İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen 46’ncı maddesindeki fiyat farkına ilişkin düzenlemeler aynı şekilde yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.09.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2026” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “Bingöl Devlet hastanesinde tedavi gören hastaların ve refakatçilerinin, personel ve nöbetçi personelin tüm resmi ve idari tatiller dâhil haftanın yedi günü beslenme gereksinimlerini, şartnamede öngörülen ilkeler doğrultusunda tüm normal kahvaltı, diyet kahvaltı, normal yemek, diyet yemeğinin, ara öğün (ara kahvaltı) gıda maddelerinin sağlanması yükleniciye ait olmak üzere (malzeme ve personel giderleri dâhil) hazırlanması, pişirilmesi, çeşitli dağıtım yerlerine (Yemeğin pişirildiği mutfaktan personel yemekhanesi, hasta servisleri) nakli, buradaki mutfak ve tesislerde idare tarafından gösterilen alanlarda muhafazası, bulaşıkların yıkanması ve kullanılan alanların temizlenmesi hizmetlerinin yürütülmesi ve Bingöl İl Sağlık Müdürlüğüne taşımalı normal yemek (Öğle yemeği) hizmet alımı işini kapsar.” düzenlemesi,

“İşin yapılma yeri” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Bingöl Devlet Hastanesi ve Ek Hizmet Binası-İl Sağlık Müdürlüğü (Bingöl Devlet Hastanesinden İl Sağlık Müdürlüğüne taşımalı normal yemek)” düzenlemesi,

“Hizmetin ifa şekli” başlıklı 15’inci maddesinde “ TAŞIMA: Sağlık tesislerine yemeğin taşınması ve öğünlerin zamanında sağlık tesislerinde dağıtıma hazır bulundurulması yüklenicinin sorumluğunda olup bunun için gerekli organizasyon ile yemek taşınması için gerekli her türlü taşıma aracı ve personel yüklenici firmaya aittir. Taşıma ile ilgili tüm giderler birim fiyatlara dahil olup yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

Bingöl İl Sağlık Müdürlüğünde dağıtılacak normal yemekler (öğle yemeği) taşımalı hizmet ile hastane mutfağında üretilip yüklenici firma tarafından taşınacaktır. Bingöl Devlet Hastanesi ile İl Sağlık Müdürlüğü arasındaki tahmini mesafe dört 4 (-/+ 1 Km.) km. dir.

Sıcak yemekler iç sıcaklığı 65 derece ve üstü; soğuk yemekler ise 3-7 derece arasında muhafaza olacak şekilde termoboxlarda ve içine uygun kapaklı tepsi ve kazanlarda taşınacaktır.

Taşıma işi, araç yüklenici firmaya aittir. Araç içi termoboxların devrilmesini engelleyecek şekilde dizayn edilmiş temiz olmalıdır. Araç yalnızca yemek taşıma hizmeti için kullanılacak olup ve araç yemek miktarını taşıyabilecek kapasiteye uygun olmalıdır. Araç temizliği; bakterilerin ürememesi ve çapraz kontaminasyonun (zararlı etkenlerin gıdalara dolaylı yoldan bulaşması) önlenmesi amacıyla hijyen kurallarına uygun olarak yapılmalıdır. Gıdaların ısısı ve görüntüsünü bozmayarak dış etkenlerden koruyan Termoboxlara yerleştirilen yemekler sevkiyata hazır hale getirilmeli ve yemek taşıma araçlarına yerleştirilmelidir. Taşıma araçları ve her servis sonrasında uygun dezenfektanlar kullanılarak temizlenen araç/araçlar bir sonraki servise hazır edilmelidir.

İl Sağlık Müdürlüğüne taşınan yemekler müdürlük personelleri tarafından servis edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Bingöl İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 04.06.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Devlet Hastanesinin Yemek Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, 18.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında Tuğra Tabildot Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde bırakılan istekli olarak, Nida Yemek Hizm. Gıda Tmz. Özel Güv. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ancak yapılan şikayet başvurusu dolayısıyla anılan isteklilere ait aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı belirtilmiş ve aşırı düşük teklif açıklamaları reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Akabinde alınan 06.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında ihale üzerinde bırakılan istekli olarak Beştepe Yemek Sanayi Ticaret A.Ş.nin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Doğuşzade Gıda Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden ihale konusu işin Bingöl Devlet Hastanesinde tedavi gören hastaların ve refakatçilerinin, personel ve nöbetçi personelin gıda maddelerinin sağlanması yükleniciye ait olmak üzere hazırlanması, pişirilmesi, çeşitli dağıtım yerlerine (yemeğin pişirildiği mutfaktan personel yemekhanesi, hasta servisleri) nakli, buradaki mutfak ve tesislerde idare tarafından gösterilen alanlarda muhafazası, bulaşıkların yıkanması ve kullanılan alanların temizlenmesi hizmetlerinin yürütülmesi ve Bingöl İl Sağlık Müdürlüğüne taşımalı normal yemek (öğle yemeği) hizmet alımı işi olduğu, söz konusu işte tam zamanlı olarak çalışacak personel sayısına ihale dokümanında yer verildiği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aynı maddede verilen formüllere göre fiyat farkı hesaplanacağının düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Anılan formüllerde “haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı” olarak nitelendirilen “a1” katsayısının 0,16 olduğu,__ “malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı” olarak nitelendirilen __ “b3” katsayısının 0,84 olduğu ve katsayıların toplamının da bire eşit olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81’inci maddesine göre, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği, söz konusu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayılarının belirleneceği, tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğunun kabul edileceği, anılan madde devamında verilen açıklama mahiyetindeki örnek ile aynı nitelikte olan başvuru konusu ihalede, malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde asli unsur olarak “a1” katsayısının işçilik ve “b3” katsayısının yemek yapımında kullanılacak ana girdiler olarak belirlenebileceği açıklaması yer almaktadır.

__

Yukarıda yer verilen ve ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin Bingöl Devlet Hastanesi ve ek hizmet binasında gerçekleştirilecek olan malzeme dahil yemek pişirme, yemeğin pişirildiği mutfaktan personel yemekhanesine, hasta servislerine nakli ve sonrası hizmet alımı işi olduğu, söz konusu işin yalnızca Bingöl İl Sağlık Müdürlüğüne öğle yemeğinin taşınması işini kapsadığı anlaşılmış, anılan yemek taşıma hizmetinin hastane mutfağında üretilen yemeğin yüklenici firma tarafından taşınması yoluyla gerçekleştirileceği, Teknik Şartname’de Bingöl Devlet Hastanesi ile İl Sağlık Müdürlüğü arasındaki tahmini mesafenin takribi 4 km olduğu düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, idarece işçilikler (tam zamanlı) için “a1” katsayısı ile diğer hizmetler için “b3” katsayısının belirlendiği, ihalede işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde katsayıların toplamının bire eşit olarak belirlendiği ve ihale dokümanında gösterildiği, işin asli unsurunu oluşturmayan ve başvuru sahibinin iddiasında yer verilen akaryakıt giderinin başvuru konusu ihalede taşıma hizmetinin Bingöl Devlet Hastanesi ile İl Sağlık Müdürlüğü arasında gerçekleştirileceği, söz konusu yerler arasındaki tahmini mesafenin Teknik Şartname’de takribi 4 km olduğu düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği akaryakıt girdisinin, Teknik Şartname’de yer verilen taşıma için gerekli akaryakıt maliyetinin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmetleri içerisindeki tali giderlerden olduğu, bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde, bu giderlerin ağırlık oranını temsil etmek üzere “b1, b2 ve c” katsayısının belirlenmesi mümkün olduğu gibi bu giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğunun da kabul edilebileceği, malzeme dahil yemek hizmeti alımını ihtiva eden başvuruya konu ihalede, işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak işçilikler için “a1” katsayısı ile yemek hizmetinde gerekli malzemeler için “b3” katsayısının belirlendiği, tali gider niteliğinde olan akaryakıt giderine yönelik de “b3” katsayısı kapsamında belirleme yapıldığı, diğer bir ifadeyle idarece işçilik dışındaki diğer bütün girdiler için “b3” katsayısı belirlendiğinden malzemeli yemek hizmet alımı olarak gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede “b1” katsayısı belirlenmeksizin bu nitelikte giderlerin “b3” katsayısı kapsamında değerlendirilmesinde mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

...

İhale dokümanı: İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgileri,

... İfade eder. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartname, sözleşme tasarısı ve teknik şartname ile gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur.

...

(3) İhale veya ön yeterlik dokümanında yapılan düzenlemeler birbirine aykırı olamaz.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. …

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Menü planlamasında kullanılan yemek grupları örnekleri” başlıklı listesinde “Tatlılar” başlığı altında “Sütlü ve hamur tatlıları” ve “Komposto ve hoşaf çeşitleri vb.” düzenlemesi,

“Yemeklerin aylık verilme sıklıkları” başlıklı listesinin “3. Grup Yemek Çeşitleri” başlıklı bölümünün “Tatlılar” kısmında “sütlü tatlılar” “hamur tatlıları” “aşure-meyve tatlıları-helvalar-hoşaflar” düzenlemesi,

“Standart Gramaj Listesi”nde “Gramaj listesinde verilen miktarlar çiğ malzeme miktarıdır. Dana eti; kemiksiz ve yağı ayrılmış olacaktır. Tavuk\hindi eti kemikli – kemiksiz olacaktır.Tabloda belirtilen gramajlar yemeklere girecek net miktarlardır. Mevcut gramajlar rehberin ilgili bölümlerinde hedef kitleye özgü verilen öneriler doğrultusunda azaltılmalı veya arttırılmalıdır.

” düzenlemesi,

“Gıda Malzemeleri Teknik Şartnameleri Genel Hükümler” başlıklı 20’nci maddesinde “…TAHİN HELVASI

1. Tahin helvası kendine has renk, tat ve kokuda olmalı, yabancı tat ve koku içermemelidir.

2. Kendine has homojen ince lifli yapıda olmalı, şeker kristalleşmesi olmamalıdır.

3. Tahin helvasına nişasta ve nişastalı maddeler ve herhangi bir yabancı madde katılmış olmamalıdır. Tahin helvasında yabancı madde bulunmamalıdır.

4. Piyasanın en iyisi olacaktır. Yalnız şekerden yapılmış olacaktır.

5. Tahin helvasında: Tahin miktarı en az %52, yağ miktarı susam yağı olarak en az %27.5. protein en az %1 1, toplam şeker miktarı (sakaroz olarak) en çok % 47, rutubet miktarı en çok %3 olmalıdır.

6. Meyveli tiplerde bu değerler katılan meyveler çıkarıldıktan sonra safı helva kütlesi üzerinden hesaplanır.

7. Tahin helvasında yağ, susam yağı olmalıdır. Başka bir yağ katılmaz. Ancak toz kakao katılanlarda kakaodan gelen miktar kakao yağı ve imalatında katkı maddesi kullanılanlarda stabilizator ve emulgatorlerden gelebilen yağ bulunabilir.

8. Bütün veya parça halindeki yağlı kuru meyveler ve kurutulmuş meyve %8 ‘den az olmamalıdır. (Bu değer mamulün bütün kütlesi üzerinden hesaplanır.)

9. Tahin helvasına nişasta ve nişastalı maddeler ve herhangi bir yabancı madde katılmaz.

10. Tahin helvası 80-100 gr’lık ambalajlarda alınır. Ambalajlar insan sağlığına zarar vermeyecek materyalden yapılmış olacaktır. Son kullanma tarihinden önce bozulan ürünler müteahhit firma tarafından nakliye ücretleri kendilerine ait olmak üzere firma tarafından değiştirilecektir.

11. İşaretleme: Tahin helvası ambalajının üzerine aşağıdaki bilgiler okunaklı olarak silinmeyecek, bozulmayacak şekilde basılı veya yazılı olacaktır: Firmanın ticaret unvanı, adresi veya kısa adı adresi varsa tescilli markası, bu standardın işaret ve numarası (TS 2590 şeklinde), parti numarası, malın adı, tipi, imalat tarihi (ay ve yıl olarak), net ağırlığı (kg veya gr olarak), üretici firma tarafından önerilen son kullanma tarihi ve raf ömrü, muhteviyatı, katkı maddelerinin isimleri, içindeki şekerin cinsi ve oranı olmalıdır.

12. Özelliklerini bozmayacak şekilde ve sağlık kurallarına uygun olarak ambalajlanmış olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtiraza konu ihaleye ilişkin doküman kapsamında yer alan Teknik Şartname’nin “Standart Gramaj Listesi” bölümünde tatlılar gramaj listesinin bulunduğu, söz konusu listede tahin helvasının 75 gram olarak belirlendiği, yine aynı Şartname’de yer alan “Gıda Malzemeleri Teknik Şartnameleri Genel Hükümler” başlıklı 20’nci maddesinde yer alan listede, tahin helvasına ilişkin olarak “ 10. Tahin helvası 80-100 gr’lık ambalajlarda alınır... ” yönünde düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde ihale dokümanında (idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler) yapılan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, Teknik Şartname’nin “Gıda Malzemeleri Teknik Şartnameleri Genel Hükümler” başlıklı 20’nci maddesinde tahin helvasının 80-100 gr’lık ambalajlarda alınacağının belirtildiği, yemeklerde verilecek ürün gramajının 75 gram olarak belirlendiği görülmüş, ancak söz konusu “tahin helvası” ürünü paket şeklinde tedarik edilecek bir ürün olduğundan “Gıda Malzemeleri Teknik Şartnameleri Genel Hükümler” başlıklı maddede malzemenin idareye teslimindeki paketleme şeklinin, gramaj listesinde ise kişi başı verilecek miktarların düzenlendiği değerlendirilmiş, dolayısıyla bahse konu düzenlemeler arasında çelişki bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan Teknik Şartname’de iki haftalık örnek menüler içerisinde “tahin helvası” ürün ve gramajına yer verilmediği, bu nedenle maliyet hesabı yapılırken tahin helvası ürününün gramajı kullanılmayacağından, tekliflerin hazırlanmasını etkileyebilecek bir belirsizlik ya da çelişki de bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****