KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/030

Gündem No : 64

Karar Tarihi : 30.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1638

BAŞVURU SAHİBİ:

Sevim Yemek ve Gıda Hiz. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/787155 İhale Kayıt Numaralı “Hazır Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü tarafından 19.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hazır Yemek” ihalesine ilişkin olarak Sevim Yemek ve Gıda Hizmetleri A.Ş.nin 13.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.06.2025 tarih ve 186739 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1270 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.1 ve 16.1.4’üncü maddelerine göre, sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında kalan herhangi bir ihlal için uygulanacak ceza oranının, ilk sözleşme bedelinin binde 5’i olacağı, ayrıca 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde sayılan haller dışındaki aykırılıklar nedeniyle sözleşmenin feshedilebilmesinin, toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda mümkün olacağı, ancak Teknik Şartname’nin “Cezai Hükümler” başlıklı 12’nci maddesinde aykırılık düzenlemelerinin yapıldığı ve anılan Şartname’nin 12.2.12’nci maddesinde ise “ Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinden herhangi birinin ardı ardına veya aralıklı olarak 5 (beş) sefer tekrar etmesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idare tarafından tek taraflı olarak feshedilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, dolayısıyla anılan Şartname maddesinde Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2 ve 16.1.3’üncü maddelerinde sayılan haller dışındaki aykırılıkların ardı ardına veya aralıklı olarak 5 (beş) sefer tekrar etmesi durumunda, protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idare tarafından tek taraflı olarak feshedileceğinin belirtildiği, dolayısıyla teknik şartnamede yazılı ceza düzenlemeleri ile sözleşme tasarısında yer alan ceza düzenlemeleri ve ceza koşulları arasında çelişki bulunduğu, sözleşmenin feshine sebep olabilecek özel aykırılık hallerinin teknik şartnamede yer almasının hukuka aykırı olduğu, tip sözleşme düzenlemeleri uyarınca özel aykırılık hallerinin, sadece Sözleşme Tasarısı’nda yer alması gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin 3.9.1’inci maddesi uyarınca yemek dağıtımı yapacak personelin çalışma yapacağı saatin toplam 10,5 saat olacağı, bir başka deyişle yemek dağıtımı yapacak personelin tam zamanlı çalışarak haftalık çalışma saatlerinin tamamını idare bünyesinde geçirmek zorunda olduğu, zira ihale konusu yemek hizmetinin 7 gün 24 saat kesintisiz devam edeceği, Teknik Şartname’nin 4.3.6’ncı maddesine göre yemek dağıtımı/temizlik işi için iki (2) personel görevlendirileceği, bu kapsamda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesi uyarınca günde 10,5 saat çalışması öngörülen, yani haftalık çalışma sürelerinin tamamını işyerinde geçirmek zorunda olan ve asgari iki (2) kişi olacağı düzenleme altına alınan personel için, birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmasının zorunlu olduğu, bu hususa aykırı şekilde hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin hatalı olduğu; diğer yandan bu hususla ilgili şikâyet başvurularının, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı gerekçesiyle idarece reddedildiği, ihale kapsamında tam zamanlı çalışma yapılmasının zorunlu olduğunun idarece kabul edildiği, “tam zamanlı çalışma yapacak personel sayısının belli olması” ile “ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olması”nın farklı şeyler olduğu, dolayısıyla dağıtım/temizlik görevlisi personel için birim fiyat teklif cetvelinde satır açılmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

- Ayrıca İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkının hesaplanmayacağının düzenlendiği, ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca, yemek dağıtım/temizlik işi için günde 10 saatlik çalışma yapılmasının ve en az iki (2) adet yemek dağıtım/temizlik personeli görevlendirilmesinin zorunlu olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.1’inci maddesine rağmen, haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanacak olan ve Teknik Şartname’nin 4.3.6’ncı maddesi düzenlemesiyle asgari iki (2) kişi olmaları öngörülen yemek dağıtım/temizlik personeli için fiyat farkı ödenmesi yapılacağının düzenlenmemesinin hatalı olduğu,

3. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca, ihale dokümanında asgari iki haftalık menü düzenlemesi yapılması gerektiği, ancak ihale dokümanı içerisinde yer alan kahvaltı menüsü incelendiğinde, sadece bir haftalık kahvaltı örnek menüsünün bulunduğu, asgari iki haftalık menü örneğine yer verilmediği, bu durumun sağlıklı bir maliyet analizi yapılmasına ve ihaleye katılım sağlanmasına engel teşkil ettiği,

4. Sözleşme Tasarısı’nın 19.1’inci maddesine göre, idarenin kontrollerden önce yükleniciye bildirim yapacağı ve yüklenicinin kontrollere katılmaması halinde, yükleniciye cezai işlem uygulanacağı; ancak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 32’nci maddesine göre, idarenin yapacağı incelemelere yüklenicinin katılmaması halinde yapılabilecek tek işlemin, incelemelerin idarece tek taraflı olarak tamamlanması ve bu durumun tutanağa bağlanması olduğu, anılan Genel Şartname maddesinin yükleniciye, idarece yapılacak kontrollere katılmama hakkının verildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 19.1’inci maddesindeki idarece yapılacak kontrollere katılmayan yükleniciye cezai işlem uygulanacağı düzenlemesinin, anılan Genel Şartname tarafından tanınan bir hakkın mevzuata aykırı bir şekilde bertaraf edilmesine ve mevzuattan kaynaklanan bir hakkın kullanımı nedeniyle yükleniciye cezai işlem uygulanmasına neden olacağı,

5. a. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesi uyarınca, herhangi bir gıda zehirlenmesinden, daima ve sadece yüklenicinin sorumlu tutulacağı ve sözleşmenin de derhal feshedileceği, ancak bahse konu ağır cezai şartın somut koşullara bağlanmamış olmasının hatalı olduğu, anılan düzenlemeye göre, yükleniciden kaynaklı gıda zehirlenmeleri haricindeki herhangi bir gıda zehirlenmesinin de fesih sebebi olabileceği, örneğin yüklenicinin yapacağı yemek dağıtımından önce, yemek hizmetinden faydalanan kişiler kendi kurumlarındaki çayı içerek sudan zehirlenmiş olsalar bile, anılan Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde belirtilen “ herhangi bir gıda zehirlenmesi ” ifadesinden dolayı yüklenicinin sözleşmesinin feshedilebileceği; diğer yandan anılan düzenlemede, gıda zehirlenmesinin kimden kaynaklandığının nasıl tespit edileceğinin belirsiz olduğu, örneğin gıda zehirlenmesinin mevcut olduğu, tek bir hekim raporu ile tespit edildiğinde mi, heyet raporu ile tespit edildiğinde mi, alınan kan örneklerinin laboratuvar raporu ile tespit edilmesi halinde mi sözleşmenin feshedileceğinin belirsiz olduğu, yine gıda zehirlenmesine ilişkin tespitin özel laboratuvarlarda mı, resmi laboratuvarlarda mı, yoksa hastanelerde mi yapılacağının da belirsiz olduğu; bu husustaki şikâyet başvurularına idarece Teknik Şartname’nin 7.1 ve 11.2.2’nci maddelerine atıf yapılarak cevap verildiği, ancak Teknik Şartname’nin 7.1 ve 11.2.2’nci maddelerinin sadece yemek numunelerinin analizinin koşullarını düzenlediği, oysa yemeklerin analizinden önce, yemek yiyenlerin gerçekten zehirlenip zehirlenmediklerinin tespitinin gerektiği, sözleşmenin feshi gibi ağır bir yaptırıma sebep olacak zehirlenme iddiasının gerçek olup olmadığının, hangi kurumlarda tespit edileceğinin somut olarak belirlenmemesinin hatalı olduğu; idarece şikâyet başvurularına verilen cevapta atıf yapılan Teknik Şartname’nin 7.1’inci maddesinde, yemek numune analizlerinin idarece belirlenen laboratuvarlarda yapılacağının düzenlendiği, ancak sözleşmenin feshi gibi ağır bir yaptırıma sebep olacak gıda zehirlenmesine ilişkin numune analizinin hangi laboratuvarlarda yaptırılacağının önceden açıkça belirtilmemesinin hukuka aykırılık teşkil ettiği,

b. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde, yemeklerin zamanında teslim edilmemesi halinde cezai işlem uygulanacağını ifade eden iki ayrı düzenlemenin yapıldığı, bunların “ Teknik şartnamenin 3.9.1. maddede belirtilen yemek dağıtım saatlerine uyulmadığında ya da yemek başlama saatini 20 dakika geçtiği halde yemek dağıtılmaya başlanmadığı hallerde.” ile “ İdare tarafından hazırlanacak olan haftalık yemek menüsünün zamanında, eksik veya Teknik şartnamedeki Çizelge-1, Çizelge-2 ve Çizelge-3'te belirtilen menülere uygun hazırlanmaması, idare tarafından menülerin değiştirildiği yüklenici firmaya bildirildiği halde aynı yemeğin hazırlanması.” şeklinde ifade edildiği; ilk sırada yer alan düzenlemede, yemek dağıtım saatlerine uyulmaması halinde cezai işlem uygulanacağının ifade edildiği, ikinci sırada yer alan düzenlemede ise, yemeklerin zamanında dağıtılmaması halinde cezai işlem uygulanacağının belirtildiği; yemek dağıtım saatlerine uyulmaması halinde, yemeklerin zamanında dağıtıldığından da bahsedilemeyeceği, yani zaman dağıtım saatlerine uyulmaması ile yemek menüsünün zamanında hazırlanmamasının aslında aynı soruna işaret ettiği, aynı sorun nedeniyle cezai işlem uygulanmasına ilişkin iki ayrı düzenleme yapılmasının hukuka aykırı olduğu, çünkü bu düzenlemelerden her ikisinin de, şartnamede yemeklerin dağıtılmasına ilişkin zaman koşuluna uyulmaması halinde cezai işlem uygulanacağını, yani aynı aykırılıktan dolayı mükerrer ceza uygulanacağını ifade ettiği,

c. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde, temizlik kurallarına uyulmaması halinde cezai işlem uygulanacağını ifade eden iki ayrı düzenlemenin yer aldığı, bunların “ Mutfakta, yemekhanede, malzemelerde, gıda maddelerinde her türlü temizlik ve hijyenik kurallara uyulmaması, çalışan personelin kılık kıyafetinde Teknik Şartnamede belirtilen esaslara uyulmaması ve temizlik esaslarının yerine getirilmemesinin tespit edilmesi halinde.” ile “ Her türlü temizliğe uyulmaması, Türk Standartlarına uygun temizlik malzemesi kullanılmaması, insan sağlığına zararlı veya kalitesiz temizlik malzemesi kullanılması, yeterli miktarda temizlik malzemesi kullanılmaması, temizlik ile ilgili yeterli ekipman kullanılmaması, zamanında temizlik yapılmaması ve buna benzer durumlar. ” şeklinde ifade edildiği, ilk sırada yer alan düzenleme ile ikinci sırada yer alan düzenlemede, temizlik kurallarına uyulmaması halinde cezai işlem uygulanacağı hem genel bir kural olarak hem de örnekler üzerinden ikişer defa açıklandığı, ilk düzenlemede yer alan “ temizlik esaslarının yerine getirilmemesinin ” ifadesi ile ikinci düzenlemede yer alan “ her türlü temizliğe uyulmaması ” ifadesinin tamamen aynı anlama geldiği, buna göre temizlik kurallarına uyulmaması halinde, her iki düzenleme uyarınca ayrı ayrı cezai işlem uygulanması gerekeceği, aynı sorun nedeniyle cezai işlem uygulanmasına ilişkin iki ayrı düzenleme yapılmasının hukuka aykırı olduğu, zira bu düzenlemelerden her ikisinin de, temizlik kurallarına uyulmaması halinde cezai işlem uygulanacağını yani aynı aykırılıktan dolayı mükerrer ceza uygulanacağını ifade ettiği, dolayısıyla bahse konu düzenlemelerin aynı fiilden dolayı mükerrer ceza uygulanamamasına ilişkin temel ilkeye aykırılık teşkil ettiği,

6. Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesindeki düzenlemenin hukuka aykırı olduğu, zira Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, kendisine hizmet sunulan işveren tarafından zamanında ödeme yapılmaması halinde, hizmet sunan tarafından faiz talep etme hakkının olduğu, Kanun’dan kaynaklanan bu hakkın, TBK 20’nci maddede öngörülen genel işlem koşulu niteliğindeki sözleşme tasarısı ile engellenmesinin mümkün olmadığı, ayrıca böyle bir sınırlamanın kabulü, Türk Ticaret Kanunu’nun basiretli tacire ilişkin düzenlemeleri ile de çeliştiği, dolayısıyla sözleşme tasarısında yer alan bahse konu düzenlemenin kaldırılması gerektiği; sonuç olarak yukarıda belirtilen gerekçelere ilişkin zeyilname yayınlanarak eksiklerin giderilmesi gerektiği, bunun mümkün olmaması halinde ihalenin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.

...

(5) Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlarla ilgili olarak sözleşme tasarısı dışındaki diğer ihale dokümanında yapılan düzenlemeler dikkate alınmaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hazır Yemek

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 22.000 Adet Yemek, 11.000 Adet Kahvaltı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Yemekler yüklenicinin mutfağında pişirilerek Özel Harekât Şube Müdürlüğü hizmet binasında ve görev yapılan noktalara dağıtım yapılacaktır. ” düzenlemesi,

**** Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__| __Aykırılık Hali| _İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
…| ...| …| …
9| Teknik şartnamede belirtilen diğer yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, eksik getirilmemesi veya uyulması gereken diğer kurallara uyulmaması hallerinde| Binde
5| 5
…| ...| …| …

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “ 1.1.Bu teknik şartname Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğünün ihtiyacı için satın alınacak “Hazır Yemek Hizmeti Alımı, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetlerin Alımı”nın genel hususlarını istek ve özelliklerini, denetim ve muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları konu alır. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Cezai Hükümler” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1. Yüklenicinin teknik şartname ve sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, eksik getirmesi veya diğer kusurlu işlemlerinde aşağıdaki cezalar uygulanır.

12.1.1. Çalışma süresince bu iş için yüklenicinin kullanacağı İdareye ait malzemelerin kaybedilmesi, hasar verilmesi, kırılması ve bu gibi nedenlerle geri verilememesi hallerinde bedelleri günün rayiç değeri üzerinden yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

12.1.2. Yüklenici kendisine teslim edilen yemek dağıtım salonunu ve demirbaş malzemelerini üçüncü şahıslara kısmen veya tamamen devredemez ya da taksimatı değiştiremez. Aksi halde meydana gelecek zarar, protesto çekmeye gerek kalmaksızın takip eden ilk hak edişinden kesilecektir. Zararın üçüncü şahıs/şahıslar tarafından yapılmış olması, idarenin talep hakkım ortadan kaldırmaz.

12.1.3. Yüklenicinin personeli tarafından idarenin her türlü mal varlığına verilen zararın bedeli yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

12.2. Diğer Aksaklık ve Eksiklerde Uygulanacak Cezalar;

12.2.1. Yukarıda 3.9.1. maddede belirtilen yemek dağıtım saatlerine uyulmadığında ya da yemek başlama saatini +20 (artıyirmi) dakika geçtiği halde yemek dağıtılmaya başlanmadığı takdirde,

12.2.2. İdare tarafından hazırlanacak olan haftalık yemek menüsünün zamanında, eksik veya Çizelge-1, Çizelge-2 ve Çizelge-3 te belirtilen menülere uygun hazırlanmaması, idare tarafından menülerin değiştirildiği yüklenici firmaya bildirildiği halde aynı yemeğin hazırlanması,

12.2.3. Yemek gramajlarına uymama, yemeklerde eksik malzeme kullanma ve 4.3.5. maddede ki malzemelerin bulundurulmaması hallerinde,

12.2.4. Yemek pişirilmesi esnasında kaliteye uyulmama, yanmış, pişmemiş vs. durumların tespit edilmesi halinde,

12.2.5. Mutfakta, yemekhanede, malzemelerde, gıda maddelerinde her türlü temizlik ve hijyenik kurallara uyulmaması, Çalışan personelin kılık kıyafetinde Teknik Şartnamede belirtilen esaslara uyulmaması ve temizlik esaslarının yerine getirilmemesinin tespit edilmesi halinde,

12.2.6. Teknik Şartnamede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, eksik getirilmesi veya bu şartnamede uyulması gereken diğer kurallara uyulmaması hallerinde,

12.2.7. Yemek servis elemanının işe gelmemesi, zamanında gelmemesi, teknik şartnamede belirtilen vasıflara uygun personel olmaması veya buna benzer hallerde,

12.2.8. Yüklenici tarafından hazırlanan hazır yemek ve paket yemeklerin içerisinden yabancı maddeler (sinek, kıl, tüy, plastik, taş, toprak gibi yemekle ilgisi olmayan cisimler) çıkması durumunda,

12.2.9. Her türlü temizliğe uyulmaması, Türk Standartlarına uygun temizlik malzemesi kullanılmaması, insan sağlığına zararlı veya kalitesiz temizlik malzemesi kullanılması, yeterli miktarda temizlik malzemesi kullanılmaması, temizlik ile ilgili yeterli ekipman kullanılmaması, zamanında temizlik yapılmaması ve buna benzer durumlarda

…

12.2.12.Yukarıda belirtilen aykırılık hallerinden herhangi birinin ardı ardına veya aralıklı olarak 5(beş) sefer tekrar etmesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idare tarafından tek taraflı olarak feshedilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Hazır Yemek” işi olduğu, bahse konu ihalenin 19.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirildiği, ihaleye 4 isteklinin teklif sunduğu, 04.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çıtak Plan Proje İnş. Yalıt. Mim. Müh. ve Yem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Sevim Yemek ve Gıda Hiz. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmünden, sözleşmeye aykırılık halleri ile cezaların sözleşme tasarısında düzenlenmesi gerektiği, sözleşmeye aykırılık halleri ve cezalara ilişkin olarak, sözleşme tasarısı dışında, ihale dokümanı kapsamında yer alan idari şartname ve teknik şartname ile diğer belgelerde yapılan düzenlemelerin dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

**** Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinden; cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29’uncu maddelerinde düzenlendiği, bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemelerin sadece 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirileceği, sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3’üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranının ilk sözleşme bedelinin binde 5’i olduğu ve aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanacağı, yine özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanacağı ile anılan maddede yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği, ayrıca sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemeyeceği, toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanacağı ve 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde, yüklenicinin teknik şartname ve sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, eksik getirmesi veya diğer kusurlu işlemlerinde cezalar uygulanacağının belirtildiği, itiraza konu anılan Şartname’nin 12.2.12’nci maddesinde ise anılan Şartname’de belirtilen aykırılık hallerinden herhangi birinin ardı ardına veya aralıklı olarak 5(beş) sefer tekrar etmesi durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idare tarafından tek taraflı olarak feshedileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Söz konusu Yönetmelik maddesi gereğince, cezalara ilişkin olarak Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği; cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususların Sözleşme Tasarısı’nın 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29’uncu maddelerinde düzenlendiği, bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemelerin sadece 16.1.1’inci madde kapsamında değerlendirileceği anlaşıldığından, anılan Teknik Şartname düzenlemesinin teklif hazırlanmasını engelleyici nitelikte olmadığı ve sözleşmenin yürütülmesi aşamasında uyuşmazlığa neden olmayacağı değerlendirilmiş ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde “ Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir. ...” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” açıklaması,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

_
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir._

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. ...” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım, dağıtım, analiz, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, KİK payı teklif fiyatına dahildir

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “ 46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır. ” düzenlemesi,

**** Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.07.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025 ... ” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “… 14.2.Bu sözleşme kapsamında yapılacak işler için fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin “Hazır Yemek, Paket Yemek ve Kahvaltılıkların Hazırlanması” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.5.Hazır yemek yüklenicinin görevlendireceği en az 1 (bir) Gıda Mühendisinin sorumluluğunda hazırlanacak olup Kontrol Teşkilatı ile Muayene ve Kabul Komisyonunca, üretilen “Hazır yemek”in Teknik Şartnameye uygunluğu kontrol edilip denetlendikten sonra dağıtım gerçekleştirilecektir. Muayene Kabul ve numune alma sırasında gerekli her türlü araç gereç (torba, alet, oto, tartı, aparat, donanım test ve ölçme cihazı gibi malzemeler) yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

3.7. Pişirme işi son teknolojiye uygun araç-gereçler kullanılarak, en az 5 (beş) yıl aşçılık tecrübesi olan aşçılar tarafından yapılacaktır. Mutfakta kullanılan bütün kaplar paslanmaz çelik olacaktır.

…

3.9.1.Yemek dağıtım saatleri aşağıdaki gibi olacaktır.

1. Kahvaltı 06:30 – 09:30
2. Öğle 11:30 – 14:00
3. Akşam 17:30 – 20:00
4. Gece Kahvaltısı 23:30 – 02:00 ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Hazır Yemek Özellikleri ve Dağıtım Şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.3.6.Yemeğin getirilmesi ve dağıtımı, servis açma, yemek öncesi ve sonrası temizlik ve düzenleme işlemleri yüklenici firma tarafından görevlendirilen 2 (iki) personel tarafından yapılacaktır. Yüklenici firma, yemek yiyecek olan personel sayısı 150 (yüzelli)’yi geçtiği takdirde 3 (üç) personel görevlendirecektir. Yüklenici firma tarafından görevlendirilen personelin iş güvenliği yüklenici firma tarafından sağlanacaktır. İdare, yüklenici firma tarafından idare yerleşkesinde görevlendirilen personeli iş ya da etik kurallara uyum konusunda yetersiz gördüğünde, yüklenici firmadan görevlendirilen personelin değişimini talep edebilecektir. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Personel ile İlgili Hükümler” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1.Yüklenici işe başlamadan önce çalıştırdığı veya çalıştıracağı personelle ilgili aşağıda belirtilen belgeleri idareye sunmak zorundadır.

• Nüfus Cüzdan fotokopisi

• Adli sicil kaydı belgesi

• Yüklenici firmanın personeli olduğunu gösterir kimlik kartı ya da belge

• Verem Savaş Dispanseri tarafından onaylı sağlık raporu

• Hazır yemek ve paket yemeklerin pişirilmesi ve dağıtımında görevli personel sağlık kontrolünden (boğaz kültürü, akciğer grafiği ve gaitada parazit taraması ve benzeri) geçirilerek, sağlık belgeleri işe başlama tarihinden önce idareye ibraz edilecek ve her üç ayda bir yenisi alınarak, bu şekilde sözleşme süresince devam edecektir.

• 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 126’ncı maddesi hükmü gereği; iş yeri sahipleri ve bu iş yerinin işletenleri, çalışanlarına hijyen konusunda bu iş yerlerindeki meslek ve faaliyetin gerektirdiği eğitimi vermeye veya çalışanların bu eğitimi almalarını sağlamaya, belirtilen eğitimleri almış kişileri çalıştırmaya çalışan kişiler ise bu eğitimi almaya mecburdur. Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 21’inci maddesi hükmü gereği yüklenici firma; çalışanlarını yaptığı işin gerektirdiği gıda hijyeni konularında kontrol edilmelerini sağlamak ve detaylı “Hijyen ve Sanitasyon” eğitimi vermek zorundadır.

9.2. Yüklenici firma tarafından yemek dağıtımı ve temizlik işleri için gönderilen personelin isimleri belirtilmeli ve ismi belirtilen kişi/kişilerin sık sık değiştirilmemesi, şayet değişiklik yapılması zorunlu ise en az 11 (bir) hafta önceden idareye bilgi verilmek suretiyle yapılmalıdır.

9.3. Yüklenici tarafından gerçekleştirilen işle ilgili personel değişikliğine gidilmesi ve işten çıkarma durumunda derhal idareye bilgi verilecek, yeni personel ile ilgili 9.1. de sayılan belgeler idareye teslim edilecektir. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.

İdari Şartname’de, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması hâli hariç, ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı belirtilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde yer verilen düzenlemeden işe başlama tarihinin 01.07.2025, işi bitirme tarihinin 31.12.2025 olduğu yani sözleşmenin süresinin 365 takvim gününü aşmadığı, Teknik Şartname’de ihale konusu yemeğin getirilmesi ve dağıtımı, servis açma, yemek öncesi ve sonrası temizlik ve düzenleme işlemlerinin yüklenici firma tarafından görevlendirilen 2 (iki) personel tarafından yapılacağı anlaşılmaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamalarından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu,

Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağının, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve personelin haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, yemeğin getirilmesi ve dağıtımı, servis açma, yemek öncesi ve sonrası temizlik ve düzenleme işlemlerinin yüklenici firma tarafından görevlendirilen 2 (iki) personel tarafından yapılacağı, mevcut düzenlemelerde söz konusu personelin tam zamanlı çalışması gerektiğine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı, idare tarafından şikayete verilen cevapta da “ İhale konusu işte yüklenicinin personeli yemek dağıtımında görevli olup, tam zamanlı çalışma yapmamaktadır.”** __** ifadelerine yer verildiği hususları birlikte dikkate alındığında başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “ Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hazır Yemek, Paket Yemek ve Kahvaltılıkların Hazırlanması” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.9.Yüklenici firma; İdarenin Çizelge-1 ve Çizelge-2 deki menülerden haftalık olarak seçtiği menüleri 4 (dört) öğün olarak kahvaltı, öğle, akşam ve gece kahvaltısı şeklinde hazırlamak zorundadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kahvaltılıkların Özellikleri ve Dağıtım Şekli” başlıklı 6’ncı maddesinde “ 6.1. Kahvaltı menüsü Çizelge-2 de belirtilen menülerden oluşacaktır.

6.1.1. İdare yükleniciye öncesinde bildirmek koşulu ile menülerdeki ürünleri uygun gördüğünde muadilleri ile değiştirebilecektir.

6.1.2. Paketleme ve dağıtım şekli Teknik Şartname 7.8. maddede belirtilen şekilde gerçekleştirilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kahvaltı, Gece Kahvaltısı ve Sahur” başlıklı Çizelge-2 tablosu aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklaması uyarınca, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesinin yapılması ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalenin**** birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde “yemek (22.000 adet)” ile “kahvaltı (11.000 adet)” şeklinde iki satırın açıldığı, Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemesinden yüklenici firmanın idarenin Çizelge-1 ve Çizelge-2’deki menülerinden haftalık olarak seçtiği menüleri 4 (dört) öğün olarak kahvaltı, öğle, akşam ve gece kahvaltısı şeklinde hazırlamak zorunda olduğu, kahvaltı menüsünün Çizelge-2’de belirtilen menülerden oluşacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, şikâyete konu kahvaltı örnek menüsünün bir haftalık olarak Teknik Şartname’nin Çizelge-2 tablosunda yer verildiği, bir başka deyişle kahvaltıya ilişkin asgari iki haftalık örnek menüsünün ihale dokümanında yer almadığı görülmekle birlikte aktarılan Tebliğ açıklamasında ifade edildiği üzere, örnek yemek menülerinin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılacağı, kahvaltı örnek menüsüne ilişkin eksikliğin aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında idarece giderilebilecek nitelikte olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesinde “ Kontrol teşkilatı, yüklenici tarafından yapılmış olan işin eksik, hatalı ve kusurlu olduğunu veya malzemenin şartnamesine uygun olmadığını gösteren belirtiler ve kanıtlara ulaştığı takdirde, gerek işin yapımı sırasında ve gerekse kabule kadar olan sürede bu gibi eksiklik, hata ve kusurların incelenmesi ve tespiti için yüklenicinin yapması gerekenleri kendisine tebliğ eder.

Bu incelemeler yüklenici veya vekili ile birlikte yapılır. Yüklenici veya vekili bu konuda yapılacak çağrıya uymazsa incelemeler kontrol teşkilatı tarafından tek taraflı olarak yapılıp durum bir tutanakla tespit edilir.

Bu gibi inceleme ve araştırmaların giderleri, işlerin hatalı ve kusurlu olduğunun anlaşılması halinde yükleniciye ait olur.

Sorumluluğunun yükleniciye ait olduğu anlaşılan hatalı, kusurlu ve malzemesi kötü işlerin bedelleri, geçici hakedişlere girmiş olsa bile, işin gerçekleştirilme şekil ve durumuna göre yüklenicinin daha sonraki hakedişlerinden veya kesin hakedişinden veya teminatından kesilir.

Belli dönemler halinde (günlük, haftalık, vs) tekrarlanmak suretiyle ifa edilen sürekli nitelikteki işlerde kontrol teşkilatı, yapılan işle ilgili olarak Genel Şartnamenin 34’üncü maddesindeki esaslara göre bu dönemler itibariyle kayıt tutar. Hakediş ödemelerinde bu kayıtlar da dikkate alınır ve sözleşme ve eklerine aykırı olarak gerçekleştirildiği tutanağa yazılan işler için sözleşmesinde belirtilen kesinti ve cezalar uygulanır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesinde “ İşyerinde, işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtlar, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulur. Yüklenici bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorundadır. Bunlardan imzalı birer kopya yükleniciye verilir.

Yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olur. Bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere, on (10) gün süre verilir. Bu süre içinde karşı görüşlerini yazı ile bildirmezse belgelerin ve defterlerin içinde kayıtlı hususları kabul ve imza etmiş sayılır ve bu durumu tespit eden bir tutanak düzenlenerek kayıtlara eklenir. …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. Sözleşme konusu işin sözleşme eklerindeki hükümlere göre yapılıp yapılmadığını kontrol etmek üzere kurulan kontrol teşkilatı, işin yapılmasını işin yapılma süresince her zaman kontrol eder. Kontrollerde tespit edilen uygunsuzluklar kontrol teşkilatı ve yüklenici veya vekili ile beraber tutanağa bağlanır. Yüklenicinin bundan kaçınması halinde bu husus tutanağa kaydedilir ve 16.maddede belirtilen ceza uygulanır. Her ay sonunda işin teknik şartnameye uygun olarak yapıldığı Kontrol Teşkilatı tarafından Hizmet İşleri Kabul Teklif Belgesi ve Muayene Kabul Komisyonu tarafından Hizmet İşleri Kabul Tutanağı düzenlenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde; sözleşme konusu işin sözleşme eklerindeki hükümlere göre yapılıp yapılmadığını kontrol etmek üzere kurulan kontrol teşkilatının işin yapılmasını işin yapılma süresince her zaman kontrol edeceği, kontrollerde tespit edilen uygunsuzlukların kontrol teşkilatı ve yüklenici veya vekili ile beraber tutanağa bağlanacağı, yüklenicinin bundan kaçınması halinde bu hususun tutanağa kaydedileceği ve 16’ncı maddede belirtilen cezanın uygulanacağı belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde, iş yerinde işin sözleşme ve eklerine ve iş programına uygun olarak yapılmasını temin ve bunun kontrolü için idarenin sözleşmesinde belirlediği kayıtların, yüklenici ile birlikte kontrol teşkilatı tarafından tutulacağı, yüklenicinin bu kayıtları ve ilgili belgeleri imzalamak zorunda olduğu, yüklenici, bu belgeler ve defterleri imzalamış olmakla içindekileri ve yapılan hesapların doğruluğunu kabul etmiş olduğu, bu belgeleri imzalamaz veya ihtirazı kayıtla imzalarsa karşı görüşlerini yazılı olarak bildirmesi için, kayıt ve belgelerin kendisine gösterildiği tarihten başlamak üzere on (10) gün süre verileceği anlaşılmaktadır.

Kontrol teşkilatı tarafından tutulan tutanağın fiili bir durumu tespit ettiği ve yüklenici imza atsa da atmasa da bu tespitin yapılacağı, yapılan tespite ilişkin yüklenicinin itiraz hakkı bulunduğu, yapılan tespitin Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesi hükümlerini kapsıyor olması durumunda ise ceza uygulanacağı belirlenmiştir. Başvuru dilekçesinde iddia edildiği gibi, Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde ayrı bir ceza düzenlemesine yer verilmediği, ceza durumlarının tespit edilmesi durumunda Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesine atıf yapılarak ceza uygulamasının bu çerçevede yapılması gerektiğinin ifade edildiği görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, Sözleşme Tasarısı’nın 19’uncu maddesinde yapılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hatalı, kusurlu ve eksik işler” başlıklı 32’nci maddesi ile “İlgili kayıtlar” başlıklı 34’üncü maddesine uygun şekilde düzenlendiği belirlendiğinden söz konusu iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “ 16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.

16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Binde 5'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.

16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 30 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Özel Aykırılık Halleri

__| __Aykırılık Hali| _İlk Sözleşme
Bedeli
Üzerinden
Kesilecek
Ceza
Oranı _| Aykırılık
Sayısı _

_
---|---|---|---
…| …| Binde
5| 5
4| Teknik şartnamenin 3.9.1. maddede belirtilen yemek dağıtım saatlerine uyulmadığında ya da yemek başlama saatini 20 dakika geçtiği halde yemek dağıtılmaya başlanmadığı hallerde.| Binde
5| 5
5| İdare tarafından hazırlanacak olan haftalık yemek menüsünün zamanında, eksik veya Teknik şartnamedeki Çizelge-1, Çizelge-2 ve Çizelge -3'te belirtilen menülere uygun hazırlanmaması, idare tarafından menülerin değiştirildiği yüklenici firmaya bildirildiği halde aynı yemeğin hazırlanması.| Binde
5| 5
…| ...| Binde
5| 5
8| Mutfakta, yemekhanede, malzemelerde, gıda maddelerinde her türlü temizlik ve hijyenik kurallara uyulmaması, çalışan personelin kılık kıyafetinde Teknik Şartnamede belirtilen esaslara uyulmaması ve temizlik esaslarının yerine getirilmemesinin tespit edilmesi halinde.| Binde
5| 5
…| …| Binde
5| 5
12| Her türlü temizliğe uyulmaması, Türk Standartlarına uygun temizlik malzemesi kullanılmaması, insan sağlığına zararlı veya kalitesiz temizlik malzemesi kullanılması, yeterli miktarda temizlik malzemesi kullanılmaması, temizlik ile ilgili yeterli ekipman kullanılmaması, zamanında temizlik yapılmaması ve buna benzer durumlar.| Binde
5| 5

16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

Ağır Aykırılık Halleri

__

16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan ağır aykırılık hali nedeniyle ayrıca ilk sözleşme bedelinin %2?si oranında ceza uygulanacaktır. Ağır aykırılık hallerine ilişkin bu madde dışında ceza oranı belirlenmiş olması halinde söz konusu düzenleme dikkate alınmayacak ve ilk sözleşme bedelinin %2'si oranı dışında ceza uygulanmayacaktır.

16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin %30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.

16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır. …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Genel Yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1.Yüklenici firma, Muayene ve Kabul Komisyonunda görevli üyelerden en az 1 (bir) bir kişi ile birlikte alınacak günlük yemek numunelerinin 72 saat bozulmadan (İdareye yüklenici tarafından sözleşme süresince tahsis edilen bu işe uygun bir buzdolabında) muhafaza edilmesini sağlayacaktır. Gıda zehirlenmesi veya personelden şikâyet gelmesi vb. durumlarla karşılaşılması halinde ise numuneler İdare ve Yüklenici firmanın görevlendireceği temsilci nezaretinde tutanakla numune dolabından alınarak tüm masraflar ve tahlil ücreti yükleniciye ait olmak suretiyle, idarenin belirlediği laboratuvarlarda tahlil yaptırılacaktır. …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Numune alma” başlıklı 11’inci maddesinde “ 11.1.Pişirilen yemeklerden numune alma işlemleri, yüklenici firma sorumlusu eşliğinde kontrol teşkilatı tarafından yapılacaktır.

11.2. Kontrol teşkilatı yüklenici firma sorumlusu eşliğinde pişirilen yemek çeşitlerinin her birinden en az 2 (iki)şer porsiyon numune alacak, numuneler mühürlenecek, mühürlenen bu numunelerin birer porsiyonu idarece, birer porsiyonu da yüklenici firma tarafından bozulmayacak şekilde buzdolabında en az 72 (yetmiş iki) saat süreyle saklanacaktır.

_11.2.1._Herhangi bir zehirlenme şüphesi ya da idarenin isteği durumunda bu numuneler daha uzun süreyle saklanacaktır.

11.2.2. Zehirlenme ya da idarenin istediği zamanlarda en seri şekilde idarenin sakladığı mühürlü numuneler, idarenin uygun gördüğü laboratuvarlara gönderilerek analiz ettirilecektir.

11.2.3. Gerek görülmesi veya çelişkiye düşülmesi halinde yüklenici firma tarafından saklanan mühürlü diğer numuneler yine idare tarafından ve idarenin uygun gördüğü yerlerde analiz ettirilecektir.

11.2.4. Numune kapları, mühürleme, numunelerin saklanması, analiz ettirilmesi ve bunlara ait diğer bütün giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Tek kullanımlık en az 250 ml (ikiyüzellimililitre)’lik plastik numune kabı veya kilitli numune poşeti olacak, üzerinde gerekli bilgileri yazmak için etiket kısmı olacaktır. Kullanılan numune kaplan asla tekrar kullanılmayacaktır. Yüklenici firma numunelerin saklanması amacıyla tüm numuneleri muhafaza edecek, -4C/+4C (eksidörtsantigratderecetireartıdörtsantigratderece) aralığında soğutan 1 (bir) adet numune dolabını iş başında idare yemekhanesinde kullanıma hazır bulunduracaktır. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin (a) iddiası çerçevesinde yapılan incelemede;

- Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde herhangi bir gıda zehirlenmesi durumunda sözleşmenin 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın idare tarafından tek taraflı olarak feshedileceği, ihale konusu iş hazır yemek hizmetine dayalı olduğu için söz konusu düzenlemede belirtilen gıda zehirlenmesinin yemekten kaynaklanması gerektiğinin anlaşıldığı; yine Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde yüklenicinin genel yükümlülüğünün düzenlendiği, yüklenici firmanın muayene ve kabul komisyonunda görevli üyelerden en az 1 (bir) kişi ile birlikte alınacak günlük yemek numunelerinin 72 saat bozulmadan (idareye yüklenici tarafından sözleşme süresince tahsis edilen bu işe uygun bir buzdolabında) muhafaza edilmesini sağlayacağı, gıda zehirlenmesi veya personelden şikâyet gelmesi vb. durumlarla karşılaşılması halinde ise numunelerin idare ve yüklenici firmanın görevlendireceği temsilci nezaretinde tutanakla numune dolabından alınarak tüm masraflar ve tahlil ücreti yükleniciye ait olmak suretiyle, idarenin belirlediği laboratuvarlarda tahlil yaptırılacağı, ayrıca gerek görülmesi veya çelişkiye düşülmesi halinde yüklenici firma tarafından saklanan mühürlü diğer numunelerin yine idare tarafından ve idarenin uygun gördüğü yerlerde analiz ettirileceği düzenlemesine yer verildiği, başvuru sahibi tarafından gıda zehirlenmesinin nasıl tespit edileceğine ilişkin esasların belirlenmemiş olması nedeniyle bu maddedeki düzenlemenin belirsiz olduğu iddia edilmekteyse de idarece laboratuvar analizine göre karar verileceği açık şekilde belirtildiğinden başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

**** Başvuru sahibinin (b) ve (c) iddiaları çerçevesinde yapılan incelemede;

- İdarelerin Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesi altında yer alan tabloyu hazırlarken aynı hususta mükerrer ceza uygulaması durumunu ortaya çıkaran düzenlemeye yer vermemesi, aynı zamanda işin yürütülmesi aşamasında Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesi altındaki tabloda belirtilen aykırılıkların oluşması halinde aynı durum için mükerrer ceza uygulaması yapmaması gerekmektedir.

- Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde yer alan tablonun 4’üncü satırında “ Teknik şartnamenin 3.9.1. maddede belirtilen yemek dağıtım saatlerine uyulmadığında ya da yemek başlama saatini 20 dakika geçtiği halde yemek dağıtılmaya başlanmadığı hallerde ” şeklinde ifade edilen cezanın yemek dağıtım saatine uyulmaması ile alakalı olduğu, anılan tablonun 5’inci satırında “İdare tarafından hazırlanacak olan haftalık yemek menüsünün zamanında, eksik veya Teknik şartnamedeki Çizelge-1, Çizelge-2 ve Çizelge -3'te belirtilen menülere uygun hazırlanmaması, idare tarafından menülerin değiştirildiği yüklenici firmaya bildirildiği halde aynı yemeğin hazırlanması.” şeklinde ifade edilen cezanın ise yemek menülerinin zamanında, tam ve Teknik Şartname’ye uygun biçimde hazırlanmamasına yönelik olduğu,

- Yine özel aykırılık halleri tablosunun 8’inci satırında “ Mutfakta, yemekhanede, malzemelerde, gıda maddelerinde her türlü temizlik ve hijyenik kurallara uyulmaması, çalışan personelin kılık kıyafetinde Teknik Şartnamede belirtilen esaslara uyulmaması ve temizlik esaslarının yerine getirilmemesinin tespit edilmesi halinde. ” şeklinde ifade edilen cezanın mutfak temizliği, yemekhanede kullanılacak gıda maddelerinin temizliği ve çalışan personelin kılık kıyafetinin temizliği ile ilgili olduğu, anılan tablonun 12’inci satırında “ Her türlü temizliğe uyulmaması, Türk Standartlarına uygun temizlik malzemesi kullanılmaması, insan sağlığına zararlı veya kalitesiz temizlik malzemesi kullanılması, yeterli miktarda temizlik malzemesi kullanılmaması, temizlik ile ilgili yeterli ekipman kullanılmaması, zamanında temizlik yapılmaması ve buna benzer durumlar. ” şeklinde ifade edilen cezanın ise genel itibarıyla mutfağın ve mekanların temizliği ile alakalı olduğu belirlenmiştir.

**** - Yukarıda açıklanan nedenlerle, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tablonun ilgili satırlarında yapılan düzenlemelerin uygulama aşamasında aynı durumda mükerrer ceza uygulamasına yol açmayacağı belirlendiğinden, söz konusu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

(İptal hüküm: Danıştay 13. Dairesinin 06/06/2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2898 sayılı kararına istinaden 16/08/2023 tarihli ve 2023/DK.D-208 sayılı Kamu İhale Kurulu kararıyla)

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

2-Toplam Bedel Üzerinden Götürü Bedel Sözleşmelerde;

Yüklenicinin yapacağı iş götürü olarak bölümler halinde teslim alınacaksa hakediş raporları, ilgili bölümlerin tamamlanmasından sonra sözleşmesinde yazılı esaslara göre düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri yukarıdaki (1) numaralı bentte yazılı hükümlere göre yapılır.

b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi

Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır.

İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1 numaralı fıkrasında “ 12.1. Sözleşme bedeli (Değişik ibare: RG-3/7/2009-27277) (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil 20.1)..........................................................’de ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:……………………..” açıklaması yer almakta olup, anılan maddeye ilişkin 22 nolu dipnotta “ Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklaması,

Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “ 12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Kayseri Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğü ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Ödemeler aylık olarak yapılacaktır. Ancak ödemeler Emniyet Genel Müdürlüğünün ödenek gönderme durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Yüklenici firma, idarenin ödenek yetersizliğinden dolayı ödeme yapamaması durumunda herhangi bir vade farkı, faiz, komisyon vb. ücret talep etmeyecektir

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 12.1’inci maddesine ilişkin olan 22 no’lu dipnotta “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklamasının yer aldığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelerde hakediş ödemelerinin sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenleneceğinin açıklandığı, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde ödemelerin aylık olarak yapılacağı ve ödemelerin Emniyet Genel Müdürlüğünün ödenek gönderme durumuna göre değişkenlik gösterebileceği, yüklenici firmanın idarenin ödenek yetersizliğinden dolayı ödeme yapamaması durumunda herhangi bir vade farkı, faiz, komisyon vb. ücretini talep etmeyeceğinin düzenlendiği, ayrıca söz konusu Tasarı’nın 12.1.1’inci maddesinde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağı hususlarının düzenlendiği görülmüştür.

Sözleşme Tasarısı’nda yüklenici tarafından faiz talep edilemeyeceği hususundaki düzenlemenin hüküm ifade etmeyeceği, faiz alacağına ilişkin ihale mevzuatında özel bir düzenleme bulunmadığından, bu hususa ilişkin genel hukuk kurallarına göre işlem tesis edileceğinden idarece hakediş raporu imzalandıktan sonra hakedişin 60 gün içinde ödenmemesi durumunda yükleniciye ödenmeyen hakedişin son ödeme tarihinden ödenene kadar geçen sürede faiz talep edilmeyeceğine yönelik düzenlemenin esasa etkili olmadığı anlaşıldığından başvuruya konu iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****