KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/030

Gündem No : 52

Karar Tarihi : 30.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1630

BAŞVURU SAHİBİ:

Ares Peyzaj Temizlik İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/739894 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 14.07.2025 tarih ve 187802 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1368 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. Teknik Şartname’nin “Arıza ve Bakım Yönetimi” başlıklı maddesinde “b) Cihazların kesintisiz işlerliğinin sağlanması için periyodik replasmanı gereken parçalar ile herhangi bir arıza halinde (kullanım veya periyodik bakım sırasında veya herhangi bir başka nedenle operatörün sebep olduğu hataların yol açacağı arızalar dahil) onarım ve gerekli orijinal yedek parça temini dahil her türlü teknik destek hizmetini ücretsiz olarak verecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, yüklenicinin personel istihdam etmeyeceği diğer sağlık kuruluşlarında ise Teknik Şartname’nin “32. Eğitim” başlıklı maddesine göre cihaz kullanacak tüm personellere yüklenici tarafından eğitim verileceği, eğitim tamamlandıktan sonra eğitim alan personellere eğitim sertifikası verileceği, buna göre yüklenicinin istihdam ettiği cihaz başı personel ile birlikte idare tarafından istihdam edilen cihaz başı personelin de sebep olduğu hatalardan kaynaklanan arıza maliyetinin yüklenici tarafından karşılanacağı, bu durumun önceden öngörülemeyen ve teklif verenler açısından maliyet unsuru olarak hesaplanamayacak nitelikte olduğu, bu hususta idareye yaptıkları şikayet başvurusu idare tarafından “….Ayrıca cihaz başı çalışacak olan personel zaten ilgili yüklenicinin kendi personeli olacaktır.” gerekçesiyle reddedildiği, ancak, bölgelere ait personel dağılımı tablolarına bakıldığında cihaz başında çalışacak olan personelin tamamının yüklenici tarafından istihdam edilmediğinin açıkça görüleceği, İSLAB-1 ve İSLAB-5 bölgelerinde 8’er, İSLAB-2 ve İSLAB-4 bölgelerinde 13’er, İSLAB-3 bölgesinde 9 (dokuz) sağlık kuruluşu bulunduğu, tüm bu sağlık kuruluşlarına hematoloji, biyokimya-mikrobiyoloji, koagülasyon ve idrar testleri kapsamında çok sayıda cihaz kurulumu yapılacağı, maliyetleri oldukça yüksek olan bu cihazların başında cihaz başı personel çalışacağı, bu cihaz başı personelin bazılarının yüklenici tarafından istihdam edileceği, bazılarının ise hastane personeli olacağı, firmanın cihazları kullanacak elemanlara eğitim vereceği, ayrıca firmanın cihazların kesintisiz işlerliğinin sağlanması için periyodik replasmanı gereken parçalar ile herhangi bir arıza halinde onarım ve gerekli orijinal yedek parça temini dâhil her türlü teknik destek hizmetini ücretsiz olarak vereceğinin düzenlendiği, yüklenici tarafından operatörün sebep olduğu hataların yol açacağı arızalar dahil ücretsiz teknik destek sunulmasını öngören düzenlemenin, yüklenicinin dışında ve herhangi bir müdahili olmadığı, idare/sağlık kuruluşu tarafından istihdam edilen cihaz başı personelin sebep olduğu hatalardan kaynaklanan arızalara ilişkin maliyetin de yükleniciye yüklenmesi sonucunu doğuracağı, sağlık kuruluşu tarafından istihdamı sağlanacak personel sayısı net olmamakla birlikte oldukça fazla olacağı da göz önünde bulundurulduğunda, teklif verenler için ek bir külfet oluşturabileceği, bu külfetin de önceden öngörülemeyen ve teklif verenler açısından maliyet unsuru olarak hesaplanamayacak nitelikte olduğu, bu hâliyle Şartname'nin ilgili hükmünün istekli olabilecekler açısından tereddüt yaratabileceği, bu durumda, aynı Teknik Şartname maddesi için alınan 2023/MK-236 numaralı Kamu İhale Kurulu kararı bilgilerimize sunularak, öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı bu düzenleme nedeniyle ihalenin iptalinin gerektiği,

2. İdarece İdari Şartname’nin 7.1.ı maddesinde yer alan belgeler ile 7.5.4’üncü maddesinde sayılan belgelerin Ortak Girişimlerde tüm ortaklar tarafından sunulmasının istenildiği, ancak kamu ihale mevzuatı hükümleri uyarınca İdari Şartnamenin 7.1.ı maddesinde ve 7.5.4’üncü maddesinde sayılan belgelerin ortak girişimin bir türü olan iş ortaklığı olarak teklif verilmesi durumunda, ortaklardan herhangi birisi tarafından sunulmasının yeterli olduğu, çünkü iş ortaklığında ortaklar işin tamamının yapımından müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, bu belgelere tek bir ortağın sahip olmasının ihale konusu işin yapılabilmesi için yeterli olduğu, yapılan düzenleme ile tüm ortaklardan bu belgelerin sunulmasının istenmesinin, kendileri gibi bu belgelerin bazılarına sahip olmayan firmaların iş ortaklığının ortağı olarak ihaleye katılabilmesini engellediği ve ihaleye katılımını daralttığı iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “ İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir… ” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin on birinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli olabilecekler tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi Ares Peyzaj Temizlik İnşaat Bilgisayar Otomasyon Gıda Tekstil Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından 27.06.2025 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, 30.06.2025 tarihinde ihale dokümanına yönelik olarak idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 14.05.2014 tarihli, 8569 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 89’uncu sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Söz konusu sayfa incelendiğinde şirketin kuruluşunun tesciline ilişkin olduğu, şirket sözleşmesinin amaç ve konu başlıklı 3’üncü maddesinde şirketin amaç ve konuları arasında “10-Şirket özel yada resmi hastanelerin ihtiyacı olan doktor, hemşire, hastabakıcı, ve diğer destek hizmetleri için gerekli olan işgücünü istihdam edebilir, bu konu ile ilgili ihalelere girebilir, ihale konusu işleri yapabilir, yaptırabilir.” işinin belirtildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” olduğu, ihale konusu işin kapsamının Teknik Şartname’nin “Giriş ve Amaç” maddesinde tanımlandığı şekliyle “İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri laboratuvarlarında 1./2./3. Basamak Sağlık tesislerine başvuran hastalara verilen hizmetin devamının sağlanması amacıyla preanalitik ve analitik süreç ekipman, taşıma, personel ve malzemeleriyle birlikte sonuç karşılığı laboratuvar hizmet alımı amaçlanmıştır.” olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibinin faaliyet konusu ile ihale konusu işin kapsamı arasındaki ilişki incelendiğinde; başvuru sahibinin faaliyet konusunda odaklandığı noktanın işgücü istihdamı olduğu (doktor, hemşire, hastabakıcı ve diğer destek hizmetleri için gerekli), işgücü istihdamı ile ilgili ihalelere girebileceği ve ihale konusu işleri yapabileceği ya da yaptırabileceği, ancak; ihale konusu işin ise cihaz başı personeli barındıran ancak toplamda preanalitik ve analitik süreç ekipmanı ve malzemesi ile gerçekleştirilen bir laboratuvar hizmet alımı olduğu görülmektedir.

Bu anlamda başvuru sahibinin faaliyet konusunun sadece, ihale konusu işin içinde yer alan personeli içerebileceği, ancak ihale konusu iş olan laboratuvar hizmetini kapsamadığı değerlendirmesiyle başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****