KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/030

Gündem No : 51

Karar Tarihi : 30.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1629

BAŞVURU SAHİBİ:

Medikoset Laboratuvar Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/739894 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 04.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Medikoset Laboratuvar Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.nin 23.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2025 tarih ve 187235 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1316 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şartname’de belirtilen alım miktarlarının, reel tüketimler ve mevcut devam eden ihaledeki alım miktarlarına aykırılık teşkil ettiği, ilgili aykırılıkların örnekleme için tablolar halinde sunulduğu, tablolardan da anlaşılacağı üzere doküman da belirtilen alım miktarları ile reel tüketimler arasında yüksek oranda fark bulunduğu, bu farkın hem kendilerinin efektif fiyat oluşturmamasına sebebiyet verdiği, hem de ihtiyaç dışı alım miktarı düzenlenmesi suretiyle mevzuata aykırılık oluşturduğu, bu durumun ihaledeki tüm kısımlarda mevcut olduğu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi gereğince, alım miktarlarının gerçekleşmemesi durumunda yükleniciye ödenecek tutarın kamu zararına konu olacağı ve kamu kaynağının elde edilmesi, yönetilmesi, kullanılması, harcanması ve korunmasından sorumlu kamu görevlilerinin neden oldukları kamu zararlarının tahsiline ilişkin usul ve esaslar kapsamında işlem tesis edileceği, dokümanda belirlenen miktarların tüketilemeyeceğinin aşikar olduğu, mevzuata uyarlılık ve kamu zararına sebebiyet vermemek için alım miktarlarının revize edilmesi gerektiği yönünde idareye şikayet başvurusunda bulundukları, idarece sağlık hizmetinin sunumu, kapsam gereksinimleri ve hizmet sunumundaki artış göz önüne alınarak itirazların reddedildiği, ancak idare tarafından belirlenen alım miktarlarının açıkça ihtiyacın çok üstünde olduğu, HBYS verilerine ulaştıkları İslab5 bölgesi için düzenlenen alım miktarının, gerçek HBYS verileri ile kanıtlanmış gerçekleşen tüketimin %39 üstünde olduğu, bu ihalede fiyat teklifinin; sabit giderler+kit ihtiyaçlarının maliyeti ile oluştuğu, dolayısıyla fatura edilecek miktarın, çalışan kit miktarlarının işlem puanı ile çarpımı olduğu, cihaz kirası/amortismanı, servis gideri, işletme maliyetleri gibi tutarların sabit olduğundan alım miktarının gerçekleşmemesi durumunda yüklenicinin ciddi oranda zarar edeceği, ki gerçekleşmeyeceğinin de aşikar olduğu, bu durumunun mevcutta tüketime erişemeyen bir yüklenici tarafından tespit edilmesinin olanaksız olduğu, gerçek tüketime erişen firmaların ise, eşit rekabet şansını kaybettiği, idarenin bilinçli olarak, daha düşük birim fiyat elde etmek maksadıyla, gerçek ihtiyaçların çok üstünde alım miktarları belirtmek suretiyle alımı düzenlediği, belirtilen alım miktarının tüketilemeyeceğine emin oldukları için firmalarının rekabetçi fiyat teklifini oluşturmasının olanaksız kılındığı, ayrıca alımda belirtilen miktarların teknik şartnamede belirtilen ekipmanlar ile ve mevcut kurumların fiziki yapısı ve mevcut teşkilat ile gerçekleştirilebilmesinin de mümkün olmadığı, bu durumun tespitinin hızlıca yapabilecek inceleme ve HBYS verileri ile ortaya çıkarılabilecek iken idarece hiçbir inceleme yapmadan standart olarak itirazlarının reddedildiği,

2. Teknik Şartname’nin 36 ve 37’nci maddesinde İstanbul bölgesi içinde laboratuvar hizmeti verilecek sağlık kuruluşlarından alınacak numuneler için taşıma hizmeti ve taşınacak numunelerin takibi için gerekli olan takip sisteminin ayrıntılarına yer verildiği, ancak söz konusu hizmetin laboratuvar hizmet alımı olarak yürütülecek olan ihalenin bünyesinden çıkartılması gerektiği, numune taşıma hizmeti ile laboratuvar hizmeti işlerinin benzer nitelikte işler olmadığı, ülkemizin trafik yoğunluğu en fazla olan ili İstanbul da motorlu araçlar ile sağlanacak numune taşıma hizmetinin özel uzmanlık ve işe özel mesleki yeterlilik gerektiren bir hizmet olduğu, nitekim Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde taşıma ve kurye hizmetleri ile ilgili M1, M2, P1, P2, L1, L2 gibi mesleki yeterlilik belgeleri zorunlu hale getirildiği, bu belgelere sahip hiçbir laboratuvar hizmeti sunan firmanın bulunmadığı, numune taşıma hizmetinin hem nitelik hem de yeterlilik yönünden laboratuvar hizmet alımı işlerinden farklı olduğu, bir arada ihale edilmemesi gerektiği ve sözleşmenin uygulanması aşamasında karayolları yönetmenliği gereğince yeterlilik yönünden hukuki sorunlara sebebiyet vereceği, ayrıca bu kapasitede büyük bir laboratuvar hizmet alımı ihalesine iştirak edecek hiçbir firmanın talep edilen taşıma ihalesinde tecrübesi ve iş deneyiminin bulunmadığı, bu hizmetin laboratuvar hizmeti verecek firmalardan talep edilmesinin firmalar için öngörülemez bir maliyet oluşturacağı, ayrıca laboratuvar hizmetinden bağımsız tedarik edilebilecek bu hizmetin, sadece laboratuvar hizmeti alanında uzmanlığı bulunan firmalardan talep edilmesi ile aksaklıkların kaçınılmaz olacağı, ayrıca ihale dokümanında talep edilen taşıma hizmeti için araç tipi, sayısı, günlük/aylık km bilgisi, güzergahlar, kaç adet personel istihdam ettirileceği, istihdam ettirilecek personelin çalışma saatleri ve personelin özlük haklarına yer verilmediği, belirlenen kurye saatlerine göre çalıştırılacak kurye sıfatındaki personeller haftalık çalışma saatinin tamamını idarede ya da idareye hizmet vermek için geçireceği, bu kapsamda personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesi gereği işçilik maliyeti için birim fiyat cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğu, teklif cetveli incelendiğinde çalıştırılması talep edilen kuryelere birim fiyat teklif cetvelinde yer verilmediği, ancak maliyet oluşturmak için bu bilgilerin şartnamede yer almasının elzem olduğu, firmalarının bu verileri öngörmesinin mümkün olmadığı, bu durumun fiyatlandırmalarında öngörülemez maliyetler oluşturduğu (2025/151149 ihale kayıt numaralı Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan benzer alımda teklif cetvelinde açıkça kurye sayısı ve ücretlerinin belirtildiği),

Diğer yandan talep edilen Dijital Numune Takip Sisteminin Türkiye’de yaygın kullanımı bulunan denenmiş ve aktif işler bir sistem olmadığı, Türkiye’nin metropol şehri olan İstanbul’da daha önce denenmemiş ve işlerliği kanıtlanmamış olan bu sistemin kullanılması ile hizmetin yürütülebilmesi sırasında oluşacak hataların geri dönülemez sonuçlar doğurmasının muhtemel olduğu, yaygın kullanımı bulunmayan bu sistemin çok az firma tarafından temin edildiğinden oldukça pahalı sistemler olduğu, her bir test için idarece oldukça yüksek maliyetler oluşturarak kamu zararı oluşturacağının aşikar olduğu, ayrıca dijital numune takip sistemi de taşıma hizmeti gibi nitelik yönünden laboratuvar hizmet alımı işleri ile benzer nitelikte bir iş olmadığı, dijital numune takip sistemi başlığı altında belirtilen teknik özelliklerin maliyet hesaplanmasını olanaksız kıldığı, ilgili sistem hiçbir kamu kurumunda kullanılan bir sistem olmadığı, maliyet bileşenlerinin belirsiz özellikler taşıdığı, örneğin ASMler’e bilgisayar sistemi sağlanacak mı, sunucunun kim tarafından sağlanacağı, eğer kurum karşılayacaksa verilerin güvenliği ve sunucu için gerekli ekipmanların bakımının kime ait olacağı, ASMler’de internet aile hekimi tarafından mı yoksa firma tarafından mı sağlanacağı, bu soruların net cevabının bulunmadığı, çünkü belirtilen sorulardan herhangi birinin yüklenici firmaya ait olmasının hukuki ve cezai işlemler için zemin oluşturacağı, dolayısıyla ilgili hizmetin laboratuvar hizmet alımı yüklenicisi firmaların sağlaması ve uygulaması mümkün olmadığı, ayrıca tarif edilen programın ihalenin ilanda kalması süresince AR-GE’si tamamlanıp üretilebilecek bir program olmadığı, fiyat teklif talebinde bulundukları yazılım firmalarının birbiri ile çelişen ve her biri arasında ciddi oranda fiyat farklılıkları bulunan fiyatlar ile karşılaştıkları, fiyat teklifi sunan firmaların maliyet bileşenlerinin belli olmadığı, dokümanda belirtilen sisteme uyan veya tarife uygun olan üretilmiş, hazır hiçbir sistem, marka bulunmadığı, dolayısıyla dijital numune takip sistemi niteliğinin, laboratuvar hizmet alımı niteliğinden farklı, etki alanımızın dışında üretilecek bir program olduğu, hazırda hiçbir firmada bulunmadığı, bu durumun hem teklif fiyatı oluşturmayı olanaksız kıldığı hem de sözleşmenin yürütülmesi aşamasında cezai, hukuki sorunlara sebebiyet vereceği,

3. Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde testlerin çalışma yerine göre Devlet Hastanesi ve Dal Hastanesi Laboratuvarı, Eğitim ve Araştırma Hastanesi Laboratuvarı ve Bölge Laboratuvarı olarak sınıflandırmasının TABLO 2'de belirtildiğinin düzenlendiği, Tablo 2'nin 32 ve 112'inci sırasında Homosistein testinin yer aldığı, Teknik Şartname’de Kısım 1-5’e ilişkin hükümlerin yer aldığı maddelerde Tablo 2'de bölge laboratuvarında çalışılacak test listesinde belirtilen testlerden ilk 92 sırasındakilerin online otomasyona bağlanan cihazlarda tek tüple çalışacağının düzenlendiği, bu nedenle Homosistein test ismi mükerrer yazıldığı için, listenin kontrolü ve otomasyona bağlı sistemlerde çalışılacak 32 numaralı testin kontrol edilip gerekiyorsa düzeltilmesini gerektiği yönünde idareye yaptıkları şikayet başvurusunun idarece gerekçe belirtmeksizin reddedildiği, ancak ihalede yer alan testlerin hangi sistem ve yöntem ile çalışılacağına dair teknik şartname dokümanında gerekli ibarelere yer verilmediği, aynı testin birden fazla yöntem ve farklı özelliklerdeki cihazlar ile çalışılabildiği, ancak dokümanda mükerrer testler bulunduğu, bu durumun ihalenin objektifliğine ve şeffaflığına aykırı olduğu ve karmaşaya ve yanlış maliyetlendirmeye sebebiyet verdiği,

4. Tablo 3.İslab bölgeleri testlerinin muhtemel dağılımı tablosunda L107360 LOINC Kodlu Troponin testinin, İSLAB-2 ve İSLAB-4 Bölgelerinde daha az bir puanda yazıldığı, Troponin testinin önemi ve İSLAB-2 ve İSLAB-4 bölgelerinin bağlı hastaneleri de düşünüldüğünde toplam puanları yazılırken sehven hata yapıldığının düşünüldüğü, idarenin şikayetlerine yönelik bir incelemede bulunmadığı ve genel ibareler öne sürerek taleplerini reddettiği, ihale dokümanında test dağılımlarına yer verildiği, firmaların ihale dokümanının doğrultusunda test dağılımlarını dikkate alarak maliyet hesaplarını yaptığı, firmalarının şikayet başvurusu ile gerçeğe en yakın maliyet hesabını yapmayı ve dolayısıyla da ihaleye en avantajlı teklifi vermeyi hedefledikleri, firmalarının talebinin incelime yapılmaksızın reddedilmesinin yanlış maliyetlendirmelere sebebiyet vererek eşit rekabet ortamını ve ihalenin şeffaflığını zedeleyeceği, şöyle ki test dağılımında yer alan bu verilerin hesaplamalarda ciddi öneme sahip olduğu, öyle ki mevcut ihalede hizmet veren yüklenici firmaların bu bilgilerin tamamına haiz olduğu, tüm maliyetlendirmelerini bu veriler ışığında en doğru şekilde gerçekleştirebileceği, fakat yüklenici olmayan firmaların tüm öngörülerini ihale verilerine göre yaptığı, Troponin I testinin bazı bölgelerde çok daha düşük puanda alıma çıkılması ve bu durumun düzeltilmemesinin içerdeki firmayı avantajlı kılacağı, yeni teklif verecek firmaları dezavantajlı duruma getireceği, bu durumun eşit şartlarda teklif oluşturmaya aykırı bir durum olduğu ve rekabeti engellediği, ihale test puanlarının doğru belirlenmesinin herkesin eşit şartlarda teklif verebilmesi için esas olduğu,

5. Teknik Şartname’de Kısım 1-5’e ilişkin hükümlerin yer aldığı maddelerde “5) Kodlama ve toplam puan hesaplamasında karışıklığı yol açmaması için Troponin testi Troponin I olarak kodlanmış ve bu kod üzerinden puan hesaplanmıştır. Troponin T olarak teklif verecek firmalara yapılacak ödemeler Troponin T SUT Kodu ve puanı üzerinden gerçekleştirilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak söz konusu düzenleme ile Troponin T temin edecek firmalar için açıkça avantaj sağlandığı, şöyle ki Troponin T nin SUT Puanı 100.91 iken, Troponin I nın Sut Puanının 90.86 Puan olduğu, bu durumun Troponin T testi sağlayan firmaların toplam puanın daha erken bitmesini sebebiyet vererek avantaj sağlayacağı, sağlanan bu avantaj ile Troponin T teklif edecek firmalar aynı test için daha fazla birim fiyata sahip olacağından Troponin I testi temin edecek firmalara kıyasla maliyet avantajı sağlayacağı, bu durumun Troponin I ve Troponin T testinin beraber bulunduğu diğer tüm firmalara avantaj sağlamadığı, alternatif teklif ile oluşturulacak avantajların ihale alınabilirliğini ve eşit rekabeti önemli ölçüde etkilediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında;

…

İhale:__Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri,…ifade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un**** “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,****

Aynı Kanun’un “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinde “ b) Bu Kanuna göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurumun görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır:

1) İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak.” hükmü,__

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı

…

e) Miktarı: 20 Kısım Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamede yer alan sağlık tesisleri ve yeni açılan bir sağlık tesisi olması durumunda yeni açılan sağlık tesisinde hizmetin sunumu sağlanacaktır.” düzenlemesi,

İstanbul Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri Laboratuvarları (İslab) Kısmi Teklife Açık Sonuç Karşılığı Hizmet Alımı İhalesi Teknik Şartnamesi’nin “Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “1) Genel hükümler başlığı altında bu kısımda yer alan hüküm ve hususlar bu şartnamede ihaleye çıkılan tüm bölgeler ve kısımlar için geçerli ve teklif sahibi istekliler için bağlayıcıdır.

2) İstanbul Sağlık Müdürlüğü Sağlık tesisleri 5 (beş) bölgeye ayrılmış, her bölgede 1./2./3. Basamak sağlık tesislerine hizmet veren bölge merkez laboratuvarları oluşturulmuştur. Bölgeler, bölgedeki hizmet verilecek sağlık tesisleri listesi tablolarda verilmiştir.

3) İhale bölge bazında ve kısmi teklife açık gerçekleştirilecektir. Sözleşme süresi 36 aydır. Her bölge için kısımlar puan tablosu aşağıdadır.

“ düzenlemesi yer almaktadır.

**** 20 kısma ilişkin birim fiyat teklif cetveli doküman kapsamında yer almakta olup örnek olmak üzere sadece 1’nci kısmın cetveline aşağıda yer verilmiştir.

**** Şikayete konu İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesisleri İçin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesinin kısım teklife açık olarak 20 kısımdan oluştuğu, her kısmın puanının Teknik Şartname’de belirlendiği ve söz konusu puanların ilgili kısmın birim fiyat teklif cetvelinde miktar sütununda yer aldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden Kamu İhale Kurumunun ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlere ilişkin başvuruları sonuçlandırmakla görevli olduğu, ihale ve ihale sürecinin tanımının ihale yetkilisinin onayı ile başlayıp usulüne uygun imzalanan sözleşme ile biten işlemler şeklinde yapıldığı, Kurumun da inceleme yetkisinin bu süreç içerisinde yer alan işlemlere yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından idareye yapılan şikayet başvurusunda 1, 2, 3, 4 ve 5’nci kısımlarda alım miktarının ne olması gerektiğine ilişkin bir tablo hazırladığı, söz konusu tabloya itirazen şikayet dilekçesinde de yer verdiği, söz konusu tabloda 1 2, 3, 4 ve 5’nci kısımlarda mevcut devam eden 2023/317402 İKN’li ihalenin alım miktarına, SUT artışı olarak belirledikleri tutarlar eklenerek olması gereken alım miktarının belirlendiği, idarenin miktarı ile bu miktarı oransal olarak karşılaştırıp idarenin ihtiyacından fazla miktarlar ile ihaleye çıktığı, idarenin kendi buldukları miktarlar üzerinden ihaleye çıkması gerektiği yönünde iddiada bulunduğu anlaşılmaktadır. Diğer yandan iddiada tüm kısımların alım miktarının ihtiyacın çok üstünde olduğu vurgulanırken tabloda sadece 1 ila 5’nci kısımlara ilişkin hesaplamaya yer verildiği görülmüştür.

Anılan Kanun’un Kuruma vermiş olduğu inceleme yetkisi içerisinde idarenin ihtiyacının ne olduğuna veya ne olması gerektiğine ilişkin bir karar verme ya da tespit yapma görevinin ve yetkisinin bulunmadığı, bu şekilde yapılacak bir incelemenin yerindelik denetimi kapsamında olacağı, bu sebeple ihtiyacın tespitine yönelik işlemlerin ve bunların denetimin idarenin ve üst idaresinin iç işleyişi kapsamında denetime tabi olduğu değerlendirilmektedir.

İdarenin ihtiyacını belirleme görev ve yetkisi bulunduğu, başvuru sahibinin iddiasının nihai olarak “idarenin ihtiyacından fazla miktarlar ile ihaleye çıktığı” şeklinde olduğu, Kurumun idarenin ihtiyacının doğruluğu ve miktarının yerindeliğinin incelemek suretiyle yerindelik denetimi yapma görevi bulunmadığı değerlendirmesiyle iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.6. Kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu konuda karar verirken Yönetmeliğin benzer iş tanımı çerçevesinde hareket edilmesi ve zorunlu haller hariç nitelik bakımından birbirinden farklı olan işlerin aynı ihalede toplanmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu Veya Özel Sektörde Gerçekleştirilmiş Olan Teşhis Ve/Veya Tedaviye Yönelik her türlü Hizmet Alımları Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18 inci maddesinde “18.1. İstekliler, ihale konusu iş kapsamında alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işlere ait listeyi, teklifleri ekinde vereceklerdir. İhalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerine kalması durumunda, isteklinin işe ait sözleşme imzalanmadan önce alt yüklenicilerin listesini İdarenin onayına sunması gerekir. Bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu, yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

-İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü KDV hariç, tüm vergi, resim, harç vb. mali yükümlülükler ile ulaştırma, nakliye, montaj,montaj esnasında alt yapının oluşturulması, eğitim, demostrasyon gibi giderler,işin yerine getirilmesi için gerekli olan cihazlara uygun kalibratörler, iç ve dış kalite kontrol materyallerini, yıkama ve temizlik solüsyonlarını, cihazların optimal koşullarda çalışabilmesi için gerekli alt yapının sağlanması (Güç kaynağı, klima vb.),garanti süresince yaptırılacak yedek parça dahil her türlü bakım onarım, aksesuarların temin edilmesi, tüm program, yazılım ve lisanslar, bunların güncelleme maliyetleri gerekli yazıcı kağıtları ve sarf malzemeleri vb. yükleniciye aittir. Teklif edilecek her türlü sarf malzemeleri laboratuvarın istediği periyodlarda ücretsiz olarak verilecektir. Ayrıca teknik şartnamede belirtilen diğer giderler yükleniciye aittir.

…

- Yüklenici tarafından bu hizmet kapsamında çalıştırılacak olan tüm personellerin 4857 sayılı iş kanunundan doğan her türlü yasal ve sosyal hakları yüklenici tarafından karşılanacak ve bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Laboratuvar Numunelerinin Taşınması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ a) Her İSLAB bölgesinde numune taşınması hizmetini sonuç karşılığı biyokimya ve mikrobiyoloji kısmı yüklenicileri gerçekleştirecektir. Numune alınacak ve teslim edilecek Sağlık tesisleri listesi, saatleri ve sefer sayıları TABLO 10. da verilmiştir.

b) İSLAB kapsamında bölge bazında sağlık tesislerinden bölge laboratuvarına, sağlık tesislerinin ek hizmet binalarından laboratuvarı bulunduğu ana hizmet binasına, bölge laboratuvarından diğer bölge laboratuvarına, bölge laboratuvarından dış laboratuvara numunelerin uygun taşınması işini yapmakla yükümlüdür. İSLAB dışında Halk Sağlığı Başkanlığı tarama numunelerinin Halk Sağlığı 1 ve 3 Nolu laboratuvarlarına taşınmasından sorumludur.

c) Sözleşme süresi içerisinde bölgelere yeni açılacak sağlık tesisleri olması halinde İstekliler tarafından hizmet kapsamına ek bir bedel istenilmeden dahil edilecektir.

d) Rutin numune taşıma işi resmi tatiller haricinde kesintisiz sürdürülecektir. Mesai dışı saatler, hafta sonu ve resmi tatillerde acil numuneler için her bölgede birer nöbetçi kurye bulundurulacaktır. Her ayın son İş günü gelen ayın nöbet listesini idareye bildirilecektir.

e) İstekliler numunelerin taşınması için “DİJİTAL NUMUNE TAKİP SİSTEMİ” başlığında tanımlanan yazılım ve donanımı sağlayacaklardır.

f) Numunelerin teslim alındığı tarih saat ile teslim edildiği tarih saat bilgileri elektronik ortamda kayıt altına alınacaktır.

g) Numunelerin hastane ek hizmet binalarından teslim alınıp ana hastane laboratuvarına teslim edilmesi en geç 60 dakikada gerçekleştirilmelidir.

h) Numunelerin hastanelerden teslim alınıp bölge laboratuvarına teslim edilmesi işi en geç 90 dakikada gerçekleştirilmelidir.

i) Numunelerin 1. Basamak Sağlık Kuruluşlarından (Aile Sağlığı Merkezi, Verem Savaş Dispanserleri, KETEM vb) teslim alınmasından bölge laboratuvarı numune kabul birimine teslim edilmesi en geç 240 dakika içinde gerçekleşmelidir.

j) Aylık yapılan ölçümlerde her güzergah için süresinde teslim edilmeyen sefer sayısının toplam sefer sayısına oranı % 10 un üzerinde ise istekliler o güzergahta ilave kurye hizmeti sağlamak gibi gerekli tedbirleri alacaktır.

…

q) Numunelerin taşıma esnasında kaybolması, dökülmesi, numune kabının kırılması gibi durumların hukuki sorumluluğu firmaya aittir. Kurye saatleri idare tarafından değiştirilebilir. Kurye takip programının temini ve kontrol firma yükümlülüğündedir.

r) Taşıma işlemi araba ve motorsiklet ile gerçekleştirilecektir. Arıza, kaza, hastalık, izin ve buna benzer olası aksaklıklar durumunda en kısa sürede yerine yeni bir kurye tayin edilecek ve verilmekte olan hizmet hiçbir şekilde aksatılmayacaktır.

s) Kuryenin motorlu taşıt, yazlık- kışlık elbise, yağmurluk v.b. hizmet sırasında kullanılacak her türlü donanımı firma temin edecektir. Taşıma işlemini gerçekleştiren taşıtların zorunlu trafik sigortası, kaskosu ve bakımı gibi yasal gereklilikler firma tarafından yerine getirilecektir. Taşıtlara ait yakıt, bakım, arıza, kaza, trafik cezası v.b. tüm giderler firma tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Dijital Numune Takip Sistemi” başlıklı 37’nci maddesinde “İstekliler İSLAB bölgelerinde preanalitik evrede sağlık tesislerinden bölge laboratuvarlarına numune taşınması sürecinde kalite, standartizasyon sağlayacak, numune taşıma hizmetinin ölçülmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesini sağlayacak sistemi sağlamakla yükümlüdür. Hiçbir hasta kişisel ve tıbbi verisine ihtiyaç duymadan LBYS ile entegre olacak sistem aşağıdaki bileşenleri ve özellikleri içermelidir:

a) Sabit Numune Takip ve Tasnif Sistemi: Bölge laboratuvarlarında kurulacaktır. Dokunmatik LCD ekran veya benzeri bir sistem ile çalışan kendine özel yazılım, entegre barkod okuyucudan oluşmalıdır. Sistem numune barkod ve taşıma bilgilerini saklayabilmek ve kaybolan numuneleri gösterebilmelidir.

b) Numune Tarama ve Kayıt Sistemi: Sistem Hastaneler ve Aile Sağlığı Merkezlerine kurulacak veya kuryeler tarafınan mobil taşınacaktır. Sistem barkod okuyucu ile numuneleri tanımlayan tespit edebilen ve en az 50 numune alabilen dijital rack veya spor sistemi ve dijital rack veya spor tanımlama sistemi içermelidir. Numune tarama ve kayıt sistemi, kurulan merkezin internet, lokal ağma ve herhangi bir bilgisayarına bağlanmaya ihtiyaç duymadan Dijital Rack sisteminde bulunan temassız tanıma ve izleme teknolojisine kayıt edip herhangi bir hastanın kişisel ve tıbbi verisini kullanmadan çalışabilmelidir.

c) Dijital Numune Taşıma Çantası: Sistem mobil taşıma ekiplerince kullanılacaktır. Dijital Taşıma Çantası en az 4 adet, her biri en az 50 numune alabilen temassız tanıma ve izleme teknolojisine sahip dijital rack alabilmelidir. Çantanın UN3373 Sertifikası olmalı ve taşıma sırasında sıcaklık ve süre bilgilerini kaydedebilme özelliği olmalıdır.

d) Dijital Numune Rack Sistemi: Sistem Mobil taşıma çantalarının içerisinde kullanılacaktır ve aşağıdaki tanımlanan bileşen ve özelliklerde olmalıdır. Bir ünite en az 50 kan numunesi tüpü alabilmelidir. Barkod okuyucusu ile entegre çalışacaktır. Barkod okunan bilgiler dijital numune rack sisteminin temassız tanıma ve izleme teknolojisine kayıt edilecektir.

e) Sistem işleyişi ve özellikleri

1) Sistem, sağlık tesislerinden toplanan numunelerin bölge laboratuvarlarına getirildiğinde tekrar barkod okutmaya gerek duymadan numunelerin laboratuvara kabulünün yapılmasını ve tüm bilgilerin otomatik olarak LBYS ne aktarılmasını sağlayabilmelidir.

2) Sistem numunelerin kabul işlemlerini otomatik bir şekilde yapabilmelidir. Kayıp numune olması durumunda gösterebilmelidir.

3) Kullanıcıları iş listelerine uygun olarak numuneleri toplarken yönlendirmelidir.

4) Sistem, tüm taşıma süreçleri ve numunelere ait koşullan detaylı olarak raporlayabilmelidir.

5) Kullanıcı adı ve şifre ile internete bağlı herhangi bir cihazdan sisteme erişim sağlanarak geriye dönük raporlar alınabilmelidir.

f) Diğer Hususlar:

1) İstekliler, bağlı hastaneler ve aile sağlığı merkezlerinden numune toplayan kurye araçlarına sistemle uyumlu ekipmanların kurulumunu yapacaktır.

2) Sistem kurulumunu gerçekleştiren istekli, kullanıcıların sistemi doğru ve etkin bir şekilde kullanabilmesi için gerekli eğitimler Dijital Numune Takip Sisteminin Tedariği sağlayan üretici ve/veya üretici tarafından yetkilendirilmiş firma tarafından sağlanacaktır. Eğitimler, hastaneler, aile sağlığı merkezleri ve kurye ekiplerini kapsayacak şekilde planlanacaktır. Eğitimler tamamlandıktan sonra kullanıcıların sistemi kullanmaya hazır olduğuna dair yazılı bir belge hazırlanacaktır.

3) İstekliler, sistemin kesintisiz çalışmasını sağlamak için düzenli bakım ve onarım hizmetlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu süre boyunca ortaya çıkabilecek arızalar ücretsiz olarak giderilecektir. Sistem için yıllık bakım planı hazırlanacak ve kullanıcıya sunulacaktır. Bakım sırasında sistemin çalışamaz duruma gelmesi durumunda istekli, geçici çözüm yolları (yedek cihazlar vb.) sağlayarak hizmet kesintisini engelleyecektir. İstekliler, sistemle ilgili teknik destek taleplerini karşılamak üzere 7/24 çağrı merkezi veya teknik destek birimi oluşturacaktır. Arızalara müdahale süresi azami 48 saat olarak belirlenmiştir. Bu süre içinde sorun çözülmediği takdirde, gerekli yedek cihazlar sağlanarak hizmetin devamlılığı garanti altına alınacaktır.

4) Sistem yazılımı, ortaya çıkabilecek sorunların giderilmesi veya yeni işlevlerin eklenmesi amacıyla düzenli olarak güncellenecektir. Güncelleme sürecinde kullanıcıların işleyişi etkilenmeyecek şekilde planlama yapılacaktır. Yazılım güncellemeleri garanti süresi boyunca ücretsiz olarak sağlanacaktır.

5) Sistem, numune bilgilerini güvenli bir şekilde saklamak ve veri kaybını önlemek amacıyla düzenli yedekleme mekanizmalarına sahip olmalıdır.

6) Veri güvenliği, kişisel verilerin korunması kanunlarına uygun şekilde sağlanacaktır.

7) Kullanıcılar tarafından girilen veya sistemde saklanan tüm bilgiler, yetkisiz erişimlere karşı şifreleme yöntemleri ile korunacaktır.

8) Sistem işleyişi için gerekli rack veya spor, çanta ve diğer tüm bileşenler eksiksiz olarak sağlanmalıdır. Gerekli donanım listesi ve öngörülen sayılar aşağıda detaylandırılmıştır. Listede belirtilen taşıma çantası sayısı en az 200 numuneye göre, rack veya spor sayısı ise en az 50 numuneye göre hesaplanmış olup, daha yüksek kapasiteli rack/spor/çanta ile bu işi yürütecek istekliler bu durumu belgelemek şartıyla daha az sayıda rack/spor/çanta ile hizmeti sağlayabilirler.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname ekinde yer alan 10 numaralı tabloda İslab Bölgeleri ve Sağlık Tesisleri Kurye Sefer Sayıları ve Numune Teslim Saatlerinin (minimum sefer sayısı 1, maximum sefer sayısı
3 ) düzenlendiği görülmüştür.

**** Başvuruya konu ihalede dokümanından benzer işin teşhis ve/veya tedaviye yönelik her türlü hizmet alımları olarak belirlendiği, numune taşıma işinin resmi tatiller haricinde kesintisiz sürdürülecek şekilde tanımlandığı, numunelerin; hastane ek hizmet binalarından teslim alınıp ana hastane laboratuvarına teslim edilmesinin en geç 60 dakikada, hastanelerden teslim alınıp bölge laboratuvarına teslim edilmesinin en geç 90 dakikada, 1. Basamak Sağlık teslim alınmasından bölge laboratuvarı numune kabul birimine teslim edilmesinin en geç 240 dakika içinde olacağı, taşıma işleminin araba ve motosiklet ile gerçekleştirileceği, kuryenin motorlu taşıt, yazlık-kışlık elbise, yağmurluk vb. hizmet sırasında kullanılacak her türlü donanımı firmanın temin edeceği, taşıma işlemini gerçekleştiren taşıtların zorunlu trafik sigortası, kaskosu ve bakımı gibi yasal gerekliliklerin firma tarafından yerine getirileceği, taşıtlara ait yakıt, bakım, arıza, kaza, trafik cezası vb. tüm giderlerin firma tarafından karşılanacağı, kurye sefer sayısının Teknik Şartname’de adet bazında belirlendiği, ayrıca isteklilerin numunelerin takip, tasnif, kayıt, barkodlama ve taşınması için Teknik Şartname’nin 37’nci maddesinde tanımlanan şartlara sahip yazılım ve donanımı sağlayacağı ve sistemin kesintisiz çalışmasını sağlamak için düzenli bakım ve onarım hizmetlerini yerine getirmekle yükümlü olduğu düzenlemelerine yer verildiği anlaşılmaktadır.

Aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması, ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalenin Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı olduğu, İstanbul Sağlık Müdürlüğü’nün Sağlık tesislerini 5 bölgeye ayırdığı, her bölgede 1./2./3. Basamak sağlık tesislerine hizmet veren bölge merkez laboratuvarları oluşturulduğu, bölgeler ve bölgedeki hizmet verilecek sağlık tesislerinin belli olduğu ve ihalenin bölge bazında ve kısmi teklife açık olarak 20 kısımda ihale edildiği, idarece İSLAB kapsamında bölge bazında sağlık tesislerinden bölge laboratuvarına, sağlık tesislerinin ek hizmet binalarından laboratuvarı bulunduğu ana hizmet binasına, bölge laboratuvarından diğer bölge laboratuvarına, bölge laboratuvarından dış laboratuvara numunelerin uygun taşınmasının istenildiği, başvuruya konu ihalede isteklilerce alt yüklenici çalıştırılmasının mümkün olduğu, bu anlamda taşıma işinin isteklilerce bizzat yerine getirilmesi şartı aranmadığı, diğer yandan ihale konusu işin numune verilmesinden sonucun çıkmasına kadar işin sonuç üretme anlamında bir bütün olarak tanımlandığı, bu itibarla sonuç üretme gerekliliği nedeniyle kurye ile laboratuvar işlemlerinin birbirine ihtiyaç duyan yapıda olduğu değerlendirildiğinden idarece bir arada ihale edilmesinin uygun olduğu düşüncesiyle iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, ihale dokümanında numune taşıma işinin yaptırılması konusunda zaman kısıtı ve taşıma işinin resmi tatiller hariç kesintisiz sürdürüleceği yönünde belirlemeler yapıldığı görülmekle ise de; gerek 10 numaralı İslab Bölgeleri ve Sağlık Tesisleri Kurye Sefer Sayıları ve Numune Teslim Saatleri tablosunda kurye sefer sayısın minimum 1, maximum 3 olarak belirlendiği düzenlemesinden gerekse de, aktarılan ihale dokümanının diğer düzenlemelerinden haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personelin istendiği sonucuna ulaşılamadığı, bu sebeple personel için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının zorunlu olduğuna yönelik iddianın yerinde olmadığı düşünülmektedir. Diğer yandan benzer bir ihalede teklif cetvelinde açıkça kurye sayısı ve ücretleri belirlenmiş olduğu belirtilse de, bu durum her ihale açısından aynı şekilde belirleme yapılmasını zorunlu hale getirmemektedir.

Öte yandan yaygın kullanılmayan az sayıda firmanın dijital numune takip sistemine sahip olduğu ve maliyet bileşenleri belirtilmediği için maliyet hesaplaması yapılmasının ve teklif oluşturulmasının mümkün olmadığı belirtilse de, ihaleye 33 isteklinin teklif verdiği göz önüne alında böyle bir çıkarımın yapılmasının da yerinde olamayacağı düşüncesiyle iddianın bu kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Son olarak başvuru sahibi isteklinin “dijital numune takip sistemini hiçbir kamu kurumunda kullanılan bir sistem olmadığı, maliyet bileşenleri belirsiz özellikler taşıdığı, örneğin ASM lere bilgisayar sistemi sağlanacak mı, sunucunun kim tarafından sağlanacağı, eğer kurum karşılayacaksa verilerin güvenliği ve sunucu için gerekli ekipmanların bakımı kime ait olacağı, ASM lerde internet aile hekimi tarafından mı yoksa her ASM ye internet firma tarafından mı sağlanacağı, bu soruların net cevabının bulunmadığı, çünkü belirtilen sorulardan herhangi birinin yüklenici firmaya ait olmasının hukuki ve cezai işlemler için zemin oluşturacağı, dolayısıyla ilgili hizmetin laboratuvar hizmet alımı yüklenicisi firmaların sağlaması ve uygulaması mümkün olmadığı, ayrıca tarif edilen programın ihalenin ilanda kalması süresince AR-GE si tamamlanıp üretilebilecek bir program olmadığı, fiyat teklif talebinde bulundukları yazılım firmalarının birbiri ile çelişen ve her biri arasında ciddi oranda fiyat farklılıkları bulunan fiyatlar ile karşılaştıkları, fiyat teklifi sunan firmaların maliyet bileşenlerinin belli olmadığı, dokümanda belirtilen sisteme uyan veya tarife uygun olan, üretilmiş, hazır hiçbir sistem, marka bulunmadığı, dolayısıyla dijital numune takip sistemi niteliğinin, laboratuvar hizmet alımı niteliğinden farklı, etki alanımızın dışında üretilecek bir program olduğu, hazırda hiçbir firmada bulunmadığı, bu durumun hem teklif fiyatı oluşturmayı olanaksız kıldığı hem de sözleşmenin yürütülmesi aşamasında cezai, hukuki sorunlara sebebiyet vereceği ” yönündeki iddialarına idareye yaptıkları şikâyet başvurusunda belirtmedikleri, ilgili mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, bu minvalde, başvuru sahibinin iddiasının söz konusu kısmının şekil ve süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…” hükmü,

**** Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “…4) İSLAB Bölge Sağlık tesisleri ve Sağlık tesisleri kısım puanları TABLO 1. de verilmiştir. Testlerin çalışma yerine göre Devlet Hastanesi ve Dal Hastanesi Laboratuvarı, Eğitim ve Araştırma Hastanesi Laboratuvarı ve Bölge Laboratuvarı olarak sınıflandırılmış ve TABLO 2. de verilmiştir. Testlerin muhtemel yüzdesel dağılımları TABLO 3. de verilmiştir. Kısım bazında tabloda yer almayan o kısımla ilgili testler SUT Kodu ve puanı olmak şartıyla yükleniciler tarafından bölge laboratuvarında veya dış laboratuvarda çalıştırılabilir. İdare testlerin çalışılma yeri (Hastane Laboratuvarı-Bölge Laboratuvarı-Dış Laboratuvar) ile ilgili değişiklik yapma hakkına sahiptir….” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “Kısım 1-5 Sonuç Karşılığı Biyokimya ve Mikrobiyoloji Testleri Biyokimya İmmunassay Test ve Cihazları Genel Hükümler” başlıklı maddesinde “…4) İstekliler teknik dokümanda TABLO 2 de bölge laboratuvarında çalışılacak test listesinde belirtilen testlerden ilk 92 sıradaki testleri online otomasyona bağlanan cihazlarda tek tüpte çalışmalıdır. Bu listenin haricinde otomasyon üzerinde çalışılabilen başka test var ise onlar da otomasyonda çalışılabilir. Bu listede yer alan testlerin tamamını test menüsünde olmadığı için otomasyon sisteminde çalışamayan sistem ve cihazlar teklif eden istekliler, bu testleri bölge laboratuvarına kuracakları ilave cihazlar ile çalıştırabilirler, ancak bu testleri dış laboratuvarda çalıştıramazlar. Otomasyona bağlı cihazlar dışında çalıştırılacak testler belirtilmeli ve bu testler için dokümanda verilen muhtemel test sayıları ve sonuç verme süreleri referans alınarak ilave cihaz hız ve sayıları açık olarak yazılmalıdır. İstekliler bu testleri ayrı bir tüp ile çalıştırmalıdır…” düzenlemesi,

Anılan Şartname eki “Laboratuvar Test Çalışma Yerleri” başlıklı Tablo 2’de

.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece hazırlanan ihale dokümanı incelendiğinde Bölge Laboratuvarlarında Çalışılacak testlerin sayıldığı 305 testin arasında 32 ve 112’nci sırada olmak üzere homosistein testinin adının iki kez yer aldığı görülmektedir.

Bu nedenle 14.07.2025 tarih ve 6908 sayılı Kurum yazısı ile idareden “Tablo 2'nin 32 ile 112'inci sırasında Homosistein testinin adının yazılı olduğu, aynı ada sahip iki farklı testin mi olduğu yoksa mükerrer mi yazıldığı, farkı testler ise kullanım alanlarının açıkça belirtilmesi, ayrıca Kısım 1-5'in Genel Hükümleri başlıklı 4’üncü maddesinde Tablo 2'de bölge laboratuvarında çalışılacak test listesinde belirtilen testlerden ilk 92 sıradaki testleri online otomasyona bağlanan cihazlarda tek tüple çalışacağının düzenlendiği, dolayısıyla hem 32’nci sırada hem 112’nci sırada yer alan Homosistein testinin birden fazla yöntem ve farklı özelliklerdeki cihazlar ile çalışılmasının gerekip gerekmediği,” hususunda bilgi talep edilmiştir.

17.07.2025 tarih ve 282204430 sayılı idarenin cevap yazısında “Tablo 2 nin 32.sırası ve 112. Sırasındaki hemosistein testi aynı test olup mükerrer yazılmıştır. Hemosistein testi online otomasyonda çalışılacak olup ilk 92 testin içerisinde bulunmaktadır. Testlerin isimlerinin yazılı olduğu tablo 2 nin 112. Sırasında aynı test mükerrer yazılmıştır. İlgili testin çalışılma yöntemi yüklenicilerin teklif edeceği online otomasyon sistemindeki çalışma yöntemidir, ayrıca bir çalışma yöntemi talep edilmemiştir. Testlerin sut kodları ve toplam puanları tablo 3 de verilmiştir. İlgili istekliler tablo 3 deki test puanlarım esas alarak maliyetlerini oluşturmaktadır. Bakıldığında hemosistein testinden kaç adet çalışılacağı tablo 3 de belli olup rekabeti engelleyen teklif verilmesini ortadan kaldıran ve maliyeti belirsiz hale getiren bir durum oluşmamıştır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

**** Yukarıda aktarılan Kanun hükmü uyarınca ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esas olduğu, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihale dokümanında homosistein testinin 32 ve 112’nci sırada olmak üzere mükerrer yazıldığının idarenin 17.07.2025 tarihli yazısı ile de açık olduğu, ancak yine idarenin aynı yazısından anlaşıldığı üzere Teknik Şartname’nin “Kısım 1-5 Sonuç Karşılığı Biyokimya ve Mikrobiyoloji Testleri Biyokimya İmmunassay Test ve Cihazları Genel Hükümler” başlıklı maddesinin 4’üncü maddesindeki ilk 92 sıradaki testlerin online otomasyona bağlanan cihazlarda tek tüpte çalışılacağı, bu listenin haricinde otomasyon üzerinde çalışılabilen başka test var ise onlar da otomasyonda çalışılabileceği düzenlemesi dikkate alındığında 32’nci sırada yazılı homosistein testinin çalışma şeklinin online otomasyona bağlı cihazla yapılacağından 112’nci sıradaki testinde aynı yöntemle çalışılacağı, diğer bir deyişle homosistein testinin mükerrer yazılmasının çalışma yönetimi bakımından farklılık oluşturmadığı, dolaysıyla başvuru sahibi iddiasını yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname eki “İslab Bölgeleri Testlerin Muhtemel Dağılımı” başlıklı Tablo 3 aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

İhaleye ait teknik şartname eki “İslab Bölgeleri Testlerin Muhtemel Dağılımı” başlıklı 3 numaralı tabloda Troponin I testinin sut puanının 90,86, İSLAB-2 için toplam puanın 2,286,244.38, İSLAB-4 için ise 4,755,505.19 olarak belirlendiği görülmüştür****

Başvuru sahibinin iddiası üzerine 14.07.2025 tarih ve 6908 sayılı Kurum yazısı ile idareden “Tablo 3.İslab bölgeleri testlerinin muhtemel dağılımı tablosunda İSLAB-2 ve İSLAB-4 Bölgeleri için; - L107360 LOINC Kodlu Troponin testinin toplam puanlarının nasıl hesaplandığı, -Troponin testinin SUT puanın sabit olup olmadığı, - Troponin test sayılarının nasıl belirlendiği,” hususunda bilgi talep edilmiştir.

17.07.2025 tarih ve 282204430 sayılı idarenin cevap yazısında “Tablo 3 de verilen testlerin muhtemel dağılımı listesindeki test sayıları bölge laboratuvarlarına bağlı sağlık tesislerinin talepleri doğrultusunda ve test istem optimizasyonu, gerekli testin doğru şekilde istenmesi algoritması çerçevesinde hesaplanarak oluşturulmuştur. Her bölge laboratuvarlarının yapısı bağlı sağlık tesislerinin durumu ayrı ayrı olduğundan test sayılarının bölge bölge değişiklik göstermesi doğal bir sonuçtur. Tablo 3 te sayıları belirlenmiş olan testler ihalemize iştirak etmek isteyen tüm firmalar için aynıdır, dolayısı ile eşit rekabeti bozan rekabet unsurunu ortadan kaldıran ve maliyeti belirsiz hale getiren bir durum oluşamamıştır.

Tablo 3 te verilen tüm testlerde olduğu gibi troponin testinin toplam puanı: Troponin testinin sut puanı ile test sayısının çarpımı ile hesaplanmıştır.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

**** Yukarıda aktarılan idarenin cevap yazısından troponin testinin toplam puanının İSLAB-2 için (2,286,244.38); SUT PUANI (90,86) ile (25.162,28) test sayısının çarpımı ile, İSLAB-4’ün (4,755,505.19) için ise SUT PUANI (90,86) ile (52.338,82) test sayısının çarpımı şeklinde bulunduğu, test sayılarının bölge laboratuvarlarına bağlı sağlık tesislerinin talepleri doğrultusunda ve test istem optimizasyonu, gerekli testin doğru şekilde istenmesi algoritması çerçevesinde hesaplanarak oluşturulduğu, her bölge laboratuvarlarının yapısı bağlı sağlık tesislerinin durumu ayrı ayrı olduğundan test sayılarının bölge bölge değişiklik göstermesinin doğal bir sonuç olduğu, bu nedenle İSLAB-2 ile İSLAB-4’ün test sayılarının dolayısıyla toplam puanlarının diğer bölgelere göre görece düşük olduğu anlaşılmıştır.

__

İdarenin İSLAB-2 ile İSLAB-4’ün bölgelerinde troponin testi sayısını belirleme yetkisi bulunduğu, Kurumun idarenin ihtiyacının miktarını belirlemek suretiyle yerindelik denetimi yapma görev ve yetkisinin mevzuatta yer almadığı düşüncesiyle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

**** Başvuru sahibi tarafından 23.06.2025 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusuna ilişkin dilekçe incelendiğinde; dilekçenin 4’üncü iddiasında Kısım 1-5 Sonuç Karşılığı Biyokimya ve Mikrobiyoloji Testleri Biyokimya İmmunassay Test ve Cihazları Genel Hükümlerin 5’nci maddesine “ TRB (TSH reseptor bloke edici antikor) testini TSI (Tiroid stimule edici immunglobulin) olarak teklif verecek firmalara yapılacak ödemeler TSI SUT Kodu ve puanı üzerinden gerçekleştirilecektir.

Graves hastalığı gibi otoimmün tiroit hastalıklarının tanısında kullanılan ve tiroit bezini uyaran otoantikorlara karşı ölçüm yapan Siemens marka testimiz TSI testidir. TSI testi daha spesifik olarak tiroit stimülan immünoglobulinleri ölçmektedir.” cümlesinin de eklenmesi gerektiğine yönelik isteğinin yer aldığı, Troponin I ve Troponin T testinin SUT puanları ve ödemeleri ile ilgili bir iddiaya yer verilmediği anlaşılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kurumun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddianın, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının ihale dokümanının edinildiği 19.06.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesinde idareye yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 07.07.2025 tarihli itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****