KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/030

Gündem No : 56

Karar Tarihi : 30.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1620

BAŞVURU SAHİBİ:

Rüzgar Endüstriyel Yemek Hiz. Sos. Hiz. Araç Kir. Tur. Bil. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/811627 İhale Kayıt Numaralı “36 Aylık Malzeme Dâhil, Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonraki Hizmetler Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 22.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “36 Aylık Malzeme Dâhil, Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonraki Hizmetler Alımı” ihalesine ilişkin olarak Rüzgar Endüstriyel Yemek Hiz. Sos. Hiz. Araç Kir. Tur. Bil. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.07.2025 tarih ve 188060 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1383 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yükleniciden istenilen malzemelerin (makine ve ekipman) amortismanının teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığı ve istekliler tarafından da tekliflerin belirtilen maliyetler dikkate alınarak hazırlandığı dikkate alındığında İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde fiyat farkı düzenlemesinde makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı (c katsayısı) belirlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. ...

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” hükmü,

“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

...

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

...

ğ) b 3 :__Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

h)__c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

...

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

...

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı ‘Makine ve Ekipmanlar b.y.s.’, 28.1 numaralı ‘Genel Amaçlı Makineler’, 28.2 numaralı ‘Diğer Genel Amaçlı Makineler’, 28.3 numaralı ‘Tarım ve Ormancılık Makineleri’, 28.4 numaralı ‘Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları’, 28.9 numaralı ‘Diğer Özel Amaçlı Makineler’ sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun ‘Genel’ sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı ‘Gıda Ürünleri’ sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.” hükmü,

“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

...

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğu kabul edilir.

Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;

Malzeme dâhil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalelerinde işçilik (a1 ve/veya a2) ve yemek yapımında kullanılacak ana girdiler (b3),

...

asli unsur olarak belirlenebilir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x (Pn-1)

Pn = a1 + a2 İn/İo + b1 AYn/AYo + b2 Yn/Yo + b3 Gn/Go + c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Fiyat Farkı Açıklamaları

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde de aynı fiyat farkı düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Yükleniciden İstenilen Araç, Gereç ve Sayıları” başlıklı 4’üncü maddesinde hizmetin gerçekleştirileceği her sağlık tesisi için yüklenici tarafından bulundurulması istenilen muhtelif türlerdeki araç-gereç ve sayılarına yer verildiği görülmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından; hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasına ilişkin olarak anılan Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüllerin kullanılması gerektiği, fiyat farkı hesaplamasında kullanılacak formüllerde yer alan; (a1) katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını, (b3) katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını, (c) katsayısının ise makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil ettiği, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde ihale dokümanında gösterileceği ve her sabit katsayı için hesaplamaya esas endeksin belirleneceği, hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanabilmesi için ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi gerektiği, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenleme yapılmasının zorunlu olduğu, işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile ağırlık oranı katsayıların belirleneceği, tali unsurlara ilişkin ağırlık oranı belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğunun kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Antalya İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı sağlık tesisleri ile ek hizmet binalarında hasta, refakatçi ve çalışanlarının ihtiyacına ilişkin 36 ay süreli malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri alımı olduğu, sözleşmenin uygulanması sırasında yükleniciden tarafından bulundurulması istenilen sayı ve niteliklerde makine, ekipman, araç ve gereçler ile bakım ve onarımlarının teklif fiyata dahil edildiği ve ihale konusu iş için sözleşmenin yürütülmesinde hesaplanacak fiyat farkına ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, 36 ay süreli malzeme dâhil yemek hazırlama hizmeti alımı ihalesinde yemeklerin idarece belirlenen hastane mutfaklarında hazırlanacağı, fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin olarak idare tarafından işin niteliği ve işte kullanılan girdilere uygun olarak haftalık çalışma saatinin tamamını idarede kullanılacak işçiliklerin ağırlık oranı (a1) için 0,15 ve malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı (b3) için 0,85 olacak şekilde toplamı bire (1.00) eşit olacak biçimde katsayıların belirlendiği, başvuruya konu malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmeti alımı ihalesinde ihale konusu işte ana maliyetlerin personel ve malzeme giderlerinden oluştuğu, birim fiyat teklif cetveline göre de tekliflerin işçilik ve yemek öğünleri üzerinden alındığı, idare tarafından önemli bileşen olarak görülmeyen makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin olarak fiyat farkı katsayısının belirlenmediği, diğer bir ifadeyle söz konusu giderlerin asli unsur olarak kabul edilmediği ve mevzuat gereğince tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dâhil olduğunun kabul edileceği dikkate alındığında ihale konusu işin asli bir unsuru olmayan yardımcı girdi mahiyetindeki sözleşmenin uygulanması sürecinde yükleniciden bulundurulması istenilen makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ayrıca (c) katsayısı belirlenmemesinin mevzuata aykırılık taşımadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****