KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 28

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1559

BAŞVURU SAHİBİ:

Yaztek Dış Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muş İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/805678 İhale Kayıt Numaralı “Muş İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri 4 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 03.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muş İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri 4 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yaztek Dış Tic. A.Ş.nin 20.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.07.2025 tarih ve 187447 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1330 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanına yönelik idareye yapılan şikâyet başvurularının reddedildiği, ancak söz konusu ret kararının haksız ve mevzuata açıkça aykırı olduğu, zira ihalenin 3’üncü kısmına yönelik düzenlenen Teknik Şartname’nin C.10’uncu maddesinde; aerob, anaerob ve pediatrik şişelerin antibiyotik bağlayan ve farklı türde reçine içeren yapıda olması gerektiğinin ve cihazların belirli antibiyotik gruplarını (penisilin, betalaktamaz, sefalosporin, vankomisin) %100 nötralize edebildiğinin yalnızca bilimsel yayınlar veya FDA onayı sırasında yapılan çalışmalarla tevsik edilmesinin zorunlu kılındığı, bu durumun FDA onayı bulunmayan ancak CE belgeli ürünlerin teknik yeterliliğinin dikkate alınmaması sonucunu doğurarak fiilen ihaleye katılımını engellediği, ayrıca söz konusu düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62.5’inci maddesinde yer alan ve bilimsel yayınlar ile klinik çalışmaların yeterlik kriteri olarak kullanılamayacağına dair açık hükme ve Kamu İhale Kurulunun eşdeğer nitelikteki ürünlerin dışlanmasının rekabeti ihlal edeceğine yönelik emsal kararlarına aykırılık teşkil ettiği, bu itibarla ret kararında savunulan teknik düzenlemelerin eşit muamele ilkesini zedeleyici ve ihale mevzuatının emredici kurallarına aykırı nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

**** “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’nci maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. …

(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Muş İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri 4 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı…

e) Miktarı: Muş İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri 4 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DIŞ LABORATUVAR= Muş Devlet Hastanesi, KAN KÜLTÜR ŞİŞESİ= Muş Devlet Hastanesi, BAKTERİ TANILAMA VE DUYARLILIK TESTİ= Muş Devlet Hastanesi, KOAGÜLOMETRİ= Bulanık Devlet Hastanesi, Malazgirt Devlet Hastanesi, Varto Devlet Hastanesi,” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 4 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; İhale kısmi teklife açıktır. İsteklilerin teklifleri kısım bazında değerlendirilecektir. Ekte sunulan ihtiyaç listesinde tanımlanan kısımlar dahilinde, teklif edilen her bir kısmın biri veya daha fazlası istekli üzerinde kalabilir. İsteklilerle, üzerlerinde kalan kısım veya kısımlar için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tam Otomatik Kan Kültür Cihazı Teknik Şartnamesi’nin “C. Kit ile Birlikte Verilecek Cihazın Teknik Özellikleri ve Genel Özellikler” başlığı altında yer alan 10’uncu maddesinde “Aerob, anaerob, pediatrik şişelerin hepsi antibiyotik bağlayan; iyonik olmayan tutucu ve katyonik değişim yapan iki farklı reçine içermelidir. İnhibe edilebilen anti mikrobiyallerden özellikle yaygın olarak kullanılması sebebiyle penisillin, betalaktamaz grubu, sefalosporin, vankomisini %100 nötralize edebildiğini yapılmış bilimsel yayınlarla veya FDA onayı sırasında yapılan çalışma ile beyan edilmelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuruya konu ihalenin Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından kısmi teklife açık olarak, açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 03.07.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Muş İl Sağlık Müdürlüğü Bağlı Sağlık Tesisleri 4 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 13 adet doküman indirildiği, itirazen şikayete konu edilen ihalenin 3’üncü kısmına 2 istekli tarafından teklif verildiği, başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif verilmediği,

Başvuru sahibinin iddiasının ihalenin 3’üncü kısmı olan Kan Kültür Şişesi’ne yönelik olarak düzenlenen Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde yer alan düzenlemelerin rekabeti ve istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı bir şekilde sunulmasını engellediği yönünde olduğu, idare tarafından 01.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen şikâyete cevap yazısında anılan düzenlemelerin hasta sağlığı ve güvenliğinin temini amacıyla belirlendiğinin ve cihazlar ile test yöntemlerine ilişkin teknik özelliklerin belirlenmesi hususunda yetkinin idarede bulunduğunun ifade edildiği görülmüştür.

Öte yandan, 19.06.2025 tarihli zeyilname ile söz konusu ihalenin 3’üncü kısmına (Kan Kültür Şişesi) ilişkin Teknik Şartname’nin iddiaya konu edilmeyen 18’inci maddesinde değişiklik yapıldığı, 6’ncı maddesinin Teknik Şartname’den tamamen çıkarıldığı, bu değişiklikler neticesinde anılan kısma ilişkin Teknik Şartname’nin 20 maddeden 19 maddeye indirildiği ve 5’inci maddeden sonraki tüm maddelerin birer sıra öne çekildiği tespit edilmiştir. Bu çerçevede yapılan değerlendirmede başvuru sahibinin iddialarının ihalenin 3’üncü kısmında zeyilname sonrası Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet başvurusuna konu edilen**** Tam Otomatik Kan Kültür Cihazı Teknik Şartnamesi’nin C.10’uncu maddesinde belirtilen antibiyotik gruplarının %100 oranında nötralize edilebildiğinin bilimsel yayınlarla veya FDA onayı sırasında yapılan çalışmalarla tevsik edilmesi gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür.

Bu kapsamda, Teknik Şartname’nin C.10’uncu maddesinde yer alan, belirtilen antibiyotik gruplarının %100 oranında nötralize edilebildiğinin bilimsel yayınlarla tevsik edilmesine ilişkin düzenlemeye yönelik olarak yapılan incelemede; Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımlarında dikkat edilecek diğer hususlar” başlıklı 62.5’inci maddesinde “Sağlık hizmetlerine ilişkin mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında, “Ürün tıbbi literatüre girmiş klinik çalışmalarla desteklenmelidir.” veya “Teklif edilen ürünle ilgili olarak uluslararası hakemli dergilerde makale yayımlanmış olmalıdır.” gibi hususlar ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlenmeyecektir. Konuya ilişkin ayrıntılı açıklama, Kamu İhale Kurulunun 2/7/2010 tarihli ve 2010/DK.D-98 sayılı Düzenleyici Kurul Kararında yer almaktadır. …” açıklamasına yer verilmiştir. Söz konusu Kurul Kararının gündem konusunun, “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunan sağlık idarelerince anılan Kanun kapsamında gerçekleştirilen sağlık hizmetlerine ilişkin mal alımı ihalelerinde, ihale dokümanında, “Ürün tıbbi literatüre girmiş klinik çalışmalarla desteklenmelidir.” veya “Teklif edilen ürünle ilgili olarak uluslararası hakemli dergilerde makale yayımlanmış olmalıdır.” gibi düzenlemeler yapılıp yapılmayacağı hakkında” olduğu görülmüştür.

Anılan Tebliğ hükmü ve Kurul Kararının “sağlık hizmetlerine ilişkin mal alımı ihaleleri”ne yönelik olduğu anlaşılmakla birlikte, ilgili açıklamaların sağlık hizmeti alımlarında kullanılacak ürün ve cihazlara ilişkin teknik düzenlemeleri de kapsayacak şekilde değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda başvuruya konu ihalenin bir hizmet alımı ihalesi olmasına karşın teknik şartnamede yer alan düzenlemelerin hizmetin ifasında kullanılacak cihaz ve ürünlere yönelik olduğu ve dolayısıyla 02.07.2010 tarihli ve 2010/DK.D-98 sayılı Düzenleyici Kurul Kararında yer verilen “…Farklı dillerde yayın yapan dergilerdeki makalelerin Türkçeye çevrilmesi ve bu çeviri sırasında sorunlar yaşanabilme olasılığı; ihale komisyonu üyelerinin alım konusu mala ilişkin klinik çalışmalar ve bilimsel yayınlar konusunda farklı değerlendirmelerde bulunabileceği; bilimsel bir yayında ürün lehine veya aleyhine hususların birlikte yer alabileceği; bu çalışmaların kişisel bilimsel görüşler olması; üretici desteği ile bilimsel yayın yaptırılabilme olasılığı…” gibi gerekçelerin, başvuruya konu Teknik Şartname düzenlemeleri bakımından da geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde yer alan, “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. …” hükmü uyarınca, idarelerce hazırlanacak teknik şartnamelerin hizmetin teknik tanımını oluşturan ve nesnel ölçütlere dayanan kriterler içermesi, ihaleye teklif sunabilecek isteklilere fırsat eşitliği sağlayacak ve rekabeti engellemeyecek şekilde düzenlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, bahse konu Teknik Şartname düzenlemesinde yer alan, “bilimsel yayınlarla tevsik” koşulunun 02.07.2010 tarihli ve 2010/DK.D-98 sayılı Düzenleyici Kurul Kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda sübjektif ve ölçülebilirlikten uzak kavramlar içerdiği, verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik teknik kriterlerin somut biçimde ortaya konulmasının engellendiği sonucuna varılmış ve bu nedenle söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılarak başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Ayrıca, belirtilen antibiyotik gruplarının %100 oranında nötralize edilebildiğinin FDA onayı sırasında yapılan çalışmalarla tevsik edilmesi şartına ilişkin olarak yapılan incelemede; FDA onayının, Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından verilen bir onay olduğu, ilaca ilişkin teknik bir özellik taşımadığı, ilaçların veya cihazların piyasaya arzına ilişkin bir belge niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu onayın ABD’de faaliyet gösteren ya da göstermek isteyen firmalar tarafından alınmasının zorunlu olduğu, bu nedenle ihale konusu cihaza ilişkin FDA belgesinin ihaleye teklif sunacak her istekli tarafından sağlanmasının beklenemeyeceği ve aksi bir yorumun uluslararası sektörde faaliyet gösteren tüm firmaların ABD’de de faaliyet göstermesi gerektiği sonucunu doğuracağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede kalite ve standardın belirlenmesi amacıyla yalnızca belli bir onayın/belgenin istenmesi ve eşdeğer nitelikte diğer belgelerin kabul edilmemesi sonucunu doğuracak söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği sonucuna varılmış ve başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmuştur.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 3’üncü kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 3’üncü kısmının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****