KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 23

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1554

BAŞVURU SAHİBİ:

Artur Nak. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Osmangazi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/643187 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Kış Sezonu Vakfımızca Dağıtılması İçin Tahsis Edilmiş Olan 4000 Ton Torbalanmış Kömürün (25 Kg) İlçemiz Sınırlarında İkamet Etmekte Olan Muhtaç Vatandaşlarımızın İkametgahlarına Nakliye ve Dağıtım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Osmangazi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 21.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Kış Sezonu Vakfımızca Dağıtılması İçin Tahsis Edilmiş Olan 4000 Ton Torbalanmış Kömürün (25 Kg) İlçemiz Sınırlarında İkamet Etmekte Olan Muhtaç Vatandaşlarımızın İkametgahlarına Nakliye ve Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Artur Nakliyat İthalat ve İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 08.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.07.2025 tarih ve 187592 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1347 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan Mustafa Emir Dönmez ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hakan Sönmez’in vermiş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki

a) Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde kantar ücretinin yüklenici tarafından ödeneceğinin düzenlendiği, ancak kantar ücreti belgelendirmesinin yükleniciye getireceği ek maliyetin ve kaç defa kantar tartımı yapılacağının belirtilmediği,

b) Teknik Şartname’nin 2 ve 3’üncü maddelerinde torbaların yırtılması durumunda yenisiyle değiştirileceğinin, çuvalların nakliye veya kargo ücretinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ancak yırtılan torbaların ve torbaların nakliye ücretinin ve bunun işçilik hesaplanmasının belgelendirilmediği,

c) Teknik Şartname’nin 15’inci maddesi gereğince yükleme bantı tamir bakım ve onarım giderlerinin yükleniciye eklediği maliyetinin belgelendirilmediği, ayrıca yükleme bandının tüketeceği elektrik miktarı ile bandının bakım onarım ve servis giderlerinin hesaplanmadığı ve belgelendirilmediği, elektrik tesisatı ve paletin servis giderlerinin hesaplanmadığı ve belgelendirilmediği,

d) Teknik Şartname’nin 19’uncu maddesinde belirtilen araçlarla ilgili araçların kiralık ise kira sözleşmesinin, kiralık değilse bu araçlarla ilgili zorunlu trafik sigortası, MTV giderleri, egzoz pulu gideri, lastik gideri, amortisman giderleri, bakım ve onarım giderleri, yağ bakım giderlerinin belgelendirilmediği, araçların tamamı için edinim bedellerine yönelik uygun ve kabul edilebilir belgelerin eksiksiz şekilde sunulmadığı, amortisman maliyetinin araçların faydalı ömürlerinin dikkate alınarak hesaplanmadığı ve maliyet hesabına tam olarak dahil edilmediği, sunulan belgelerin meslek mensubunun onayını taşımadığı, belgelerin sunuluş şeklinde uygun olmadığı,

e) Anılan isteklilerin çalıştırılmasını öngördüğü araç sayıları ve kapasitelerine ve sefer sayısına göre kilometre hesabını doğru yapmadığı, her bir aracın kat edeceği günlük mesafenin belirlenmediği, aracın ortalama yakıtını göz önünde bulundurarak sefer başına ve günlük toplam akaryakıt maliyetinin doğru bir şekilde hesaplanmadığı, ayrıca ihale konusu işte kullanılacak araçların ortalama yakıtını gösterir yetkili bayiden alınmış usulüne uygun onaylanmış bir belge ya da araç kataloglarının açıklamayla birlikte sunulması gerekirken bu kapsamda herhangi bir belge sunulmadığı,

f) İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personel maliyetinin ihale dokümanına ve mevzuata uygun şekilde hesaplanmadığı, personelle ilgili giderlerin tam hesaplanmadığı, SGK giderleri ve zorunlu olan iş güvenliği bedelinin eksik hesaplandığı,

g) Anılan isteklilerin açıklamaları kapsamında fiyat teklifleri ve ekinde sunulan tespit tutanaklarının bütünüyle eksik ve mevzuata aykırı şekilde tanzim edildiği, şöyle ki,

- Fiyat tekliflerinde, meslek mensubuna ait beyan ve onaylar bulunmadığı,

- Tespit tutanaklarında yer alan birim tutarlarla fiyat tekliflerinde yer alan birim tutarların hiçbirinin uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinde zikredilen tutanak tarih ve sayıları ile tutanakların tarih ve sayılarının aynı olmadığı, tutanakların tamamında defter tasdik bilgileri ile “geçici vergi beyanname dönemi”nin eksik ve hatalı doldurulduğu, meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin aslı ya da suretinin tutanaklara eklenmediği, tutanakların ekinde mükellefler adına tutanağı imzalayan kişilere ait imza beyannamesi/sirküleri ile temsile yetkili olunduğunu gösterir belgelerin sunulmadığı, sunulan imza beyannamelerinde yer alan imzaların hiçbirinin, fiyat teklifleri ve tutanakları imzalayan mükelleflere ait olmadığı, tutanakların fatura bilgileri kısmında yazılan fatura içeriklerinin fiyat tekliflerine konu ürün ve hizmetlerle uyumlu olmadığı, farklı nitelikteki mal ve hizmetlere ait faturaların fiyat tekliflerine konu mal ve hizmetlerle uyumlu olup olmadığı gözetilmeksizin ilgisiz çok sayıda fatura bilgisinin tutanaklara işlendiği, ayrıca fatura tarihlerinin tutanağın ait olduğu geçici vergi beyanname dönemi ile uyumlu olup olmadığına dikkat edilmediği, netice itibariyle; fiyat teklifleri ekinde sunulan tutanaklardan hiçbirinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun tanzim edilmediği ve onaylanmadığı, bu nedenle bu tutanakların hiçbirinin kabulünün mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 yılı kış sezonu vakfımızca dağıtılması için tahsis edilmiş olan 4000 ton torbalanmış kömürün (25 er kg) ilçemiz sınırlarında ikamet etmekte olan yardıma muhtaç vatandaşlarımızın ikametgahlarına nakliye ve dağıtım işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 4000 ton torbalanmış kömür (25 er kg) …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1.

Sözleşmenin tanzimi ve uygulaması ile ilgili olarak yasal hükümler gereğince tahakkuk edecek her türlü vergi, resim, harç, sigorta vs. giderler ile hizmetin ifası için gerekli olabilecek ve ortaya çıkabilecek her türlü giderler sözleşme bedeli kapsamındadır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; 2025 yılı kış sezonu vakfımızca dağıtılması için tahsis edilmiş olan 4000 ton torbalanmış kömürün (25 kg) ilçemiz sınırlarında ikamet etmekte olan yardıma muhtaç vatandaşlarımızın ikametgahlarına nakliye ve dağıtım işi İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi,

“İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “1-Kömür işletmelerinden gelen kömürler Vakfın belirleyeceği kantar tarafından tartımı yapılarak teslim alınır. Kantar ücreti yükleniciye aittir. Tartım işlemi yapılan kömürler depoya istiflenecek ve çuvalların yırtılması halinde yenisi ile değiştirilecektir.

2-Dağıtım esnasında yırtılan çuvallar yenisi ile değiştirilecektir.

3-Yüklenici firma Manisa Soma’dan temin edilecek çuvalların nakliye ve kargo bedelini karşılayacaktır. Bu işlem için ek bir ücret talep etmeyecektir.

…

15-Yüklenici firma, dağıtım yaparken kömür deposunda mevcut Yükleme Paletini kullanabilir. Elektrik tesisatı ve paletin arızalanması halinde servis ücreti yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

…

19-Yüklenici firma en az 4 (dört) araçla dağıtım yapacaktır. Vakfın gerekli gördüğü hallerde 2 araç daha dağıtıma katılacaktır. Dağıtım yapılacak araçlardan 3(üç) tanesi 3 ton kapasiteli kamyonet, 1(bir) tanesi 6 ton kapasiteli kamyon olacaktır. (Panel van-Camlı van-Van olmayacaktır). Muayene süresi dolmuş araçlar dağıtım işinde kullanılamaz.

…

21-Çalıştırılacak işçilerin işe başlamadan bir gün önce SGK kaydı yaptırılarak Vakfa bildirilmesi gerekmektedir. Bildirilerin yapılmaması veya geç yapılması durumda SGK tarafından doğacak cezalardan yüklenici firma sorumludur. Bir araçta 1 şoför (B ehliyetli) ve en az 1 taşıyıcı personel bulunmak zorundadır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının eki birim fiyat teklif cetveli standart formu ise aşağıdaki şekildedir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Bursa Osmangazi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından gerçekleştirilen “2025 Yılı Kış Sezonu Vakfımızca Dağıtılması İçin Tahsis Edilmiş Olan 4000 Ton Torbalanmış Kömürün (25 Kg) İlçemiz Sınırlarında İkamet Etmekte Olan Muhtaç Vatandaşlarımızın İkametgâhlarına Nakliye ve Dağıtım İşi” ihalesi olduğu, EKAP üzerinden 9 adet ihale dokümanının indirildiği ve 21.05.2025 tarihinde elektronik olarak yapılan ihaleye 5 isteklinin e-teklif verdiği,

İhale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde ilk oturumda teklif mektubu ve teminatı uygun bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.209.066,67 TL olarak belirlendiği, ihaleye teklif veren isteklilerden Mustafa Emir Dönmez ile Hakan Sönmez’in tekliflerinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve isteklilerin açıklamalarının uygun görüldüğü, sonrasında ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 2 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle uygun bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Mustafa Emir Dönmez üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Hakan Sönmez’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve ihale komisyonu kararının 26.05.2025 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

Sonrasında başvuru sahibi istekli Artur Nak. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 10.06.2025 tarihinde yapmış olduğu aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik itirazen şikayet başvurusuna ilişkin yapılan inceleme neticesinde 25.06.2025 tarihli ve 2025/UH.I-1373 sayılı Kurul kararının alındığı,

Anılan Kurul kararında “…Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından EKAP üzerinden gönderilecek aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.…” ifadelerine yer verilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Bunun üzerine idare tarafından teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilere 02.07.2025 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderilerek aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği görülmüştür.

Söz konusu yazıda istekliler tarafından sunulması gereken belgelerin ve aşırı düşük teklif açıklamalarının 07.07.2025 tarihine kadar idareye sunulması gerektiği, yazının ekinde yer alan listede önemli teklif bileşenlerinin araçların kiralama maliyeti ve kendi malı ise amortisman giderleri, araçların yakıt giderleri, personel giderleri, kömürün tartım gideri, diğer giderler (olası yırtık kömür çuvalların yenisi ile değiştirilmesi, Soma’dan gelecek çuvalların nakliye ve kargo bedeli, depoda elektrik tesisatı ve paletlerin arızalanması halinde servis ücreti şeklinde belirlenerek gönderildiği görülmüş olup, Mustafa Emir Dönmez ile Hakan Sönmez tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen istekli Mustafa Emir Dönmez ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hakan Sönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

- İhale üzerinde bırakılan Mustafa Emir Dönmez tarafından 03.07.2025 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu görülmüş olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.****

Mustafa Emir Dönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Kömürün tartım giderinin (kantar giderinin) aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde kantar giderinin teklif fiyatına dahil edildiği görülmüştür. Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında kömür işletmelerinden gelen kömürlerin Vakfın belirleyeceği kantar tarafından tartımının yapılarak teslim alınacağı, kantar ücretinin yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda kömürün tartım giderine (kantar gideri) yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu gidere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Mustafa Emir Dönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (b) ve (c) bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Çuval gideri ile çuvalların nakliye ve kargo giderlerinin, elektrik tesisatı ve paletin servis giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde söz konusu giderlerin teklif fiyatına dahil edildiği görülmüştür. Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde dağıtım esnasında yırtılan çuvalların yenisi ile değiştirileceği, 3’üncü maddesinde yüklenici firmanın Manisa Soma’dan temin edilecek çuvalların nakliye ve kargo bedelini karşılayacağı, bu işlem için ek bir ücret talep etmeyeceği, 15’inci maddesinde ise yüklenici firmanın, dağıtım yaparken kömür deposunda mevcut yükleme paletini kullanabileceği, elektrik tesisatı ve paletin arızalanması halinde servis ücretinin yüklenici firma tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda mezkûr giderlere yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu giderlere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ihale konusu iş kapsamında yükleme bandının tüketeceği elektrik miktarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüş olup, bu sebeple anılan istekli tarafından söz konusu gider için herhangi bir açıklama yapılmasına ve değerlendirilmesine bu aşamada gerek olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mustafa Emir Dönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (d) ve (e) bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Araçların kiralama maliyeti veya kendi malı ise amortisman giderleri ile araçların yakıt giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde söz konusu giderlerin teklif fiyatına dahil edildiği görülmüştür. Teknik Şartname’nin 19’uncu maddesinde yüklenici firmanın en az 4 (dört) araçla dağıtım yapacağı, vakfın gerekli gördüğü hallerde 2 aracın daha dağıtıma katılacağı, dağıtım yapılacak araçlardan 3 (üç) tanesinin 3 ton kapasiteli kamyonet, 1 (bir) tanesinin 6 ton kapasiteli kamyon olacağı, muayene süresi dolmuş araçların dağıtım işinde kullanılamayacağı düzenlenmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda mezkûr giderlere yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu giderlere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Mustafa Emir Dönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (f) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Personel giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde personel giderlerinin teklif fiyatına dahil edildiği görülmüştür. Teknik Şartname’nin 21’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak işçilerin işe başlamadan bir gün önce SGK kaydının yaptırılarak Vakfa bildirilmesinin gerektiği, bildirimlerin yapılmaması veya geç yapılması durumda SGK tarafından doğacak cezalardan yüklenici firmanın sorumlu olduğu, bir araçta 1 şoför (B ehliyetli) ve en az 1 taşıyıcı personel bulunmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda personel giderine yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu gidere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Mustafa Emir Dönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir bileşenin fiyatının fiyat teklifi ile açıklanmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hakan Sönmez tarafından 04.07.2025 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu görülmüş olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.****

Hakan Sönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda kömürün tartım giderine (kantar gideri) yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu gidere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Hakan Sönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (b) ve (c) bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda çuval gideri ile çuvalların nakliye ve kargo giderlerine, elektrik tesisatı ve paletin servis giderlerine yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu giderlere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ihale konusu iş kapsamında yükleme bandının tüketeceği elektrik miktarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüş olup, bu sebeple anılan istekli tarafından söz konusu gider için herhangi bir açıklama yapılmasına ve değerlendirilmesine bu aşamada gerek olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Hakan Sönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (d) ve (e) bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda araç giderlerine yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu giderlere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Hakan Sönmez tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (f) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet tablosunda personel giderine yönelik bir bedel öngörüldüğü, ancak söz konusu gidere ilişkin tevsik edici bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Hakan Sönmez “tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde;

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında herhangi bir bileşenin fiyatının fiyat teklifi ile açıklanmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Mustafa Emir Dönmez ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hakan Sönmez’in tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****