KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 20

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1551

BAŞVURU SAHİBİ:

İlhami AY,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/969158 İhale Kayıt Numaralı “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu 21B ile 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 01.07.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu 21B ile 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti İşi” ihalesine ilişkin olarak İlhami Ay’ın 02.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2025 tarih ve 187225 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1311 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)Tekliflerinin esnaf oda kayıt ve sicil belgesi sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, daha önce gerçekleştirilen ihalelerde tekliflerinin geçerli kabul edilip, söz konusu ihalede geçersiz kabul edilmesinin uygun olmadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle esnaf oda kayıt ve sicil belgesi sunma zorunluluğunun kaldırıldığı, anılan belgenin EKAP’ta sunulmayacak belgeler arasında sayıldığı, dolayısıyla Kurum’un bu belgeyi sorgulayabileceği, bu nedenle pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihalede ikinci fiyat tekliflerinin alınması veya ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2)İhale üzerinde bırakılan Ünallar Nak. Tur. Taş. İnş. Gıda Sey. Acen. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulması gereken %2 kasko değer cetveli, %50 yerli araç evrakı, K1 ve A1 yetki belgelerinin incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

__

“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…** __**

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

“Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu 21b ile 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 12 Adet Araç (2 aylık)

…

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

…” düzenlemesi yer almaktadır.****

İhale dokümanında yer verilen “Standart Form - KİK015.5B/EKAP-H” “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmında “Sicil İzin Ruhsat” satırının açıldığı görülmüştür.****

Başvuruya konu ihalenin Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü (21/b) ile elektronik ortamda gerçekleştirilen “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu 21B ile 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti İşi” ihalesi olduğu, anılan ihalede yedi adet ihale dokümanı indirildiği, üç istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda Şahin Filo Kir. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi İlhami Ay’ın tekliflerinin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendinde istenilen sicil, izin, ruhsat belgelerini sunmadıkları gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Ünallar Nak. Tur. Taş. İnş. Gıda Sey. Acen. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli kabul edilerek ikinci fiyat teklifinin sunulması için süre verildiği, ilerleyen süreçte ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi**** İlhami Ay’a ait yeterlik bilgileri tablosunda “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmında “Sicil İzin Ruhsat” satırında; “50897-599-00004_A 1YETKİ BELGESİ.pdf - EKAP’a yüklenen belgedir.” , “50897-599-00003_K 1YETKİ BELGESİ.pdf - EKAP’a yüklenen belgedir.” , “50897-599-00007_ARDAHAN TARIMİL MÜD. ARAÇ KASKODEĞER LİSTESİ.pdf - EKAP’a yüklenen belgedir.” beyanlarının yer aldığı, söz konusu beyanlar kapsamında EKAP üzerinden ilgili belgelere erişildiğinde, bu belgelerin İlhami Ay adına düzenlenmiş A1 ve K1 Yetki Belgeleri ile “Teklif Edilen Araç Marka Model Ocak Ayı Kasko Değer Listesi” olduğu görülmüştür.****

İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendinde****“İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler” in isteklilerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiğinin düzenlendiği, belge adının “Sicil İzin Ruhsat” olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Mevzuatın yukarıda yer verilen hükümlerinden, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, idareler tarafından ihale ilanında ve idari şartnamede açıkça belirtilmesi gerektiği, ancak, İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendi çerçevesinde, ihaleye katılan isteklilerce “İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler” kapsamında “Sicil İzin Ruhsat” ın e-teklifleri kapsamında beyan etmelerinin ihalede yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, söz konusu İdari Şartname maddesinde yer alan düzenlemede “Sicil İzin Ruhsat” şeklinde genel bir başlığa yer verildiği, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin açıkça belirtilmediği, aynı satırın açıklama kısmında ise “ Sözleşme konusu işin sözleşme eklerindeki hükümlere göre yapılıp yapılmadığını kontrol etmek üzere görev yapan kontrol teşkilatı, işin yapılmasını işin yapılma süresince her zaman kontrol edebilir. Kontrollerde tespit edilen uygunsuzluklar Genel Şartnamede öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde kontrol teşkilatı ve yüklenici veya vekili ile beraber tutanağa bağlanır ve madde 16.1.de belirtilen cezalar uygulanır.” ifadelerine yer verildiği, bu kısımda da herhangi bir belge adı belirtilmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmında “Sicil İzin Ruhsat” satırında beyan edilen belgelerin A1 ve K1 Yetki Belgeleri ile “Teklif Edilen Araç Marka Model Ocak Ayı Kasko Değer Listesi” şeklinde olduğu, dolayısıyla mevcut ihale dokümanı düzenlemelerine göre herhangi bir belge adı belirtilmeyen İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendi kapsamında yer verilen “Sicil İzin Ruhsat” belgelerinin sunulmadığına yönelik idare tespitinin dayanağının bulunmadığı anlaşılmış olup, idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması gerekmekle birlikte, ihalenin pazarlık usulü (21/b) ile yapılmış olduğu, ilk aşamada teklifi değerlendirme dışı bırakılmış olan istekliden son teklifini sunmasının istenilmemiş olduğu, gelinen aşamada son tekliflerin ve yaklaşık maliyetin açıklanmış olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, ilk oturum bu aşamada ihya edilemeyeceğinden ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin incelenmesi gerektiğine yönelik 2’nci iddiasının 02.07.2025 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 07.07.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.****

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu minvalde, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****