KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 14

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1545

BAŞVURU SAHİBİ:

Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnşaat Nakliyat Sağlık Hizmetleri Tekstil Özel Eğitim Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/493580 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Sporcu Eğitim Merkezi Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 08.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Sporcu Eğitim Merkezi Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dunaysır Yemek Temizlik Turizm İnşaat Nakliyat Sağlık Hizmetleri Tekstil Özel Eğitim Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.06.2025 tarih ve 186239 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1218 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahipleri tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak özetle;

- Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinin (Ek-H.4) hatalı olarak sunulduğu, tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluklar olduğu, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,

- Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,80 – 0,95 arasında olmadığı,

- Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki ayçiçekyağı, badem içi, bal kabağı, beyaz peynir, buğday unu, bulgur, ceviz içi, dana karaciğer, dana kıyma, dana kuşbaşı, dolma biber, domates, fındık içi, havuç, ıspanak, irmik, kabak, kadayıf, kakao, karışık turşu, kaymak, kırmızı lahana, kırmızı mercimek, kuru kayısı, kuru üzüm, makarna, mandalina, muz, nohut, patates, patlıcan, pırasa, pirinç, salatalık, sarımsak, sivri biber, siyah zeytin, tahin, tarhana, tavuk but, tavuk göğüs-derisiz, taze fasulye, toz şeker, yoğurt, yufka, yumurta ve zeytinyağı ana girdilerinin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki ve asgari birim fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı,

- Örnek yemek menüsünde yer alan ana girdilerin (çay, ekmek, mısır gevreği, granül kahve, Kemalpaşa tatlısı, meyve suyu 200 ml, pet şişe su 0.5 lt, roll ekmek 50 gr ve simit 100 gr vb.) fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesi gereği fiyat listelerinin ilan ile ihale tarihi arasında olması gerekirken, ilan tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri kapsamında sunulan kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, sadece ilgili kurumun internet sayfası üzerinden temin edilen bilgisayar çıktısının alındığı tarihin bulunduğu, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğu teyit edilemeyeceği,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin kullanılmayacağı belirtilmesine rağmen, ilgili istekliler tarafından hiçbir geçerli hukuki gerekçe bildirilmeden fiyat teklifleri kullanıldığı, ayrıca fiyat teklifinin dayanağı olan Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı ve Ek-O.6 Satış Tespit Tutanağının fiyat tekliflerinin ekinde idareye sunulmadığı,

- Ceviz içi ve fındık içi için birim fiyatların ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı ancak ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan ceviz ve fındık birim fiyatlarının kullanıldığı,

- Ana girdilerin tevsiki amacıyla ihale ilan tarihinden daha eski tarihli ve 2024 yılının tamamını kapsayan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olan Ticaret Odaları fiyatlarının kullanıldığı,

- Kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeği öğün maliyetlerine 500 ml pet şişe su ve kişi başı ikişer adet 50 gr’lık poşetli ekmek maliyetinin dahil edilmediği,

- Teknik Şartname kapsamında yoğurt, ayran, süt ve lor peyniri ürünlerinin tam yağlı olmasının gerektiği, sunulan belgeler incelendiğinde ürünlerin tam yağlı olup olmadığı hususu sunulan belge üzerinden anlaşılamayacağı,

- Şartname kapsamında balık ürünlerinin temizlenmiş olması gerektiği, açıklamalarda balık yemeklerinin içeriğindeki balık fileto ürünün tevsiki amacıyla salt “balık (temizlenmiş)” ürün fiyatlarının kullanıldığı,

- Örnek Yemek Menüsünde Piliç Topkapı yemeğinin bulunduğu, yemek içeriğinde “tavuk göğüs derili” ürününün yer aldığı, örnek yemek menüsünde Tavuk Sote yemeği bulunduğu, yemeğin içeriğinde “tavuk but (derisi ve kemiği alınmış)” ürününün bulunduğu, “tavuk göğüs derili” ürün fiyatının tevsiki amacıyla salt “tavuk göğüs” ürün fiyatının kullanıldığı, “tavuk but (derisi ve kemiği alınmış)” ürün fiyatının tevsiki amacıyla salt “tavuk but” ürünü fiyatının kullanıldığı, bu nedenle “tavuk göğüs derili” ve “tavuk but (derisi ve kemiği alınmış)” ürün fiyatları tevsik edilemediği,

- Salam, sucuk ve sosis ürünlerinin “%100 dana eti” olması gerektiği, açıklamalarda salam, sucuk ve sosis fiyatlarının tevsiki amacıyla sunulan belgeler incelendiğinde salt “salam, sucuk ve sosis” ibarelerinin yazılı olduğu ve ürünlerin ihale dokümanında belirtildiği haliyle “%100 dana eti” olup olmadığı anlaşılamayacağı,

- Kuru üzümün çekirdeksiz olması gerektiği, açıklamalarda ise salt “kuru üzüm” ürünü üzerinden açıklamada bulunulduğu,

- Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki ayçiçek yağı ve zeytinyağı ürününün gramaj miktarının gram cinsinden verildiği ve anılan ürününün açıklamasının kilogram cinsinden yapılması gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından ürün fiyatlarının tevsiki amacıyla litre cinsinden birim fiyat kullanıldığı, bunun da istekliler lehine fiyat avantajı sağlayıcı nitelikte olduğu,

- Teknik şartnamedeki örnek menüler üzerinden hesaplanan birim öğün maliyetlerinin, birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlardan daha yüksek olduğu,

- İhale konusu işte yüklenici mutfağında pişirilen yemeklerin Manisa Sporcu Eğitim Merkezi yemekhanesine taşınarak bu yemekhanede sunumu yapılacağı, mutfakta çalıştırılacak olan işçiler ve pişirilen yemeklerin taşınmasında kullanılacak olan aracın sürücü maliyetleri için herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, sadece Manisa Sporcu Eğitim Merkezi yemekhanesinde çalıştırılacak olan işçiler için açıklama yapıldığı, birim fiyat teklif cetvelindeki iş kalemlerinden anlaşılacağı üzere söz konusu işin 24.05.2025-31.12.2025 tarihleri arasında 222 gün boyunca yerine getirileceği, bir başka ifade ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de söz konusu yemek hizmeti alımı işi devam edeceği, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak işçilik çalışma gideri için de açıklama sunulması gerektiği,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesi gereği aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, işçilik maliyet hesaplaması yapılırken, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, açıklamalarda teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin dahil edilmediği,

- Sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının, yürürlükteki mevzuat hükümlerine uygun olarak hazırlanmadığı, Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda yer alan ana girdilerinin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarlarının da yanlış hesaplandığı, satışlar üzerinden açıklama yapıldığı için fatura bilgileri tablosunda alıcı firmaya ilişkin bilgiler bulunmadığı, alıcı firma bilgileri yerine, ihaleye iştirak eden ilgili isteklinin bilgilerinin fatura bilgileri tablosuna yazıldığı, ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç ay içerisinde satımı yapılan mal miktarları, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’sini kapsamadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı verilmediği, belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, ilan tarihi 02.04.2025 olan ihalede Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın “01.01.2025 – 31.03.2025” tarihlerine veya bundan önceki üç aya (01.10.2024 – 31.12.2024) ilişkin olarak düzenlenmiş olması gerektiği, sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’na esas üç aylık sürenin, mevzuata uygun olarak belirtilmediği,

- Teklifi aşırı düşük olan ilgili isteklinin, açıklayamadığı girdiler için, aşırı düşük yazısı geldiği andan itibaren geriye dönük satış faturası keserek, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı evrak düzenleyerek kanuna aykırı haksız menfaat elde etmeye çalıştığı, açıklama sunduğu sırada aşırı düşük teklifi açıklamak için kullandığı faturanın vergi beyannamesinin verilmediği, aşırı düşük açıklamasının verildiği gün ortada olmayan sahte bir evrakla, hiçbir şekilde geçerliliği olmayan ihtiyaca binaen evraklar düzenlenerek aşırı düşük açıklaması yapıldığı, mevcut olmayan evraklar ile idare yanıltılarak haksız menfaat elde edilmeye çalışıldığı, ihale ilan tarihinden önceki bir tarihte ihale sonuçları ve aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğinden sonra, aşırı düşük teklif açıklaması yapabilmek amacıyla satış faturası kesildiği, açıklama kapsamında sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturanın, şeklen mevzuata uygun olarak düzenlenmekle birlikte, içeriği itibariyle ihale tarihinden sonra ve sadece aşırı düşük teklif açıklamasını sunabilmek için düzenlendiği, ilgili istekli tarafından kötü niyetli bir şekilde, sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı evrak düzenlenerek yapıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 17 maddesinin uygulanması gerektiği, Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturanın Ba/Bs formlarının ilgili vergi dairelerine beyan edilmediği, tutanağın hukuki bir geçerliliğinin bulunmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılacak yazışma neticesinde bu hususların tespit edilebileceği iddia edilmektedir

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

…

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması,

**** İdari Şartname’nin ikinci maddesinde ihale konusu iş “2025 Yılı Sporcu Eğitim Merkezi Yemek Hizmet Alımı” , işin miktarı 7.548 adet kahvaltı, 20.202 adet öğlen yemeği, 7.548 adet akşam yemeği ve 7.548 adet ara öğün hizmeti alımı olarak belirlenmiştir.

**** Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi**** Özdemir Kurumsal Hizmetler Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi TİM 1 Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Mirim Yemek Anonim Şirketi ortak girişimi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının başvuru konusu edilen kısımlarına ilişkin yapılan inceleme aşağıdaki gibidir;

Her iki istekli tarafından sunulan Malzemeli Hesap Sunum Cetvelinde (Ek-H.4) eki tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluk bulunmadığı, birim fiyatların belirtildiği belgelerin sayfa numaralarına atıf yapıldığı, ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranının 0,80 – 0,95 arasında olduğu,

**** Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğinde yer alan ve iddia konusu edilen girdilerin birim fiyatlarının cetvel ekinde yer alan tabloya doğru şekilde aktarıldığı, girdilerin tevsiki amacıyla sunulan ticaret borsası fiyatlarının ihale tarihinden önceki 12 aya ilişkin olduğu ve ortalama birim fiyatların kullanıldığı,

Kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı girdilere ilişkin açıklamalarda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesine uygun olarak ilan tarihinden sonra ilan edilen fiyatların kullanıldığı, sunulan çıktılarda tarih bulunduğu ve ilgili kuruluşların internet sayfaları üzerinden fiyatların tarih itibarıyla teyit edilebildiği görülmüş, bu hususlardaki başvurunun uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında helva, mısır gevreği, granül kahve ve kakaolu fındık kreması için “www.marketfiyatları.org.tr” adlı internet sitesinde yer alan fiyatların kullanıldığı, açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yazılı 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemler kapsamında bulunmadığı, anılan girdilere ilişkin fiyat teklifi ve/veya buna ilişkin bir gerekçe sunulmadığı görülmüş, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı ve teklifin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından açıklama kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi sunulmadığı görülmüş, anılan istekliye ilişkin iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Her iki istekli tarafından sunulan ticaret borsası bültenlerindeki iç fındık ve ceviz içi fiyatlarının kullanıldığı,

Dayanak alınan ticaret borsası bültenlerinin aylık ortalama fiyatlara ilişkin olduğu ve yıllık ortalamaların kullanılmadığı,

İsteklilerce örnek menüye uygun olarak pet şişe su ve poşetli ekmek maliyetlerinin öğle ve akşam yemeği öğünlerine yansıtıldığı anlaşılmış, bu hususlardaki iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’de yoğurt ve ayranın tam yağlı olması gerektiği belirtilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yoğurt girdi fiyatının tevsiki amacıyla Ankara Ticaret Borsası 2024 yılı Ekim ayı bülteninin kullanıldığı, bültende “yoğurt” ifadesine yer verildiği, aynı şekilde ayran için Karacabey Ticaret Borsası Ağustos ayı bülteninde yer alan “200 ml. ayran” fiyatının kullanıldığı, ilgili belgelerde yoğurt ve ayranın tam yağlı olduğuna ilişkin bilgi bulunmadığından açıklamaların ihale dokümanına uygun olmadığı ve teklifin reddinin gerektiği değerlendirilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından yoğurt ve ayran girdilerine ilişkin olarak Maliyet/Satış Tespit Tutanağı marifetiyle açıklama yapıldığı, tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda her iki ürünün de tam yağlı olduğunun açıkça belirtildiği görülmüş, anılan isteklinin açıklamalarına ilişkin başvurunun yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, Teknik Şartname’de süt ve lor peynirinin tam yağlı olması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.

Balık girdisine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Ankara B.B. Hal Müdürlüğü tarafından ilan edilen fileto balık fiyatı üzerinden %50 fire oranı hesaplanarak açıklamada bulunulduğu, en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan Maliyet/Satış Tespit Tutanağında fileto (temizlenmiş) ifadesinin bulunduğu,

Tavuk etine ilişkin olarak her iki isteklinin de ihale dokümanına uygun şekilde tavuk but, tavuk but kemiksiz ve tavuk göğüs için ayrı ayrı açıklamada bulunduğu görülmüş, bu husustaki iddiaların yerinde olmadığı tespit edilmiştir.

Teknik Şartname’de sucuk ve sosisin %100 dana etinden olması gerektiği belirtilmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan ürünlerin fiyatının tevsiki amacıyla İstanbul Ticaret Borsası 2024 yılı Haziran ayı bülteninin kullanıldığı, bültende “sosis” ve “sucuk” ifadelerine yer verildiği, ilgili belgede sucuk ve sosisin %100 dana etinden olduğuna ilişkin bilgi bulunmadığından açıklamaların ihale dokümanına uygun olmadığı ve teklifin reddinin gerektiği değerlendirilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sosis ve sucuk girdilerine ilişkin olarak Maliyet/Satış Tespit Tutanağı marifetiyle açıklama yapıldığı, tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda her iki ürünün de %100 dana eti olduğunun açıkça belirtildiği görülmüş, anılan isteklinin açıklamalarına ilişkin iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, Teknik Şartname’de salam girdisinin %100 dana etinden mamul olması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür.

Kuru üzüm girdisine ilişkin olarak her iki isteklinin de ticaret borsası fiyatlarını dayanak aldığı ve bültenlerde “kuru üzüm çekirdeksiz” ifadesinin yazılı olduğu,

Ayçiçek yağı ve zeytinyağına ilişkin açıklamaların her iki istekli tarafından kilogram cinsinden yapıldığı,

Açıklama kapsamında hesaplanan birim öğün başına maliyetleri ile başvuruya konu isteklilerce sunulan birim fiyat teklif cetvelindeki birim fiyatlar ile uyumlu olduğu,

İsteklilerce çalıştırılacak personel için, sürücü maaşı ve ulusal bayram ve genel tatil günleri de dahil olmak üzere maliyet öngörüldüğü, buna ilişkin Kamu İhale Kurumu işçilik modülü çıktılarının sunulduğu, sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti üzerinden açıklamada bulunulduğu görülmüş, bu husustaki iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı kullanılmadığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan tutanakta yer alan ana girdilerinin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olmadığı, toplam tutarlarının doğru hesaplandığı, fatura bilgileri tablosunda alıcı firmaya ilişkin bilgilerin bulunduğu, satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu işte kullanılması öngörülen miktarların 1/20’sini karşıladığı, tutanakta tarih ve sayı bilgilerinin yer aldığı, belgenin Tebliğ’in 8.4’üncü maddesinde belirtilen şekil şartlarını taşıdığı, her sayfasının kaşelenip imzalandığı, tutanağın birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin uyuştuğu, açıklama kapsamında meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanağa esas üç aylık sürenin 01.10.2024-31.12.2024 tarihlerini kapsadığı görülmüş, bu husustaki iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Ek-O.7 tutanaklarının sahte ve yanıltıcı evrak niteliği taşıdığı, bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yasak fiil ve davranışlara, isteklilerin ceza sorumluluğuna ilişkin hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilmesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile yazışma yapılarak bu hususların tespitinin yapılması gerektiği iddiası bakımından yapılan incelemede; ilgili satış tutarı tespit tutanağındaki tabloda belirtilen faturaya ilişkin olarak iddia konusu hususlarda 04.07.2025 tarihli yazı ile Gelir İdaresi Başkanlığından bilgi ve belge istenilmiş olup**** Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 014.07.2025 tarihli cevabi yazısında “Başkanlığımız veri ambarında yapılan incelemeler sonucunda a ilgili fatura bilgileri yazımız ekinde gönderilmiş olup faturaların gerçek bir muamele veya durum sonucunda düzenlenip düzenlenmediği bilgisi Başkanlığımız kayıtlarında bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde bir adet tek satırdan oluşan bir excel tablosuna yer verildiği görülmüştür.

Söz konusu tabloda yer verilen bilgilerin incelenmesi neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan "Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı"nın “Fatura Bilgileri Tablosu” başlıklı bölümünde yer alan 31.12.2024 tarihli ve TMG202400000000 seri numaralı faturanın Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine ihale tarihi (08.05.2025) ve aşırı düşük teklif açıklama talebi tarihinden (23.05.2025) önce 06.01.2025 tarihinde gönderildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibince iddiasına dayanak teşkil edecek somut bir bilgi ve belge sunulmadığı da dikkate alındığında, bu husustaki başvurunun yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaları idarece uygun bulunan Yeşil Akhisar Yemekhane İşl. Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından helva, granül kahve, kakaolu fındık kreması ve mısır gevreği girdileri için “www.marketfiyatları.org.tr” adlı internet sitesinde yer alan fiyatların kullanıldığı, açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yazılı 79.2.2’nci maddesinde yer alan yöntemler kapsamında bulunmadığı, anılan girdilere ilişkin fiyat teklifi ve/veya buna ilişkin bir gerekçe sunulmadığı görülmüş, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’de sucuk ve sosisin %100 dana etinden olması gerektiği belirtilmiş olup, anılan istekli tarafından bahse konu ürünlerin fiyatının tevsiki amacıyla İstanbul Ticaret Borsası 2025 yılı Nisan ayı bülteninin kullanıldığı, bültende “sosis” ve “sucuk” ifadelerine yer verildiği,

Teknik Şartname’de yoğurt ve ayranın tam yağlı olması gerektiği belirtilmiş olup, anılan istekli tarafından yoğurt girdi fiyatının tevsiki amacıyla Ankara Ticaret Borsası 2025 yılı Nisan ayı bülteninin kullanıldığı, bültende “yoğurt” ifadesine yer verildiği, aynı şekilde ayran için Karacabey Ticaret Borsası 2025 yılı Ocak ayı bülteninde yer alan “200 ml. ayran” fiyatının kullanıldığı, açıklamaların ihale dokümanına uygun olmadığı ve teklifin reddinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. Hayv. Tic. Ltd. Şti. ve Yeşil Akhisar Yemekhane İşl. Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin reddedilerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****