KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/027

Gündem No : 35

Karar Tarihi : 09.07.2025

Karar No : 2025/UH.I-1456

BAŞVURU SAHİBİ:

Jiletiks Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Seydikemer Devlet Hastanesi Başhekimliği

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/382312 İhale Kayıt Numaralı “18 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seydikemer Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 06.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “18 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Jiletiks Gıda Yem. San. Tic. Ltd. Şti.nin 12.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.06.2025 tarih ve 186506 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1240 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Öz Aras Kur. İth. İhr. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Zirve Toplu Yem. Ltd. Şti., Öztat Catering Gıda Tem. İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti., Özmeğri Gıda Tem. Hiz. Orm. Ür. Tar. İth. İhr. Ltd. Şti., Doğan Srt Sos. Hiz. Yem. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Özata Gıda Soğ. Hav. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının muhtelif gerekçelerle Teknik Şartnameye ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırı olduğu, tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 18 AY SÜRELİ MALZEME DAHİL YEMEK HAZIRLAMA, PİŞİRME, DAĞITIM VE SONRASI HİZMETLERİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 970.03.05.01.50 - Yemek Hizmeti Alım Giderleri

e) Miktarı: 18 Ay Süreli Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı - Toplam 415.000 Öğün …” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

“Diğer hususlar “ başlıklı 48’inci maddesinde “

__

” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “…

İKİ HAFTALIK NORMAL MENÜ ÖRNEĞİ

…

İKİ HAFTALIK AZ YAĞLI-TUZSUZ DİYET YEMEĞİ MENÜ ÖRNEĞİ

__

NOT: Yukarıda iki haftalık personel ve Az yağlı-Tuzsuz Diyet menü örneklerine yer verilmiştir.

Tabloda yer alan yemeklerin çiğ girdi miktarları şartnamede yer almaktadır. Az yağlı-Tuzsuz Diyet menü örneğinin dışında diyabet, kronik böbrek yetmezliği, çölyak, gut vb gibi hastalıkları olan hastalar için diyetisyenin hazırlayacağı özel diyet menülerine göre diyet menüsünün içeriğinde değişiklik yapılabilecektir. Listedeki meyve ve sebzeler mevsime ve hastalığına uygun olacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye 40 isteklinin katıldığı, 02.06.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalede teklifi geçerli kabul edilen ve sınır değerin altında kalan 14 isteklinin olduğu, 8 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, açıklama sunan isteklilerden Öz Aras Kur. İth. İhr. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Zirve Toplu Yem. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 09.05.2025 tarihli EKAP üzerinden gönderilen tebligat ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu tebligatta “…teklifiniz sınır değerin altında olup bu bağlamda aşırı düşük teklifinizin değerlendirilmesi için İşçilik gideri yemek hizmet gideri ve yardımcı giderler olan önemli bileşenler kapsamında teknik şartnamede bulunan iki haftalık örnek menü ve çiğ girdi miktarları doğrultusunda kumu ihale genel tebliğine uygun aşırı düşük açıklamalarınızı…16.05.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, 13.05.2025 tarihli ek açıklayıcı tebligatta benzer ifadelere yer verilerek tebligatın ekinde “şehriyeli bulgur pilavı, kıymalı yumurta, yoğurtlu semizotu, haydari ve kebap pidesi” yemeklerine ilişkin gramajların belirtildiği, 15.05.2025 tarihli ek açıklayıcı tebligatta ise bahsi geçen yemeklere ek olarak “meyhane pilavı, mantarlı et sote, haşlama et, zeytinyağlı taze fasulye ve patates kavurma” yemeklerine ilişkin girdi miktarlarına yer verildiği ve isteklilere aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaları için 20.05.2025 tarihine kadar süre verildiği akabinde 23.05.2025 tarihinde gönderilen tebligat ile iki haftalık örnek menülere ve menülerde yer verilen yemeklere ilişkin çiğ girdilere yer verildiği, isteklilere aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmaları için 28.05.2025 tarihine kadar süre tanındığı görülmüştür.

23.05.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazı ekinde isteklilere gönderilen normal kahvaltı, normal yemek, diyet kahvaltı, diyet yemek ve ara öğünlerine ilişkin iki haftalık örnek menülerin incelenmesi neticesinde, menülerde yer alan bazı yemeklerin içerik ve gramajlarının Teknik Şartname'de belirtilmediği, Teknik Şartname'de yer alan bazı yemeklere ilişkin içerik ve gramaj bilgilerinin ise, aynı tarihli tebligat ekinde gönderilen çiğ girdi listelerinde değiştirilerek yer verildiği,

Ayrıca iki haftalık diyet yemeği örnek menüsünde yer verilen salatalar ile iki haftalık diyet ara öğün menüsünde yer verilen meyvelerin neler olduğunun menü üzerinde açıkça belirtilmediği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere tebliğ edilen sorgulama yazısı ekinde yer alan örnek menünün Teknik Şartname’de yer verilen yemeklerin içerik ve gramajlarına uygun olarak düzenlenmediği, içerik ve gramajlar listelerinde yer almayan yemeklere örnek menüde yer verildiği, salata ve meyve menülerine ilişkin açıklama istenilmekle birlikte içerik olarak herhangi bir belirlemenin yapılmadığı, söz konusu eksikliklerin isteklilerin sağlıklı bir aşırı düşük teklif açıklaması sunması imkanını ortadan kaldırdığı,

Bu çerçevede; Teknik Şartname kapsamında içerik ve gramajları belirli olan yemeklerden, idarece uygun görülenlerin seçilerek içerik ve gramajlarında herhangi bir değişiklik yapılmaksızın iki haftalık örnek menülerin yeniden hazırlanması, 'meyve', 'salata' gibi genel ifadelere yer verilmeden açık ve net ifadelerle menülerin oluşturulması sonrasında bu menülerin sınır değerin altında teklif veren isteklilere tekrar gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, iki haftalık örnek menülerin mevzuata uygun şekilde hazırlanarak sınır değerin altında teklif veren isteklilere tekrar gönderilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****