KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 29

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1376

BAŞVURU SAHİBİ:

Gentan Özel Sağlık Hizmetleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Sağlık Bakanlığı Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/225471 İhale Kayıt Numaralı “12 Aylık Tıbbi Genetik Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği tarafından 18.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Aylık Tıbbi Genetik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 04.06.2025 tarih ve 185139 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1091 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. İdare tarafından ihalenin iptalini takiben Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda Kurumca alınan “düzeltici işlem” kararına istinaden idarece tesis edilen yeni işlemin, kamu menfaatleri ile Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı olduğu, şöyle ki:

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında işçilik için bir alt limit öngörülmüş olmakla birlikte açık bir üst sınıra yer verilmediği görülmekteyse de ihale dokümanı ile ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde işçilik maliyetine dair bir üst sınırın da dolaylı olarak belirlendiği, nitekim Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından belirlenen işçilik ücretinin, mevzuatta aşılmaması gereken %7 kâr payı sınırının belirgin biçimde üzerinde olduğu ve mevzuatta yer alan “en çok %7 kâr payı” ibaresinin üst limit niteliği taşıdığı,

Teknik Şartname’nin "Genel Şartlar" başlıklı E.5 maddesinde "1 adet sekreter için brüt asgari ücret verilecektir" ifadesiyle işçilik ücretinin açık ve bağlayıcı şekilde belirtildiği, bu şartın yorum yoluyla genişletilerek diğer istekliler lehine uygulanmasının mümkün olmadığı, aksi hâlde bu ifadenin “en az” gibi bir ibare içermesi gerektiği, bu nedenle söz konusu düzenlemenin kesin ve sınırlayıcı nitelikte olduğu,

- Kamu İhale Kurulu tarafından düzeltici işlem yapılmasına yönelik alınan kararın hukuka aykırı olduğu; şöyle ki, ihale sürecinde değerlendirme dışı bırakılan Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca, öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapıldığı, söz konusu başvurunun doğrudan ihaleyi yapan idareye yönlendirilmesi gerekirken Kurum tarafından bu hususlar dikkate alınmaksızın esasa girildiği ve hukuki dayanaktan yoksun bir karar tesis edildiği,

Ayrıca, ihalede tüm tekliflerin reddedilerek iptal edilmesine ilişkin olarak alınan kararların, ilgili mevzuat uyarınca herhangi bir şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusu olmaksızın doğrudan Kuruma taşınamayacağı ve bu tür kararların ancak idari yargı mercilerinde dava konusu yapılabileceği açıkça düzenlenmiş olmasına rağmen Kurumun bu başvuruyu esas yönünden inceleyerek karar vermesinin hukuki yetki sınırlarının aşılması niteliğini taşıdığı,

- Hukuka aykırı işlemler neticesinde iptal edilen ihalenin yeniden değerlendirilmesi halinde, taraflarının ihaleye tekrar teklif sunmasının engelleneceği ve bu durumun telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vereceği,

2. İdarece hesaplanan yaklaşık maliyetin hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde“ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler... ” hükmü,

“İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. … ” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü,

“Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “ (1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. … ” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar. ” hükmü,

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “ …(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikâyet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikâyet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikâyet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz. ” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasında konu edilen hususların; Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif kapsamında sunulan işçilik giderlerinin mevzuata aykırı olduğu, işçilik giderine ilişkin üst sınırın mevzuatta dolaylı olarak belirlendiği, teknik şartnamede belirtilen işçilik ücretinin bağlayıcı ve sınırlayıcı nitelikte olduğu, ihaleye ilişkin düzeltici işlem kararının ise Kurum tarafından usule ve yetki sınırlarına aykırı biçimde tesis edildiği ve bu hukuka aykırılıklar nedeniyle teklif haklarının ortadan kalkmasının telafisi imkânsız zararlara yol açacağına yönelik olduğu görülmüştür.

20.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif içerisindeki işçiliğe ait kalemin asgari işçilik maliyeti üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Gentan Özel Sağ. Hiz. A.Ş.nin teklifinin yaklaşık maliyet üzerinde olması gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, netice itibariyle ihale komisyonu tarafından ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin 24.03.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile ihalenin iptaline karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesi ile ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanların itirazen şikâyete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabileceği, Kurum tarafından anılan başvuruların idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği hükme bağlanmıştır.

Söz konusu ihalede, 20.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalede geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin iptaline yönelik olarak idarece tesis edilen işlemden önceki bir tarihte idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla iptal kararına yönelik isteklilerce idarenin iptal kararını izleyen 5 gün içinde doğrudan Kuruma başvurulabileceği, bu doğrultuda Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından 24.03.2025 tarihinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması kararının mevzuata aykırı olduğu ve idare tarafından alınan ihalenin iptali kararının iptali istemiyle itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kurum tarafından yapılan inceleme sonucunda alınan 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı Kurul kararında “… başvuru sahibi Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek düzeltici işlem tesis edilmesine yönelik karar verildiği,

15.05.2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Ecegen Sağ. ve Eği. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Gentan Özel Sağ. Hiz. A.Ş.nin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri ve anılan kurallara uygun olmayan başvuruların ise reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kanun hükmü uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı, ancak dava açılabileceği, herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca yeniden incelenmesi ve başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınmasının da mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının 09.04.2025 tarihli ve 2025/UH.I-914 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, Kurul’un karara bağladığı hususları yeniden inceleme görevinin bulunmadığı, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği anlaşıldığından incelemeye konu hususlar bakımından başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin 2’nci iddiasında yaklaşık maliyetin idare tarafından hatalı hesaplandığı hususuna yer verildiği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumu’nun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin yaklaşık maliyet hesabına ilişkin ileri sürdüğü iddialara konu hususların, farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihin ihale tarihi olan 18.03.2025 olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından iddia kapsamında yer verilen hususların 18.03.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içerisinde idareye şikayet başvurusuna konu edilmesi gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.06.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından bahse konu iddianın hem şekil hem de süre yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****