KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1373

BAŞVURU SAHİBİ:

Artur Nak. İth. ve İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bursa Osmangazi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/643187 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Kış Sezonu Vakfımızca Dağıtılması İçin Tahsis Edilmiş Olan 4000 Ton Torbalanmış Kömürün (25 Kg) İlçemiz Sınırlarında İkamet Etmekte Olan Muhtaç Vatandaşlarımızın İkametgahlarına Nakliye ve Dağıtım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bursa Osmangazi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 21.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Kış Sezonu Vakfımızca Dağıtılması İçin Tahsis Edilmiş Olan 4000 Ton Torbalanmış Kömürün (25 Kg) İlçemiz Sınırlarında İkamet Etmekte Olan Muhtaç Vatandaşlarımızın İkametgahlarına Nakliye ve Dağıtım İşi” ihalesine ilişkin olarak Artur Nakliyat İthalat ve İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 30.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2025 tarih ve 185310 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1106 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerine bırakılan Mustafa Emir Dönmez ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hakan Sönmez’in tekliflerinin sınır değerin altında olduğu, anılan isteklilerin vermiş oldukları izahatların kamu ihale mevzuatına uygun olarak verilmediği, yapılan açıklamaların mevzuata uygun olarak belgelendirilmediği, açıklamaları kapsamındaki fiyat teklifleri ve ekinde sunulan tespit tutanaklarının bütünüyle eksik ve mevzuata aykırı şekilde tanzim edildiği, fiyat teklifleri ekinde sunulan tutanaklardan hiçbirinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun tanzim edilmediği ve onaylanmadığı, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli ve mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde;“(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 yılı kış sezonu vakfımızca dağıtılması için tahsis edilmiş olan 4000 ton torbalanmış kömürün (25 er kg) ilçemiz sınırlarında ikamet etmekte olan yardıma muhtaç vatandaşlarımızın ikametgahlarına nakliye ve dağıtım işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 4000 ton torbalanmış kömür (25 er kg) …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1.

Sözleşmenin tanzimi ve uygulaması ile ilgili olarak yasal hükümler gereğince tahakkuk edecek her türlü vergi, resim, harç, sigorta vs. giderler ile hizmetin ifası için gerekli olabilecek ve ortaya çıkabilecek her türlü giderler sözleşme bedeli kapsamındadır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Sözleşme konusu iş; 2025 yılı kış sezonu vakfımızca dağıtılması için tahsis edilmiş olan 4000 ton torbalanmış kömürün (25 kg) ilçemiz sınırlarında ikamet etmekte olan yardıma muhtaç vatandaşlarımızın ikametgahlarına nakliye ve dağıtım işi İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” düzenlemesi,

“İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) gündür

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “1-Kömür işletmelerinden gelen kömürler Vakfın belirleyeceği kantar tarafından tartımı yapılarak teslim alınır. Kantar ücreti yükleniciye aittir. Tartım işlemi yapılan kömürler depoya istiflenecek ve çuvalların yırtılması halinde yenisi ile değiştirilecektir.

2-Dağıtım esnasında yırtılan çuvallar yenisi ile değiştirilecektir.

3-Yüklenici firma Manisa Soma’dan temin edilecek çuvalların nakliye ve kargo bedelini karşılayacaktır. Bu işlem için ek bir ücret talep etmeyecektir.

…

15-Yüklenici firma, dağıtım yaparken kömür deposunda mevcut Yükleme Paletini kullanabilir. Elektrik tesisatı ve paletin arızalanması halinde servis ücreti yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

…

19-Yüklenici firma en az 4 (dört) araçla dağıtım yapacaktır. Vakfın gerekli gördüğü hallerde 2 araç daha dağıtıma katılacaktır. Dağıtım yapılacak araçlardan 3(ÜÇ) tanesi 3 ton kapasiteli kamyonet, 1(BİR) tanesi 6 ton kapasiteli kamyon olacaktır. (Panel van-Camlı van-Van olmayacaktır). Muayene süresi dolmuş araçlar dağıtım işinde kullanılamaz.

…

21-Çalıştırılacak işçilerin işe başlamadan bir gün önce SGK kaydı yaptırılarak Vakfa bildirilmesi gerekmektedir. Bildirilerin yapılmaması veya geç yapılması durumda SGK tarafından doğacak cezalardan yüklenici firma sorumludur. Bir araçta 1 şoför (B ehliyetli) ve en az 1 taşıyıcı personel bulunmak zorundadır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Bursa Osmangazi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından gerçekleştirilen “2025 Yılı Kış Sezonu Vakfımızca Dağıtılması İçin Tahsis Edilmiş Olan 4000 Ton Torbalanmış Kömürün (25 Kg) İlçemiz Sınırlarında İkamet Etmekte Olan Muhtaç Vatandaşlarımızın İkametgâhlarına Nakliye ve Dağıtım İşi” ihalesi olduğu, EKAP üzerinden 9 adet ihale dokümanının indirildiği ve 21.05.2025 tarihinde elektronik olarak yapılan ihaleye 5 isteklinin e-teklif verdiği,

İhale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde ilk oturumda teklif mektubu ve teminatı uygun bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.209.066,67 TL olarak belirlendiği, ihaleye teklif veren isteklilerden Mustafa Emir Dönmez ile Hakan Sönmez’in tekliflerinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından bu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve isteklilerin açıklamalarının uygun görüldüğü, sonrasında ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 2 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle uygun bulunmadığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Mustafa Emir Dönmez üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Hakan Sönmez’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve ihale komisyonu kararının 26.05.2025 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Mustafa Emir Dönmez ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Hakan Sönmez tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

İdarece ihalede teklifi sınır değerin altında olan isteklilere gönderilen 21.05.2025 tarihli “Kömür ihalesi” konulu yazıda “Vakfımız 2025 yılı Kömür İhalesine vermiş olduğunuz teklifiniz incelendiğinde teklifinizin EKAP'ın belirlemiş olduğu sınır altında kaldığından dolayı Vakfımıza bugün saat 16.00’ya kadar osmangazisydv@hotmail.com mail adresimize detaylı izahat vermenizi;

Bilgilerinize tebliğen rica ederim.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, bu haliyle aşırı düşük açıklama isteme yazısında yer verilmesi gereken önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.

İsteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun, geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı değerlendirmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılmasıdır.

4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesinde, idareler tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik EKAP üzerinden gönderilecek açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir. Ancak somut olayda teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tarafından yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamaların sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânının ortadan kalktığı anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere EKAP üzerinden gönderilecek aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 50.640,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 50.640,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından EKAP üzerinden gönderilecek aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****