KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 25

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1372

BAŞVURU SAHİBİ:

Aras Üret. Des. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/598847 İhale Kayıt Numaralı “18 Aylık Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım Ve Sonrasındaki Hizmetler Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 17.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “18 Aylık Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrasındaki Hizmetler Alımı” ihalesine ilişkin olarak Aras Üret. Des. Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin 05.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.06.2025 tarih ve 185846 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1166 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’de yemek gramaj ve miktar tablolarında, yemek içeriğinde bulunan özellikle “Baharat” ürünlerinin cins ve miktarlarının belirtilmediği, “Baharat” ifadesinin çok genel olup kekik, pul biber, karabiber, köri gibi birçok seçeneği kapsadığı, bu durumun isteklilerin aynı yemeği farklı kalite ve farklı maliyetle hesaplamasına sebep olacağı, tekliflerin birbiri ile kıyaslanması veya herhangi bir teklifin aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesi durumunda sunulan açıklamaların eşit şartlarda hazırlanmasını engelleyeceği dolayısıyla rekabet ve eşitlik ilkelerinin zedeleneceği,

İhalede asgari iki haftalık örnek menü ve öğünlerde yer alan yemeklerin gramaj tablosunda içerik ve malzeme miktarlarına yer verilmesi gerektiği, ancak örnek menüde yer alan “Fes. Domates Çorbası” yemeğine ilişkin gramaj tablosunda içerik ve malzeme miktarlarına yer verilmediği, bu durum Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, idarenin Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeleri sağlamakla sorumlu olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ ... 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

__

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … ”** __** açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 18 aylık yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrasındaki hizmetler alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 1 kısım yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrasındaki hizmetler alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır….” düzenlemesi,__

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin

uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) İş yürütülürken ihalede çalışacak personelin unvanları, sayısı, dağılımı ve maaşlarında Brüt Asgari Ücretten ne kadar fazla oranda ödeme yapılacağı, Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde çalışacak personel unvanları ve sayısı Teknik Şartnamede belirtilmiştir. Beylikova Devlet Hastanesine hizmet taşımalı veya yerinde yürütüleceği için teknik şartnamede personel belirtilmemiştir.

…

f) İşin yürütülmesi esnasında Teknik şartnamede detaylandırılan tüm giderler Teklif edilen fiyata dahildir.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranları %2'dir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 1’inci maddesinde “… 1.Kısım: Yunus Emre Devlet Hastanesi, Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi ve bu kurumlara bağlı olan birimlerin malzeme dahil yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrası servis hizmetlerinin alımı,

2.Kısım; Sivrihisar Devlet Hastanesi, Çifteler Devlet Hastanesi, Beylikova İlçe Devlet Hastanesi. Günyüzü İlçe Devlet Hastanesi, Mahmudiye İlçe Devlet Hastanesi, Mihalıççık İlçe Devlet Hastanesi, Alpu İlçe Devlet Hastanesi malzeme dahil yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrası servis hizmetlerinin alımı ihalesi işidir. …” düzenlemesi,

Ek 1:A: Yemek Gramajları maddesinde “

YEMEKLER

…
Yemeğin Cinsi| Malzemenin cinsi(Çiğ)| Miktarı (Çiğ)
ORMAN KEBABI| DANA ETİ (KEMİKSİZ)| 100g
PATATES| 120g
KURU SOĞAN| 20g
AY ÇİÇEK YAĞI| 10g
BEZELYE| 15g
HAVUÇ| 25g
UN| 5g
TUZ-BAHARAT| 1g-0,5g
…
ET SOTE| DANA ETİ (KEMİKSİZ)| 130g
KURU SOĞAN| 20g
YEŞİL BİBER| 20g
DOMATES(YAZIN)| 20g
KAPYABİBER(KIŞIN)| 20g
AYÇİÇEK YAĞI| 10g
SALÇA| 15g
BAHARAT| 0,5g
TUZ| 1g
…
ÇORBALAR
Yemeğin Cinsi| Malzemenin cinsi(Çiğ)| Miktarı (Çiğ)
DOMATES ÇORBASI (KAŞARLI/KRUTONLU)| UN| 20g
SALÇA-DOMATES| 20g
AYÇİÇEK YAĞI| 10g
TUZ| 1g
KAŞAR| 20g
KRUTON| 10g
SÜT| 20g

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname eki 1 aylık örnek normal yemek planı tablolarında “EK 1.B: 1 aylık örnek normal yemek planı

Eskişehir Yunus Emre Devlet Hastanesi

Refakatçi ve Personel Normal Yemek Listesi

…

__

GIDA EVSAF TEKNİK ŞARTNAMESİ

…

GIDA MADDELERİ

…

FESLEĞEN

1. Piyasada satılan en iyisi ve yeni sene ürünü olacaktır.

2. Doğal koku ve tatta olacaktır. İçerisinde sap, saman, çöp. canlı ve cansız böcek ve artıkları bulunmayacaktır. İstenmeyen yabancı madde ve koku taşımayacaktır.

3. Orijinal ambalajında teslim edilecektir. Ambalajların üzerinde firma adı, adresi, cinsi, TS numarası, imal ve son kullanma tarihi yazılı olacaktır.

…” düzenlemesi, yer almaktadır.

**** Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 17.06.2025 tarihinde yapılan “18 Aylık Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Sonrasındaki Hizmetler Alımı” ihalesinde (98) adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye (35) isteklinin katıldığı, rapor tarihi itibarıyla idarece ihale komisyonu kararı alınmadığı, EKAP üzerinden yapılan incelemede başvuru sahibi Aras Üre. Des. Hiz. San. ve Tic. AŞ.nin ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Aras Üre. Des. Hiz. San. ve Tic. AŞ.nin yemek içeriğinde kullanılacak “Baharat” ürünlerinin cins ve miktarlarının belirtilmediği gerekçesiyle tekliflerin eşit şartlarda hazırlanmasının engelleneceğini dolayısıyla rekabet ve eşitlik ilkelerinin zedeleneceğini iddia etmektedir.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları çerçevesinde yapılan incelemede malzemeli yemek alımı ihalelerinde yardımcı girdilerin “ yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.)” unsurlarından oluştuğu, başvuruya konu ihalede bazı yemek içeriklerinde yer alan ve “baharat” başlığı altında gramajları 0,5g ve 0,1g olarak ifade edildiği, tali çiğ girdi olan baharat girdisinin gramajına yer verilmesine rağmen kullanılacak baharat türlerine Teknik Şartname’de yer verilmemiş olsa da, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğüne haiz istekliler tarafından baharat bileşenlerinin hangi miktarda kekik, tuz, pul biber, karabiber, köri vs. ürünlerinden oluştuğunun yemek içeriğindeki diğer malzemelerin gramajları ile kıyaslanmak suretiyle öngörülebileceği, tali çiğ girdiler arasında sayılan ve teklif bütünlüğü düşünüldüğünde esası değiştirmeyecek nitelikte olduğu anlaşılan baharatların türlerine yer verilmemesinin isteklilerce eşit koşullarda teklif fiyatı oluşturmasını engellemediği sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yine başvuru sahibi örnek menüde yer alan “Fes. Domates Çorbası” yemeğine ilişkin gramaj tablosunda içerik ve malzeme miktarlarına yer verilmediği, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiğini iddia etmektedir.

İdarece hazırlanan Teknik Şartname eki “EK 1.B: 1 Aylık Örnek Normal Yemek Planı” tablosunda, örnek menü için 24’üncü gün akşam yemeği için “ Fes. Domates Çorba, Tavuk Pirzola, Bulgur Pilavı, Yoğurt” ürünlerinin belirlendiği, aynı şartnamenin eki “EK: 1.A: Yemek Gramajları” tablosunda “ Domates Çorbası (Kaşarlı/Krutonlu)” ürünü için un, salça-domates, ayçiçek yağı, tuz, kaşar, kruton girdilerinin ve bu girdilerden hangi miktarlarda kullanılacağına ilişkin gerekli verilerin bulunduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda, yine ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olma yükümlülüğüne haiz istekliler tarafından “Fes. Domates Çorbası” bileşenlerinin Teknik Şartname eki yemek gramajları tablosunda bileşenleri ve gramajları tarif edilen “Domates Çorbası (Kaşarlı/Krutonlu)” yemeği esas alınarak içerik ve gramaj öngörüsünde bulunulabileceği, bu bağlamda isteklilerce eşit koşullarda teklif fiyatı oluşturmasını engellemediği değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****