KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 18

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1365

BAŞVURU SAHİBİ:

Adıyaman Star Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Adıyaman L Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/559247 İhale Kayıt Numaralı “2025 Personel Taşıma Servis İhalesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adıyaman L Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi Müdürlüğü tarafından 13.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Personel Taşıma Servis İhalesi” ihalesine ilişkin olarak Adıyaman Star Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 28.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.06.2025 tarih ve 185115 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1089 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

- Araçların 2010 model ve üzeri olması gerektiği, ancak bu kriteri ve koltuk kapasitesi gibi özellikleri sağlamayan araçlar üzerinden eksik sefer sayısı ile açıklama yapıldığı,

-Bazı araçların maliyetinin amortisman gideri üzerinden açıklandığı, ancak amortisman maliyetine ilişkin tutanağın YMM ya da SMMM tarafından düzenlenmesi, kaşelenip imzalanarak %20 amortisman oranı üzerinden açıklama yapılması gerekirken, bu işlemin gerçekleştirilmemiş olmasının değerlendirme dışı bırakılma sebebi olması gerektiği, ayrıca araçların çalıştırılacağı gün sayısı üzerinden değil, sözleşme süresi olan bir yıl üzerinden maliyet açıklamasının yapılması gerektiği, bu çerçevede bir yıllık amortisman maliyeti üzerinden gün sayısına oranlanmak suretiyle eksik şekilde gerçekleştirilen açıklamanın kabul edilemeyeceği, kendi malı araçların maliyetinin fiyat teklifi ile açıklamasının kabul edilemeyeceği,

-Kiralama ve bakım onarıma ilişkin fiyat tekliflerinde, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan beyanların bulunmadığı ve gerekli tutanakların da sunulmadığı, sunulan tutanakların ise tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı ve eklerinin uygun olmadığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü yerine ortakları gösterdiği, mali müşavirin faaliyet belgesinin süresinin geçmiş olduğu ve faaliyet belgesine yer verilmediği, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin SMMM ve YMM tarafından değil de serbest muhasebeciler tarafından kaşelenip imzalandığı, fiyat tekliflerinin alındığı firmaların faaliyet alanları içerisinde kiralama, lastik ve bakım onarım faaliyetlerinin bulunmadığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi gerektiği, bu bakımdan Ekim 2024 -Mart 2025 aralığındaki tarihler dışındaki aylara ait faturaların kullanılmasının uygun olmadığı, tutanağın 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, halihazır vergi sistemimizde envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulamamasına rağmen bu defterlerin “e-defter” olduğunun beyan edilmesinin uygun olmadığı, “Fatura Bilgileri Tablosundaki” tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına veya birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara birim maliyetini veya birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edildiği, fiyat teklifine konu mal/hizmet ile fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların konusunun da uyumlu olması gerektiği, ayrıca kiralamaya ilişkin fiyat teklifinde birim saat olmasına rağmen eki tespit tutanağı içerisinde yer alan aritmetik ortalama hesaplama tablosunda birim kısmının “saat/gün” yerine “gün/saat” olarak belirtildiği,

-Araç kiralamasına ilişkin fiyat teklifinde yer alan araçların, sayı olarak eksik şekilde ve model yılı farklılaştırılmış ya da model yılına hiç yer verilmemiş şekilde olduğu, kiralama sürelerinin de araçların iş süresince çalıştırılacağı toplam sürelere uygun olması gerektiği, ihale dokümanında güzergâh listesi ve araç sayısı verilerek hizmetin 2019 sefer olarak yerine getirileceği belirtilmiş ise de araçların çalışacakları gün sayısına ilişkin bir açıklamaya yer verilmediği, Sözleşme Tasarısı’nın 9.1’inci maddesinde işe başlama tarihinin 12.06.2025, işi bitirme tarihinin de 31.12.2025 tarihi olduğuna ilişkin düzenlemenin yer aldığı, belirtilen tarihler arasında hafta içi çalışma gün sayısının 145 olduğundan hareketle, bir kısım araçlar için bu sürenin sözleşme süresince her gün çalışmaya karşılık gelen 203 takvim günü olduğu, 145 ve 203 gün çalışma sürelerinin altında kalan kiralama sürelerinin kabul edilmemesi gerektiği, tek bir araç yönünden ve bir gün üzerinden alınan fiyat tekliflerinin işin tamamı yönünden bir maliyeti tevsik etmesinin mümkün bulunmayacağı, ayrıca fiyat teklifinde bakım onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dâhil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmasının mevzuata aykırı olduğu,

- Bakım onarım maliyetlerinin, kiralanacak araçların marka, model ve kapasiteye ilişkin özellikleri yönünden hesaplanması gerektiği, fiyat teklifinde bakım onarım sayılarının tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu, bu bakımdan bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilemediği, açıklama kapsamında araçların periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısı sunulmaksızın yapılan açıklamada, maliyetlerin eksik bir şekilde hesaplanmış olacağı, 20.000 kilometrede bir periyodik bakım yapılacağı öngörüsü ile kat edilecek mesafe hesaplandığında, toplam 12 kez bakım yapılacağının anlaşıldığı, bakım onarıma ilişkin fiyat teklifinde motor yağı, yağ filtresi, yakıt filtresi, hava filtresi ve işçilik maliyet kalemlerinin tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı, bu bileşenlerin her biri yönünden mekanik işçilik maliyetinin açıklanması gerekirken yalnızca malzeme maliyeti yönünden yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

-Teknik Şartname’de hizmet alımı süresince araçların kat edecekleri mesafenin belirtildiği, ancak akaryakıt maliyetinin eksik km üzerinden ve araç tipleri dikkate alınmadan açıklandığı, 100 km’deki ortalama yakıt sarfiyatına ilişkin olarak yetkili servislerinden yazı alınmadan yapılan açıklamanın objektif kritere dayanmadığı, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise yalnızca şehir dışı ya da şehir içi- şehir dışı karışık tüketim değerlerini göstermesi nedeniyle bu değerler üzerinden hesaplama yapılmasının kabul edilebilir olmadığı, ilgili yazıyı veren firmaların söz konusu aracın yetkili satıcısı ya da yetkili servisi olduğunu gösterir hiçbir belgenin sunulmadığı, araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisinin beyan edilmesinin kiralanacak araçlar yönünden bir geçerliliğinin bulunmadığı, katalog üzerinden yapılan açıklamaların da kabulünün mümkün olmadığı, 4-5 yaşında araçlar için sanki sıfır araçmış gibi katalog değerleri üzerinden açıklama yapılmasının kabul edilemeyeceği,

- Sunulan sigorta fiyat teklifinde kiralanacak olan veya kendi malı olan araçların marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile sigorta yapılacak araçların marka, cins, model ve adetlerinin farklı olmasının hukuka aykırılık oluşturduğu, ayrıca sigorta fiyat teklifinde Genel Müdürlük veya Bölge Müdürlüğü teyidinin de bulunması gerektiği, daha önceki tarihlerde kesilmiş poliçeler ile işin süresini kapsamayan sigorta süreleri üzerinden yapılan açıklamaların reddedilmesi gerektiği,

-Eksik koltuk adetleri baz alınarak motorlu taşıtlar vergisi hesabı yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, MTV, muayene ve egzoz emisyon ölçümü maliyetinin eksik hesaplandığı,

-İşçilik maliyetinin eksik hesaplandığı, her bir seferin ortalama 2 saat olması gerektiği, personel sayısının 31 olduğu, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması için 4 gün üzerinden 12 işçinin tamamı için maliyet hesaplanması gerektiği,

**** 2) Ekonomik açıdan avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmesi gerekirken, ihale komisyonu kararında en avantajlı ikinci teklifin belirlenmemiş olmasının hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir...” hükmü,

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır… ” açıklaması,

İdari Şartname’nin;

“İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı Personel Servis Hizmeti Alım İhalesi

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı:

En az 15+1 (5 Araç Gündüz Personeli)
En az 15+1 (4 Araç Gündüz Personeli)
En az 15+1 (2 Araç Vardiya Personeli)
En az 15+1 (1 Araç Vardiya Personeli)
Toplam 2019 Sefer

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Adıyaman L Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulaması sırasından ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç, bakım, onarım vb. giderlerin tamamı teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin;

“Yüklenicinin Sorumlulukları ve Uyacağı Esaslar” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.3. Yüklenicinin çalıştıracağı şoför tecrübeli, ceza infaz kurumu personeline karşı saygılı ve adaba uygun hareket edeceklerdir.

Yüklenici, servis taşıtlarında çalıştıracağı personelin kılık kıyafetlerinin düzgün, hal ve hareketlerinin genel kurallara uygun olmasını sağlayacaktır.

…

2.5. Servise konulacak araçlar sağlam, her yönden temiz ve bakımlı, Trafik Kanunu ile Karayolları mevzuatı hüküm ve şartlarına göre mücehhez, bilumum teknik ve sağlık cihaz ve aksesuarları tam, kaloriferli, klimalı ve tarife cetvelinde belirtilen kapasite ile 2010 ve üzeri model araçlar olacaktır...

…

2.8. Firma servis hizmetlerinde kullanacağı araçlarda, sigorta poliçesindeki yazılı koltuk sayısı kadar (trafik sigortası hariç) ferdi kaza sigortası poliçesi yaptırmak zorunda olup söz konusu evrakın asıllarını veya noter tasdikli suretlerini işe başlamadan önce idareye teslim etmek zorundadır.

…

2.10. Personelin ikamet değiştirmesi ve yeni personel istihdam edilmesinden kaynaklanan sebeplerden dolayı mevcut güzergâhların toplamı olan 480 km’ye ilave olarak idare toplam güzergâhı 100 kilometreye kadar uzatabilir. Bu değişiklikten ve ring yapılmasından dolayı yüklenici herhangi bir ücret talep edemez…

…

2.14. Personel taşımasında kullanılacak servis araçları ve araçların her türlü giderleri (tamir, bakım, onarım, akaryakıt, lastik, yedek parça, sürücü ve sigorta vb.) yükleniciye ait olacaktır…” düzenlemesi,

__

“Personel Servis Aracı Olarak Kullanılacak Taşıtlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ 3.1. Fabrikasından imal edildiği takvim yılı esas alınmak kaydıyla, araçların model yılının 2010 ve üzeri model olması,

…

3.4. 18/07/1997 tarihli ve 23053 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda belirtilen,

a) Standartlara uygun nitelikte ve sayıda kullanılabilir durumda araç, gereç, malzeme ile donatılmış,

b) Esaslara uygun olarak koltuklarında emniyet kemeri,

c) Periyodik trafik muayeneleri ile mutat bakım ve onarımlarının yapılmış olması,

3.5. Servis araçlarının LPG yakıt türünde olmaması,

3.6.Servis araçlarının, Ek-1 sayılı çizelgede belirtildiği kapasitede olması…” düzenlemesi,

__

“Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” başlıklı 8’inci maddesinde “Yüklenici, personel servis hizmetinde kullanacağı taşıtlara 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile getirilen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmak zorundadır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan servis araçları ile personel taşımacılığı yapılmayacaktır.” düzenlemesi,

“Sefer Tarife Cetveli” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. Personel taşıma işi için kullanılan araçların; Ceza infaz kurumu ile ceza infaz kurumu idaresinin belirleyeceği güzergâhlara gidiş ve aynı güzergâhlardan personeli toplayıp ceza infaz kurumu hizmet binalarına dönüşleri 1 (bir) sefer sayılır. Yüklenici, sadece sefer yaptığı gün için ücret talep edebilecektir.

…

9.7. Ceza infaz kurumu, belirlenen güzergâh toplamı olan 480 km’ye ilaveten 100 kilometre mesafeye kadar uzatma veya değişiklik yapma yetkisine sahiptir. Bu durumda yüklenici firma ek ücret talep edemez…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Teknik Şartname’nin Ek-1 Tablosunun aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:

T.C.
ADALET BAKANLIĞI
ADIYAMAN L TİPİ KAPALI ve AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜ
2025 YILI PERSONEL SERVİS İHALESİNE AİT ARAÇ GÜZERGÂH VE HAREKET LİSTESİ

SIRA NO| ARAÇ KAPASİTESİ| ARAÇ GÜZERGÂHI| GÜZERGÂH MESAFESİ
(GİDİŞ-DÖNÜŞ)
(KİLOMETRE)| HAREKET ZAMANI
1| En az 15+1 (5 Araç Gündüz Personeli)| Adıyaman Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü–400 Yataklı Işıkları (Gündüz Personeli)| 40| 07:40 – 08:20 17:30 – 18:10
2| En az 15+1 (4 Araç Gündüz Personeli)| Adıyaman Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü–Atatürk Bulvarı YSE Kavşağı (Gündüz Personeli)| 40| 07:40 – 08:20 17:30 – 18:10
3| En az 15+1 (2 Araç Vardiya Personeli)| Adıyaman Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü-400 Yataklı Işıkları (Vardiya Personeli)| 40| 07:40 – 08:20 20:30 – 21:10
4| En az 15+1 (1 Araç Vardiya Personeli)| Adıyaman Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü–Atatürk Bulvarı YSE Kavşağı (Gündüz Personeli)| 40| 07:40 – 08:20 20:30 – 21:10

__

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 12.06.2025; işi bitirme tarihi 31.12.2025

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. “düzenlemesi __ yer almaktadır.

**** Yapılan incelemede, Adıyaman L Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi Müdürlüğü tarafından 13.05.2025 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 2025 Personel Taşıma Servis İhalesi” olduğu, en az 15+1 kapasiteli 12 aracın kiralanacağı, birim fiyat teklif cetvelinde birimin “sefer” olarak belirtildiği ve toplam 2.019 sefer üzerinden teklif alındığı, idarenin belirleyeceği güzergâhlara gidiş ve dönüşün bir sefer sayılacağı, Teknik Şartname’de 1 sefere ilişkin güzergâh mesafesinin 40 km olarak belirtildiği, bu durumda 12 aracın toplam güzergâh mesafesinin 480 km olduğu,

Toplam 24 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 13 isteklinin teklif verdiği, teklifi sınır değerin altında olan 10 geçerli teklif sahibi isteklinin bulunduğu ve bu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 13.05.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile “ 2025 Personel Taşıma Servis İhalesi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 16.05.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 16.05.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.” denilerek önemli teklif bileşenleri olarak belirlenen;

“ Kendi malı veya araçların kiralık olmaları halinde (her halükârda)

1) Kiralık araçlara ait araç kiralama maliyeti,
2) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Gideri,
3) Motorlu Taşıtlar Vergisi Gideri,
4) Periyodik Bakım Onarım,
5) Araç Amortisman Bedeli Gideri,
6) Egzoz Emisyon Ölçüm Gideri,
7) Araç Muayene Gideri,
8) Araçlarda Çalışacak Şoförlere Ait Maaş ve Sosyal Güvenlik Prim Giderleri,
9) Akaryakıt Gideri”ne ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği,

__ Sadece Veka Turizm Org. Taş. Oto Kir. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve başvuru sahibinin açıklama sunduğu ve sunulan her iki açıklamanın da uygun kabul edildiği, 20.05.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Veka Turizm Org. Taş. Oto Kiralama İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, başvuru sahibine tebliğ edilen ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ilişkin olarak herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, idare tarafından belirtilen önemli maliyet bileşenlerine ilişkin olarak maliyet hesaplama tablolarının ve genel icmal tablosunun sunulduğu, bu tablolarda ihale konusu işte kullanılacak 12 aracın plakalarının da belirtildiği, araçların model yılı ve koltuk kapasitesi kriterlerini sağladığı,

-4 aracın maliyetini tevsik amacıyla 02Etiket Turizm Taş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan 4 fiyat teklifinin sunulduğu, bu fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesi ile imzasının ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen ilgili ibarenin yer aldığı, meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanıp kaşelenen 15.05.2025 tarihli satış tutarı tespit tutanağının ve tutanağının eki olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve ayrıca adı geçen firmanın imza sirkülerinin de sunulduğu,

-Diğer 8 aracın kendi malı olduğunun ifade edildiği ve amortisman giderini tevsik amacıyla SMMM onaylı “01.01.2025-31.12.2025 Dönemi Amortisman Defteri”nin sunulduğu, alış tarihleri itibariyle sadece 2 araç için amortisman giderinin hesaplandığı, 5 yıl olan amortisman süresi biten diğer 6 araç için amortisman giderinin hesaplanmadığı,

- Zorunlu mali sorumluluk sigortası maliyetini tevsik amacıyla, kendi malı olan 8 araç için Bizer Sigorta aracılık Hizm. Ltd. Şti.den, Kara Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti.den, Yıldız Sigorta Arac. Hizm.den, Asilay Sigorta Arac. Hizm. Ltd. Şti.den, Güney Group Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti.den alınan mevcut sigorta poliçelerinin sunulduğu; kiralanacak diğer 4 araç için de Hepiyi Sigorta A.Ş.den, Win Grup Sigorta ve Reasürans Brokerliği A.Ş.den ve Oscar Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti.den alınan ve sigortalı unvanının fiyat teklifi alınan 02Etiket Turizm Taş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirtildiği mevcut sigorta poliçelerinin sunulduğu, söz konusu poliçelerde araçların marka, plaka, model yılı ve koltuk kapasitesi bilgilerinin yer aldığı,

**** -Motorlu taşıtlar vergisi giderini açıklamak için Digital Vergi Dairesi “Motorlu Taşıtlar Vergisi Hesaplama” çıktısının sunulduğu, 1-6 yaşındaki ve 0-17 koltuk kapasiteli minibüs için hesaplama yapıldığı,

- Egzoz emisyon ölçüm giderlerinin maliyetini tevsik için TÜVTÜRK’e ait resmi web sitesinde yer alan 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olan fiyatın yer aldığı çıktının sunulduğu,

-Periyodik muayene giderlerini açıklamak için TÜVTÜRK’e ait resmi web sitesinde yer alan 2025 yılı Güncel Araç Muayene Fiyat Listesi çıktısının sunulduğu, “ Otomobil, Minibüs, Kamyonet, Özel Amaçlı Taşıt, Arazi Taşıtı, Römork ve Yarı Römork ” için belirlenmiş fiyatın kullanıldığı,

-Sürücü giderini açıklamak için KİK işçilik hesaplama modülü çıktısının sunulduğu, asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı, saatlik işçilik ücretinin, sözleşme ve genel giderler dâhil maliyet olan 33.198,62 TL esas alınarak 147,54 TL olarak hesaplandığı, 12 sürücünün 202 gün ve günlük 3 saat çalışacağı öngörülerek hesaplama yapıldığı,

-Akaryakıt giderini tevsik için EPDK tarafından yayımlanmış 05.05.2025 tarihli Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin sunulduğu ve bu bültendeki motorin fiyatının kullanıldığı, bu fiyatın ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olmadığı; araçların 100 km’deki ortalama yakıt sarfiyatını göstermek üzere; “Mercedes-Benz Sprinter Standart ve Uzun Araçlar”a ilişkin broşürlerin, “Ford Transit Minibüs” ile “Volkswagen Crefter Okul ve Servis Aracı”nın teknik ve donanım özelliklerini içeren teknik broşürlerin sunulduğu, mesafelerin ihale dokümanına uygun şekilde hesaplandığı, yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu anlaşılmıştır.

- Araçların periyodik bakım onarım giderini açıklamak için proforma fatura/fiyat teklifi formu şeklinde 3 ayrı firmadan teklif alındığı, bu fiyat teklifleri üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesi ile imzasının ve ilgili ibarenin yer almadığı, ek olarak ilgili tutanakların da sunulmadığı görülmüş olup söz konusu tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen şartları sağlamadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, 4 aracın maliyetini tevsik amacıyla sunulan fiyat tekliflerinin “ araç kiralama bedeli, servis, trafik sigortası, MTV, muayene ve egzoz” giderlerini kapsadığı, bu giderlerin ayrı ayrı fiyatlandırılarak toplam teklif tutarının oluşturulduğu, ancak satış tutarı tespit tutanağında söz konusu giderlerin ayrıştırılmadığı, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının “ araç kiralama için ” ifadesi kullanılarak belirtildiği ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının, fiyat tekliflerinde belirtilen tüm giderlerin toplam tutarına eşit olduğu, isteklinin fiyat tekliflerinde yer alan araç kiralama “birim maliyeti”ni esas alarak hesaplama yaptığı, tutanak kapsamında araç kiralamaya ilişkin ağırlıklı ortalama birim satış tutarı belirtilmediğinden, fiyat teklifindeki kiralamaya ilişkin birim fiyatın, tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olup olmadığının anlaşılamadığı; diğer yandan, söz konusu tutanakta, tutanağa esas 3 aylık sürenin “3 aylar” şeklinde belirtildiği, tutanağın ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenip düzenlenmediği hususunun belirsiz olduğu, ayrıca defter tasdik bilgilerinin boş bırakıldığı, fatura bilgileri tablosunda belirtilen 2 faturanın yıl bilgisine de yer verilmediği görülmüş olup araç kiralama maliyetinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde tevsik edilemediği anlaşılmıştır.

**** Diğer yandan, Bizer Sigorta aracılık Hizm. Ltd. Şti., Güney Group Sigorta Aracılık Hizm. Ltd. Şti. ve Hepiyi Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen poliçelerde imzanın bulunmadığı, ayrıca hiçbir poliçenin ekinde ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınmış bir teyit yazısının da yer almadığı görülmüş olup sigorta maliyetinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde tevsik edilemediği anlaşılmıştır.

**** Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan isteklinin araç kiralama, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve araçların periyodik bakım onarım giderlerine ilişkin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;

“Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “…İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir …” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir…” hükmü,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “ (1) Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur.__

(2) İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce idare, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. Her iki isteklinin de yasaklı olduğunun anlaşılması durumunda ihale yetkilisince ihale kararı onaylanamaz ve ihale iptal edilir.

(3) İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

(4) İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

(5) Geçici teminat hariç aday ve isteklilerce verilen teklif ve başvuru belgeleri ihale sonuçlandıktan sonra iade edilmez …” hükmü yer almaktadır.

20.05.2025 tarihinde başvuru sahibine tebliğ edilen “Kesinleşen ihale kararı” konulu yazıda, “ 2025 Personel Taşıma Servis İhalesi işine ait ihale Veka Turizm Organizasyon Taşımacılık Oto Kiralama İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.de kalmıştır. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Hassa Turizm Mühendislik Taşımacılık İnşaat Gıda Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.dir. İhale yetkilisince onaylanan ihale kararı ekte yer almaktadır.

Teklifiniz ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir…” hususlarının yer aldığı, söz konusu yazının ekinde yer alan ihale komisyonu kararında, teklifi sınır değerin altında kalan 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, sadece Veka Turizm Org. Taş. Oto Kiralama İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması verdiği ve sunulan açıklamaların yeterli ve uygun kabul edildiği, ihalenin Veka Turizm Org. Taş. Oto Kiralama İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakılmasına karar verildiği hususlarının ifade edildiği, bu bakımdan Hassa Turizm Müh. Taş. İnş. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerden biri olduğu anlaşılmış olup, ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ilişkin bir belirlemenin yer almadığı görülmüştür.

İdarenin şikâyete cevabında ise “20.05.2025 tarihinde alınan karar ile “2. Savunma Adıyaman Star Taşımacılık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. 3.109.260,00 TL Üç Milyon Yüz Dokuz Bin İkiyüz Altmış TL olarak savunmasının yeterli ve uygun olduğu değerlendirilmiş olup, ihalenin ilgili 1. savunma ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan Veka Turizm Organizasyon Taşımacılık Oto Kiralama İnşaat Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 2.715.555,00 TL firmanın uhdesinde bırakılması kamu yararına olacağından ita amirinin onayına sunulmasına
Oybirliğiyle karar verilmiştir.” şeklinde ihale kararı verilmiştir. İhale kararı ile Adıyaman Star Taşımacılık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin en avantajlı 2. teklif olarak belirlendiği ve kesin ihale kararı verildikten sonra ilk 2. en avantajlı teklif hariç Takasbank üzerinden yatırılan geçici teminatın iade edildiği, Adıyaman Star Taşımacılık İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait geçici teminatın ise 2. olmasından dolayı iade edilmediği, Takasbank üzerinden yapılan kontrol ile doğrulandığı ve 2. en uygun teklif olarak belirlendiği ve buna göre işlem ifa edildiği görülmüştür.” hususlarına yer verildiği tespit edilmiştir.

Diğer yandan, idare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında Kuruma gönderilen 20.05.2025 tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, ihale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmesi gerektiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile sözleşme imzalanamaması durumunda, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeye davet edilebileceği; ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları haricinde diğer isteklilere ait teminatların hemen iade edileceği, ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminatın sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edileceği anlaşılmaktadır.

Kamu ihale mevzuatında ihale komisyonunun ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirleme zorunluluğunu gerektirecek emredici bir hükmün bulunmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin ihale komisyonunun takdirinde olduğu, ihale komisyonu kararının ihale yetkilisinin onaylaması ile geçerlilik kazanacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmiş olması halinde dahi bu teklifinin ihale yetkilisince uygun görülmesi halinde sözleşme imzalanacak teklif olabileceği, dolayısıyla ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmemiş olmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğunun değerlendirildiği, ancak kesinleşen ihale komisyonu kararının başvuru sahibine tebliğ edildiği 20.05.2025 tarihli yazıda, aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan bir isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirtildiği, diğer yandan idarenin şikâyete cevabında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği için başvuru sahibinin geçici teminatının iade edilmediği hususunun yer aldığı, ayrıca idare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında Kuruma gönderilen 20.05.2025 tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirtildiği görülmüştür.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenip belirlenmediği hususunda belirsizlik olduğu görülmüş olup, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde bu hususun idarece açıklığa kavuşturulması yönünde düzeltici işlem tesisinin gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Veka Turizm Org. Taş. Oto Kiralama İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenip belirlenmediği hususundaki belirsizliğin giderilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****