KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 15

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1364

BAŞVURU SAHİBİ:

Dalgıç Temizlik Hizmetleri Sağlık Taşımacılık Temizlik Ürünleri İtriyat İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Otomotiv Akaryakıt Güvenlik Hizmetleri Yemekçilik İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ) Satın Alma Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1745863 İhale Kayıt Numaralı “TÜRASAŞ Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ) Satın Alma Daire Başkanlığı tarafından 21.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Türasaş Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dalgıç Temizlik Hizmetleri Sağlık Taşımacılık Temizlik Ürünleri İtriyat İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Otomotiv Akaryakıt Güvenlik Hizmetleri Yemekçilik İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi’nin 28.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2025 tarih ve 184265 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1003 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından hatalı hesaplanan sınır değerin düzeltilmesi sonucunda, sınır değerin altında teklif sunan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden yazı talep edilmesi gerektiği, idarenin yalnızca daha önce açıklama talep etmediği istekliden yazı ile açıklama talep etmesinin mevzuata uygun olmadığı,

2. İhale sürecinin uzaması dolayısıyla idare tarafından teklif geçerlik sürelerinin uzatılmasının talep edildiği, teklif geçerlilik süresi uzatım talep yazısının tüm isteklilere gönderilmediği, ayrıca yazı içerisinde cevap verilmesi gereken son tarihin belirtilmediği, idarece süre uzatım cevapları beklenilmeden 21.04.2025 tarihinde düzeltici işlem kararı ile yeni bir komisyon kararının alındığı, teklif geçerlilik süresinin uzatılmaması durumunda ihalede sıralamanın değişeceği, idarenin söz konusu cevaplar beklenilmeden komisyon kararı almasının mevzuata uygun olmadığı,

3. Teklif süresi ile birlikte geçici teminat sürelerinin de uzatılmasının talep edilmesi gerektiği, idarece anılan sürelerin uzatılıp uzatılmadığının denetiminin yapılmadığı,

4. Teklif süresi uzatım yazıları içeriğinin farklı isteklilere farklı şekilde gönderildiği, bazı yazılarda cevap süresinin belirtilmesine rağmen diğer yazılarda belirtilmediği, anılan durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

5. 18.04.2025 tarihli idare kararı içeriğinde ihaledeki son hukuki durumu gösterir gerekçelerin bulunmadığı, anılan durumun Yönetmelik'in 65'inci maddesine aykırı olduğu,

6. İsteklilerden Özil Tem. Yem. Tic. Ltd. Şti. ve Umut Kurumsal Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan gıda üretim izin belgelerinin uygun görülmemesi gerektiği,

7. İhaleye iştirak eden bir kısım firmanın sunmuş olduğu iş deneyim belgesinde yer alan firma adı ile istekli unvanı arasında farklılık bulunduğu, anılan isteklilerin ünvan değişikliğine yönelik ticaret sicil gazetelerini beyan etmediklerinden dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

8)İsteklilerden Akabey Elk. Gıda San. Ltd. Şti.ne ilişkin Bitlis Ticaret Odası internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada gıda üretimine ilişkin olarak faaliyet konusunun bulunmadığının tespitinin yapıldığı, gıda üretim belgesinin geçersiz olduğu, ayrıca adresinin de değiştiği, belgenin verildiği adreste artık ikamet etmediği,

9. İdare tarafından ihale tarihinden sonra yaklaşık maliyetin güncellendiği, anılan durumun mevzuata aykırı olduğu, güncellemelerin yaklaşık maliyet açıklanmadan önce tamamlanması gerektiği, ayrıca yaklaşık maliyetin yanlış güncellendiği,

10. EKAP üzerinden gönderilen 18.04.2025 tarihli kesinleşen ihale kararında komisyon üye sayısının 6 olduğu, anılan durumun Yönetmelik'in 19'uncu maddesine aykırı olduğu, ihale komisyonunda yer alacak üye sayısının en az 5 ve tek sayıda olması gerektiği,

11. Ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci teklif sahibi tarafından teklif sürelerinin uzatılmadığı, anılan isteklerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptal edilmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale Komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ….” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde** “…** (10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “2.1.İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: TÜRASAŞ Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 168.400 Öğün …” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 21.01.2025 tarihinde elektronik ortamda gerçekleştirilen ihaleye 19 isteklinin e-teklif sunduğu, idare tarafından yapılan yeterlik değerlendirilmesi tamamlanmadan Sivas Anadolu Kurumsal Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 20.02.2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 12.03.2025 tarihli ve 2025/UH.I-700 sayılı kararın alındığı, anılan karar içerisinde idare tarafından yaklaşık maliyetin ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret doğrultusunda 37.992.948,12 TL olarak güncellenip, ihale sürecine söz konusu güncel yaklaşık maliyet doğrultusunda devam edilmesine karar verildiği, idare tarafından söz konusu yaklaşık maliyet esas alınarak hesaplanan sınır değerin altında tek geçerli teklif olan Komut Ser. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden 27.01.2025 tarihli ve 289586 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, sunulan açıklamanın da idare tarafından uygun görüldüğü, Komut Ser. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Baybora Otom. San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmış olup anılan gerekçelerin yer aldığı 24.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararının 25.03.2025 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı da tespit edilmiştir**.**

Akabinde başvuru sahibinin 07.04.2025 tarihli şikâyet başvurusunda, sınır değerin yanlış hesaplandığı, mevzuata uygun şekilde hesaplanması gereken sınır değerin 26.361.034,72 TL olması gerektiği ve Baybora Otomasyon Bilişim Hizmetleri Turizm Taşımacılık Gıda Sanayi Limited Şirketinden de açıklama talep edilmesi gerektiği, temel ilkelerden eşitlik ilkesi ve Yönetmelik’in ilgili maddesi gereğince sınır değerin altında teklif bedeli sunan tüm isteklilerden aynı tarihte aynı şekilde açıklamalarının talep edilmesi gerekeceğinden aşırı düşük sorgu işleminin iki istekli açısından da yenilenmesi gerektiği ifade edilmiş olup idare tarafından anılan başvuru sonrasında sınır değerin tekrar hesaplandığı ve ek olarak yalnızca Baybora Oto. Tur. San. Ltd. Şti.nden 08.04.2025 tarihli ve 310734 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, süresi içerisinde anılan istekli tarafından açıklama sunulmadığı gerekçesiyle de teklifinin reddedildiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Derdiyoklar Gıda Teks. Ltd. Şti. olarak belirlendiği, anılan hususların da 16.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararı içeriğinde tüm isteklilere bildirildiği tespit edilmiştir.

****Yukarıda anılan Kanun ve Yönetmelik maddesi gereğince e-teklif alınarak yapılması öngörülen açık ihale usulü ile çıkılan hizmet alımı ihalelerinde hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan tüm isteklilerden, eşit şartlarda, aynı tarihte ve aynı biçimde aşırı düşük teklif açıklamasının talep edilmesinin gerektiği anlaşılmış olmakla birlikte, söz konusu isteklilerden ayrı tarihlerde aşırı düşük teklif açıklamaları istenildiği, açıklama isteme yazısında belirtilen önemli teklif bileşenleri ile açıklama sunulması için verilen sürenin aynı olduğu, ilgili mevzuat hükümlerine göre, aynı tarihli ve içerikli yazılar ile yeniden açıklama istenilmesi gerekmekle birlikte ikinci yazı ile açıklama istenen Baybora Oto. Tur. San. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmadığı dikkate alındığında idarece gerçekleştirilen hatalı işlemin esasa etkili bir aykırılık olarak değerlendirilmemesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3, 4 ve 11’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.__

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 54’üncü maddesinde “ (1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

**** İdari Şartname’nin 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 - Doksan (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 26.3’üncü maddesinde “Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 20.05.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, idareler tarafından ihale dokümanında tekliflerin geçerlilik sürelerine ve teminat mektubu geçerlilik sürelerine ilişkin düzenleme yapılmasının zorunlu tutulduğu, ihale sürecinin uzaması durumunda idarelerin teklif geçerlilik süresini dokümanda belirtilen süre kadar uzatma talebini yazı ile isteklilere bildirebileceği, anılan talebe olumsuz cevap veren isteklilerin geçici teminatlarının iade edileceği, süre uzatımının kabul edilmesi halinde isteklilerin geçici teminat mektuplarının süresinin de aynı süre ile uzatılmasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, ihale sürecinde yaşanan şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dolayısıyla teklif geçerlilik sürelerinin uzatılması ihtiyacının oluştuğu bu nedenle idarenin 09.04.2025 tarihli yazıları ile 24.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararında yeterlik değerlendirilmesi sonucu geçerli bulunan teklif sahipleri olan Komut Ser. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti., Baybora Oto. Gıda San. Ltd. Şti., Derdiyoklar Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Akabey Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti., Zcatering Taş. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedir Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Self Servis Kur. Hiz. Ltd. Şti., Tim 1 Yemek Hiz. Gıda Tem. San. ve Tic. A.Ş., Özil Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Dalgıç Tem. Hiz. Yem. Tic. San. Ltd. Şti., Doğuşzade Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti., Sivas Anadolu Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öz Aras Kur. İth. İhr. Ltd. Şti.nden teklif sürelerinin uzatılmasına ilişkin talebin iletildiği anlaşılmıştır.

Anılan süre uzatım talebi yazıları içeriğinde, “ İdari Şartnamenin "Madde 24 - Tekliflerin geçerlilik süresi

24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 - Doksan (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır."maddesi hükümleri gereğince teklif geçerlilik sürenizin 90 (doksan) gün ve geçici teminatınızın süresinin de kabul ettiğiniz yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlerine göre uzatılması ile ilgili yazılı teyidinizin Şirketimize gönderilmesi hususunu rica ederiz.” ifadesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu yazılara, Komut Ser. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. 14.04.2025 tarihinde, Derdiyoklar Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 18.04.2025 tarihinde, Sedir Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. 10.04.2025 tarihinde, Dalgıç Tem. Hiz. Yem. Tic. San. Ltd. Şti. 14.04.2025 tarihinde, Akabey Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti. 14.04.2025 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçeleri ile teklif ve geçici teminat sürelerinin uzatılmasını kabul ettiklerini ifade ettikleri anlaşılmış olup Öz Aras Kur. İth. İhr. Ltd. Şti. ve Sivas Anadolu Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.04.2025 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçeleri ile teklif geçerlilik süre uzatımını talebini kabul etmediklerinin idareye bildirildiği tespit edilmiştir. Ancak, yazının EKAP üzerinden gönderilmesine rağmen Zcatering Taş. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Self Servis Kur. Hiz. Ltd. Şti., Tim 1 Yemek Hiz. Gıda Tem. San. ve Tic. A.Ş., Özil Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Doğuşzade Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından anılan talep yazısına olumlu ya da olumsuz bir cevap verildiğine dair herhangi bir belgenin idare tarafından hazırlanan ve Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer almadığı anlaşılmıştır.

**** İdare tarafından isteklilere gönderilen süre uzatımı yazıları içeriğinde, isteklilere belirli bir süre verilmediği veya süresi içerisinde cevap vermeyen isteklilerin zımnen süre uzatımını kabul etmedikleri şeklinde ele alınacağına ilişkin bir ifadenin yer almaması dolayısıyla halen cevap vermeyen isteklilerin tekliflerinin geçerliliğine ilişkin bir değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır. Ayrıca, ihale komisyonu kararı ile geçerli bulunan Umut Kur. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına ilişkin herhangi bir yazı EKAP üzerinden gönderilmediği, anılan istekliye hangi gerekçe ile anılan yazının gönderilmediğine ilişkin olarak ihale işlem dosyasında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, idarenin söz konusu yazısına olumlu cevap vermiş olan istekliler geçici teminat mektuplarının da süreleri incelendiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli olan Komut Ser. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin geçici teminat mektubu geçerlilik tarihini 18.08.2025 tarihine, Akabey Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2025 tarihine, Sedir Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.08.2025 tarihine ve başvuru sahibinin 21.08.2025 tarihine kadar uzattıkları anlaşılmış olup olumlu cevap veren diğer isteklilerden Derdiyoklar Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminat geçerlilik süresinin 20.05.2025 olarak halen sistemde yer aldığı ve istenilen süre kadar uzatılmadığı tespit edilmiştir.

Teklif geçerlilik sürelerinin uzatılmasına ve sonrasındaki işlemlere ilişkin olarak ihaleyi yapan idareden teklif geçerlilik süre uzatım yazılarının neden tüm geçerli teklif sahiplerine gönderilmediği, yazılar içerisinde isteklilere cevaplamak için belirli bir süre verilmemesinden dolayı cevap vermeyen isteklilere yönelik ne tür bir işlem yapıldığı ve anılan yazılara olumlu veya olumsuz dönen istekliler doğrultusunda ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik ne tür kararlar alındığına bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

İdarenin yukarıda anılan konulara ilişkin verdiği cevaplardan;

• İhalede ihale komisyonu kararı ile geçerli bulunan tüm isteklilere tekliflerinin geçerlilik sürelerinin uzatılması talep yazısının yollandığı, ancak geçerli tekliflerden Umut Kur. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şifahen idareden teminatının iadesi talep edildiği gerekçesiyle anılan istekliye söz konusu yazının EKAP üzerinden gönderilmediği,
• Yazı içerisinde herhangi bir süre verilmemesi sebebiyle isteklilerin İdari Şartname’de belirtilen geçerlilik sürelerinin bitimine kadar cevaplarının beklendiği, bu süre içerisinde olumlu ya da olumsuz bir cevap vermeyen isteklilerin de olumsuz cevap verdiği şeklinde varsayım yapılarak ihaleye devam edildiği,
• Teklif geçerlilik sürelerine ilişkin isteklilerce verilen cevaplar doğrultusunda yeni bir ihale komisyonu kararı alınıp isteklilere gönderilmediği,

Anlaşılmıştır.

İdarelerin ihale sürecinde ihaleye teklif sunmuş olan istekliler ile olan irtibatlarını ve taleplerini Kanun’un öngördüğü şekilde yapmaları gerektiği, resmi olmayan yazıların veya şifahen yapılan başvuruların Kurum ve İdari Yargı tarafından denetlenmesi mümkün olmayacağından, idarenin Umut Kur. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne anılan gerekçe ile yazı göndermemesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Ayrıca, söz konusu yazılar içerisinde herhangi bir süre verilmemesinin, yazılara cevap verilmemesi durumunda bir belirsizlik yarattığı değerlendirilmiş olup istekliler nezdinde bir hak kaybı yaşanmaması adına anılan yazıların makul bir süre verilmek kaydıyla tüm geçerli teklif sahibi isteklilere yeniden gönderilmesi ve gelecek cevaplar doğrultusunda ihalenin sonuçlandırılması, söz konusu ihale kararının da anılan yazılara cevaplara ve diğer gerekçelere yer verilmek suretiyle ihaleye teklif sunan tüm isteklilere gönderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:****

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 65’inci maddesinde “ (1) Yapılan değerlendirme sonucu ihale ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır ve ihale komisyonunca alınan gerekçeli karar ihale yetkilisinin onayına sunulur.__…” hükmü yer almaktadır.****

**** İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihale süreci içerisinde ihale komisyonu tarafından birden fazla komisyon kararının alındığı,

Bunlardan ilkinin 10.02.2025 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanmış olan 06.02.2025 tarihli ihale komisyonu ara kararı olduğu, söz konusu karar içeriğinde yaklaşık maliyetin 2025 yılı asgari ücretleri doğrultusunda güncellenerek ihale sürecine devam edilmesi yönünde alınan bir karar olduğu, anılan karar içeriğinde isteklilerin yeterliklerine ilişkin bir değerlendirme yer almadığı,

Süreç içerisindeki ikinci kararın ise 25.03.2025 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan 24.03.2025 tarihli ihale komisyon kararı olduğu, anılan karar içeriğinde ihaleye katılan tüm isteklilerin tekliflerin değerlendirilmesine yer verildiği, teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklilerin uygun sayılmama gerekçelerine de yer verildiği, aşırı düşük teklif değerlendirilmesi sonucunda açıklamalarını süresi içerisinde sunan Komut Serv. Hizm. Yem. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Baybora Otom. Bilişim. Hizm. Turz. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiğine ilişkin kararın ihaleye katılan tüm isteklilere gönderildiği,

İdareye yapılan şikâyet başvuruları sonucunda ihale komisyonu tarafından 16.04.2025 tarihinde düzeltici işlem ihale komisyonu kararı alındığı, anılan karar içeriğinde yalnızca aşırı düşük teklif sınır değerinin sehven yanlış hesaplanması sonucunda daha önceki süreçte aşırı düşük bulunmayan Baybora Otom. Bilişim. Hizm. Turz. Ltd. Şti.nden de aşırı düşük teklif açıklamasının talep edilmesine karar verildiği, ancak süresi içerisinde anılan istekli tarafından açıklamanın idareye sunulmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği, bu nedenle ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Derdiyoklar Gıd. Teks. İnş. Taah. Ltd. Şti. olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan 3 ihale komisyonu kararının da ihale sürecinde ihale komisyonu tarafından alındığı ve ihale yetkilisince onaylandığı tespit edilmiş olup bu üç kararın birbirinden ayrı olarak değerlendirilmemesi, ihale süreci içerisinde alınan tüm kararların kümülatif olarak ele alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Tüm kararların ihaleye katılan isteklilere EKAP üzerinden gönderildiği, 24.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararı içeriğinde isteklilerin yeterlik ve aşırı düşük teklif değerlendirilmelerine ilişkin gerekçelerin yer aldığı, 16.04.2025 tarihli düzeltici işlem kararında yalnızca açıklama istenilmeyen istekliden açıklama istenilmesi ve süresi içerisinde sunulmadığı gerekçesiyle teklifin reddedildiği, bunun dışında hukuki durumda bir değişikliğin bulunmadığı hususları göz önüne alındığında basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin ihale sürecinde kendilerine gönderilen tüm kararları bir bütün olarak ele alabilecekleri ve bu durumda ihale komisyonu kararlarının gerekçesiz olduğuna ilişkin bir sonuca ulaşılamayacağı, idarenin her bir düzeltici işlem kararı içeriğinde tüm süreçte yapılan işlemleri tekrar etme zorunluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığından başvuru sahibini 16.04.2025 tarihli kararın gerekçesiz olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 6,7 ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü yer almakta olup açık ihale usulü ile gerçekleştirilen şikayete konu ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibince Özil Temz. Yem. Tic. Ltd. Şti., Umut Kurumsal Hiz. Tic. Ltd. Şti., Akabey Elektrik Gıda San. Ltd. Şti. ve iş deneyim belgesinin uygun bulunmaması gerektiğini ifade ettiği “ihaleye iştirak eden bir kısım firmaların” tekliflerinin yeterlik değerlendirilmesi sonucunda değerlendirme dışı bırakılmaması işleminin mevzuata aykırı olduğu iddialarına ilişkin olarak dilekçe içerisinde “şikayet edilen işlemin/durumun farkına varıldığı/tebliğ edildiği tarih”in 18.04.2025 olarak belirtildiği anlaşılmış olup söz konusu ifadeden 16.04.2025 tarihinde ihale komisyonunca alınan son düzeltici ihale komisyon kararı ile anılan aykırılıkların farkına vardıklarının beyan edildiği tespit edilmiştir.

Ancak, yukarıda anılan ve iddialara konu edilen isteklilerin Kanun’un 37’nci maddesine göre yapılan yeterlik değerlendirilmelerine ilişkin tüm tespitlerin gerekçeleri ile birlikte 24.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararı içeriğinde yer aldığı, anılan kararın 28.03.2025 tarihinde ihaleye katılan tüm isteklilere EKAP üzerinden gönderildiği, 16.04.2025 tarihli düzeltici işlem kararında iddiaya konu edilen isteklilerin yeterlik değerlendirilmesine yönelik yeni bir karar alınmadığı, yalnızca idarece sehven hatalı hesaplanan sınır değerin düzeltilerek Baybora Otom. Bilişim. Hizm. Turz. Ltd. Şti.nden açıklama istenildiği ve süresi içerisinde açıklama sunulmadığından teklifin reddedildiğinin ifade edildiği hususları göz önüne alındığında anılan iddiaları bakımından farkına varmış olması gereken tarihin 28.03.2025 olması gerektiği, anılan iddialar ile ilgili idareye söz konusu tarihi izleyen 10 gün içerisinde başvuruda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra 28.04.2025 tarihinde idareye söz konusu iddiaların iletildiği anlaşılmış olup anılan iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:****

**** Şikâyete konu ihaleye ilişkin olarak Sivas Anadolu Kurumsal Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 20.02.2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 12.03.2025 tarihli ve 2025/UH.I-700 sayılı kararın alındığı, anılan karar içerisinde idare tarafından yaklaşık maliyetin ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret doğrultusunda 37.992.948,12 TL olarak güncellenip, ihale sürecine söz konusu güncel yaklaşık maliyet doğrultusunda devam edilmesinin mevzuata uygun olduğunun ve aksi yöndeki başvurunun da yerinde olmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasının anılan Kurul kararında incelenip karara bağlandığı ve iddianın Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı anlaşılmış olup Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği ve Kurum’un görev alanında bulunmadığı hususları göz önüne alındığında 9 nolu iddianın görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 10'uncu iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

(Değişik ikinci fıkra: 20/11/2008-5812/13 md.) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları ” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) İhale yetkilisi, ihaleyi gerçekleştirmek üzere Kanunun 6 ncı maddesi gereğince, ihale ilanı veya ön yeterlik ilanı ya da davet tarihini izleyen en geç üç gün içinde ihale komisyonunu oluşturur.

(2) İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dahil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.” hükmü yer almaktadır.

**** Yukarıda anılan mevzuat maddeleri uyarınca, ihale sürecinde alınacak kararların tümünün ihale komisyonunca alınacağı, komisyon en az 5 kişi ve tek sayıda üyeden oluşması gerektiği, ihale komisyonunca alınan gerekçeli kararın ihale yetkilisi tarafından onaylanması durumunda geçerlilik kazanacağı, ihale yetkilisinin onaylaması akabinde ihaleye katılan isteklilere gönderilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

18.04.2025 tarihinde isteklilere EKAP üzerinden iletilen 17.04.2025 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan 16.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiği, 5 kişi ihale komisyonu üyesinin imzaları ile ihale yetkilisinin imzasının yer aldığı, 6 kişi ihale komisyonu üyesi olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının gerçekleri yansıtmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, teklif geçerlik süre uzatım talep yazılarının mevzuata uygun şekilde hazırlanarak geçerli teklif sahiplerine yeniden gönderilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****