KİK Kararı: 2025/UH.I-1363
Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin
Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.
Karar Bilgileri
Kamu İhale Kurumu Kararı
2025/UH.I-1363
25 Haziran 2025
Dalgıç Temizlik Hizmetleri Sağlık Taşım. Tem. Ürün. İtriyat İnş. Taah. İnşaat Malzem. Otom. Akaryakıt Güv. Hizm. Yemek. İth. İhr. Tic. San. Ltd. Şti.
TÜRKİYE RAYLI SİSTEM ARAÇLARI SANAYİİ ANONİM ŞİRKETİ (TÜRASAŞ) Satın Alma Daire Başkanlığı
2024/1745863 İhale Kayıt Numaralı "TÜRASAŞ Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı" İhalesi
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/025
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 25.06.2025
Karar No : 2025/UH.I-1363
BAŞVURU SAHİBİ:
Dalgıç Temizlik Hizmetleri Sağlık Taşımacılık Temizlik Ürünleri İtriyat İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Otomotiv Akaryakıt Güvenlik Hizmetleri Yemekçilik İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ) Satın Alma Daire Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2024/1745863 İhale Kayıt Numaralı “TÜRASAŞ Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ) Satın Alma Daire Başkanlığı tarafından 21.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Türasaş Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dalgıç Temizlik Hizmetleri Sağlık Taşımacılık Temizlik Ürünleri İtriyat İnşaat Taahhüt İnşaat Malzemeleri Otomotiv Akaryakıt Güvenlik Hizmetleri Yemekçilik İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi’nin 07.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.04.2025 tarih ve 182851 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/867 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
-
Komut Servis Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti., Baybora Oto. Tur. San. Ltd. Şti. Derdiyoklar Gıda Tic. ve Paz. Ltd. Şti., Akabey Elk. Gıda Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti., Zcatering Taş. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedir Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Self Servis Kur. Hiz. Ltd. Şti., Tim 1 Yemek Hiz. Gıda Tem. San. ve Tic. A.Ş., Özil Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Umut Kur. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablolarının ilgili satırlarının eksik olarak sunulduğu, mevzuat gereği anılan eksiklikler nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
-
Anılan istekliler tarafından bilançoya ve iş hacmine ilişkin beyan edilen bilgilerin mevzuata uygun olmadığı ve İdari Şartname'nin 7.4'üncü maddesinde yer alan asgari şartları karşılamadığı,
-
Anılan istekliler tarafından iş deneyimini tevsik için sunulan beyanlar ve belgelerin İdari Şartname'nin 7.1ğ, 7.5.1 ve 7.6'ncı maddelerinde yer alan asgari şartları karşılamadığı, anılan iş deneyim belgelerinin ilgili kurumlarca mevzuata aykırı şekilde düzenlendiği,
-
Anılan istekliler tarafından beyan edilen geçici teminatların mevzuata, standart formlara ve İdari Şartname'nin 26'ncı maddesine aykırı olduğu,
-
İdari Şartname'nin 7.1.ı maddesi gereğince sunulması zorunlu olan Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesinin anılan istekliler tarafından mevzuata uygun ve geçerli olarak sunulmadığı, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak idareye teslim edilmediği,
-
İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen personellerin ücretlerine ilişkin olarak, birim fiyat teklif cetvellerinde anılan istekliler tarafından ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan asgari ücretin altında bedeller öngörüldüğü, sözleşme ve genel giderlerin birim fiyatlara eklenmediği, anılan isteklilerin tekliflerin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
-
Anılan istekliler tarafından sunulan e-tekliflerin tüzel kişiliği temsile yetkisi olmayan kişiler tarafından imzalandığı, beyan edilen ve sunulan belgelerin ortaklık yapılarının son durumunu yansıtmadığı,
-
Anılan istekliler tarafından idarenin talebi üzerine sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı
-
İdare tarafından sınır değerin hatalı hesaplandığı, 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerekirken yalnızca tek istekliden talep edildiği, idarenin aşırı düşük teklif açıklamalarını aynı tarihlerde istemesi gerektiği, idarenin açıklamaları farklı isteklilerden farklı tarihlerde istemesi durumunun eşitlik ilkesine aykırılık taşıdığı,
-
Komut Servis Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38'inci maddesine, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı, anılan isteklinin açıklamasının ve teklifinin reddedilmesi gerektiği,
-
İdare tarafından ihale sürecinde yapılması zorunlu olan yasaklılık teyitlerinin mevzuata uygun şekilde yapılmadığı,
-
İdare tarafından gönderilen kesinleşen ihale kararı içeriğinde, tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmediğinin belirtildiği, anılan ifadenin mevzuata uygun olmadığı, yeterlik kriterlerini sağlayan bir isteklinin uygun görülmemesi durumunun mümkün olmadığı,
-
İhale komisyonu kararı içeriğinden yaklaşık maliyetin ihale yapıldıktan sonra güncellendiğinin anlaşıldığı, anılan işlemin mevzuata aykırı olduğu ve ihalenin iptalini gerektirdiği,
-
Kendileri dışında ihaleye teklif veren diğer isteklilerin birlikte hareket ederek aynı IP adresi üzerinden doküman indirip teklif verdikleri, anılan durumun Kanun'un 17'nci maddesinde yer alan yasak fiil ve davranışlardan sayıldığı, tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
-
İdare tarafından ihalenin birinci oturumunun 21.01.2025 tarihi saat 17:27'de mesai saatleri dışında tamamlandığı, birinci oturumun tamamlandığına dair tutanakların EKAP üzerinden isteklilere gönderilmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
- Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5, 7ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Başvuru sahibi tarafından, ihalede kendi teklifinden düşük tüm geçerli isteklilerin yukarıda yer verilen gerekçelerle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmekte ise de; Kararın “A” bölümünde ihale üzerinde bırakılan istekliye ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye yönelik yapılan incelemeye yer verilmiş, diğer isteklilere ilişkin inceleme ise İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi uyarınca eşit muamele yönünden Kararın “B” bölümü kapsamında gerçekleştirilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.
__
Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2.1’inci maddesinde “2.1.İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: TÜRASAŞ Sivas Bölge Müdürlüğü Malzemeli Yemek Pişirilmesi, Dağıtımı ve Sonrası Temizlik Hizmetleri Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı: 168.400 Öğün
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TÜRASAŞ SİVAS Bölge Müdürlüğü Adresi; Kadı Burhanettin Mah. Fabrika Cad. 58010 Sivas/MERKEZ” düzenlemesi,
__
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik**** kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;
1) (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)
2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.
b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,
c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.
ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,
d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname.
e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,
f) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi,
g) Bu madde boş bırakılmıştır.
ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,
h) Bu madde boş bırakılmıştır.
ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:
__
| Belge Adı | Açıklama | Ortak Girişimlerde |
|---|---|---|
| Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesi | İstekliler Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesini tekliflerinde sunacaklardır. | Tüm ortakların sunması gerekmektedir. |
__
i) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge
7.1.1) Bu madde boş bırakılmıştır.
7.1.2) Bu ihalede, istenen belgeler yerine yeterlik sertifikası sunulamaz.
7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;
7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) ve (ı) bentlerinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/enaz %51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.
7.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
_İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır." > _
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
7.4.3. İstekli tarafından;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,
birinin sunulması yeterlidir.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
_Toplam cironun teklif edilen bedelin %_25'inden _, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin %_15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.__
Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
_sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %_25 'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.
İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.
…
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Yemek pişirme, dağıtımı ve sonrası temizlik hizmeti işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
**** 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesinde tekliflerin değerlendirme sürecine ilişkin kurallara yer verilerek, değerlendirmenin ihale komisyonu tarafından ihale dokümanına uygun olarak yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Başvuru sahibinin anılan iddiaları incelendiğinde, ihale dokümanında yer verilen tüm yeterlik kriterlerinin kendi teklifinden düşük tüm geçerli istekliler tarafından sağlanmadığının ve idare tarafından yeterlik değerlendirilmesinin mevzuata uygun yapılmadığının iddia edildiği anlaşılmış olup ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan yeterlik belgelerine ilişkin inceleme aşağıda yapılmıştır.
Temsile yetkili olunduğuna ilişkin beyanların uygun olup olmadığı yönünden yapılan inceleme neticesinde;
İhale üzerinde bırakılan istekli**** Komut Ser. Hiz. Tem. Bil. İşl. Yem. Sağ. Sos. Hiz. Rek. ve Org. Gıda İnş. Tar. ve. Hay. Gay. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, tüzel kişiliğin ortakları ve yönetimdeki görevlerine ilişkin bilgilerin EKAP uygulaması üzerinden teklifin oluşturulması sırasında MERSİS sistemi üzerinden alındığı, ticaret sicili bilgilerinin yer aldığı MERSİS entegrasyonu ile tüzel kişiliğin ortakları, ortaklık oranları ile yöneticilere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosuna aktarıldığı Komut Ser. Hiz. Tem. Bil. İşl. Yem. Sağ. Sos. Hiz. Rek. ve Org. Gıda İnş. Tar. ve. Hay. Gay. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına sunulan teklifin, şirketin tek ortağı ve temsile yetkili kişisi olan Kürşat Uğur Özyalçın tarafından e-imza ile imzalandığı, bahse konu kişinin ihale tarihi itibarıyla şirketi temsile yetkili olduğu anlaşılmış olup bu doğrultuda, İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesine uygun olarak teklif vermeye yetkili kişi tarafından imzalandığı ve yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Derdiyoklar Gıda Tek. İnş. Taa. Isı Mad. Nak. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgiler tablosunun ilgili satırları incelendiğinde, EKAP üzerinden yapılan incelemede anılan isteklinin teklif mektubunun şirket müdürü ve münferiden temsile yetkili kişisi olan Fesih Derdiyok tarafından e-imza ile imzalandığı anlaşılmıştır. EKAP üzerinden erişilen “16042-1801-00012_Ortaklara Ait Bilgiler.doc” ile “16042-1802-00012_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” sayılı belgelerden; Fesih Derdiyok (ortaklık oranı 45000,00/100000,00), Gökhan Derdiyok (ortaklık oranı 5000,00/100000,00) ile Erkan Derdiyok’un (ortaklık oranı 50000,00/100000,00) şirketin ortakları olduğu anlaşılmış olup bu doğrultuda, İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesine uygun olarak teklif vermeye yetkili kişi tarafından imzalandığı ve yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Geçici teminatın uygun olup olmadığı yönünden yapılan inceleme neticesinde;
Mevzuat hükümleri ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede, istekliler tarafından teklif ettikleri bedelin %3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat verilmesi gerektiği, istekliler tarafından geçici teminat olarak teminat mektubu kullanılması durumunda, bahse konu mektuba ilişkin ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiği,
**** İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif tutarının 21.051.623,00 TL olduğu dikkate alındığında, söz konusu istekli tarafından başvuruya konu ihalede karşılanması gereken asgari geçici teminat tutarının (21.051.623,00x%3=) 631.548,69 TL olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca İdari Şartname’nin 26.3’üncü maddesinde, geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihinin 20.05.2025 tarihinden önce olmaması gerektiği düzenlenmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata İlişkin Bilgiler” başlıklı kısmının “Geçici Teminat Mektubu/Kefalet Senedi” satırında Takasbank Referans Numarası “M101012549733585R” şeklinde beyan edildiği, EKAP üzerinden yapılan sorgulamada Takasbank kayıtlarına bakıldığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubu tutarının 1.400.000,00 TL, geçerlilik tarihinin ise 18.08.2025 olduğu tespit edilmiştir.
**** Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Derdiyoklar Gıda Tek. İnş. Taa. Isı Mad. Nak. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. teklif bedelinin 29.726.490,00 TL olduğu, söz konusu istekli tarafından başvuruya konu ihalede karşılanması gereken asgari geçici teminat tutarının (29.726.490,00x%3= ) 891.794,70 TL olduğu, anılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunun “Teminata İlişkin Bilgiler” kısmının “Takasbank Referans Numarası” satırında “M101012594411535R” şeklinde beyanın yer aldığı, söz konusu teminat mektubunun EKAP üzerinden sorgulanması neticesinde, söz konusu geçici teminat tutarının 900.000,00 TL, geçerlilik tarihinin ise 20.05.2025 olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen elektronik geçici teminat mektuplarının geçerlilik tarihi ve tutarı bakımından başvuruya konu ihalede istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı ve ihale ilan tarihinden sonra düzenlendiği, elektronik geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak ilgili bankalarla EKAP arasındaki protokol kuralları uyarınca mevzuatta aranan koşulları sağlar şekilde elektronik olarak düzenlendiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
**** İş deneyimine ilişkin asgari kriterlerin karşılanıp karşılanmadığına ilişkin yapılan inceleme neticesinde;
İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesindeki düzenlemelerden; inceleme konusu ihalede istekliler tarafından e-teklifleri kapsamında teklif ettikleri bedelin %25’inden az olmamak üzere, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin beyan edilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
**** Komut Ser. Hiz. Tem. Bil. İşl. Yem. Sağ. Sos. Hiz. Rek. ve Org. Gıda İnş. Tar. ve. Hay. Gay. Tic. ve San. Ltd. Şti.ne ait YBT’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler” başlıklı bölümünün “EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi” kısmında iş deneyim belgesine ilişkin olarak “2021/452029-5004321-1-1” beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP üzerinden yapılan incelemesinde: Sivas İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından “2021-2022 Eğitim Öğretim Yılı İlk/Ortaokul ve Lise Yemek Hizmet Alımı” işine ilişkin olarak Komut Ser. Hiz. Tem. Bil. İşl. Yem. Sağ. Sos. Hiz. Rek. ve Org. Gıda İnş. Tar. ve. Hay. Gay. Tic. ve San. Ltd. Şti. adına düzenlendiği, belgeye konu işin ihale tarihinin “10.08.2021” , kabul tarihinin “26.07.2022” ,__ belge tutarının “1.051.600,66** __**TRY” olduğu şeklinde bilgilerin yer aldığı ve kamuya gerçekleştirilen bahse konu işe ait iş bitirme belgesi sunulduğu, EKAP üzerinde yer alan modül aracılığı ile yapılan belge tutarı güncellemesinde söz konusu iş bitirme belgesinin güncel tutarının 6.109.127,83 TL olduğu söz konusu belge tutarının ve belgeye ilişkin diğer şartların İdari Şartname’de istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı tespit edilmiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi, Derdiyoklar Gıd.Teks. İnş.Taah. Isı Mad. Nak. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından başvuruya konu ihaleye 29.726.490,00 TL teklif verildiği, anılan istekli tarafından asgari (29.726.490,00 TL x %25) 7.431.622,50 TL tutarında iş deneyim sunulması gerektiği, anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” kısmında “2023/130590-7014600-1-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc” ibaresine yer verildiği, beyan edilen belgenin T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne bağlı 7. Bölge Müdürlüğü (Afyonkarahisar) tarafından “Derdiyoklar Gıda Tekstil İnşaat Taahhüt Isı Maddeleri Nakliye Ticaret ve Sanayi Pazarlama Limited Şirketi” adına düzenlenen “TCDD 7.Bölge Müdürlüğü Afyonkarahisar İşçi İaşe Merkezi (Teknik Şartnameye göre) 68183 adet yemek yapım ve dağıtım işi” ne ilişkin 29.05.2024 tarihli yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, belgede ihale tarihinin 07.03.2023, kabul tarihinin 31.12.2023, belge tutarının 4.444.746,17 TL olarak belirtildiği, belgenin güncellenmiş tutarının ise 7.788.596,29 TL olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgelerinin beyan edildiği, özel sektöre gerçekleştirilen işlere ilişkin belgeler sunulmadığı, iş deneyim belgelerine konu işlerin idarece belirlenen benzer iş tanımına uygun olduğu ve belge tutarlarının anılan istekliler tarafından sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bilanço ve ciroya ilişkin sunulan belgelerin yeterli olup olmadığı yönünden yapılan inceleme neticesinde;
İhale üzerine bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümünün “Bilanço bilgileri” kısmında 2023 yılına ait bilanço bilgilerinin yer aldığı, cari oranın 70,88383345, öz kaynak oranının 0,82289459 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olduğu, “İş hacmi bilgileri” kısmında 2023 yılına ait toplam ciro tutarının ******4,26 TL olarak sunulduğu anlaşılmıştır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Derdiyoklar Gıd.Teks. İnş.Taah. Isı Mad. Nak. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı bölümünün “Bilanço bilgileri” kısmında 2023 yılına ait bilanço bilgilerinin yer aldığı, cari oranın 3,90335018, öz kaynak oranının 0,48180057 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0 olduğu, “İş hacmi bilgileri” kısmında 2023 yılına ait toplam ciro tutarının *******4,63 TL olarak sunulduğu anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen 2023 yılına ait bilanço bilgileri EKAP üzerinden incelendiğinde, cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde belirtilen oranları karşıladığı ve söz konusu tutarların yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço tutarlarıyla uyumlu olduğu, ayrıca 2023 yılına ait gelir tablosunda yer alan toplam cironun teklif bedelinin %25’ini karşıladığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sunulan Gıda Üretim İzin Belgesi veya İşletme Kayıt Belgesinin uygun olup olmadığı yönünden yapılan inceleme neticesinde;
İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosundaki “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün, “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri-İşletme Kayıt Belgesi” kısmında “179559-599-00001_İŞLETME KAYIT BELGESİ.pdf” beyanına yer verildiği, belge içeriği incelendiğinde “TR-58-K-005839” kayıt numaralı belgenin faaliyet konusunun “Gıda Üretim Yapan İşletmeler” olarak belirtildiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Derdiyoklar Gıd.Teks. İnş.Taah. Isı Mad. Nak. Tic. ve Paz. Ltd. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün, “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri-İşletme Kayıt Belgesi” kısmında “16042-599-00001_İŞLETME KAYIT BELGESİ.PDF” beyanına yer verildiği, belge içeriği incelendiğinde “TR-35-K-106739” kayıt numaralı belgenin faaliyet konusunun “Gıda Üretim Yapan İşletmeler, Toplu Tüketim İşletmeleri” olarak belirtildiği,
ulaşılmıştır.
İdare tarafından tevsik edilemeyen beyanlara ilişkin talep edilen belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olup olmadığına ilişkin yapılan inceleme neticesinde;
İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve yukarıda incelemesi yapılan bilgilerin tümünün EKAP ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının resmi internet sitesi üzerinden teyidinin yapılabildiği hususu göz önüne alındığında, idarece fiziki ortamda istenilmesi gereken bir belgenin bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 6’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.
78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1.İhaleye ilişkin damga vergileri ile taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince ödenecek vergi, resim, harç ve benzeri tüm giderler ile ulaşım, taşıma, boşaltma, istifleme, her türlü sigorta giderleri ve benzeri tüm giderler teklif fiyatına dâhil edilecektir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Kısa vadeli sigorta prim oranları: %2,25 ” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 27.01.2025 ; işi bitirme tarihi 31.12.2025
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.__” düzenlemesi** ,**
Anılan Tasarı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.1.14. Çalışan personellere ayda 26 gün olmak üzere, (fiilen çalışılan) her bir çalışma günü için brüt 47,56 TL. (kırkyeditürkliraellialtıkuruş) yol masrafı ödenecek ve bordroda ayrıca gösterilecektir.
…
36.1.18. Sözleşme süresi boyunca,
-Gıda mühendisi için yürürlükteki brüt asgari ücretin en az % 75 fazlası,
-Aşçıbaşı için yürürlükteki brüt asgari ücretin en az %70 fazlası,
-Aşçılar için yürürlükteki brüt asgari ücretin en az %55 fazlası,
-Aşçı yardımcısı için yürürlükteki brüt asgari ücretin en az %30 fazlası,
-Şef Garson için yürürlükteki brüt asgari ücretin en az %30 fazlası,
-Servis-temizlikçi-bulaşıkçı ve depo sorumlusu personel için yürürlükteki brüt asgari ücretin en az %20 fazlası, aylık ücret olarak ödenecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dâhil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir.
Şikayete konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığından, sözleşme giderlerinin hesaplanmasında 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu ücreti alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu hususlarının göz önüne alınması gerekmektedir.
İlgili mevzuat uyarınca, başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif fiyatının %1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır.
İşin süresi göz önüne alındığında, işçilik hesaplamalarında 11 ay 4 günlük bir sürenin göz önünde bulundurulması, aylık 26 gün üzerinden brüt yol bedelinin eklenmesi, hesaplanan fiyatlar üzerine %1,567 oranında sözleşme giderlerinin eklenmesi gerekeceği, anılan asgari bedeller altında her bir işçi grubu için teklif verilmesi halinde teklifin Kanun’un 37 ve Tebliğ’in 78.3’üncü maddesi uyarınca değerlendirme dışı bırakılması gerekeceği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Komut Ser. Hiz. Tem. Bil. İşl. Yem. Sağ. Sos. Hiz. Rek. ve Org. Gıda İnş. Tar. ve. Hay. Gay. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Derdiyoklar Gıda Tek. İnş. Taa. Isı Mad. Nak. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinde işçilik satırları için teklif edilen fiyatların, ilgili mevzuatına göre hesaplanması gereken sözleşme gideri ve genel giderler dâhil (%1,567) asgari işçilik maliyetini karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 9 ve 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale Komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde** “…** (10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
…
b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;
1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) veya satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. (Değişik madde: 25/01/2017-29959 R.G./11. md.) Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. (Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
(Değişik paragraf: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin (Değişik ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./3. md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/14. md., yürürlük: 23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
**** İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, şikayete konu ihaleye ilişkin olarak Sivas Anadolu Kurumsal Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 20.02.2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 12.03.2025 tarihli ve 2025/UH.I-700 sayılı kararın alındığı, anılan karar içerisinde idare tarafından yaklaşık maliyetin ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret doğrultusunda 37.992.948,12 TL olarak güncellenip, ihale sürecine söz konusu güncel yaklaşık maliyet doğrultusunda devam edilmesine karar verildiği, idare tarafından söz konusu yaklaşık maliyet doğrultusunda hesaplanan sınır değerin altında tek geçerli teklif olan Komut Servis Hizmetleri Temizlik Bilgi İşlem Yemekçilik Sağlık Sosyal Hizmetler Reklam ve Organizasyon Gıda İnşaat Tarım ve Hayvancılık Gayrimenkul Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.den 27.01.2025 tarihli ve 289586 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, sunulan açıklamanın da idare tarafından uygun görüldüğü anlaşılmıştır.
Akabinde başvuru sahibinin 07.04.2025 tarihli şikâyete başvurusunda, sınır değerin yanlış hesaplandığı, mevzuata uygun şekilde hesaplanması gereken sınır değerin 26.361.034,72 TL olması gerektiği ve Baybora Otomasyon Bilişim Hizmetleri Turizm Taşımacılık Gıda Sanayi Limited Şirketinden de açıklama talep edilmesi gerektiği, temel ilkelerden eşitlik ilkesi ve Yönetmelik’in anılan maddesi gereğince sınır değerin altında teklif bedeli sunan tüm isteklilerden aynı tarihte aynı şekilde açıklamalarının talep edilmesi gerekeceğinden aşırı düşük sorgu işleminin iki istekli açısından da yenilenmesi gerektiği ifade edilmiş olup idare tarafından anılan başvuru sonrasında sınır değerin tekrar hesaplandığı ve ek olarak yalnızca Baybora Oto. Tur. San. Ltd. Şti.den 08.04.2025 tarihli ve 310734 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği, süresi içerisinde anılan istekli tarafından açıklama sunulmadığı gerekçesiyle de teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda anılan Kanun ve Yönetmelik maddesi gereğince hizmet alımı ihalelerinde hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan tüm isteklilerden, eşit şartlarda, aynı tarihte ve aynı biçimde aşırı düşük teklif açıklamasının talep edilmesinin gerektiği anlaşılmış olmakla birlikte, anılan isteklilerden ayrı tarihlerde aşırı düşük teklif açıklamaları istenildiği, açıklama isteme yazısında belirtilen önemli teklif bileşenleri ile açıklama sunulması için verilen sürenin aynı olduğu, ilgili mevzuat hükümlerine göre, aynı tarihli ve içerikli yazılar ile yeniden açıklama istenilmesi gerekmekle birlikte ikinci yazı ile açıklama istenen Baybora Oto. Tur. San. Ltd. Şti. tarafından açıklama sunulmadığı dikkate alındığında idarece gerçekleştirilen hatalı işlemin esasa etkili bir aykırılık olarak değerlendirilmemesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan Komut Servis Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan 30.01.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde,
-Tebliğin ilgili maddesinde düzenlenen Ek-H.4 nolu hesap cetvelinin sunulduğu, hesaplamalar neticesinde (ana çiğ girdi + işçilik maliyeti) / Toplam teklif oranının %90 olduğu, mevzuatın zorunlu tuttuğu oranlar dahilinde kaldığı,
-Teknik Şartname içerisinde yer alan iki haftalık örnek menü doğrultusunda belgelendirmenin ve hesaplamaların yapıldığı, örnek menüye ilişkin hesaplama tablosunda her bir girdinin maliyetinin nasıl elde edildiğine ilişkin bilgilere (Ticaret Borsa, fiyat teklifi vb.) tek tek yer verildiği, anılan ticaret borsa bültenlerinin çıktılarına açıklama içerisinde ayrıca yer verildiği,
-İşçilik maliyetlerine ilişkin olarak EKAP’ta yer alan işçilik modülünden alınmış olan çıktılara yer verildiği, ayrıca işçilik giderlerine ilişkin ayrı bir hesap cetvelinin de sunulduğu,
-Ticaret borsası bültenleri incelendiğinde, örnek menülerde yer alan girdi türleri ile uyumlu olduğu, bülten tarihlerinin Tebliğ’de belirtildiği şekliyle tarih aralığına uygun olarak belirlendiği, ortalama fiyatların kullanıldığı,
-Ayran (170 ml), gazoz (200 ml), şekerpare tatlısı, 0,5 litre pet su ve revani (150 gr) girdileri için piyasada faaliyette bulunan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, fiyat teklifi ekinde Ek-O.6 nolu satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanaklar ile birlikte TÜRMOB faaliyet belgelerinin ve fiyat teklifini hazırlayan kişilerin temsile yetkili olduklarına ilişkin imza beyannamelerinin sunulduğu,
Anlaşılmıştır.
Anılan açıklamanın başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda incelenmesi neticesinde,
Tebliğin yukarıda anılan maddeleri gereğince malzemeli yemek alım hizmeti ihaleleri sürecinde aşırı düşük teklif açıklaması içeriğinde ana girdilere ilişkin olarak 79.2.2’nci maddesinde belirlenmiş olan usuller ile belgelendirme yapılmasının zorunlu olduğu, anılan madde kapsamında belgelendirme yapılması mümkün olmadığı hallerde fiyat teklifi ile açıklama yapılabileceği belirtilmiş olmasına rağmen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Ayran (170 ml), gazoz (200 ml), şekerpare tatlısı, 0,5 litre pet su ve revani (150 gr) girdilerine yönelik olarak fiyat teklifi almak suretiyle belgelendirme yapıldığı, Ticaret Borsası Bültenlerinde girdiler içerisinde yer alan ayran ve su gibi ürünlere ilişkin fiyatların bulunduğu ve bu nedenle 79.2.2’nci maddesi kapsamında düzenlenmiş olan usuller ile açıklanması mümkün iken ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aksini ispatlayacak bir bilgi ve belge sunulmadan doğrudan üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılması durumunun mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek teklifin reddedilmesi gerekirken, idarenin açıklamayı uygun görmesi işlemi mevzuata uygun bulunmamıştır.****
- Başvuru sahibinin 11’inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdareler tarafından EKAP üzerinden gerçekleştirilecek işlemler” başlıklı 30’uncu maddesinde****“…30.5 Teyit işlemleri
30.5.1 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin sekizinci fıkrasında, ihale kararlarının ihale yetkilisince onaylanmadan önce idarelerin, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorunda oldukları belirtilmiştir. Buna göre teyit belgesi alınmaması halinde ihale sürecinin tamamlanması mümkün olmayacaktır.
30.5.2 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde, sadece ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, 42 nci maddesinde de sadece ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığının Kurumdan teyit ettirilmesinden söz edilmiş ise de, 11 inci maddede ihalelere katılmaktan yasaklanmış olanların hiçbir şekilde ihalelere katılmamalarının sağlanmasının amaçlandığı dikkate alındığında, ihale tarihi itibariyle ihaleye katılan tüm isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple:
I- Başvuru veya ihale tarihi itibariyle tüm aday ve istekliler için, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde kalan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise sadece ihale üzerinde kalan istekli için ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,
II- Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları (Ek ibare: 31/03/2018-30377- R.G./3. md.) ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,…” açıklaması yer almaktadır.
**** Anılan Tebliğ maddesi gereğince, ihalelerde ihaleye teklif sunan tüm isteklilerin yasaklılık teyitlerinin ihale tarihi itibariyle yapılması gerektiği, yapılacak teyitlerin sermaye şirketlerine tüzel kişilik, yarıdan fazla hisseye sahip ortakların ve teklifi imzalayan kişilerin tümünü kapsayacak şekilde yapılması gerektiği, kesinleşen ihale kararı ihale yetkilisi tarafından onaylanmadan önce ekonomik açıdan en avantajlı ve ikinci teklif sahibi isteklilerin ve sözleşme imzalanmadan önce ihale üzerinde bırakılan isteklinin aynı şekilde ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi gerektiği anlaşılmış olup anılan yasaklılık teyitlerinin idare tarafından EKAP sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
EKAP sistemi üzerinden idarece yapılan teyitlerin incelenmesi neticesinde, ihale tarihi itibariyle tüm isteklilerin, kesinleşen ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylanmadan öncesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin tüzel kişi, ortaklar ve teklifi imzalayan şirket müdürleri açısından Tebliğ’in 30.5’inci maddesinde belirtilen usuller çerçevesinde yapıldığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
- Başvuru sahibinin 12’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, ihaleye sunulan tekliflerin geçerli olup olmadığına ilişkin değerlendirmelerinin ihale dokümanının ilgili maddelerinde düzenlenmiş olan yeterlik belgeleri ve kriterleri doğrultusunda tamamlanabileceği, anılan belgeleri sunmayan veya yeterlik kriterlerini taşımayan tekliflerin geçerli bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılması gerekeceği hüküm altına alınmıştır.
**** İdare tarafından başvuru sahibine EKAP üzerinden iletilen kesinleşen ihale kararı içeriğinde, “Teklifiniz ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması nedeniyle uygun görülmemiştir.” ifadesine yer verildiği, teklif bedelinin ekonomik açıdan en avantajlı teklife göre yüksek olması gerekçesiyle uygun görülmediği belirtilmiş olup başvuru sahibi iddiasında anılan durumun mevzuata aykırı olduğu ve yeterlik değerlendirilmesine konu olmayan teklif bedellerinin karşılaştırması sonucunda teklifin uygun görülmeme ihtimalinin bulunmadığı ifade edilmiştir.
İdare tarafından isteklilere gönderilen kesinleşen ihale karar tebligatları incelendiğinde, yeterlik değerlendirilmesi değerlendirme dışı bırakılan isteklilere gerekçelerin iletildiği, başvuru sahibinin teklifinin geçerli olduğu ancak ekonomik açıdan avantajlı teklif olarak değerlendirilmediği, anılan kararda başvuru sahibinin hangi gerekçe ile ekonomik açıdan en avantajlı veya ikinci teklif olarak değerlendirilmediğine ilişkin bilgilendirme yapıldığı, anılan durumun yeterlik değerlendirilmesi sonucuna ilişkin bir değerlendirme olmadığı göz önüne alındığında anılan kararda yer alan ifadelerin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Şikâyete konu ihaleye ilişkin olarak Sivas Anadolu Kurumsal Yemek Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 20.02.2025 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından 12.03.2025 tarihli ve 2025/UH.I-700 sayılı kararın alındığı, anılan karar içerisinde idare tarafından yaklaşık maliyetin ihale tarihi itibariyle geçerli olan asgari ücret doğrultusunda 37.992.948,12 TL olarak güncellenip, ihale sürecine söz konusu güncel yaklaşık maliyet doğrultusunda devam edilmesinin mevzuata uygun olduğunun ve aksi yöndeki başvurunun da yerinde olmadığının ifade edildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasının anılan Kurul kararında incelenip karara bağlandığı ve iddianın Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı anlaşılmış olup Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği ve Kurum’un görev alanında bulunmadığı hususları göz önüne alındığında başvuru sahibinin 13’üncü iddiasının görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
- Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:
**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,
“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,
“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.
d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,
Anılan Kanun’un “İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde, “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.
Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.
Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.**** Bu**** yasağın amacının ihalede serbest bir rekabet ortamının bulunmasını sağlamak ve sözleşme fiyatının oluşması aşamasında herhangi iki isteklinin birbirlerinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmelerini önlemek olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca anılan Kanun'un 58'inci maddesinde ilgili Kanun'un 17'nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 2 ve 3'üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hükme bağlanmıştır.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde “ İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (IP) adresi adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur. ” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin ihale dokümanını indirme ve e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.
Şikâyete konu ihalede teklif sunan isteklilerin ihale dokümanını indirdikleri ve e-tekliflerini sundukları IP adresleri incelendiğinde;
İstekli olabilecek İsa Araç Kir. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına ihale dokümanının 10.01.2025 tarihinde 78******* IP adresi üzerinden İsmail Tatak tarafından indirildiği, anılan istekli tarafından (İsa Araç Kir. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., ancak ticaret sicil gazetesinde yapılan incelemede 31.01.2025 itibariyla şirketin ticaret unvanın İsa Yönetim Danışmanlığı Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak değiştirildiği görülmüştür.) 10.01.2025 tarihinde 78******* (aynı) IP adresi üzerinden İsmail Tatak tarafından ihaleye teklifin verildiği, anılan şahsın şirketin tek ortağı ve şirket müdürü olarak şirketi münferiden temsile yetkili olduğu görülmüştür.
Uzman Atık Yön. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına ihale dokümanının Zehra Takak tarafından 78******* (aynı) IP adresi üzerinden indirildiği ve 78******* IP adresi üzerinden Zehra Takak tarafından teklifin verildiği, anılan şahsın şirketin tek ortağı ve şirket müdürü olarak şirketi münferiden temsile yetkili olduğu görülmüştür.
Axen Gay. Rek. Med. Org. Dış Tic. Ltd. Şti. adına ihale dokümanının Vahdettin Arslan tarafından 78******* (aynı) IP adresi üzerinden indirdiği ancak anılan istekli olabilecek tarafından ihaleye teklif verilmediği görülmüştür.
Bu kapsamda İsa Araç Kir. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Uzman Atık Yön. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından doküman edinme işleminin aynı IP adresinden gerçekleştirildiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından e-imza kullanılarak indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyebileceği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun her iki isteklinin de ihaleye teklif verdiği dikkate alındığında bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, her iki isteklinin de ihaleye teklif verdiği dikkate alındığında, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyebileceği anlaşılmış ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesine aykırı şekilde ihaleye teklif verildiği gerekçesi ile aynı Kanun’un 10’uncu maddesi (j) bendi gereğince tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
- Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.” hükmü yer almakta olup açık ihale usulü ile gerçekleştirilen şikayete konu ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren on gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi Kanun’un 36’ncı maddesi gereğince birinci oturumda tutulması zorunlu olan tutanakların 21.01.2025 tarihinde mesai saati sonrasında tutulduğu ve kendilerine tutanakların da gönderilmediği iddiasında bulunmuş olsa da, anılan iddiaya ilişkin olarak 10 günlük şikâyet süresi geçtikten sonra 07.04.2025 tarihinde idare nezdinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin 15’inci iddiasının bu gerekçe ile süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden
yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Komut Servis Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması, Uzman Atık Yön. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile İsa Yön. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’ncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (j) bendi gereğince ihale dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
****| ****| ****
****| ****| ****
****| ****| ****
10 Milyon+ Karar Arasında Arayın
Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.