KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/023

Gündem No : 28

Karar Tarihi : 12.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1306

BAŞVURU SAHİBİ:

Bmm Birleşik Müt. Müş. İnş. Pro. Tes. Kont. Dan. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) Merkez,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/319417 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay Süreli 30 Kısım Halinde 154- 400 kV Transformatör Merkezlerinin İşletmesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) Merkez tarafından 18.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay Süreli 30 Kısım Halinde 154- 400 kV Transformatör Merkezlerinin İşletmesi” ihalesine ilişkin olarak Bmm Birleşik Müt. Müş. İnş. Pro. Tes. Kont. Dan. A.Ş.nin 14.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2025 tarih ve 184296 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1008 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 4., 5., 6., 17., 18., 19., 21., 22., 23., 24., 25. ve 28’inci kısımlarında Bozak Enerji San. ve Tic. A.Ş. ile Rönesans Res. Mim. A.Ş. - Muhammed Ali Tel İş Ortaklığının teklifleri ve maliyet/karlılık hesaplamalarının birbirine çok yakın olduğu, söz konusu isteklilerin birlikte hareket etmek suretiyle tekliflerini hazırladığı, şöyle ki; başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, işçilik giderleri haricinde 100’den fazla gider kalemi bulunmasına rağmen anılan isteklilerce bütün gider kalemlerinin bire bir aynı hesaplandığı, bundan dolayı bazı kısımlarda adı geçen isteklilerin tekliflerinin 3 milyon TL gibi küçük bir farkla birbiri ardına sıralandığı, diğer kısımlarda ise sınır değerin 1 TL üzerinde bedel öngörülerek teklif verildiği, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bahse konu hususların IP adreslerinin araştırılması neticesinde de ortaya çıkacağı, şöyle ki; anılan isteklilerin ihale dokümanını aynı IP adresi üzerinden indirdiği, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki süreçte aynı IP adresi üzerinden EKAP’a bağlanıldığı, tekliflerin aynı adreste buluşmak kaydıyla birlikte EKAP’a girildiği, kaydetme işleminin ardından farklı IP adresleri üzerinden tekliflerin gönderildiği, netice itibarıyla, anılan istekliler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesindeki hükümlere aykırı hareket edildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

…” hükmü,

“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

…

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

…

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

**** “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “… (6) Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.

16.4.3. İşin tamamına veya bir kısmına teklif veren isteklinin teklif verdiği kısım veya kısımlardan birkaçı veya tamamı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi söz konusu olduğunda, hizmet alımları ve yapım işleri ihaleleri hariç, bu istekli ile tek bir sözleşme imzalanacaktır. Ancak, mal alımlarında bir idareye bağlı birimlerin ihtiyaçlarının bir merkezden yapılan ihale ile karşılanması amacıyla kısmi teklife imkan verilen ihalelere münhasıran ve idari şartnamenin “Kısmi teklife ilişkin açıklamalar” başlığı altında idarece bu hususun düzenlenmiş olması kaydıyla her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanabilecektir. Ayrı ayrı sözleşmeye bağlanacak her kısım için ayrı kesin teminat alınacaktır.

16.4.4. Kısmi teklife açık olan ihalelere yönelik şikayet veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde başvuru sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz. Bu durumda, başvuruya konu edilmeyen diğer kısım/kalem veya gruplara ilişkin sözleşmeler imzalanabilecektir.” açıklaması,

“Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

…

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

…

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.

…

78.30. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur:

a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabul edilir.

c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabul edilir.

ç) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir…” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir…” açıklaması,

**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 24 Ay Süreli 30 Kısım Halinde 154- 400 kV Transformatör Merkezlerinin İşletmesi Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

d) Kodu: İÇTM-2025/15

e) Miktarı: TEİAŞ 22 Bölge Müdürlüğüne bağlı 823 adet Transformatör Merkezinin 227 TM İşletme Sorumlu Grup Mühendisi, 823 TM İşletme Mesul Mühendis/Tekniker/Teknisyen/Elektrik Öğretmeni, 2816 TM İşletme Tekniker/Teknisyen /Elektrik Öğretmeni ile 116 Büro Destek Personeli (Engelli) olmak üzere toplam 3.982 personelle 30 Kısım halinde 24 Ay süreyle işletilmesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik şartnamenin "Transformatör Merkezleri Karakteristik Bilgileri Tablosu" başlıklı (Ek-8) listesinde belirtilen 30 kısım halinde ihale edilecek Bölge Müdürlükleri bünyesinde yer alan 823 adet Transformatör Merkezi.” düzenlemesi,

“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Yüklenici, çalıştıracağı personele en az, ihale tarihinde yürürlükte bulunan ve 16 yaşından büyükler için uygulanan Brüt Asgari ücretin aşağıda belirlenen oranlarında ödeme yapacaktır.

PERSONEL ÜCRETLERİ TABLOSU

GÖREV ÜNVANI| BRÜT ASGARİ ÜCRETİN % FAZLASI
TM İşletme Sorumlu Grup Mühendisi| 135
TM İşletme Mesul Mühendis/Tekniker/Teknisyen /Elektrik Öğretmeni| 105 __
TM İşletme Teknisyen/Tekniker/Elektrik Öğretmeni| 95
Büro Destek Personeli (Engelli)| 40
1. 2. 5. 6. 7. 11. ve 12. KISIMLAR İÇİN PERSONEL ÜCRETLERİ TABLOSU
TM İşletme Sorumlu Grup Mühendisi| 160
TM İşletme Mesul Mühendis/Tekniker/Teknisyen/Elektrik Öğretmeni| 130
TM İşletme Teknisyen/Tekniker/Elektrik Öğretmeni| 120
Büro Destek Personeli (Engelli)| 40

İhale konusu hizmetin haftanın 7 günü 24 saat kesintisiz olarak devam etmesinin gerekliliği nedeni ile vardiyalı çalışan personelin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmanın ücreti ile gerek bu günlerde gerekse normal mesai günlerinde fazla çalışmayı gerektiren durumlarda yapacakları fazla çalışmanın ücretleri 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre ödenecektir (fazla çalışma yapılması İdarenin oluruna tabidir ve mesai olur formu İdarece hazırlanacaktır).

25.3.1.1. Vardiyalı çalışan personelin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışma için,

154 kV her bir transformatör merkezinde vardiya sorumlu personeli olarak görev yapacak TM İşletme Mesul Mühendis/Tekniker/Teknisyen/Elektrik Öğretmeni için toplam 19 gün/24 Ay,

…

fazla çalışma saati ödemesi yapılacaktır.

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

25.3.2.1 Yemek Giderleri:

Fiili çalışılan her gün için Büro Destek Personeli (Engelli)'ne aylık 22 gün, diğer personele aylık 26 gün üzerinden günlük Brüt 260,06 TL yemek bedeli nakdi olarak ödenecek olup bordroda gösterilecektir.

25.3.2.2 Yol Giderleri:

Fiili çalışılan her gün için Büro Destek Personeli (Engelli)'ne aylık 22 gün, diğer personele aylık 26 gün üzerinden günlük Brüt 260,06 TL yol bedeli nakdi olarak ödenecek olup bordroda gösterilecektir

- Görev yapılan tesis alanında bulunan konutlarda ikamet eden personele yol parası ödenmeyecektir.

- Servis hizmeti verilen TM’lerde görev yapan personele nakdi yol ücreti ödenmeyecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

25.3.3.1- Teknik Şartnamenin 7’nci ve 7.1’inci, maddesinde yer alan Malzemeler ve Tesislerde Yapılacak Tamir, Bakım, Onarım, Tadilat, Yenileme, Temin İş ve İşlemleri giderleri,

25.3.3.2- Teknik Şartname Ek-2 de yer alan Kırtasiye Temizlik Araç Gereç ve Sarf Malzemeleri giderleri,

teklif fiyata dahildir.

25.3.4. Diğer giderler:

25.3.4.1- Teknik Şartnamenin 8’inci maddesi kapsamında yapılacak Transformatör Merkezi ot, bitki örtüsü ve çevre temizliği, ilaçlama, haşere ve kemirgenlerle mücadele iş ve işlemleri giderleri

25.3.4.2- Teknik Şartnamenin 10’uncu maddesi kapsamında TM İşletme Sorumlu Grup Mühendisleri için transformatör merkezi denetim, kontrolleri ve koordinasyon sorumlusu görevleri için araç ve ulaşım giderleri ile Teknik Şartname Ek-3 de belirtilen transformatör merkezleri için personellerin servisle ulaşım giderleri,

teklif fiyata dahildir.

25.3.4.3- Teknik Şartnamenin 9’uncu maddesi kapsamında teknik şartname Ek-1 de yer alan Yüklenici Tarafından İş Süresince Bulundurulması gereken Araç Gereç Büro Malzemeleri giderleri ile Teknik Şartnamenin 18. maddesinde yer alan İSG, İSG Uzmanı ve İşyeri Hekimi giderleri, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, noter masrafları gibi sözleşme giderleri %4 oranındaki Sözleşme ve Genel Giderler içerisinde hesaplanacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yapılan incelemede, ihale konusu işin, TEİAŞ Genel Müdürlüğü’nün 22 Bölge Müdürlüğüne bağlı 823 adet transformatör merkezinin, 227 TM İşletme Sorumlu Grup Mühendisi, 823 TM İşletme Mesul Mühendis/Tekniker/Teknisyen/Elektrik Öğretmeni, 2816 TM İşletme Tekniker/Teknisyen /Elektrik Öğretmeni ile 116 Büro Destek Personeli (Engelli) olmak üzere toplam 3.982 personelle 30 kısım halinde 24 ay süreyle işletilmesi işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif cetvelinde, personel maliyeti dışında “Ot Yabancı Cisim Çevre Temizliği” , “Grup Mühendisi Araç Giderleri” , “Servis” ve “Malzeme ve Genel Giderler” e yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, malzeme giderlerinin “Teknik Şartnamenin 7’nci ve 7.1’inci, maddesinde yer alan malzemeler ve tesislerde yapılacak tamir, bakım, onarım, tadilat, yenileme, temin iş ve işlemleri giderleri” ve “Teknik Şartname Ek-2 de yer alan kırtasiye temizlik araç gereç ve sarf malzemeleri giderleri” şeklinde; diğer giderlerin de “Teknik Şartnamenin 8’inci maddesi kapsamında yapılacak Transformatör Merkezi ot, bitki örtüsü ve çevre temizliği, ilaçlama, haşere ve kemirgenlerle mücadele iş ve işlemleri giderleri” ve “Teknik Şartnamenin 10’uncu maddesi kapsamında TM İşletme Sorumlu Grup Mühendisleri için transformatör merkezi denetim, kontrolleri ve koordinasyon sorumlusu görevleri için araç ve ulaşım giderleri ile Teknik Şartname Ek-3 de belirtilen transformatör merkezleri için personellerin servisle ulaşım giderleri” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 23 adet ihale dokümanının indirildiği ve 18.04.2025 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin e-teklif verdiği, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde, ihalenin şikayete konu 5., 6., 17., 18., 19., 21., 23. ve 25’inci kısımlarının Bozak Enerji San. ve Tic. A.Ş. üzerinde; 4., 22., 24. ve 28’inci kısımlarının ise Rönesans Res. Mim. A.Ş. - Muhammed Ali Tel İş Ortaklığının üzerinde bırakıldığı, ayrıca ihalenin uyuşmazlığa konu 4., 5., 6., 18., 21., 22., 23., 25. ve 28’inci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sahibi olarak başvuru sahibi Bmm Birleşik Müt. Müş. İnş. Pro. Tes. Kont. Dan. A.Ş., 17. ve 19’uncu kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sahibi olarak Rönesans Res. Mim. A.Ş. - Muhammed Ali Tel İş Ortaklığı, 24’üncü kısmında ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sahibi olarak Güneş İnş. Demir Doğ. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin belirlendiği, buna ilişkin ihale komisyonu kararının 06.05.2025 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

Şikayete konu ihalede yaklaşık maliyetin toplam 10.497.487.356,02 TL olduğu, işçilikler için “KİK İşçilik Hesaplama Modülü” nün kullanıldığı, “Ot Yabancı Cisim Çevre Temizliği” iş kalemi için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nün 56.950.1005 poz numaralı “Tırpan ile çim ve çayır biçme” pozunun 2024 yılı fiyatının güncellenerek kullanıldığı, “Grup Mühendisi Araç Giderleri” iş kalemi için proforma teklif şablonu ile birlikte liste hazırlanarak başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu 10 firmadan proforma fatura alındığı, bunlardan 6’sının fiyat teklifi ortalaması esas alınarak transformatör merkezlerinde kullanılacak araçların 24 aylık yakıt giderinin hesaplandığı, “Servis” iş kalemi için Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Ankara servis aracı fiyat tarifesinin kullanıldığı, “Malzeme ve Genel Giderler” iş kalemi için de proforma teklif şablonu ile birlikte liste hazırlanarak başvuru sahibinin de dâhil olduğu 10 firmadan proforma fatura alındığı, aynı idarenin daha önce gerçekleştirdiği işlere ilişkin sözleşmelerde bulunan fiyatların güncellenmiş değerinin kullanılarak hesaplandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının “İhalenin başvuruya konu 4., 5., 6., 17., 18., 19., 21., 22., 23., 24., 25. ve 28’inci kısımlarında Bozak Enerji San. ve Tic. A.Ş. ile Rönesans Res. Mim. A.Ş. - Muhammed Ali Tel İş Ortaklığının teklifleri ve maliyet/karlılık hesaplamalarının birbirine çok yakın olduğu, söz konusu isteklilerin birlikte hareket etmek suretiyle tekliflerini hazırladığı, şöyle ki; başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, işçilik giderleri haricinde 100’den fazla gider kalemi bulunmasına rağmen anılan isteklilerce bütün gider kalemlerinin bire bir aynı hesaplandığı, bundan dolayı bazı kısımlarda adı geçen isteklilerin tekliflerinin 3 milyon TL gibi küçük bir farkla birbiri ardına sıralandığı, diğer kısımlarda ise sınır değerin 1 TL üzerinde bedel öngörülerek teklif verildiği, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu” kısmına yönelik olarak ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, şikâyete konu edilen 12 kısmın 4’ünde sınır değerin altında fiyat teklifi verildiği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, ancak söz konusu isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmadığı, bu nedenle tekliflerinin reddedildiği, başvuruya konu 12 kısmın teklif tutarı sınır değerin üzerinde olan isteklilerin uhdesinde bırakıldığı ve bazı kısımlarda tekliflerin sınır değerin çok az üzerinde verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin şikâyetine yönelik olarak idarece verilen cevapta “… İhale konusu 24 Ay Süreli 30 Kısım Halinde 154-400 kV Transformatör Merkezlerinin İşletmesi Hizmet Alımı işinin, toplam yaklaşık maliyetinin firma kârı dahil olmak üzere %90’ının işçilik maliyeti ile yemek ve yol giderlerinden, %10'una denk gelen giderlerin akaryakıt, ot, yabancı cisim ve çevre temizliği, malzeme ve genel giderler ile servis hizmeti giderlerinden oluştuğu,

Akaryakıt, ot, yabancı cisim ve çevre temizliği, malzeme ve diğer giderler ile servis hizmeti giderlerine ilişkin yaklaşık maliyetin belirlenmesinde, içlerinde bahse konu işi halihazırda yürütmekte olan şikayet başvurusunda bulunan istekli ve şikayete konu istekliler de dahil olmak üzere 10 firmadan proforma teklif alındığı ve bu tekliflerin ortalaması ile birlikte ilgili rayiç bedellerden ve ihale konusu işe ait önceki sözleşme birim fiyatlarından da yararlanıldığı, dolayısıyla yaklaşık maliyetin işçilik giderleri haricindeki giderleri için de isteklilerin yakın tahminde bulunabilmelerinin mümkün olduğu,

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.3. maddesinde "Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur." hükmü, 81.2. maddesinde “... fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. ” hükmü ile İdari Şartnamenin “Fiyat Farkı” başlıklı 46. maddesinde yer alan katsayılar birlikte değerlendirildiğinde işçilik hesaplama modülü üzerinden bulunan işçilik giderleri ile orantı kurularak yaklaşık maliyete ve sınır değere yakın değerlere kolaylıkla ulaşılabileceği,

Buna göre, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetin çoğunluğu işçilik giderlerini kapsadığı için isteklilerin yaklaşık maliyete yakın teklif verebilmelerini ve yakın tahminlerde bulunmalarının aykırı bir durum olmadığı, geçmiş ihalelerde de bu durumun sıklıkla görüldüğü, sınır değere yakın verilmesinden bahisle istekliler arasında anlaşma olduğu sonucunun çıkarılamayacağı, bu iddiaya dayanak teşkil edecek somut bir bilgi ya da belgenin başvuru dilekçesi ekinde sunulmadığı, hazırlanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarıyla uyumlu ve gerçekçi olarak belirlenmiş olması ile verilen tekliflerin işin yapılabilirlik seviyesini de ifade eden sınır değerler civarında gelmesinin rekabet ortamının oluştuğunun bir göstergesi olduğu, bu yönüyle mevzuata aykırılığın bulunmadığı tespit edilmiştir...” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde, kısmi teklife açık ihalelerde teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterlerinin ayrı ayrı gösterilmesi, isteklinin yeterlik değerlendirmesinin teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerektiği, her kısma ilişkin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin kısma teklif verenler arasından belirlenebileceği, dolayısıyla her bir kısım için tekliflerin değerlendirilmesi ve ihale kararının verilmesi süreçlerinin ayrı ayrı işleyeceği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesindeki açıklamalardan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının, ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade ettiği,

Anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesindeki açıklamalardan ise personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının sınır değer olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihalenin şikayete konu 5., 6., 17., 18., 19., 21., 23. ve 25’inci kısımlarının Bozak Enerji San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, 4., 22., 24. ve 28’inci kısımlarının ise Rönesans Res. Mim. A.Ş. - Muhammed Ali Tel İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalenin sadece 17. ve 19’uncu kısımlarında başvuruya konu isteklilerin her ikisinin de teklif verdiği, şikayet konusu edilen diğer kısımlarda ise anılan isteklilerin farklı kısımlara teklif verdikleri, her iki isteklinin de teklif verdiği ihalenin 17’nci kısmında tekliflerin sırasıyla 237.585.701,02 TL ve 241.475.099,02 TL olduğu, 19’uncu kısımda tekliflerin sırasıyla 286.918.376,48 TL ve 291.886.776,88 TL olduğu görülmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyetin sınır değer olarak kabul edildiği ve bu tür ihalelerde, KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak tespit edilen işçilik giderleri dışındaki gider kalemlerine ilişkin tutarların yaklaşık maliyet içerisindeki işçiliklere oranla düşük kaldığı, mevcut ihalede, istekliler tarafından verilecek teklif fiyatları arasındaki yarışmanın isteklilerin idarece %10 olarak belirlenen işçilik dışı giderlere verecekleri fiyatlar arasında gerçekleşeceği, bu nedenle teklif fiyatlarının birbirine yakınlık gösterebileceği, işçilik dışındaki iş kalemlerinin yaklaşık maliyete esas fiyatların tespitinde idarenin mevcut yüklenicilerden proforma fatura aldığı, aynı zamanda proforma fatura alınanların bazılarının teklif tutarları şikâyete konu edilen istekliler olduğu, piyasa fiyat araştırması ile birlikte mevcut sözleşmelerde gerçekleşen fiyatların güncellenerek kullanıldığı, mevzuat gereği sınır değer hesaplanmasının personel çalıştırılmasına dayalı olmayan diğer hizmet ihalelerinden farklı şekilde belirlendiği hususları birlikte göz önünde bulundurulduğunda, istekliler tarafından karsız yaklaşık maliyet olan sınır değer tutarına yakın teklif verilmesinin mümkün olabileceği, dolayısıyla sınır değer tutarına yakın teklif verilmiş olmasından kaynaklı olarak isteklilerin birlikte hareket etmek suretiyle tekliflerini hazırladığı sonucunun çıkarılamayacağı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiasının “… anılan isteklilerin ihale dokümanını aynı IP adresi üzerinden indirdiği, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki süreçte aynı IP adresi üzerinden EKAP’a bağlanıldığı, tekliflerin aynı adreste buluşmak kaydıyla birlikte EKAP’a girildiği, kaydetme işleminin ardından farklı IP adresleri üzerinden tekliflerin gönderildiği, netice itibarıyla, anılan istekliler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesindeki hükümlere aykırı hareket edildiği” kısmına ilişkin olarak EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde,

İhalenin başvuruya konu 5., 6., 17., 18., 19., 21., 23. ve 25’inci kısımları üzerinde bırakılan Bozak Enerji San. ve Tic. A.Ş. adına ihale dokümanının Hüseyin Özdemir tarafından ..**.170 IP adresi ile indirildiği ve aynı IP adresi ile teklifin gönderildiği,****

İhalenin başvuruya konu 4., 22., 24. ve 28’inci kısımları üzerinde bırakılan Rönesans Res. Mim. A.Ş. - Muhammed Ali Tel İş Ortaklığının pilot ortağı (%99) Rönesans Res. Mim. A.Ş. adına ihale dokümanının Çetin Çetin tarafından ...213 IP adresi ile indirildiği, özel ortak (%1) Muhammed Ali Tel adına ihale dokümanının Muhammed Ali Tel tarafından ...202 IP adresi ile indirildiği ve anılan iş ortaklığı adına teklifin ..**.213 IP adresi ile gönderildiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesindeki hükümden, isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı anlaşılmaktadır.

İnternet Protokol adresleri ile ilgili Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresinde (www.btk.gov.tr) “ İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (IP) adresi adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” bilgisinin bulunduğu, buna göre, IP adresinin, internete bağlı cihazları ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin doküman indirme, e-teklif verme ve benzeri diğer işlemlerinde IP adresinin sayılan teknik özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

**** Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, **** anılan isteklilerin farklı IP adresleri üzerinden ihale dokümanlarını indirdikleri, yine birbirlerinden farklı IP adresleri ile tekliflerini gönderdikleri anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****