KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/023

Gündem No : 20

Karar Tarihi : 12.06.2025

Karar No : 2025/UH.I-1299

BAŞVURU SAHİBİ:

Altundağ Group Kur. Per. Hiz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Menderes Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/447679 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı İçerisinde Belediyemiz Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Kamyon ve İş Makinesi Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Menderes Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 28.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı İçerisinde Belediyemiz Temizlik Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Kamyon ve İş Makinesi Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Altundağ Group Kur. Per. Hiz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2025 tarih ve 184252 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1000 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

- İsteklilerin sunduğu fiyat tekliflerinin ve tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, fiyat teklifi alınan üçüncü kişilerin ihale konusu işin faaliyet alanında bulunmadıkları, kazıyıcı yükleyici iş makinelerine ilişkin faaliyet göstermeleri gerektiği, ihale dokümanı düzenlemelerinde yer alan model yılı ve koltuk sayılarına aykırı araçlar üzerinden kiralama maliyeti açıklaması yapıldığı, fiyat teklifinin dayanağı olan tutanakların fiyat teklifi ile uyumsuz olduğu, fatura bilgileri tablosunda araçlara ilişkin bilgilerin yer almadığı, fiyat teklifi ekinde yer alması gereken mükellefin yetki belgeleri ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, tutanakların düzenlenme tarihlerinin mevzuata uygun olmadığı, tutanakların ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç aylık süreler dışındaki faturalar esas alınarak düzenlendiği, birim fiyat teklif cetvelinde her ne kadar gün üzerinden fiyat verilmesi istense de alınacak fiyat tekliflerinin araçların çalışma saati üzerinden alınması gerektiği,

- İsteklilerin amortismana yönelik açıklamaların uygun olmadığı, amortisman ile birlikte araçların üst yapılarını gösterir teknik kapasite raporlarının da sunulması gerektiği, araçların adet, koltuk sayısı ve model yılı, plaka bilgilerinin açıklamalar kapsamında yer almadığı, araç ruhsatlarının araç sözleşme ve faturalarının sunulmadığı, amortisman oran ve tutarlarının mevzuata uygun olarak açıklanmadığı, güncel tabloların sunulmadığı,

- İstekliler tarafından sözleşme damga vergisi (Binde 9,48), karar damga vergisi (Binde 5,69), KİK payı (Onbinde
5 ) olmak üzere sözleşme giderlerinin doğru hesaplanmadığı iddia edilmekte ve itirazen şikâyet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “… (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” hükmü,

“Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. ... ” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır…

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.____

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.__

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta** __**tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kamyon ve İş Makinası Kiralama işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Akaryakıtı ve Sürücüsü İdareye Ait Olmak Üzere 2 Adet 5 Metreküp Kapasiteli Damperli Kamyon ve 2 Adet Kazıcı Yükleyici İş Makinesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Menderes Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü Şantiyesi” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelenen ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formuna aşağıda yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde****“Müdürlüğümüze bağlı hizmetlerin yerine getirilmesini sağlamak için ihtiyaç duyulan sürücüsüz ve yakıtsız kamyon ve iş makinesi kiralanması” düzenlemesi,

__

“İşin Adı” başlıklı 3’üncü maddesinde “2025 yılı içerisinde belediyemiz temizlik hizmetlerinde kullanılmak üzere kamyon ve iş makinesi kiralama işi” düzenlemesi,

__

“Miktarı ve Türü” başlıklı 4’üncü maddesinde “Akaryakıtı ve sürücüsü idareye ait olmak üzere 2 adet damperli kamyon ve 2 adet kazıcı yükleyici iş makinesi olmak üzere toplam 4 adet araç” düzenlemesi,

__

“İşin Süresi” başlıklı 5’inci maddesinde “3.1. İşe başlama tarihi: Sözleşme imzalandıktan sonra 1 hafta içerisinde işe başlanacaktır.

3.2. İşi bitirme tarihi: 31.12.2025” düzenlemesi,

“Araçların Miktar ve Çalışma Süreleri” başlıklı 7’nci maddesinde “Yüklenici bahse konu kiralama hizmet alımı işini şartname hükümlerine göre eksiksiz olarak yerine getirebilmek için aşağıda belirtilen sayıda ve teknik donanımda kamyon ve iş makinesini işe başlama tarihinden itibaren 31.12.2025 tarihine kadar belediyemiz temizlik işleri şantiyesinde bulunduracaktır.

Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması Adet Birimi Çalışma Süresi

1 5 m3 Kapasiteli Damperli Kamyon 2 Gün 200

2 Kazıcı Yükleyici İş Makinesi 2 Gün 200

“Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. 5m3 Kapasiteli Damperli Kamyon: Azami 7 yaşında, 5 m3 kapasiteli, en az 130 HP motor gücünde, dizel, klimalı, kum, mıcır, hafriyat, bitki molozu, taş ve benzeri yükleri taşımaya uygun, çift açılır kapak ve hidrolik damperli, havah veya hidrolik direksiyonlu olmalıdır.

Kazıcı Yükleyici İş Makinesi: Azami 7 yaşında, en az 100 Hp motor gücünde, çalışma ağırlığı en az 9.400 kg, açılır kapanır tip ön kepçe, ön tarafta yükleyici, arka tarafta kazıcı kepçeli, forklift çatallı, kum, mıcır, hafriyat, bitki molozu, taş ve benzeri yükleri kaldırmaya uygun ve klimalı olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuruya konu ihalenin 28.04.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 17 doküman indirildiği, ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği, teklifleri idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında olan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, açıklamaları uygun bulunan Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Efelease Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Altundağ Group Kurumsal Pers. Hizm. Araş. Gıda Tem. Sağ. İlaç. Taş. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise geçerli teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan bilgilerden ihalenin süresinin sözleşme imzalandıktan sonra başlayacağı ve sözleşme bitim tarihinin 31.12.2025 olduğu ihale konusunun 2025 yılı içerisinde belediye temizlik hizmetlerinde kullanılmak üzere kamyon ve iş makinesi kiralama işi olduğu, iş kapsamında 2 adet damperli kamyon ve 2 adet kazıcı yükleyici iş makinesi olmak üzere toplam 4 adet araç kiralanacağı, araçların model yılının azami 7 yıllık olacağı (2018), söz konusu araçlara ait akaryakıt ve sürücülerin idare tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır.

**** Yapılan incelemede, idare tarafından 29.04.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile teklif fiyatı sınır değerin altında olan 4 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının 5 iş günü içerisinde sunulmasının talep edildiği, 2 isteklinin süresi içerisinde idareye herhangi bir aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı, Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Efelease Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti.nin süresi içerisinde açıklamalarını idareye sunduğu görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas önemli teklif bileşenleri “1) kamu ihale tebliğinin 79.4.2.3 maddesine istinaden firmaların kamu kurum ve kuruluşlarına sundukları hizmetler

2) kiralanacak araçların amortisman veya kiralama giderleri” olarak belirtilmiştir.

İlgili Tebliğ açıklamalarına göre, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar veya isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel yöntemlerini kullanmak suretiyle açıklayabileceği,

Aşırı düşük teklifin, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda; fiyat teklifinin dayanağı olarak, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu (yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmasının zorunlu olduğu, meslek mensuplarının (yeminli mali müşavirler veya serbest muhasebeci mali müşavirler) üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyan, emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu olduğu,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda, isteklilerin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan değerlendirmede, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında belirttiği “ Kamu İhale Tebliği’nin 79.4.2.3 maddesi ”nin mevzuatta bulunmadığı,“firmaların kamu kurum ve kuruluşlarına sundukları hizmetler” in __ aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında teklifi oluşturan maliyet kalemleri arasında yer almadığı göz önünde bulundurularak isteklilerin açıklamalarında kiralanacak araçların amortisman veya kiralama giderlerini açıklamaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan Ens Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İş kapsamında 2 adet damperli kamyon ve 2 adet kazıcı yükleyici iş makinesi olmak üzere toplam 4 adet aracı kiralama yoluyla temin edeceği ve kiralamaya ilişkin fiyat teklifi ile ekinde “EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağı, serbest muhasebeci mali müşavire ait faaliyet belgesi, fiyat teklifi alınan şirketin temsilcisine ait imza sirküleri ve ticaret sicil gazetesi örneği sunulduğu,

Araçlara ilişkin kiralama bedelinin tevsiki için sunulan 02.05.2025 tarihli fiyat teklifini veren Ecy Turizm San. Tic. Ltd. Şti. için ticaret sicil gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan sorgulamada __ 17.10.2017 tarihli ve 9431 sayılı ticaret sicil gazetesi örneğinde “şirketin faaliyet konuları arasında ticari amaçlı her türlü motorlu araç kiralama yapmak, haşere ilaçlamasında kullanılmak üzere her türlü makine ve ekipmanların alımı satımını yapmak, çevre temizliği, çöp toplama hizmetlerini yapmak, otobüs, minibüs midibüs kamyon kamyonet greyder silindir vb ağır iş ve sanayi makinelerinin ticaretini yapmak…” bilgilerinin yer aldığı ve bu bilgilerden teklife konu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı,

Fiyat teklifinde “5 metreküp kapasiteli damperli kamyon (2 adet toplamı)” aracının maliyetinin 900.000,00 TL (2 X 400 gün ay X 2.250,00 TL) olarak, “kazıcı yükleyici iş makinesi (2 adet toplamı) 1.060.000,00 TL (2 X 400 gün ay X 2.650,00 TL) toplam 1.960.000,00 TL olarak belirtildiği, fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (02.05.2025) tarih ve (1) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı…” beyan edilerek TÜRMOB kaşesi ve meslek mensubunun bilgilerini içeren kaşe kullanılmak suretiyle kaşelenip imzalandığı,

Fiyat teklifinin dayanağı olan 02.05.2025 tarihli ve 1 sayılı satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından düzenlendiği, anılan tutanakta “6 adet aracın 4.018 gün toplam tutarının 8.841.000,00 TL ve __ ağırlıklı ortalama birim satış tutarının 2.200,34 TL olarak belirtildiği, fatura bilgileri tablosunda, söz konusu tutarın tespitinde esas alınan “iş makinesi kiralama” ve “araç kiralama” işlerine**** ait faturalara ilişkin bilgilere yer verildiği, anılan fiyat teklifinde yer alan birim fiyatların tutanakta yer alan birim fiyatlardan yüksek olduğu, tutanağın meslek mensubu tarafından TÜRMOB kaşesi ve meslek mensubunun bilgilerini içeren kaşe kullanılmak suretiyle kaşelenip imzalandığı, tutanağın ekinde mükellef adına tutanağı imzalayan kişinin noter onaylı imza sirkülerinin, mükellefe ait münferiden temsile yetkili olunduğunu gösterir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ilgili sayfasının ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin elektronik ortamda teyit edilebilir örneğinin sunulduğu, istekli tarafından ayrıca açıklamaları kapsamında sözleşme giderlerinin de açıklandığı,

Bununla birlikte aktarılan Tebliğ açıklamalarına göre tutanağın ihalenin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde düzenlenmesi gerektiği, diğer bir anlatımla somut ihalede fiyat tekliflerine dayanak tutanaklara esas faturaların ihale ilan tarihi (25.03.2025) dikkate alındığında faturaların 01.12.2024 – 28.02.2025 tarihleri arasında veya 01.09.2024 – 30.11.2024 tarihleri arasında olabileceği, ancak, açıklamada kullanılan fatura tarihlerinin 31.01.2024, 31.07.2024, 31.08.2024, 30.09.2024 şeklinde olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin “tutanakların düzenlenme tarihlerinin mevzuata uygun olmadığı, tutanakların ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç aylık süreler dışındaki faturalar esas alınarak düzenlendiği” yönündeki iddiası uygun bulunmuştur.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Efelease Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti.nin. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

İş kapsamında 2 adet damperli kamyon ve 2 adet kazıcı yükleyici iş makinesi olmak üzere toplam 4 adet aracın kendi malı olduğu ve amortisman yöntemi ile açıkladığı,

Bu kapsamda amortisman payı tespit tutanağının sunulduğu, amortisman tespit tutanağında araçların plaka bilgileri, cinsi, kapasitesi, model yılı, aktife kayıt tarihi, aktif değeri, toplam faydalı ömür süresi ve hesaplanan amortisman gideri bilgilerinin yer aldığı, toplam 1.963.467,69 TL amortisman gideri hesapladığı, ilgili tutanağın serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından düzenlendiği ve TÜRMOB kaşesi ile birlikte imzalanarak kaşelendiği, tutanağın ekinde araçlara ait ruhsat bilgilerine yer verildiği, tutanakta yer alan araçlara ait bilgiler ile ruhsatlardaki bilgilerin uyumlu olduğu görülmüştür.

**** İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan**** açıklamalarda, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemlerden olan üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, fiyat tekliflerinin başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak alındığı, fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ maddesinde belirtilen beyana yer verilerek meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalandığı, teklif edilen birim fiyatların, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı, fiyat tekliflerinin dayanağı olarak satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, fiyat teklifleri ile tutanaklarda gerekli bilgilere yer verildiği, tutanakların ekinde gerekli belgelerin sunulduğu, tutanakların mükellefi temsil yetkisine sahip kişilerce imzalandığı, ancak; tutanakların ihale ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, ihale ilan tarihi (25.03.2025) dikkate alındığında sunulan faturaların 01.12.2024 – 28.02.2025 tarihleri arasında veya 01.09.2024 – 30.11.2024 tarihleri arasında olmadığı görüldüğünden ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından yapılan açıklamalarda araçlara ait amortisman hesaplamalarının ve bunlara ilişkin tevsikin (amortisman tespit tutanağı ve ruhsatlar) uygun olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin “birim fiyat teklif cetvelinde her ne kadar gün üzerinden fiyat verilmesi istense de alınacak fiyat tekliflerinin araçların çalışma saati üzerinden alınması gerektiği” yönündeki iddiasıyla ilgili olarak; birim fiyat teklif cetvelinde ve idarece hazırlanan yaklaşık maliyete ilişkin alınan fiyat tekliflerinde araçların çalışma süresinin gün olarak yer aldığı, dolayısıyla araçlara ait yapılan açıklamaların gün olarak yapılmasında bir aykırılık bulunmadığı,

**** Başvuru sahibinin “ istekliler tarafından sözleşme damga vergisi (Binde 9,48), karar damga vergisi (Binde 5,69), KİK payı (Onbinde
5 ) olmak üzere sözleşme giderlerinin doğru hesaplanmadığı” yönündeki iddiasıyla ilgili olarak idare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenmeyen sözleşme giderlerine yönelik isteklilerin açıklamada bulunmalarına gerek olmadığı,

Bu itibarla, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu görülmüştür.

Ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında tutanakta yer alan fatura bilgileri Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklamasına uygun olmadığından başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik iddiası uygun bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ens Atık Yön. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****