KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/020

Gündem No : 58

Karar Tarihi : 22.05.2025

Karar No : 2025/UH.I-1202

BAŞVURU SAHİBİ:

Karamürsel Taşım. İnş. Tem. Tarım Tur. San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sur İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/503314 İhale Kayıt Numaralı “2024 -2025 Eğitim Öğretim Yılı 2 Dönem Diyarbakır İli Sur İlçesinde Bulunan Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 346 Ortaöğretim Öğrencilerinin 1 Taşıma Merkezi Okullara 49 Araç ile 32 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sur İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 09.04.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “2024 -2025 Eğitim Öğretim Yılı 2 Dönem Diyarbakır İli Sur İlçesinde Bulunan Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 346 Ortaöğretim Öğrencilerinin 1 Taşıma Merkezi Okullara 49 Araç ile 32 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Karamürsel Taşım. İnş. Tem. Tarım Tur. San. Ltd. Şti.nin 24.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.05.2025 tarih ve 183514 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/931 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin daha önce aynı hizmet işini doğrudan temin yoluyla üstlendiği, söz konusu iş kapsamında çalışanlara eksik ve geç ödeme yapıldığı, hatta bazı çalışanlara hiç ödeme yapılmadığı, bu durumun hizmetin aksamasına ve çalışan haklarının ihlaline neden olduğu,

2. Anılan istekli tarafından sunulan teklifin piyasa koşulları ve yaklaşık maliyetin oldukça altında olduğu, dolayısıyla gerçekçi ve sürdürülebilir olmadığı, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli ve objektif olarak değerlendirilmeksizin uygun bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının,

…

(f) bendinde; “İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen”,

… isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.”

…

17.8. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendinin uygulamasına ilişkin olarak;

17.8.1. İdareye karşı yüklenilen işin yapımı sırasında gerçekleşen yasak fiil ve davranışlar dolayısıyla iş ve meslek ahlakına aykırı davranışların 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen fiil ve davranışların dışında değerlendirilmesi gerekmektedir.

17.8.2. 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılmış olan yasak fiil ve davranışlar ile bu fiil veya davranışlar içine girmemekle birlikte, sözleşme hükümlerine aykırı veya idareye zarar verecek fiil ve davranışlar ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışlar iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebilecektir. Ancak, 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin (f) bendinde yer alan “mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmeme” fiilinden ötürü hakkında yasaklama kararı verilmiş bir isteklinin yasaklama kararını veren idarenin ihalesine katılması halinde;

i- 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, bu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerekmekte ve bu hususta takdir idareye ait bulunmaktadır.

ii- Yine bu isteklinin 10 uncu maddenin (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi, ancak ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğunun bu idare tarafından ispat edilebilmesi halinde mümkün olabilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı 2. DÖNEM Ortaöğretim Öğrenci Taşıma Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamında Diyarbakır ili sur ilçesinde bulunan taşımalı eğitim kapsamındaki ortaöğretim öğrencilerinin 1 taşıma merkezi okula 49 araç ile 32 iş günü taşınması hizmet alımı işi…” düzenlemesi**** yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Sur İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü (21/f) ve birim fiyat üzerinden e-teklif alınmak suretiyle 09.04.2025 tarihinde gerçekleştirilen “2024 -2025 Eğitim Öğretim Yılı 2 Dönem Diyarbakır İli Sur İlçesinde Bulunan Taşımalı Eğitim Kapsamındaki 346 Ortaöğretim Öğrencilerinin 1 Taşıma Merkezi Okullara 49 Araç İle 32 İş Günü Taşınması Hizmet Alımı İşi” ihalesi olduğu, ihalenin MŞA Taşı. Tar. Tem. Tur. Kan. İnş. Gıda Teks. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Karamürsel Taşı. İnş. Tem. Tar. Tur. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale tarihinden önceki beş yıl içerisinde ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyette bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, yasak fiil ve davranışların yanında, bu fiil veya davranışlar içine girmeyen sözleşme hükümlerine aykırı davranışların, idareye zarar verecek fiil ve davranışların ya da yüklenicilerin iş veya mesleklerinden dolayı yürürlükteki kanunların yüklediği mükellefiyetlere aykırı davranışların da iş ve meslek ahlakına aykırı faaliyet kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17.8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dışı bırakılabilmesi için, söz konusu isteklinin davranışının iş ve meslek ahlakına aykırı bir davranış olup olmadığının her olayın kendi özgün koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiği ve bu hususta takdirin idareye ait olduğu açıklanmıştır.

İş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunma hususunun ihaleyi yapan idare tarafından tespit altına alınacak bir durum olduğu, ihale işlem dosyasında yer alan belge ve bilgiler arasında ihaleyi yapan Sur İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından şikâyete konu edilen isteklinin ihale tarihinden önceki beş yıl içinde yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğuna ilişkin herhangi bir tutanak, yazı gibi belgeler ya da idare/ihale komisyonu tespitinin yer almadığı, idare tarafından şikâyete verilen cevap yazısında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından daha önce üstlenilen işin eksiksiz tamamlandığının ifade edildiği, ayrıca başvuru sahibi tarafından iddiasını destekler nitelikte somut bir bilgi/belge de sunulmadığı, daha önce doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen hizmet işi ile başvuruya konu ihalenin bağımsız nitelikte olduğu, her ihalenin kendi içinde değerlendirileceği, 4734 sayılı Kanun’un 10/f maddesi kapsamında iş veya meslek ahlakına davranış kapsamında olduğuna dair bir idari işlem tesisi ya da bu durumu tevsik eden bir belge düzenlenmediği sürece iddia konusu hususların başvuruya konu ihaleyi etkilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümleri ve Tebliğ açıklamaları gereği, ihale komisyonunun, verilen teklifleri değerlendirdikten sonra hesaplanan sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, bu bağlamda ihale komisyonuna aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilecek önemli teklif bileşenlerini belirleme yetkisi tanındığı, isteklilerin idarece belirlenen önemli maliyet bileşenlerine ilişkin mevzuatta belirtilen açıklama yöntemleri çerçevesinde açıklamalarını sunacakları, ihale komisyonunun yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedileceği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen teklif sınır değerin altında olmakla birlikte aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görüldüğü, teklifinin piyasa koşulları ve yaklaşık maliyetin aşağısında olduğu gerekçesiyle reddedilemeyeceği, ayrıca başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli ve objektif olarak değerlendirilmeksizin uygun bulunduğu ifade edilmekle birlikte, yapılan açıklamanın hangi yönüyle ve hangi gerekçelerle uygun olmadığı bakımından somut ve açıklayıcı, incelenebilir nitelikte herhangi bir iddiaya yer verilmediği dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez.

Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****