KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/020

Gündem No : 47

Karar Tarihi : 22.05.2025

Karar No : 2025/UH.I-1194

BAŞVURU SAHİBİ:

Adil Acar,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eskişehir Orman Fidanlık Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/330127 İhale Kayıt Numaralı “Eskişehir ve Sarıcakaya Orman Fidanlık Şeflikleri Fidan Bakım Çalışmaları (İlkbahar-Yaz 2025)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Orman Fidanlık Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi tarafından 07.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir ve Sarıcakaya Orman Fidanlık Şeflikleri Fidan Bakım Çalışmaları (İlkbahar-Yaz 2025)” ihalesine ilişkin olarak Adil Acar’ın 17.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.04.2025 tarih ve 182987 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/883 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanındaki 26 adet Orman Genel Müdürlüğü birim fiyatı üzerinden yaklaşık maliyetin hesaplanması gerekirken dokümandaki birçok maliyet unsurunun yaklaşık maliyete dahil edilmediği, 17.286.214,04 TL olarak hesaplanması gereken yaklaşık maliyetin 17.035.842,04 TL hesaplandığı, bu durumun sınır değeri ve isteklilerin durumunu etkilediği, Orman Genel Müdürlüğü poz numaraları kullanılmasına rağmen dokümanda içeriklerinin farklı olduğu, bu iş kalemlerine yeni iş kalemleri eklendiğinden maliyetin ayrıca hesaplanması gerekirken 2025 yılı Orman Genel Müdürlüğü birim fiyatları üzerinden hesaplama yapıldığı,

- Teknik Şartnamede “ Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren ruhsatlı serbest meslek mensubu en az 2(İki) orman yüksek mühendisi/orman mühendisini (Eskişehir OFŞ : 1 , Sarıcakaya OFŞ :1 ) iş yerinde devamlı olarak bulundurmak zorundadır.” düzenlemesinin yer aldığı, tam zamanlı çalışacak orman mühendislerinin işçilik bedelinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği, idarece teklif cetvelindeki 25 ve 26 sıra numaralı Orman Genel Müdürlüğü tarafından ilan edilen 2219.1 ve 2219.2 poz numaralı iş kalemleri üzerinden ödendiğinin ifade edildiği, 2219.1 poz numaralı iş kaleminin dekar üzerinden, 2219.2 poz numaralı iş kaleminin 1.000 adet üzerinden hesaplanan kontrol işi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 69.2’nci maddesine göre işçilik giderinin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilmesi gerektiği, bu iş kalemlerinin çalışma saati üzerinden düzenlenmediğinden işçilik ücretinin bu iş kalemleri üzerinden ödenemeyeceği, yaklaşık maliyetin 5 ay çalışacak iki mühendisin asgari ücreti olan 331.986,20 TL düşük hesaplandığı,

- Orman Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının malzeme bedelini içermediği, buna rağmen malzeme maliyetlerinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği, idarenin cevabından alet, araç, malzeme ve ekipman bedellerinin yaklaşık maliyete dahil edilmediğinin anlaşıldığı,

- Teklif cetvelinin 1, 2 ve 3 numaralı satırlarında yer alan Orman Genel Müdürlüğü’nün 3803.1, 3803.2 ve 3803.3 numaralı pozların da sadece otun yolunması girdisinin bulunduğu, Teknik Şartnamede yer alan iş tanımında “d) Çıkan materyal parsel dışına idarenin belirlediği yere taşınacaktır.” ifadesinin yer aldığı, buna göre bu iş kaleminin otun hem yolunmasını hem de parsel dışına taşınmasını içerdiği, otun parsel dışına taşınmasının Orman Genel Müdürlüğü birim fiyatlarına ve yaklaşık maliyete dahil edilmediği, teklif cetvelinin 5 numaralı satırında parsel dışına taşıma işi maliyete dahil olduğunun OGM tarafından belirtildiği, fakat bu iş kalemlerinde bu tanıma yer verilmediği,

- Teknik Şartname’nin “b) Temizleme işlemi motorlu ot tırpanı, el tırpanı gibi aletlerle yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, Orman Genel Müdürlüğü ihaleli birim fiyatlarında “motorlu ot tırpanı” ve “el tırpanı” bulunmadığı ve teklif cetvelinin 6 sıra numaralı satırında yer alan 3804.5 poz numaralı iş kalemine makine ve alet bedelinin dahil edilmediği,

- Teknik Şartname’de “Temizleme işleminden sonra çıkan materyal yol kenarına çıkartılacaktır” ifadesine yer verildiği ancak Teklif cetvelinin 6 sıra numaralı satırında yer alan 3804.5 poz numaralı iş kalemine otun parsel dışına çıkarılması bedelinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği,

- Teknik Şartnamede “c) Bu işte kullanılacak idareye ait makine-ekipman dışında kalan her türlü alet, gereç (motorlu tırpan, orak, kesme bıçağı, kürek, satır, elek vb..) yüklenici tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, teklif cetvelinin 22 sıra numaralı satırında yer alan 4800.1 poz numaralı iş kalemi için, Orman Genel Müdürlüğü tarafından ilan edilen poz tarifinde bir araç-gereç ya da malzeme bulunmadığı, idarece Orman Genel Müdürlüğü pozuna araç-gereç ve malzeme giderinin eklendiği, fakat yaklaşık maliyette sadece Orman Genel Müdürlüğü fiyatının kullanıldığı, yani araç-gereç ve malzeme bedelinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği,

- Teknik Şartname düzenlemesinde “Motorlu Tırpan, Motorlu Tırpan Sarf Malzemesi (Akaryakıt, yağ misina vb) yükleniciye aittir.” ifadesine yer verildiği, teklif cetvelinin 23 sıra numaralı satırında yer alan 606.2 poz numaralı iş kalemine ait Orman Genel Müdürlüğü’nün poz tarifinde motorlu tırpan ile sarf malzeme giderlerinin birim fiyata dahil olduğu yönünde bir açıklama olmadığı, idarece poz tarifinin kapsamını genişletildiği, buna rağmen Orman Genel Müdürlüğü birim fiyatına eklenen yeni iş kalemi bedellerinin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmesi gerektiği,

- Teklif cetvelinin 25 numaralı satırında yer alan 2219.1 poz numaralı iş kalemi ve teklif cetvelinin 26 numaralı satırında yer alan 2219.2 poz numaralı iş kalemi için Orman Genel Müdürlüğü’nün öngördüğü ihaleli birim fiyatın altında bedel öngörüldüğü,

- İş sağlığı güvenliği maliyetlerinin yaklaşık maliyet hesaplamalarına dahil edilmediği,

- İşçi yol bedelinin teklife fiyata dahil olduğu ancak bu ücretin yaklaşık maliyet hesabına dahil edilmediği, yaklaşık maliyet hesabına işçi yol ve koruyucu giyim giderlerini eklemediği, Orman Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının işçi yol ve koruyucu giyim giderlerini içermediği,

- Yaklaşık maliyet tutarının 17.283.221,04 TL olması gerekirken buna 17.035.842,04 TL hesaplandığı, yani idarenin yaklaşık maliyet hesabının Orman Genel Müdürlüğü poz fiyatlarının bile altında olduğu, idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabı, teknik şartnamede öngörülen birçok maliyet unsurunu hiçbir şekilde içermediği, teklif cetvelinde 56.950.1010 numaralı iş kaleminin yaklaşık maliyetinin 385,32 TL olarak gösterildiği, bu nedenle yaklaşık maliyetin önceden açıklandığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyet tutarı açıklandığında, 56.950.1010 numaralı iş kalemi için teklif cetvelinde gösterilen tutarla idarenin yaklaşık maliyet hesabının aynı olduğunun anlaşıldığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini…ifade eder.” hükmü,

“Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.

(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.

(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;__

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 69.2’nci maddesinde “…İhale dokümanında personel sayısı ve işçilik ücretine ilişkin düzenleme olup olmadığına, ihale konusu iş kapsamında tam zamanlı veya kısmi zamanlı çalışma yapılıp yapılmayacağına veyahut işin m, km, m2, m3, lt, ton, adet vb. birimler üzerinden birim fiyat veya götürü bedel teklif alınıp alınmadığına bakılmaksızın, ihale konusu hizmetin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan işçilik girdisi ile varsa malzeme ve makine gibi diğer hizmet girdilerinin belirtildiği analizler ile bu girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranlarına yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekinde yer verilmesi zorunludur. Yapılacak analiz kapsamında, işçilik girdisine yönelik olarak, personel sayısı, personel maliyeti ve çalışma süreleri (kısmi/tam zamanlı) bilgilerine yer verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Eskişehir ve Sarıcakaya Fidanlık Şefliği Fidan Üretim Bakım Çalışmaları…e) Miktarı: Ot alma, fidan sökümü, fidan üretimi, vb iş kalemlerinden oluşan toplam 26 İş kalemi…” düzenlemesi,

Eskişehir Orman Fidanlık Müdürlüğü Eskişehir-Sarıcakaya Orman Fidanlık Şeflikleri Fidan Bakım Çalışmaları (İlkbahar-Yaz 2025) İşine Ait Teknik Şartname ve Birim Fiyat Tarifleri’nin “İsteklinin Organizasyon Yapısı Personel Durumu” başlıklı bölümünde “Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren ruhsatlı serbest meslek mensubu en az 2(İki) orman yüksek mühendisi/orman mühendisini (Eskişehir OFŞ : 1 , Sarıcakaya OFŞ :1 ) iş yerinde devamlı olarak bulundurmak zorundadır.” düzenlemesi,

“XXI-Teknik Eleman (Sıra No; 25-26 )” başlıklı bölümünde “Teknik eleman (Orman Mühendisi) görev yaptığı sürece iş yerinde bulunacak ve aşağıda belirtilen mevzuat dahilinde işlerin yürütülmesini sağlayacaktır.

1- Orman Fidanlıklarında Teknik Çalışma Esasları (Mülga AGM-2003)

2- Tohum ve Ağaç Islahı ile Tohum Üretimi 7360 No’lu Tamim

3- Fidan Üretim ve Bakım Çalışmaları 7326 No’lu Tamim

4- Tüplü ve Kaplı Fidan Üretim Çalışmaları 7327 No’lu Tamim

5- TSE Standartları, OGM Eylem Planları .. ve diğer talimat ve emirler.

Teknik kontrollük hizmetini yürütecek serbest meslek mensubu orman mühendislerine, 5531 sayılı Kanunun 13. Maddesine göre Orman Mühendisleri Odasınca 2025 yılı için belirlenecek aylık asgari ücret kapsamında (günlük kontrollük iş miktarı kadar) ödeme yapılacaktır. Bu işin öngörülen süresi 5 ( Beş ) aydır. 2 (İki) Teknik Eleman (Orman Mühendisi) gideri bu süreye göre hesaplanmalıdır. 25-26 sıra no’daki kontrollük iş kalemlerinde günlük yaptırılan/çalışılan iş miktarların karşılığı kadar asgari ödeme yapılacaktır.

Sıra No: 25

Ölçü Birimi: Da.

Ölçüm Şekli: Kontrol hizmeti yapılan Da. (Günlük ortalama yapılacak kontrollük hizmet 12,733 Da günlük ödeme bu şekilde yapılacaktır.)

Sıra No: 26

Ölçü Birimi: 1000 Adettir.

Ölçüm Şekli: Kontrol hizmeti yapılan 1.000 Adet(Günlük ortalama yapılacak kontrollük hizmet 27,813 x 1000 Ad. Günlük ödeme bu şekilde yapılacaktır)” düzenlemesi yer almakta olup, diğer teknik şartname maddelerinde iş kalemlerine ilişkin birim fiyat tarifleri ile teknik bir takım bilgilere yer verildiği görülmüştür.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir.

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, yaklaşık maliyetin ihale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini ifade ettiği,

İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyetinin hesaplanacağı ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyetin bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanacağı ve bu unsurların listesinin yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulacağı,

Ayrıca ayrıntılı yaklaşık maliyet hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti ile yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesine ilişkin hükümlere Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8 ve 9’uncu maddesinde yer verildiği anlaşılmaktadır.__

**** 16.04.2025 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan ihale komisyonu kararına göre, ihaleye 20 isteklinin teklif sunduğu ve teklif değerlendirmeleri sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin sırasıyla Faruk Çelik ve Akkoca Müh. Dan. Or. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin kapsamının “Eskişehir ve Sarıcakaya Fidanlık Şefliği Fidan Üretim Bakım Çalışmaları” olduğu, ihaleye ait yaklaşık maliyetin işin ot alma, fidan sökümü, fidan üretimi, vb. iş kalemlerinden oluşan toplam 26 İş kaleminden oluştuğu ve 17.035.842,04 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Diğer taraftan, ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgeler üzerinden inceleme yapılmakta olup, idarece EKAP üzerinden Kuruma gönderilen belgeler incelendiğinde yaklaşık maliyetin ihale tarihi dışında açıklandığını gösteren bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

İdarece, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinden 25 tanesinin Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü ile birlikte hazırlanan “Ağaçlandırma Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık, Silvikültür ve Etüt Proje” işlerinde kullanılacak birim fiyat kitabında yer alan iş kalemleri olduğu, 1 adedinin ise Devlet Su İşleri birim fiyat kitabında yer alan “56.950.1010 poz numaralı iş kalemi olduğu anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatı gereği, idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar kullanmalarının mümkün olduğu, idarece kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan iş kalemleri doğrultusunda yaklaşık maliyeti hazırladığı anlaşılmıştır.

Yaklaşık maliyeti oluşturan bu iş kalemleri incelendiğinde;

Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü ile birlikte hazırlanan “Ağaçlandırma Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık, Silvikültür ve Etüt Proje” işlerinde kullanılacak birim fiyatlarda ve Devlet Su İşleri birim fiyat kitabında yer alan söz konusu iş kalemlerinden,

4104.2 poz numaralı ve “Tekleme” tanımlı iş kaleminin “121,56 TL” ihaleli birim fiyatının kullanıldığı, ancak yaklaşık maliyette poz tanımının “Kaplı fidan üretiminde tekleme” şeklinde değiştirildiği,

4303.3 poz numaralı ve “Tamamlama” tanımlı iş kaleminin “455,84 TL” ihaleli birim fiyatının kullanıldığı, ancak yaklaşık maliyette poz tanımının “Enso tipi fidan üretimi, tamamlama” şeklinde değiştirildiği,

4302.5 poz numaralı ve “Kullanılmış 45'lik tepsi kapların temizlenmesi, kasalara yerleştirilmesi ve taşınması” iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “1001,99 TL” olduğu, yaklaşık maliyette poz tanımının “Kullanılmış 45'lik/24’lük tepsi kapların temizlenmesi, kasalara yerleştirilmesi ve taşınması” şeklinde, birim fiyatının ise “911,69 TL” olarak değiştirildiği,

4303.1 poz numaralı ve “Köklerin makine ile kesilerek dizilmesi” iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “66,17 TL” olduğu, söz konusu iş kaleminin poz tanımının “Enso tipi fidanlarının köklerinin makine ile kesilerek dizilmesi” şeklinde, birim fiyatının ise “60,78 TL” olarak değiştirildiği,

4303.2 poz numaralı ve “Tekleme” tanımlı iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “136,75 TL” kullanıldığı, ancak poz tanımının “Enso fidan üretiminde tekleme” şeklinde değiştirildiği,

4305.2 poz numaralı ve “Gölgeleme alanında gölgeliklerin açılması veya toplanması” tanımlı iş kaleminin “6.837,66 TL” ihaleli birim fiyatının kullanıldığı, ancak poz tanımının “Enso tipi fidan üretimi, Gölgeleme alanında gölgeliklerin açılması veya toplanması” şeklinde değiştirildiği,

4304.1 poz numaralı ve “Seradan dışarı taşıma” tanımlı iş kaleminin kullanıldığı ancak söz konusu iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “146,70 TL” olduğu, ancak söz konusu iş kaleminin birim fiyatının 60,78 TL” olarak belirlendiği,

4303.4 poz numaralı ve “Ot yoğunluğu % 50'nin altında olan kaplarda ot alma (bir defa) (Kap hacmi 250 cm3 üzerinde olan fidanlarda 1,2 ile çarpılır.)” poz numaralı iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “66,86 TL” kullanıldığı, ancak poz tanımının “Enso tipi fidanlarda ot yoğunluğu Ot yoğunluğu % 50'nin altında olan kaplarda ot alma (bir defa)” şeklinde değiştirildiği,

4104.1 poz numaralı ve “Ot alma (bir defa)” tanımlı iş kaleminin “303,90 TL” ihaleli birim fiyatının kullanıldığı ancak poz tanımının “Kaplı fidan üretimi, çapı 8, 9 cm kadar olan kaplı fidanlarda ot alma” şeklinde değiştirildiği ,

3801.5 poz numaralı ve “Fidan Üretim Parsellerine Sulama Borusu döşeme ve toplama” tanımlı iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “462,99 TL” olduğu, yaklaşık maliyette söz konusu iş kaleminin kullanıldığı ancak birim fiyatının “273,51 TL” olarak değiştirildiği,

1102 sıra numaralı ve “Fidanlar çevresinde işçi ile ot alma-çapa-teras onarımı (60-80 cm eninde 100 cm boyundaki alanda)” başlığı altında yer verilen 1102.2 poz numaralı ve “Orta ve hafif bünyeli topraklarda, ot yoğunluğunun % 40’tan fazla olduğu sahalarda” tanımlı iş kaleminin “5.670,18 TL” ihaleli birim fiyatının kullanıldığı, ancak poz tanımının “Fidan çevresinde ot alma çapa; Orta ve hafif bünyeli topraklarda, ot yoğunluğunun % 40’tan fazla olduğu sahalarda” şeklinde değiştirildiği,

4800.1 poz numaralı ve “Bitkinin toplanması kurutulması, parçalanması ve elenmesi (Yaş ağırlık)” tanımlı iş kaleminin birim miktarının “100 kg” olduğu ve ihaleli birim fiyatının ise “6001,94 TL” olduğu, söz konusu iş kaleminin tanımının “Bitkinin toplanması kurutulması, parçalanması ve elenmesi (sadece toplanması) şeklinde değiştirildiği, kg birim fiyatının ise “51,66 TL” olarak belirlendiği,

606.2 poz numaralı ve “Ot yoğunluğu % 40'tan fazla olan sahalarda motorlu tırpan ile tam alanda ot ve odunsu şüceyrat temizliği (asgari 0,5 HP motorlu tırpan ile misina veya bıçak kullanılarak)” tanımlı iş kaleminin ihaleli birim fiyatının “905,00 TL” olduğu, söz konusu iş kaleminin tanımının “Motorlu tırpan ile bakım, ot yoğunluğu % 40'tan fazla olan sahalarda motorlu tırpan ile tam alanda ot ve odunsu şüceyrat temizliği (asgari 0,5 HP motorlu tırpan ile misina veya bıçak kullanılarak) (Motorlu tırpan, motorlu tırpan sarf malzemesi, (Akaryakıt, yağ misina vb) ve bakımları yükleniciye aittir) şeklinde değiştirildiği,

DSİ birim fiyatlarında yer alan 56.950.1010 poz numaralı ve “Makine ile çim ve çayır biçme” tanımlı iş kaleminin 2024 yılı birim fiyatının güncellenerek yaklaşık maliyete dahil edildiğinin ifade edildiği, ancak poz tanımının “Makinayla çimlerin biçilmesi ve 50 m. Mesafe dışına taşınması karşılığı. (Makine, Akaryakıt, yağ, bıçak malzeme ve bakımları vb.. yükleniciye aittir.)” şeklinde değiştirildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca yaklaşık maliyet çalışmasında “Not: Birim fiyatlardan makine ekipman bedelleri (1-22 No’lu Pozlar) düşülmüştür. Sadece 23. Sıradaki 606.2 poz ile 24. Sıradaki 56.950.1010 pozlar hariç.

Bu yaklaşık maliyet hesap cetveli, OGM 2025 Birim fiyat cetveli, DSİ 2024 yılı birim fiyatları (Güncellenerek) Orman Mühendisleri Odası birim fiyatları (2 Teknik Eleman gideri esas alınarak) birim fiyat olarak ekli metraj cetveli de esas alınarak hesaplanmış…” bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Diğer taraftan, sırasıyla 25 ve 26 sıra numaralı;

2219.1 poz numaralı ve “Toprak hazırlığı, tohum ekim yastığı yapımı, tohum ekimi, kapatma materyali hazırlama, ekim yastıklarının kapanması, gübreleme, ilaçlama, ot alma-çapa, tekleme, sulama, çıplak köklü fidan sökümü vb. çalışmaların kontrol hizmetleri.(Tanımlanan herbir faaliyetin uygulandığı her seferdeki alan miktarı dikkate alınacaktır.)” tanımlı iş kalemi ile;

2219.2 poz numaralı ve “Tüp ve kapların doldurulması, taşınması yerleştirilmesi, ekim ,kapatma, tamamlama, ekim, kapatma, tamamlama, çelik hazırlama ve dikimi, tekleme, sulama, gübreleme, ilaçlama, ot alma, repikaj vb. çalışmaların mühendislik kontrol hizmetleri.(Tanımlanan herbir faaliyetin uygulandığı her seferdeki miktar dikkate alınacaktır.” tanımlı iş kalemlerinin Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü ile birlikte hazırlanan “Ağaçlandırma Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık, Silvikültür ve Etüt Proje” tanımlı iş kaleminde söz konusu iş kalemlerinin Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü ile birlikte hazırlanan “Ağaçlandırma Rehabilitasyon, Toprak Muhafaza, Erozyon ve Sel Kontrolü, Mera Islahı, Fidanlık, Silvikültür ve Etüt Proje” işlerinde kullanılacak birim fiyat kitabında yer alan birim fiyatların kullanıldığı,

İdarece başvuru sahibinin şikayet başvurusu verilen cevapta “…Gerek Teknik Şartname ve Birim fiyat tarifleri”, gerekse diğer ihale dokümanı incelendiğinde…birim fiyat teklif cetvelinin 25. ve 26. Sırasında Orman Mühendisi teknik personelin ihale konusu işle ilgili yapılacak tüm kontrol ve denetim hizmetlerini kapsayacak şekilde düzenleme yapıldığı…” şeklinde ifadelere yer verildiği, ayrıca Teknik Şartname’nin “XXI-Teknik Eleman (Sıra No; 25-26)” başlıklı bölümünde “ Teknik kontrollük hizmetini yürütecek serbest meslek mensubu orman mühendislerine, 5531 sayılı Kanunun 13. Maddesine göre Orman Mühendisleri Odasınca 2025 yılı için belirlenecek aylık asgari ücret kapsamında (günlük kontrollük iş miktarı kadar) ödeme yapılacaktır. Bu işin öngörülen süresi 5 ( Beş ) aydır. 2 (İki) Teknik Eleman (Orman Mühendisi) gideri bu süreye göre hesaplanmalıdır. 25-26 sıra no’daki kontrollük iş kalemlerinde günlük yaptırılan/çalışılan iş miktarların karşılığı kadar asgari ödeme yapılacaktır. bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler uyarınca, yaklaşık maliyette kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan pozlar kullanılmasına rağmen bazı iş kalemlerinin birim fiyat tanımlarının/tariflerinin, fiyatlarının vb. değiştirildiği,

Yaklaşık maliyette 1-22 poz numaralı iş kalemlerinden makine ve ekipman bedellerinin yaklaşık maliyetten düşülerek hesaplandığı ifade edilmekle birlikte söz konusu giderlerin neler olduğu ve maliyetten ne şekilde düşüldüğünü gösteren bir bilginin bulunmadığı,

Ayrıca ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen orman mühendislerinin maliyetlerinin 25 ve 26 sıra numaralı iş kalemlerine dâhil olduğu ifade edilmekle birlikte söz konusu iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan iş kalemleri ve bu iş kalemlerinin birim fiyatları doğrultusunda belirlendiği, dolayısıyla ihaleye özgü 5 aylık sürede çalıştırılması öngörülen personelin maliyetinin söz konusu kamu kurum fiyatına ne şekilde dahil olduğuna dair bir hesaplamayı gösteren bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hata yapıldığı, bu durumun sonraki ihale işlemlerinin sağlıklı yürütülmesini engelleyeceği ve 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelerin zedelenmesine yol açacağı belirlendiğinden ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden başvuruda eşit muamele yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, anılan isteklinin itirazen şikâyet başvurusuna konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****