KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/020

Gündem No : 51

Karar Tarihi : 22.05.2025

Karar No : 2025/UH.I-1192

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilal DEMİR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Siirt İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/480210 İhale Kayıt Numaralı “Asfalt Malzemesi(Bitüm) Nakliye Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Siirt İl Özel İdaresi tarafından 22.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Asfalt Malzemesi (Bitüm) Nakliye Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Bilal Demir tarafından 05.05.2025 tarih ve 183297 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/919 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; iş deneyim belgesinde adı geçen ticaret unvanıyla ihaleye katılım sağladıkları ticaret unvanında değişiklik bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, iş deneyim belgesinde yer alan ticaret unvanının “Bayşah Grup Yapı Madencilik İnşaat Nakliye Temizlik Hizmet İşleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” olduğu, ihale katılım sağladıkları unvanda ise “Temizlik Hizmetleri İşleri” ibaresinin kaldırıldığı ancak söz konusu kısmın unvan değil, unvan eki olduğu, çekirdek kısmın “Bayşah Grup” olduğu, dolayısıyla unvan değişikliğinden bahsedilemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ...” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. …” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. …” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Asfalt Malzemesi (Bitüm) Nakliye Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 2000 Ton Asfalt Malzemesi (Bitüm) Nakliye İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Siirt İl Özel İdaresi Asfalt Üretim Şantiyesi” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Siirt İl Özel İdaresi tarafından gerçekleştirilen başvuruya konu ihalenin “Asfalt Malzemesi (Bitüm) Nakliye Hizmet Alım İşi” alımını ihtiva ettiği, 67 ihale dokümanının indirildiği ihaleye 59 isteklinin katıldığı, 25.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Bilal Demir üzerinde bırakıldığı,

Akabinde idare tarafından, Mirkan Pet. Ürü. Paz. Nak. İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin şikayet başvurusunda yer alan iddiaların incelenmesi neticesinde yapılan 30.04.2025 tarih ve 37523 sayılı iç yazışmada “… piyasa fiyat araştırması yapılarak hazırlanan yaklaşık maliyetin yüksek olduğu kanaatine varılmış olup, harcama yetkilisi olarak ihalenin iptal edilmesi hususunu arz ederim.” ifadelerine yer verildiği,

İsteklilere 30.04.2025 tarihinde tebliğ edilen “İhalenin iptali” konulu yazıda “30.04.2025 tarih ve 37523 sayılı harcama yetkili yazısına istinaden piyasa araştırması sonucu hazırlanan yaklaşık maliyetin çok yüksek olduğu tespit edildiğinden ihale iptal edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer alan yaklaşık maliyetin tespitine ilişkin belgeler incelendiğinde; yaklaşık maliyetin, piyasa fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınarak tespit edildiği, bu kapsamda 3 firmadan teklif alındığı, firmaların sırasıyla 1.200.000,00 TL, 3.600.000,00 TL ve 4.000.000,00 TL fiyat teklifinde bulunduğu, bütün firmaların tekliflerinin aritmetik ortalamaya dahil edildiği ve netice itibariyle yaklaşık maliyetin 2.933.333,33 TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından alınan 25.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararında, ihaleye katılan 59 istekliden 48 tanesinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesi gereğince sınır değerin altında teklif sunan söz konusu isteklilerin tekliflerinin, açıklama istenilmeksizin reddedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, bunun yanında ihale komisyonu kararı üzerine, ihale yetkililerine de ihale komisyonu kararının alınmasından itibaren 5 iş günü içerisinde yapacakları inceleme sonucunda gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkisi verildiği anlaşılmakla birlikte, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması ve somut olaya ilişkin öğelerin hesaba katılarak karar verilmesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde, idare tarafından yaklaşık maliyetin tespiti amacıyla, mevzuat hükümleri uyarınca seçilen piyasa fiyat araştırması yöntemi kapsamında alınan 3 fiyat teklifinde en düşük teklif (1.200.000,00 TL) ile en yüksek teklif (4.000.000,00 TL) arasında önemli bir tutar farkı olmasına karşın, yaklaşık maliyet hesabının, piyasadan alınan fiyat tekliflerinin tümü dikkate alınarak yapıldığı, nitekim, 59 isteklinin katılım sağladığı ihalede yapılan değerlendirme neticesinde 48 isteklinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, bu durumun da, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin açıklama istenilmeksizin reddedileceği incelemeye konu ihalede, ihaleye katılım sağlayan isteklilerden büyük çoğunluğunun teklifinin reddedilmesi sonucunu ortaya çıkardığı, dolayısıyla somut olayda idare tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin tespitin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ortamının temin edilmesi ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****