KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/019

Gündem No : 29

Karar Tarihi : 14.05.2025

Karar No : 2025/UH.I-1123

BAŞVURU SAHİBİ:

Akın Laboratuvar Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bergama Necla - Mithat Öztüre Devlet Hastanesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/44552 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı 9 Aylık (01/04/2025-31/12/2025) Klinik İmmünokimya Otoanalizör Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bergama Necla - Mithat Öztüre Devlet Hastanesi tarafından 17.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı 9 Aylık (01/04/2025-31/12/2025) Klinik İmmünokimya Otoanalizör Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Akın Laboratuvar Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 04.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.04.2025 tarih ve 182315 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/813 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 1’inci kısmı için teklif ettikleri ürünlerin Teknik Şartname’nin 4.9 ve 4.15’inci maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak sunulan ürünlerin Teknik Şartname’de istenilen bütün kriterleri karşıladığı ve bu durumun kataloglarda gösterildiği, ayrıca hakkaniyete ve kamu ihale mevzuatına aykırı bir şekilde demonstrasyon işlemi yapıldığı,

2. İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif edilen ürünlere ilişkin İdari Şartname’de istenilen “satış merkezi yetki belgesi”nin sunulmadığı, Teknik Şartname’nin 4.2, 4.12 ve 4.14’üncü maddelerinde yer verilen ürünlere ilişkin sunulan “satış merkezi yetki belgesi”nin ise eksik sunulduğu ve güncel olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale Komisyonu” başlıklı 6’ncı maddesinde “İhale yetkilisi, biri başkan olmak üzere, ikisinin ihale konusu işin uzmanı olması şartıyla, ilgili idare personelinden en az dört kişinin ve muhasebe veya malî işlerden sorumlu bir personelin katılımıyla kurulacak en az beş ve tek sayıda kişiden oluşan ihale komisyonunu, yedek üyeler de dahil olmak üzere görevlendirir.

İhaleyi yapan idarede yeterli sayı veya nitelikte personel bulunmaması halinde, bu Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

Gerekli incelemeyi yapmalarını sağlamak amacıyla ihale işlem dosyasının birer örneği, ilân veya daveti izleyen üç gün içinde ihale komisyonu üyelerine verilir.

İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınır. Kararlarda çekimser kalınamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumludur. Karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçesini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır.

İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale komisyonunun kurulması ve çalışma esasları” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) İhale yetkilisi, ihaleyi gerçekleştirmek üzere Kanunun 6 ncı maddesi gereğince, ihale ilanı veya ön yeterlik ilanı ya da davet tarihini izleyen en geç üç gün içinde ihale komisyonunu oluşturur.

(2) İhale komisyonu, tek sayıda olmak üzere başkan dahil en az beş kişiden oluşur. Üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olması zorunludur. İhale komisyonunun görevlendirilmesi sırasında komisyonun eksiksiz toplanacağı dikkate alınarak, asıl üyeler ile bu üyelerin yerine geçecek aynı niteliklere sahip yeterli sayıda yedek üyenin isimleri ve bu üyelerin komisyonda hangi sıfatla yer alacakları belirtilir.

(3) İhale komisyonunun idarenin personelinden oluşturulması esastır. Ancak, ihaleyi yapan idarede yeterli sayıda veya nitelikte personel bulunmaması halinde Kanun kapsamındaki idarelerden komisyona üye alınabilir.

(4) İhale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında, başka adlar altında komisyonlar kurulamaz.

(5) İhale komisyonu eksiksiz olarak toplanır ve kararlar çoğunlukla alınır. Komisyon üyeleri, kararlarda çekimser kalamaz. Komisyon başkanı ve üyeleri oy ve kararlarından sorumlu olup; karşı oy kullanan komisyon üyeleri, gerekçelerini komisyon kararına yazmak ve imzalamak zorundadır. İhale komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları ve soyadları, unvanları ve komisyondaki sıfatları belirtilerek imzalanır.

(6) İhale komisyonu, teklif veya başvuru kapsamında yer alan belgelerin doğruluğunu teyit için gerekli gördüğü belge ve bilgileri isteyebilir. Komisyon tarafından bu doğrultuda yapılan talepler, ilgililerce ivedilikle yerine getirilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “… (2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ve demonstrasyon” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur. Katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamalar aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulur.

(2) Numunelerin sunulması ve bunların değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerde aşağıdaki hükümler esas alınır:

a) İdare tarafından hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune isteneceği, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulacağı, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı ile diğer hususlara, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. Son başvuru tarihi/ihale tarihi ve saatinden önce numunelerin idareye sunulacağına ya da bu tarih ve saatten önce numune değerlendirmesi yapılarak sadece numunesi uygun görülenlerin başvuruda bulunabileceğine veya teklif sunabileceğine ilişkin düzenleme yapılamaz.

b) Numune sunulması istenen kalem/kalemler için uygun sayı ve nitelikte numune alınması idarenin sorumluluğundadır. Malın niteliğinin birden fazla numune değerlendirmesi yapmaya uygun olup olmadığı ile malın kullanım ömrü dikkate alınarak en az bir adet numunenin idarede muhafaza edilmesi gerekir. Kurul ya da yargı kararları üzerine yeniden değerlendirme, muhafaza edilen numune üzerinden yapılır.

c) Numune değerlendirmesi, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede düzenlenen aşağıdaki yöntemlerden biri vasıtasıyla yapılır:

1) İhale komisyonu, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

2) İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

3) İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

ç) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede istenen sayıda ve nitelikte numune, şartnamede yapılan düzenlemeler çerçevesinde idareye teslim edilir. Teslim edilen numunenin üzerinde; ihale bilgileri, numune sunulan kalem bilgileri ve aday veya istekli bilgilerine yer verilir. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır ve talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir.

d) İdare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisi aday veya isteklilere bildirilir. Numune değerlendirmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda/tutanağında numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir. Numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde numunelere yönelik nihai değerlendirme ihale komisyonu tarafından yapılır ve bu değerlendirmelere ihale komisyonu kararında yer verilir.

(3) Demonstrasyon işlemine yönelik yapılan düzenleme ve değerlendirmelerde ikinci fıkradaki hükümler esas alınır.

(4) İş ortaklıklarında ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yapılan düzenlemeler çerçevesinde, teklif edilen mala ilişkin olarak numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf sunulabilir ve/veya demonstrasyon yapılabilir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf sunulması ve/veya demonstrasyon işlemine yönelik düzenleme her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.9. Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2025 YILI 9 AYLIK (01/04/2025-31/12/2025) KLİNİK İMMÜNOKİMYA OTOANALİZÖR HİZMET ALIMI

…

e) Miktarı: 2025 YILI 9 AYLIK (01/04/2025-31/12/2025) KLİNİK İMMÜNOKİMYA OTOANALİZÖR HİZMET ALIMI…” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.7. Numune ve demonstrasyon değerlendirmesi:

7.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.7.2. İSTEKLİ, İHALE TARİHİNDEN SONRA İHALE KOMİSYONUNUN GEREKLİ GÖRMESİ HALİNDE KURULACAK CİHAZLARIN, ÇALIŞILACAK KİTLERİN VE SARFLARIN TEKNİK BİLGİLERİNİ İÇEREN KATALOGLAR İLE BİRLİKTE DEMONSTRASYON YAZISININ TEBLİĞİNDEN İTİBAREN 5 (BEŞ) İŞ GÜNÜ İÇERİSİNDE TÜM MASRAFLAR KENDİSİNE AİT OLMAK ÜZERE DEMONSTRASYON YAPACAKTIR…” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

BU İHALE 2 KISIM OLUP HER KISIM İÇİN AYRI AYRI TEKLİF VERİLEBİLİR” düzenlemesi,

Klinik İmmünokimya Otoanalizör Hizmet Alımı Cihazı Teknik Şartnamesi’nin “Cihazda kullanılacak olan immünokimya (rutin+acil immünokimya ve kardiyak belirteç) kütlerinin tıbbi ve teknik özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.9 Testlerin ölçümler içi ve ölçümler arası varyasyon katsayıları (% CV) üretici firmanın o test için verilecek kılavuzundaki değerler düzeyinde olmalıdır. Bu değerlendirme için cihaz kurulduktan sonra rutin kullanıma geçmeden önce her türlü kit ve sarf malzeme firma tarafından ücretsiz olarak sağlanmalıdır. Ayrıca cihaz çalıştığı sürece yukarıda belirtilen kalite kontrol değerlerini sağlamalıdır. Bu kalite kontrol araştırması, gerekli görüldüğünde laboratuvarca hazırlanan serum havuzu ile de yapılabilir. Ayrıca performans göstergeleri (linearite, stabilite vb.) demonstrasyon sırasında ve tüm ihale süresince yapılan çalışmalarda firmanın test prospektüslerinde belirtilen değerlerde olmalıdır. Firma tarafından verilecek teste ait kit prospektüsü teste uygun özgül performans özelliklerini (analitik duyarlılık, tanısal duyarlılık, analitik özgüllük, tanısal özgüllük, kesinlik (CV) , saptama limitleri (LOB, LOD, LOQ) gibi bilgileri) içermelidir. Ayrıca cihazlar üretici tarafından belirtilen özellikleri karşılanmalıdır. Bu özelliklerin değerlendirilmesi; laboratuvar sorumlusu tarafından demonstrasyon istendiyse demonstrasyon sırasında, demonstrasyon istenmediyse kabul muayene aşamasında firma tarafından yapılacak olan laboratuvar uzmanının bulunduğu çalışma ile gösterilmelidir. Bu çalışmalarla ilgili her türlü gider firmaya aittir.

…

4.15 CİHAZLARIN TEST KAPASİTESİ: Cihazın hızı en az 300 test/saat olmalıdır. İki cihazla bu hız sağlanmalıdır. Ayrıca Troponin I veya T ile Beta HCG (Total HCG) testlerinin acil servis olarak çalışılabilmesi için masaüstü otomatik analizör verecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun 26.03.2025 onay tarihli kararına göre 17.02.2025 tarihinde kısmi teklife açık olarak toplam 2 kısımda gerçekleştirilen 2025/44552 İKN’li “2025 Yılı 9 Aylık (01/04/2025-31/12/2025) Klinik İmmünokimya Otoanalizör Hizmet Alımı” ihalesinin itirazen şikâyet konusu 1’inci kısım “Biyokimya ve Hormon Analizörü Cihazı Kitleri”ne başvuru sahibi dahil 4 isteklinin teklif sunduğu, isteklilerden başvuru sahibi Akın Lab. Ch. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait ürünler üzerinde 25.02.2025-11.03.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen demonstrasyon işlemi sonucunda anılan istekli tarafından teklif edilen ürünlerin Teknik Şartname’nin 4.9 ve 4.15’inci maddelerine uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, daha sonra isteklilerden Disera Tıbbi Mlz. Loj. San. ve Tic. A.Ş.ye ait ürünler üzerinde 17.03.2025-26.03.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen demonstrasyon işlemi sonucunda, anılan istekliye ait ürünlerin Teknik Şartname’ye uygun olduğu ve başvuru konusu ihalenin 1’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak belirlendiği, İz Tıbbi Ch. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin ekonomik açıdan an avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartnamenin 7.7.2’nci maddesinde isteklilere ait cihazlar, sarflar ve kitler üzerinde ihale tarihinden sonra ihale komisyonunun gerekli görmesi halinde teknik bilgileri içeren kataloglar ile birlikte demonstrasyon yazısının tebliğinden itibaren 5 (beş) iş günü içerisinde tüm masraflar istekliye ait olmak üzere demonstrasyon işlemlerinin yapılacağının düzenlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında demonstrasyon yapılacağına ilişkin düzenlemeye İdari Şartnamenin 7’nci maddesi kapsamında yer verildiği, 18.02.2025 tarihli yazı ile Akın Lab. Ch. San. ve Tic. Ltd. Şti.den demonstrasyon işlemi için teklif edilen cihazların 25.02.2025 tarihine kadar Bergama Necla-Mithat Özüre Devlet Hastanesi Satınalma Birimi’ne ulaştırılması ve 25.02.2025 tarihinde saat 11.00’da Bergama Necla-Mithat Özüre Devlet Hastanesi Laboratuvar Birimi adresinde hazır bulunmaları gerektiği, ayrıca aynı tarihe kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması gerektiği bildirilmiştir.

İdarece Akın Lab. Ch. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen 12.03.2025 tarihli yazıda, aynı tarihte demonstrasyon işlemlerinin sonuçlandırılarak tamamlandığı bilgisinin yer aldığı, bunun üzerine anılan istekli tarafından 14.03.2025 tarihli dilekçe ile idareden demonstrasyon işleminin hangi konuda değerlendirildiği ve söz konusu değerlendirmenin detaylı sonuçlarının bildirilmesinin talep edildiği, idare tarafından 17.03.2025 tarihinde gönderilen cevapta, yapılan demonstrasyon işlemi sonucunda anılan istekliye ait ürünlerin Teknik Şartname’nin 4.9 ve 4.15’inci maddelerini karşılamadığı ve İdari Şartname’nin 36.1.1’inci maddesi gereğince ihale sürecine devam edilerek teklif değerlendirmesi aşamasında olunması sebebiyle sonucun bildirilmediği bilgilerinin yer aldığı,

Anılan istekli tarafından 19.03.2025 tarihli yazı ile de kendi bünyelerinde bir çalışanın tüm demonstrasyon işlemlerinde gözetmen olarak bulunmasının idareden talep edildiği, idarece gönderilen 20.03.2025 tarihli cevap yazısında “Komisyonumuzca yapılan değerlendirme neticesinde yapılan demonstrasyon sürecine müdahil olmadan firmanın gözetmen bulundurmasına ancak yapılan iş ve işlemlere müdahil olunması durumunda demonstrasyon sonuçlandırılmamış olsa dahi gözetmenlik izninin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek söz konusu talebin komisyon tarafından uygun bulunduğu ve akabinde anılan istekli tarafından gözetmen tayin edildiği görülmüştür.

Daha sonra 26.03.2025 tarihinde kesinleşen ihale kararının Akın Lab. Ch. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye tebliği ile birlikte anılan istekli tarafından aynı tarihte demonstrasyon değerlendirmesinin detaylı sonuçlarının bildirilmesinin talep edildiği, idarece 27.03 2025 tarihinde ayrıntılı sonuç tutanağının gönderildiği, bahse konu 12.03.2025 tarihli demonstrasyon tutanağında cihazların Teknik Şartaneme’nin 4.9 ve 4.15’inci maddelerine uygunsuzluğunun belirtildiği ve söz konusu tutanağın tüm komisyon üyeleri tarafından imzalandığı, söz konusu tutanağın eki olarak düzenlenen yine “tutanak” başlıklı yazıda, ilgili maddelere aykırılığın ayrıntılı bir şekilde açıklandığı, bahse konu yazının da komisyonun tüm uzman üyeleri tarafından imzalandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile İdari Şartname’de belirtilmesinin zorunlu olduğu, isteklilerce teklif edilen cihazların Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığına ilişkin idarece yapılacak tespitin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında katalog, fotoğraf, Teknik Şartname’ye cevapları içeren doküman vb. belgeler üzerinden ya da numune veya demonstrasyon değerlendirmesi yoluyla yapılabileceği, idare tarafından hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune isteneceğinin, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulacağının, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı ile diğer hususlara, İdari Şartname’de yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 19’uncu maddesinin ikinci fıkrasında ihale komisyonunun tek sayıda olmak üzere başkan dâhil en az beş kişiden oluşacağı, üyelerden en az ikisinin ihale konusu işin uzmanı ve diğer bir üyenin muhasebe veya mali işlerden sorumlu personel olmasının zorunlu kılındığı, ayrıca anılan maddenin dördüncü fıkrasında ihale sürecindeki değerlendirmeleri yapmak üzere oluşturulan ihale komisyonu dışında başka adlar altında komisyonlar kurulamayacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan 43’üncü maddesi uyarınca ihale komisyonunun, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yapabileceği veya uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebileceği veya uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebileceği, idare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisinin aday veya isteklilere bildirileceği, numune değerlendirmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığının kontrol edileceği, yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda/tutanağında numunenin uygunluk durumunun belirtileceği ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verileceği, numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde numunelere yönelik nihai değerlendirmenin ihale komisyonu tarafından yapılacağı ve bu değerlendirmelere ihale komisyonu kararında yer verilmesi gerektiği ve demonstrasyon işlemine yönelik yapılan düzenleme ve değerlendirmelerde söz konusu hükümlerin esas alınacağı anlaşılmaktadır.

Alımı yapılacak ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin ihale dokümanı düzenlemeleri kapsamında usulüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirme/demonstrasyon işlemlerinde yetki ve sorumluğun ihale işlemlerini yürütmekle görevli ihale komisyonuna ait olduğu, Kurum tarafından yapılan itirazen şikâyet incelemesinin ihale işlem dosyası üzerinden yapılması nedeniyle, bu yöndeki itirazen şikâyet başvurularında, numune değerlendirmesi/demonstrasyon ile ilgili iş ve işlemlerin idare tarafından usulüne uygun biçimde yerine getirilip getirilmediği ve numune inceleme raporu/tutanağında __ yer verilen tespitlerle, alınan ihale kararı arasında uyumsuzluk bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleme yapılabileceği değerlendirilmektedir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerce teklif edilen ürünlerin Teknik Şartname’ye uygunluğunun tespitine yönelik ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak numune değerlendirmesinin belirlendiği, ayrıca idare tarafından isteklilerce teklif edilen malzemelerin katalogları ile birlikte sunulmasının istenildiği, dolayısıyla yapılacak numune değerlendirmesinin sunulan numuneler ve numunelere ilişkin olarak sunulması istenilen belgeler üzerinden gerçekleştirileceği anlaşılmıştır.

İdareler tarafından isteklilerce sunulan tekliflere ilişkin değerlendirmelerin ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir ve numune değerlendirmesi işlemlerinde isteklilerce teklif edilen ürünlerin ihale doküman düzenlemelerine uygunluğunun değerlendirmesine dair teknik belirlemenin takdir ve sorumluluğu idareye aittir. Kurum tarafından yapılan itirazen şikâyet incelemesinin ihale işlem dosyası üzerinden yapılması nedeniyle iddialara ilişkin değerlendirmeler dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile sınırlı olarak yapılmakta ve yapılan incelemelerde numune değerlendirmesi ile ilgili olarak idarece gerçekleştirilen iş ve işlemlerin usulüne uygun biçimde yerine getirilip getirilmediği ve numune değerlendirme tutanağında yer verilen tespitlerle, alınan ihale kararı arasında uyumsuzluk bulunup bulunmadığı hususları denetlenmektedir.

Bu doğrultuda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmında alımı yapılacak ürünlere ilişkin olarak ihale komisyonu tarafından düzenlenen “Demonstrasyon Tutanağı”nda, başvuru sahibi Akın Lab. Ch. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 1’inci kısım için sunulan numunenin Teknik Şartname’nin 4.9 ve 4.15’inci maddesine uygun olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı ve söz konusu tutanağın ihale komisyonunun tüm üyeleri tarafından imza altına alındığı, anılan tutanağa ek olarak düzenlenen yine “tutanak” başlıklı yazıda, ilgili maddelere aykırılığın ayrıntılı bir şekilde açıklandığı, bahse konu yazının da komisyonun tüm uzman üyeleri tarafından imzalandığı görülmüştür.

Bu bağlamda, başvuruya konu ihalede numune değerlendirme işlemlerinin ihale komisyonu üyeleri tarafından gerçekleştirildiği, isteklilerce sunulan numunelere ilişkin tutanak altına alınarak ihale komisyonu kararına dayanak teşkil eden teknik değerlendirmelerin uygunluğuna ve dolayısıyla ihale komisyonu kararı ile alımının yapılması uygun görülen ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin usulüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirme işlemlerinde yetki ve sorumluluğun idareye ait olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin söz konusu ihaleye yönelik 2’nci iddiasının 04.04.2025 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 16.04.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kurumun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddianın, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği ihale komisyonu kararının tebliğ tarihi 26.03.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****