KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 48

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UH.I-1038

BAŞVURU SAHİBİ:

Venüs Eda Sağlık Ürünleri Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/181213 İhale Kayıt Numaralı “12 Ay Süreli Yemek Temini ve Servisi Hizmeti” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 24.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Ay Süreli Yemek Temini ve Servisi Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Venüs Eda Sağlık Ürünleri Limited Şirketi’nin 18.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.03.2025 tarih ve 181453 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/721 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personelin hafta içi yemek ve ulaşımının idare tarafından ayni olarak karşılanacağı, ancak yüklenicinin ayda dört gün olmak üzere, personelinin sözleşme süresince çalışma günleri içerisinde bulunan ve idarenin yemek ve ulaşım hizmeti olmayan çalışmasında 71 personeline yemek hizmeti için günlük brüt 240 TL, ulaşım için 126 TL ödeme yapılacağı, bu ücretlerin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na göre, her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen “Yemek ve Ulaşım İstisna” tutarına göre arttırılarak çalıştırılan personele yüklenici tarafından ödenmek zorunda olduğu düzenlemesine yer verildiği, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da bu hususta bir açıklama bulunmadığından söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

2. İdari şartnamenin 25.3.1 maddesinde yüklenicinin sözleşme süresi boyunca tüm personeline toplam 4 kandil için birer kutu kandil simidi, toplam 2 dini bayram için birer kutu madlen çikolata ikram edileceği, kandil simidi ve bayram çikolatası giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği, ancak söz konusu giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının maliyetin hesaplanması ve sağlık teklif oluşturulmasını engellediği, teklif ve aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında istekliler arasındaki fırsat eşitliğini engellediği,

3. İhale konusu işte %3’ün üzerinde engelli personel çalıştırılacağına dair düzenleme yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, başvuruya konu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmaması nedeniyle birim fiyat teklif cetvelinde engelli personele yer verilmesi ve yüklenicinin engelli personel çalıştırmaya zorlanmasının mevzuata aykırı olduğu,

4. Teknik Şartname’nin 4.3’üncü maddesinde göre idarenin demirbaşlarının arızalanması durumunda gerekli tamiratın yapılması ve yedek parçaların karşılanması sorumluluğunun yüklenicinin kullanımdan kaynaklanan kusuruna bağlanmadığı, işin ifası süresince yüklenicinin kusuru olmaksızın bozulan idare demirbaşının tamir sorumluluğunun yükleniciye yüklenemeyeceği, aksi halde yüklenici için öngörülemez bir maliyetin doğabileceği, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = A n x B x ( P n -1)

__

İ n AY n Y n G n M n

P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——

İ o AY o Y o G o M o

__

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

j) E o : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) E n : Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İ o , İ n : İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AY o : Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AY n : Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) G o , G n : İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Y o , Y n : Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petr ol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) M o , M n : Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden G o ve G n için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise G o ve G n endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b 1 , b 2 , b 3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

“İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

“Uygulama Esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1) İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

_
2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir…”_ hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 Ay Süreli Yemek Temini ve Servisi Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

365 takvim günü süreli 248 iş günü için, günlük 2.080 adet yemek olmak üzere toplam 515.840 adet malzeme dahil yemek temini ve servisi hizmeti alınacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

…

Bu sözleşme kapsamında çalışan personelin hafta içi yemek ve ulaşımı İdare tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ancak Yüklenici, personelinin sözleşme süresince çalışma günleri içerisinde bulunan ve İdare’nin yemek ve ulaşım hizmeti olmayan çalışmasında (ayda dört gün), 18. lokasyonda çalışacak 3 (üç) personel hariç olmak üzere 71 (yetmiş bir) personeline yemek hizmeti için 240 TRY/Gün brüt, ulaşım hizmeti için ise 126 TRY/Gün brüt günlük ödeme yapacaktır. Sözleşme süresi boyunca yemek ve ulaşım ücreti, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen “Yemek ve Ulaşım İstisna” tutarına göre arttırılarak çalıştırılan personele Yüklenici tarafından ödenmek zorundadır. Bu ödemeler maaş bordrosunda gösterilecektir. 18. lokasyon personeline yemek ve ulaşım ücreti ödenmeyecektir…” düzenlemesi,****

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “…Bu sözleşme kapsamında çalışan personelin hafta içi yemek ve ulaşımı İdare tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ancak Yüklenici, personelinin sözleşme süresince çalışma günleri içerisinde bulunan ve İdare?nin yemek ve ulaşım hizmeti olmayan çalışmasında (ayda dört gün), 18. lokasyonda çalışacak 3 (üç) personel hariç olmak üzere 71 (yetmiş bir) personeline yemek hizmeti için 240 TRY/Gün brüt, ulaşım hizmeti için ise 126 TRY/Gün brüt günlük ödeme yapacaktır. Sözleşme süresi boyunca yemek ve ulaşım ücreti, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen Yemek ve Ulaşım İstisna tutarına göre arttırılarak çalıştırılan personele Yüklenici tarafından ödenmek zorundadır. Bu ödemeler maaş bordrosunda gösterilecektir. 18. lokasyon personeline yemek ve ulaşım ücreti ödenmeyecektir…” düzenlemesi

“İşin süresi “başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (Onİki) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 24.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen “12 Ay Süreli Yemek Temini ve Servisi Hizmeti” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararı alınmadığı,

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden ihale konusu işin yemek temini ve servisi hizmet alımı işi olduğu, söz konusu işte tam zamanlı olarak çalışacak personel sayısına ihale dokümanında yer verildiği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı düzenlemesine yer verildiği,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yüklenici personelinin sözleşme süresince çalışma günleri içerisinde bulunan fakat idarede yemek ve ulaşım hizmetinin olmadığı günlerde (ayda dört gün), 18’inci lokasyonda çalışacak 3 (üç) personel hariç olmak üzere 71 (yetmiş bir) personeline yemek hizmeti için 240 TRY/Gün brüt, ulaşım hizmeti için ise 126 TRY/Gün brüt günlük ödeme yapacağı, sözleşme süresi boyunca yemek ve ulaşım ücretinin, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre, her yıl Resmi Gazete'de tebliğ edilen “Yemek ve Ulaşım İstisna” tutarına göre arttırılarak çalıştırılan personele yüklenici tarafından ödeneceğinin düzenlendiği, İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde ise yalnızca 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan Esaslar’ın 6’ncı maddesinde ise ihale konusu işte tam zamanlı çalışan personel için asgari ücrette meydana gelecek değişiklik sebebiyle fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin kurallara yer verildiği, ancak anılan Esaslar’da ihale konusu işlerde çalışan personele ödenen yol ve yemek ücreti için fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, dolayısıyla konuya ilişkin düzenlemeleri içeren Esaslar’da yer almayan bir maliyet unsuru için fiyat farkı hesaplanması mümkün olmadığından itirazen şikâyete konu doküman düzenlemelerinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin**** “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…Yüklenici sözleşme süresi boyunca İdare'de çalıştırdığı tüm personeline toplam 4 kandil için birer kutu kandil simidi (Net 285 gr (+/- 10 gr)), toplam 2 bayram (Ramazan ve Kurban Bayramı) için birer kutu madlen çikolata (Net 750 gr (+ / - 10 gr) PE seperetör içinde özel kutularda olacak) tedarik ederek ikram edecektir. Kandil simidi ve bayram çikolatası giderleri teklif fiyata dahil olup Yemek Temini ve Servisi iş kalemi birim fiyatına dahil edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir:

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yüklenicinin sözleşme süresi boyunca idarede çalıştırdığı tüm personeline net 285 gr (+/- 10 gr) toplam 4 kandil için birer kutu kandil simidi ile toplam 2 bayram için net 750 gr (+/- 10 gr) birer kutu madlen çikolata tedarik edileceği ve bu giderlerin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, başvuru sahibi tarafından anılan gidere ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının maliyetin hesaplanması ve sağlıklı teklif oluşturulmasını engellediği iddia edilse de söz konusu düzenlemenin devamında anılan maliyetin “Yemek Temini ve Servisi” iş kalemine dahil edileceğinin açıkça ifade edildiği, iddiaya konu maliyet kalemleri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının tekliflerin oluşturulması noktasında herhangi bir belirsizliğe mahal vermeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “ İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır. ” hükmü,

“Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı 101’inci maddesinde “ Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ …78.22. Brüt asgari ücret veya üzerinde ücret ödenmesi öngörülen personelin varsa nakdi yol ve yemek bedeli dahil aylık (78.12 nci maddeye göre gün üzerinden teklif alınan hallerde günlük) ücreti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalara ilişkin ücretler ile engelli işçi ücreti gibi ayrı ayrı hesaplanması gereken her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması, malzeme giderlerinin de ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi zorunludur…

…

78.28. İsteklilerin aynı il sınırları içerisinde birden fazla iş yerinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, ihale dokümanında aynı il bazında elli veya daha fazla işçi çalıştırılmasının öngörüldüğü ihalelerde 4857 sayılı İş Kanununda belirtilen asgari orana uyulmak kaydıyla idarece tespit edilen engelli işçi sayısı ile bu işçilerin tabi olacağı ücret grubu idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecek ve bu işçiler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılacaktır. İdareler tarafından İş Kanununda belirtilen asgari oranının üzerinde engelli işçi çalıştırılmasını öngören düzenleme yapılması da mümkündür. İstekliler tarafından ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazinece karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelleri oluşturulacaktır. İlgili mevzuatında engelli işçi çalıştırılmasını kısıtlayan hükümler saklıdır… ” açıklaması,

**** Teknik Şartname’nin “Personel Sayısı” başlıklı 10.4’üncü maddesinde “YÜKLENİCİ yemekhanelerde hizmeti aksatmayacak sayıda eleman istihdam etmek zorundadır. Sözleşme süresince çalıştırılacak toplam personel sayısı ve nitelikleri Ek-1'de belirtilmiştir. Servis personelinin 3’ü (üçü) engelli personel olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 78.28’inci maddesinde yer alan engelli personele ilişkin açıklamaların personel çalıştırılmasına dayalı ihaleler bakımından geçerli olduğu, başvuruya konu ihalenin Yemek Temini ve Servisi Hizmeti işi olduğu, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı nitelikte bir hizmet alımı olmadığı, dolayısıyla engelli personel için ayrı satır açılması noktasında idarenin bir zorunluluğu bulunmamakla birlikte, ayrı satır açılmasının da mevzuata aykırılık teşkil etmeyeceği, idare tarafından engelli personel için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açıldığı ve ilgili mevzuatında belirtilen %3’lük oran üzerinden engelli personel çalıştırılması öngörüldüğü anlaşıldığından, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir …” hükmü,

“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “ Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;

(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,

(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.

Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “...DEMİRBAŞ: İDARE kayıtlarında yer alan, amortisman değeri olan, yemek hizmetinin üretim ve servisinde kullanılan malzemeleri…” düzenlemesi,

“Demirbaşların Arıza, Bakım ve Yenilenmesi” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “4.3.1. YÜKLENİCİ yemekhanelerde bulunan tüm demirbaş malzemelere, arıza durumunda 24 saat içinde müdahale edilmesini temin edecektir. Süresinde müdahale edilmediği durumlarda İDARE gerekli tamirat ve tadilat işlerini yaptırarak bedelini YÜKLENİCİ’ den tahsil eder. Ayrıca işin yapılmaması nedeniyle sözleşmedeki cezai hükümler uygulanır.

4.3.2. YÜKLENİCİ, demirbaşlarda meydana gelen arızaları demirbaş malzemenin (garanti kapsamında ise) yetkili servisine yaptırmak zorundadır. Bunun haricinde kalan arızalar YÜKLENİCİ’nin anlaşmalı olduğu firmalar tarafından yapılacaktır. Parça değişiminde kullanılacak tüm parçalar orijinal olacaktır. YÜKLENİCİ’nin bakım yaptıracağı servis firmaları İDARE tarafından önceden onaylanmış olacaktır.

4.3.3. İDARE tarafından YÜKLENİCİ’ye teslim edilen ekipmanlarda meydana gelen her türlü arızalara ait yedek parça ve servis ücretleri YÜKLENİCİ tarafından karşılanacaktır. Ayrıca zarar gören ya da kaybedilen demirbaş malzemelerin bedelleri, güncel fiyatlarına göre YÜKLENİCİ’nin hak edişinden kesilecektir.

4.3.4. İDARE tarafından YÜKLENİCİ’ye teslim edilen servis alanında ve üretimde kullanılan (soğutucu ekipmanlar, yıkama ekipmanları, pişirme ekipmanları, elektronik ekipmanlar, masa, sandalye, tencere, kazan, kepçe, işleme tezgâhı, dolap vb.) malzemelerde meydana gelen tüm arızaların parça değişimi, servis ve işçilik ücretleri sözleşme süresince 900.000 TL (dokuz yüz bin Türk Lirası) + KDV’ye kadar olan kısmı YÜKLENİCİ’ye, bu bedeli aşması durumunda İDARE’ye aittir. YÜKLENİCİ yaptırdığı tamirat, tadilat ve alınan parça işine ait fatura vb. evrakı Merkez İdari İşler Şefliği’ne (İgDaş, Alibeyköy) teslim edecektir. YÜKLENİCİ, İDARE’ye ait olan demirbaşlarda arıza, parça değişimi vb. durumların görevli çalışanların kullanım hatasından kaynaklanması sonucunda İDARE’den herhangi bir ücret talep edemez.

YÜKLENİCİ, yemek ve servis kalitesinin geliştirilmesi amacıyla teknolojik yenilikleri bünyesine katması halinde söz konusu araçları kendi demirbaşı olarak İDARE’nin onayı ile mutfak ve yemekhane alanlarında kullanabilecektir.

4.3.5. Mülkiyeti YÜKLENİCİ’ye ait her türlü demirbaş malzemenin değişim, arıza, bakım ve onarım masrafları YÜKLENİCİ’ ye aittir.

4.3.6. Mülkiyeti İDARE’ye ait olan demirbaşlardan ekonomik ömrünü tamamlayarak onarılamayacak durumda olduğu belgelenen malzemelerin yenilenme sorumluluğu İDARE’ye aittir. Ancak malzemenin İDARE tarafından temin edilme sürecinde [ bu süreç 120 (yüz yirmi) günü geçemez ] üretimin aksamaması için YÜKLENİCİ geçici olarak aynı malzemenin muadilini temin etmekle yükümlüdür.

Demirbaş malzemelerinin bakım, onarım ve periyodik kontrollerinin, ilgili ulusal ve uluslararası standartlarda belirlenen aralıklarda ve kriterlerde, imalatçı verileri ile fen ve tekniğin gereklilikleri dikkate alınarak yaptırılması YÜKLENİCİ’ye aittir. YÜKLENİCİ bunlara ilişkin kayıtların birer kopyalarını İDARE’ye verecektir.

Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlar ile belirlenmemiş demirbaş malzemelerin periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılacaktır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu iş yeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenecek aralıklarda yapılacaktır. Belirlenen periyodik kontrol aralığı 1 (bir) yılı aşmayacaktır.

YÜKLENİCİ, ilgili hizmet kapsamında ısıtma, pişirme, temizleme vb. amaçlarla kullanılacak her türlü yanıcı ve patlayıcı cihazların emniyetini sağlamak zorundadır. İDARE tarafından YÜKLENİCİ’ye teslim edilen mutfak, yemekhane ve bağlı alanlarda YÜKLENİCİ’nin tedbirsizliği nedeniyle oluşan kazalarda meydana gelen maddi ve/veya manevi zararların telafisi YÜKLENİCİ tarafından sağlanacaktır.

YÜKLENİCİ, çalışanlara kullandıkları demirbaş malzemeler ve bunların kullanımına dair yazılı talimat verecektir. Bu talimat, imalatçı tarafından iş ekipmanıyla birlikte verilen kullanım kılavuzu dikkate alınarak hazırlanacak ve demirbaş malzeme ile beraber bulundurulacaktır.

YÜKLENİCİ, demirbaş malzemeleri kullanmakla görevli çalışanların, bunların kullanımından kaynaklanabilecek riskler ve bunlardan kaçınma yollarına ilişkin eğitim almalarını sağlayacaktır. Bu eğitim kayıtlarını işin başlangıç tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde İDARE’ye teslim edecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan düzenlemelerden, yüklenicinin, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlaması, yürütmesi, tamamlaması ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermesi gerekeceği, yüklenicinin bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için gereken bütün malzemeyi ve ekipmanı da temin edeceği; ayrıca işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallara ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyeceği ve bunların kullanımına engel olmayacağı; belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı,

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden, idare tarafından yükleniciye teslim edilen servis alanında ve üretimde kullanılan (soğutucu ekipmanlar, yıkama ekipmanları, pişirme ekipmanları, elektronik ekipmanlar, masa, sandalye, tencere, kazan, kepçe, işleme tezgâhı, dolap vb.) malzemelerde meydana gelen tüm arızaların parça değişimi, servis ve işçilik ücretleri sözleşme süresince 900.000,00 TL + KDV’ye kadar olan kısmı yükleniciye, bu bedeli aşması durumunda ise idareye ait olacağı, yüklenicinin yaptırdığı tamirat, tadilat ve alınan parça işine ait fatura vb. evrakı Merkez İdari İşler Şefliği’ne teslim edeceği, yüklenicinin idareye ait olan demirbaşlarda arıza, parça değişimi vb. durumların görevli çalışanların kullanım hatasından kaynaklanması sonucunda idareden herhangi bir ücret talep edemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yüklenicinin yaptırdığı tamirat, tadilat ve alınan parça işine ait fatura vb. evrakı Merkez İdari İşler Şefliği’ne teslim edeceği, yüklenicinin idareye ait olan demirbaşlarda arıza, parça değişimi vb. durumların görevli çalışanların kullanım hatasından kaynaklanması sonucunda idareden herhangi bir ücret talep edemeyeceğinin düzenlendiği dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin görevli çalışanların kullanım hatasından kaynaklanmaması durumuna ilişkin olmadığı ve ilgili doküman düzenlemesi gereğince sözleşme süresi boyunca yapılacak tamiratların 900.000,00 TL’ye kadar yükleniciye ait olduğunun açık şekilde düzenlendiği, isteklilerin bu hususu göz önünde bulundurarak tekliflerin eşit şartlarda hazırlanmasına engel bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez.

Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****