KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 34

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UH.I-1024

BAŞVURU SAHİBİ:

Özler Sevgi Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/242641 İhale Kayıt Numaralı “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci Ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 15.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” ihalesine ilişkin olarak Özler Sevgi Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.04.2025 tarih ve 182639 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/851 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 12.1’inci maddesinde “Ödemeler; Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler, Ayrıntılı Finansman Programı ve nakit durumu göz önünde bulundurularak yapılacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenleme gereğince ödemelerin yapılmasının bir şarta bağlandığı, 12.1.1’inci maddesinde hakedişin 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı ve takip eden 30 gün içinde ödeneceği yer alsa da anılan maddedeki şartın bu süreleri ortadan kaldırdığı, zira ödeneklerin serbest bırakılmaması, Ayrıntılı Finansman Programına uygun ve nakit olmaması durumunda sürelerin geçmesine rağmen ödeme yapılmayacağının hüküm altına alındığı, ödemelerin şarta bağlanmasının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesine aykırı olduğu,

2. Teknik Şartname’nin 16.10’uncu maddesinde “Firma, üretimi gerçekleştireceği merkez mutfakta “diyetisyen veya gıda mühendisi” çalıştırmak zorunda olduğu gibi özellikle en yoğun yemek servisinin yapıldığı ÖSEM ve Biga Ağaköy Yemekhanelerinde ise diyetisyen veya gıda mühendisi görevlendirecektir.” düzenlemesine yer verildiği ancak Teknik Şartname’nin “Ayrıntılar” başlıklı bölümünün 4’üncü maddesinde yer alan ve işçi sayılarını gösteren tablolarda ne ÖSEM için ne de Biga Ağaköy için Diyetisyen/Gıda Mühendisine yer verildiği, isteklilerin tekliflerini sağlıklı oluşturabilmeleri için ihale dokümanında yer alan hükümlerin birbirine aykırı olmaması gerektiği,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işin; 23.06.2025 - 26.06.2026 tarihleri arasında gerçekleştirileceğinin belirtildiği ve işin süresinin toplamda 369 (Üç Yüz Altmış Dokuz) takvim günü olduğu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 7’nci maddesi gereğince idarece fiyat farkı formülünün düzenlemesi ve işçilik fiyat farkı yanında; akaryakıt, malzeme veya diğer hizmetler, makine ve ekipmanın amortismanı için fiyat farkı verileceğinin belirtilmesi gerektiği,

4. Teknik Şartname’nin “Ayrıntılar” başlıklı bölümünün 6’ncı maddesinde; “Firma, yemekhanelerde yaşanabilecek olası besin zehirlenmesi ve diğer olumsuz durumlara karşı “Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası” yaptıracak ve bu poliçeyi sözleşme aşamasında idareye sunacaktır.” hususlarına yer verildiği ve Üçüncü Şahıs Sorumluluk Sigortasının sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun, bu çerçevede idarelerin sözleşmenin imzalanması öncesinde isteklilerden isteyebileceği belgelerin belirli olduğu ve bahse konu sigorta poliçelerinin bu belgeler arasında yer almadığından ilgili düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde:

“a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:

Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4 üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler (emekli olan ancak yüklenici bünyesinde çalışmaya devam eden personel için prime esas kazançlar üzerinden kesilen sosyal güvenlik destek primi ve benzeri) de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.

Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.

1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;

Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.

İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.

Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir.

Yüklenici veya vekili, bildirilen günde, hakedişe esas hesaplamaların yapılmasında hazır bulunmazsa kontrol teşkilatı hesaplamaları tek başına yaparak hakediş raporunu düzenler ve yüklenicinin bu husustaki itirazları kabul edilmez.

Hakediş raporu düzenlendikten sonra bir hafta içinde yüklenici raporu imzalamazsa kontrol teşkilatı, hakediş raporunu idareye gönderir ve rapor yüklenici tarafından imzalanıncaya kadar idarede hiçbir işlem yapılmaksızın bekletilir. Yüklenici hakediş raporlarını zamanında imzalamazsa, ödemede meydana gelecek gecikmeden dolayı hiçbir şikayet ve istekte bulunamaz.

Hazırlanan ve iki tarafça imzalanmış bulunan geçici hakediş raporu, tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkili makamlar tarafından düzeltilebilir. Ancak bu düzeltme sırasında eski rakam ve yazıların okunabilir şekilde çizilmiş olarak hakediş raporunda bulunması ve düzeltme yapan yetkililerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak bu düzeltmeler yeniden sayfa düzenlemeyi gerektirecek ölçüde fazla ise, esas sayfa üzerinde düzeltmenin yapıldığına ilişkin açıklama bulunmak şartı ile, yeniden ayrı bir sayfa düzenlenip hakediş raporuna eklenir.

Her hakediş tutarına, eğer sözleşmede öngörülmüşse eklenecek miktar dahil edilir. Bulunan miktardan, bir önceki hakediş tutarı çıkarılarak bulunan miktara, ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi (KDV) eklenir. Bu miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir.__Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.

…

b) Sözleşme Bedelinin Bir Defada Ödenmesi

Yüklenicinin yapacağı iş bir defada teslim alınacaksa hakediş raporu sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenlenir. Bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemeleri de yukarıda (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılır.

İşin mahiyeti ne olursa osun, yüklenici süresinde hakediş başvurusunda bulunmadığı taktirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir.__” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinin 12.1 numaralı fıkrasında:

“12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil)..........................................................’de ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:…………………….. … ” açıklaması yer almakta olup, anılan maddeye ilişkin 22 nolu dipnotta “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 750.000 öğün = Öğrenci: 700.000 öğün + Personel: 50.000 öğün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

_Merkez Yemekhaneler (Toplam dokuz adet):
1 ) ÖSEM Öğrenci
2 ) ÖSEM Personel,
3 ) Rektörlük Personel,
4 ) Yamaç-Tıp Fakültesi (Taşınması planlanmaktadır.),
5 ) Teknik Bilimler MYO, 6) İlahiyat Fakültesi, 7) Eğitim Fakültesi, 8) Diş Hekimliği Fakültesi, 9) Dardanos Spor Bilimleri Fakültesi Yemekhanesi İlçe Yemekhaneleri (Toplam dokuz adet):
1 ) Biga Ağaköy,
2 ) Ayvacık MYO,
3 ) Bayramiç MYO,
4 ) Çan MYO,
5 ) Ezine MYO, 6) Gelibolu Piri Reis MYO, 7) Lapseki MYO, 8) Yenice MYO, 9) Gökçeada UBYO” _düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “ 19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır… ” düzenlemesi,

Başvuru konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde:“12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dâhil) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:

Öğrenci ve personel yemekleri için tek fatura hazırlanacak olup aylık olarak hakediş düzenlenecektir. Ödemeler; Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler, Ayrıntılı Finansman Programı ve nakit durumu göz önünde bulundurularak yapılacaktır.

12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 12.1’inci maddesine ilişkin olan 22 nolu dipnotta “Ödeme planı ve şartları, Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat / götürü bedel sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde işin niteliğine göre İdarece belirlenecektir.” açıklamasının yer aldığı, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelerde hakediş ödemelerinin sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenleneceğinin açıklandığı, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 12’nci maddesinde öğrenci ve personel yemekleri için tek fatura hazırlanacağının, aylık olarak hakediş düzenleneceğinin, ödemelerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca serbest bırakılan ödenekler, Ayrıntılı Finansman Programı ve nakit durumu göz önünde bulundurularak yapılacağının düzenlendiği, ayrıca söz konusu Tasarı’nın 12.1.1’inci maddesinde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanacağı, bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılacağının düzenlendiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 7535 sayılı 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ve muhtelif mevzuatla bütçe uygulama sürecine ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisinin Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’na verildiği ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından çıkarılan 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği’nde ödeneklerin etkin, verimli, mali disiplini gözeten ve finansman maliyetlerini düşüren bir anlayışla kullanılmasına yönelik olarak, ayrıntılı harcama programları (AHP) ve ayrıntılı finansman programlarının (AFP) uygulamasının yönlendirilmesine ve gerçekleştirilecek bütçe işlemlerine ilişkin usul ve esasların belirlendiği görülmüş olup bu çerçevede idarenin ödeme işlemlerini söz konusu Tebliğ açıklamaları çerçevesinde yapmasının yasal bir zorunluluk olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 12.1 ve 12.1.1’inci maddesinde yer alan düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 42’nci maddesinde yer alan açıklamalar ile Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’de yer alan 22 nolu dipnota uygun olarak düzenlendiği, mevcut durumda hakediş ödemeleri açısından doküman düzenlemeleri arasında belirsizliğin bulunmadığı, ödemenin herhangi bir şarta bağlanmadığı, dokümanda öngörülen hakediş ödeme süresinin mevzuata uygun belirlendiği ve bahse konu düzenlemelerin isteklilerce teklif fiyatın hazırlanmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 10’uncu maddesinde __ “ Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu işin önemine ve iş programına uygun olarak, işlerin yapılması için gerekli her türlü yardımcı tesisleri hazırlamak, her türlü malzemeyi, ekipmanı ve personeli sağlamak ve ihzaratla ilgili önlemleri almak zorundadır.

Yüklenici tarafından sağlanan yüklenici ekipmanı ve malzemelerin tamamı işyerine getirildiğinde, yalnızca hizmetlerin gerçekleştirilmesinde kullanılacak sayılır ve yüklenici, bunların tamamını veya bir kısmını, işyeri içinde taşınması hariç, kontrol teşkilatı olurunu almadan nakledemez. Ancak, elemanları, işçileri ve yüklenici ekipmanı ile malzemeleri işyerine getirecek veya işyerinden götürecek vasıtalar için olur almaya gerek yoktur.

Yüklenici, işin sözleşme süresi içinde bitirilmesi için, gerekli miktarda malzeme ve ekipman ile yeterli sayıda personeli her an iş başında bulunduracaktır. Aksi halde yüklenici, bu hususta kendisine yapılacak tebligat tarihinden başlamak üzere on (10) gün içinde bunları istenen sayı ve miktara çıkarmak zorundadır.

Sözleşmede, işyerinde çalıştırılması gereken personel sayısının belirtildiği hallerde, yüklenici, belirtilen sayıda personeli işyerinde bulundurmak zorundadır.

Yüklenici işlerin yürütülmesinde, gerektiği şekilde eğitim ve öğretim görmüş, diplomalı, sertifikalı vb. personeli çalıştıracak ve bunları her zaman diğerlerine tercih edecektir. Ayrıca yüklenici, ilgili mevzuatı uyarınca mesleki yeterlilik belgesi alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunda belirtilen ilgili belgelerden birine; mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde ise yapacağı işle ilgili mesleki eğitim belgelerine sahip olmayan kişileri çalıştıramaz.

Üyelerinin tamamı belediyelerden oluşan mahalli idare birliklerinin, belediyelerin ve savunma, güvenlik ve istihbarat alanında faaliyet gösteren idarelerin yapacağı hizmet alımları hariç olmak üzere; ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idarede kullanıldığı işlerde, yüklenici, idare tarafından sözleşmeye davet yazısının kendisine tebliğ edildiği tarih itibarıyla bir hizmet akdine bağlı olarak çalıştırdığı işçiler hariç, sözleşme konusu işte çalıştırmak üzere hizmet akdi yaparak istihdam edeceği personeli, ihale dokümanında belirlenen nitelikleri taşıyan, Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işçiler arasından, 25/6/2003 tarihli ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu ve ilgili mevzuatı çerçevesinde bu Kurumun internet portalına üye olarak doğrudan ya da Kurumun İl ve Şube Müdürlüklerine başvuruda bulunarak bu birimlerde görevli personel aracılığıyla ve kendisinin belirleyeceği seçme yöntemini kullanmak suretiyle temin edecektir. Söz konusu personelin seçimi, bu Şartnamede yer alan, idarenin ve kontrol teşkilatının konuyla ilgili denetim yetkisini düzenleyen hükümler saklı kalmak kaydıyla 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir.

İşin devamı süresince yüklenicinin yukarıda belirtilen hususlara uyup uymadığı izlenecek ve gerekli görülürse yükleniciden, çalıştırdığı personeli Türkiye İş Kurumu aracılığıyla sağladığını belgelemesi istenecektir. Personelin kısmen veya tamamen yukarıda belirtilen şekilde sağlanamadığı hallerde, yüklenici, gerekçesini belirtmek suretiyle bu hususu mümkün olan en kısa sürede idareye yazılı olarak bildirecektir.

Yüklenici, iş yerinde çalıştırılan eleman ve çeşitli sınıftan işgücü sayıları ile yüklenici ekipmanına ilişkin olarak kontrol teşkilatının isteyeceği bilgileri, sözleşme ve eklerinde öngörülen şekilde ve sıklıkta vermekle yükümlüdür. ” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1-Vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, Ulaşım, nakliye, haberleşme ve sözleşme ile ilgili diğer giderler ve personel giderleri,

2- İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri

3- Hazırlanacak olan yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri

4- İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede detayları verilen her türlü sarf malzeme, amortismana tabi araç gereç ve malzemeler, söz konusu işte kullanılacak araca dair her türlü giderler, yemek hizmetinin sigortalanması ve yemekhanelerde süzme sayaç veya m² üzerinden hesaplanacak ve yüklenici tarafından kullanılacak olan ortak gider bedelleri

5- İdari şartname, teknik şartname ve sözleşme hükümlerince belirtilen tüm giderler (personel giderleri dâhil) teklif birim fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir…” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “1.Kısım: İşleyiş” başlıklı bölümünde “İşin Tanımı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinde kayıtlı olan öğrenciler ile görev yapan personel için 23 Haziran 2025 – 26 Haziran 2026 tarihleri arasında toplam 750.000 (yediyüzellibin) öğün yemek üretilmesi, yemekhanelere taşınması, servise hazır edilmesi, servisin yapılması, servis sonrası bulaşıkların yıkanması, yemekhanelerin temizliği ve atıkların uygun olarak atılması işidir…” düzenlemesi,

“Firma İşçileri” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.6. Firmanın çalıştırılması tavsiye edilen işçilerin çalışma yerlerini, sayısını ve görevleri (bulaşıkçı, garson, servis elemanı gibi) 2. Kısımda yer alan tabloda gösterilmiştir…

16.10. Firma, üretimi gerçekleştireceği merkez mutfakta “diyetisyen veya gıda mühendisi” çalıştırmak zorunda olduğu gibi özellikle en yoğun yemek servisinin yapıldığı ÖSEM ve Biga Ağaköy Yemekhanelerinde ise diyetisyen veya gıda mühendisi görevlendirecektir…” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “2.Kısım: Ayrıntılar” başlıklı bölümünde “İşçi Sayıları” başlıklı 4’üncü maddesinde “Listede gösterilen işçiler Toplu Beslenme Sistemlerinde tecrübeli ve işi bilen kişiler olarak düşünülmüştür ve çalıştırılması tavsiye edilen personel sayılarıdır. İş aksamayacak şekilde görev dağılımı değiştirilebilir.

- Güz ve Bahar Dönemi: 32 Hafta (Sözleşmenin ilk ve son gününe göre hesaplanmıştır)

__

- Ara ve Yaz Dönemi: 20 Hafta (Sözleşmenin ilk ve son gününe göre hesaplanmıştır)

” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının eki birim fiyat teklif cetveli standart formu ise aşağıdaki şekildedir:

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde Teknik Şartnamenin 16.10’uncu maddesinde; “Firma, üretimi gerçekleştireceği merkez mutfakta “diyetisyen veya gıda mühendisi” çalıştırmak zorunda olduğu gibi özellikle en yoğun yemek servisinin yapıldığı ÖSEM ve Biga Ağaköy Yemekhanelerinde ise diyetisyen veya gıda mühendisi görevlendirecektir.” düzenlemesine yer verildiği ancak Teknik Şartname’nin “Ayrıntılar” başlıklı bölümünün 4’üncü maddesinde yer alan ve işçi sayılarını gösteren tablolarda ne ÖSEM Yemekhanesi için ne de Biga Ağaköy Yemekhanesi için diyetisyen/gıda mühendisine yer verildiği, isteklilerin tekliflerini sağlıklı oluşturabilmeleri için ihale dokümanında yer alan hükümlerin birbirine aykırı olmaması gerektiği iddia edilmektedir.

**** İddia konusu Teknik Şartname’nin “1.Kısım: İşleyiş” başlıklı bölümünde “Firma İşçileri” başlıklı 16’ncı maddesinin 10’uncu fıkrasında firmanın, üretimi gerçekleştireceği merkez mutfakta “diyetisyen veya gıda mühendisi” çalıştırmak zorunda olduğunun, bunun yanında özellikle en yoğun yemek servisinin yapıldığı ÖSEM ve Biga Ağaköy Yemekhanelerinde ise diyetisyen veya gıda mühendisi görevlendireceğinin düzenlendiği, öte yandan Teknik Şartname’nin “2.Kısım: Ayrıntılar” başlıklı bölümünde “İşçi Sayıları” başlıklı 4’üncü maddesinde hizmetin yürütülmesi için gerekli işçi niteliklerinin ve sayısının yemekhane bazında anılan maddenin altında yer alan tabloda belirtildiği, söz konusu tabloda ilgili yemekhanelerde çalışacak personel sayılarının (servis elemanı, bulaşıkçı elemanı) ve merkez mutfak için 1 diyetisyen/gıda mühendisi, 1 aşçıbaşı, 1 koordinatör çalıştırılacağı gösterilmiş, ayrıca anılan maddede listede gösterilen işçilerin toplu beslenme sistemlerinde tecrübeli ve işi bilen kişiler olarak düşünüldüğü ve çalıştırılması tavsiye edilen personel sayıları olduğu, iş aksamayacak şekilde görev dağılımının değiştirilebileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Ayrıca idarenin şikâyete cevap yazısında anılan iddiaya ilişkin kısmında “…Teknik Şartname Ayrıntılar 4. maddesinde yer alan ve işçi sayılarını gösteren tabloda sadece merkez mutfakta çalışması gereken diyetisyen/gıda mühendisi sayısı belirtilmiş olup en yoğun yemek servisinin yapıldığı ÖSEM ve Biga Ağaköy Yemekhanelerinde çalışacak Diyetisyen/Gıda Mühendisi sayısı tabloda ekstra gösterilmemiş olup tablo tavsiye niteliğinde olduğundan dolayı aykırılık bulunmamaktadır…” ifadelerine yer verildiği, söz konusu yazıdan iddia konusu Teknik Şartname’nin “2.Kısım: Ayrıntılar” başlıklı bölümünde “İşçi Sayıları” başlıklı 4’üncü maddesinde yer alan ve işçi sayılarını gösteren tabloda sadece merkez mutfakta çalışması gereken diyetisyen/gıda mühendisi sayısının belirtildiğinin, en yoğun yemek servisinin yapıldığı ÖSEM ve Biga Ağaköy Yemekhanelerinde çalışacak diyetisyen/gıda mühendisi sayısının tabloda ayrıca gösterilmediğinin, tablonun tavsiye niteliğinde olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

**** Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” hizmet alımı ihalesi olduğu, Teknik Şartname’nin “2.Kısım: Ayrıntılar” başlıklı bölümünde “İşçi Sayıları” başlıklı 4’üncü maddesinde yer alan tabloda ihale konusu hizmetin yerine getirilmesi için ilgili yemekhanelerde servis elemanı, bulaşıkçı elemanı ve merkez mutfak için 1 diyetisyen/gıda mühendisi, 1 aşçıbaşı, 1 koordinatör olmak üzere işin 32 haftasında toplamda 75 işçi, 20 haftasında ise toplamda 21 işçi çalıştırılacağı, birim fiyat teklif cetvelinde sadece öğün sayısı üzerinden teklif istendiği, ihale konusu işte çalıştırılacak personel için ayrı satır açılmadığı, anılan maddede listede gösterilen işçilerin toplu beslenme sistemlerinde tecrübeli ve işi bilen kişiler olarak düşünüldüğü ve çalıştırılması tavsiye edilen personel sayıları olduğu, iş aksamayacak şekilde görev dağılımının değiştirilebileceği düzenlemesine yer verildiği hususları birlikte dikkate alındığında, istekli olabilecekler tarafından basiretli tacir sıfatı ile doküman düzenlemeleri bir bütün şeklinde esas alınarak teklif verilmesi gerektiği, dolayısıyla iddiaya konu edilen düzenlemenin sağlıklı teklif hazırlanmasına engel nitelikte bir içerik taşımadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlığı altında “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

s) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı ile sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Fiyat farkı verilebilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde “Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.

81.2. 81.1’inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı (b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.

Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilir. …” açıklaması,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.

(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanun’dan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir...” hükmü,

Anılan Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = A n x B x ( P n -1)

İ n AY n Y n G n M n

P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——

İ o AY o Y o G o M o

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır.

…

ifade eder.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b 1 , b 2 , b 3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5’inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

(2) İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.

(3) Uygulama ayına ilişkin aylık ücret bordrosunda belirtilen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı ile idari şartnamede idarece öngörülen kısa vadeli sigorta kolları prim oranı arasında farklılık olması halinde, bu değişiklik fiyat farkı hesabında dikkate alınır.” hükmü,

__

**** “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “ Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1)İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

2) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.

(2) Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(3) Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında, hakedişlerin uygulama ayını takip eden ay içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde, fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almakta olup,

__

Aynı düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 23.06.2025; işi bitirme tarihi 26.06.2026

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, ayrıca aynı fıkranın (a) bendinde sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, (b) bendinde ise sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında sadece 6’ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” hizmet alımı ihalesi olduğu, Sözleşme Tasarısında işin süresinin “9.1. İşe başlama tarihi 23.06.2025; işi bitirme tarihi 26.06.2026” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla başvuruya konu ihalede işin süresinin 365 takvim gününü aştığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde ihalede fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, söz konusu düzenlemeler incelendiğinde, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağı ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında ise tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu,

İdare tarafından fiyat farkı açıklaması olarak İdari Şartname’nin 46.1.1. ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddelerinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağının düzenlendiği, ancak söz konusu alımın 365 günü aştığı, sözleşme süresi dikkate alındığında sözleşmenin uygulanması aşamasında söz konusu esasların 7’nci maddesine göre tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunlu olduğundan Esaslar'ın 6'ncı maddesine göre fiyat farkı hesaplanacağına yönelik doküman düzenlemelerinin mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla iddia konusu doküman düzenlemesinin tekliflerin sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sözleşmenin uygulanması aşamasında fiyat farkına ilişkin işlemlerin Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’a uygun şekilde gerçekleştirilmesine engel teşkil ettiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasının 08.04.2025 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 21.04.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecek ve istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 (on) gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddiasının uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği (ihale dokümanının indirildiği) tarih olan 08.04.2025 tarihini izleyen günden itibaren 10 (on) gün içinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 21.04.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****