KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 25

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UH.I-1016

BAŞVURU SAHİBİ:

Erpa Yem. Gıda Tarım Hayv. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Dicle Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1774713 İhale Kayıt Numaralı “Dicle Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü 3 Kalem Hizmet Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dicle Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü tarafından 08.01.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Dicle Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü 3 Kalem Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Erpa Yem. Gıda Tarım Hayv. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 20.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.04.2025 tarih ve 181571 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/745 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

-Şoförlerin maaş, sosyal güvenlik primi, kıyafet, yemek, yol ücreti gibi giderlerine ilişkin açıklama yapılmadığı,

-İhale konusu araçlara ilişkin amortisman maliyeti ve/veya kiralama giderlerine ilişkin açıklama sunulmadığı, hesaplamaların belgelerle tevsik edilmediği,

-Akaryakıt giderlerine ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, ilgili araçların ortalama yakıt tüketimini gösteren belgelerin açıklama ekinde sunulmadığı, EPDK tarafından ilan edilen tarifelere ve Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen hususlara uygun açıklama yapılmadığı,

-Araçların bakım ve onarım giderlerinin, fenni muayene ve egzoz muayene giderlerinin, yazlık/kışlık lastik, çekme halatı, kar zinciri giderlerinin, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası ve kasko sigortası giderlerinin hesaplanmadığı,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Beler Taş. İnş. Petrol Tem. Yem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtilen yeterlilik kriterlerini karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

…

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır... ” açıklaması,

İdari Şartname’nin;

“İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Dicle Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü 3 Kalem Hizmet Alım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı:

1-2 Adet Yakıtlı, Şoförlü Araç

2-Tam Zamanlı 4 Mutfak Personeli

3-Kısmi Zamanlı 33 Yemek Dağıtım ve Temizlik Personeli

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Dicle Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. YÜKLENİCİYE AİTTİR.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin;

“İşin Konusu” başlıklı bölümünde “Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi’ne ait hizmetlerin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesine ilişkin şoförlü ve yakıtlı araç kiralama işidir.

Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar

** __**

__

Dicle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokul ve Liselere Verilecek Yemek veya Kumanya Dağıtımında Kullanılacak Araçlar

__

__

…” düzenlemesi,

__

“Hizmette Kullanılacak Taşıtlara Ait İlgili Hususlar” başlıklı bölümünde “… Araçların şoförlerden kaynaklı olan trafik cezaları şoförlere ait olup bunun dışında her türlü giderler (onarım, sigorta, yakıt) yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi,

“Teknik Yeterlik ve İşe Başlama” başlıklı bölümünde “… Aracın motorlu taşıtlar vergisi, muayene, trafik sigortası, vb. tüm yasal yükümlülükleri yüklenici tarafından yerine getirilmiş olacaktır… ” düzenlemesi,

“Sözleşmenin Uygulanması ve Çalışma Esasları” başlıklı bölümünde “…Kira sözleşmesinin devamı müddetince araçların bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları yükleniciye aittir. Araç lastiklerinin, deformasyona uğrayan veya diş derinliği yasal sınırın altına düşen lastikler yüklenici tarafından değiştirilecektir…” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı bölümünde “… Hizmette kullanılacak olan araçların yakıt türü motorin ve benzin olacak. LPG'li araçlar kullanılmayacaktır.

…

Araç ile Dicle ilçesinde bulunan (taşımalı eğitim yapan okullar) en kısa mesafe yaklaşık 500 m, en uzun mesafe yaklaşık 40 km uzaklıkta bulunan okullara yemek dağıtım işini zamanında yapacaktır…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 159 (YüzElliDokuz) gündür… ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yapılan incelemede, Dicle Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü tarafından, 08.01.2025 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin 3 kısımdan oluştuğu, ihalenin 2’nci ve 3’üncü kısmının yaklaşık maliyetteki teknik bir sebepten dolayı iptal edildiği, şikâyete konu 1’inci kısmın “ 2 Adet Yakıtlı Şoförlü Araç Kiralama ” olduğu, işin süresinin 159 gün olduğu,

Toplam 17 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin 1’inci kısmına 8 isteklinin teklif verdiği, en düşük teklifi veren ilk 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında olan tek geçerli teklif sahibi Çiçek Grup İnsan Kay. İnş. Oto. Tur. Nak. Petrol Ür. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunduğu açıklamanın uygun kabul edilerek 14.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, Beler Taş. İnş. Petrol Tem. Yem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu,

Bunun üzerine, başvuru sahibinin “İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı” iddiasını da içeren bir başvuruda bulunduğu, ihale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 19.02.2025 tarihli ve 2025/UH.I-576 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ Süleymanoğlu Cat. Nakl. Tur. İnş. Taş. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ” yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği anlaşılmıştır.

**** İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek sınır değerin altındaki tek geçerli teklif sahibi olan Çiçek Grup İnsan Kay. İnş. Oto. Tur. Nak. Petrol Ür. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.den önemli maliyet bileşenleri belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, 10.03.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile;

“-Araçların Kiralama/Amortisman Giderleri

-Yakıt Giderleri

-Sürücü Giderleri

-Trafik Sigortası Giderleri

-Motorlu Taşıtlar Vergisi Giderleri

-Periyodik Muayene Giderleri

-Egzoz Emisyon Ölçüm Giderleri

-Lastik Giderleri

-Sözleşme Karar Pulu Bedeli, Damga Vergisi Bedeli ” hususlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının 13.03.2025 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği, bu yazı üzerine sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının da uygun kabul edilerek 10.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, Beler Taş. İnş. Petrol Tem. Yem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

**** İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, idare tarafından belirtilen önemli maliyet bileşenlerine ilişkin olarak maliyet hesaplama tablolarının ve genel icmal tablosunun sunulduğu,

-Araç maliyetini tevsik amacıyla Ortaçlar Tur. İnş. Nak. Gıda Tem. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan bir fiyat teklifinin sunulduğu, bu fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesi ile imzasının ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde belirtilen ilgili ibarenin yer aldığı, meslek mensubu tarafından düzenlenen ve imzalanıp kaşelenen satış tutarı tespit tutanağının ve tutanağının eki olan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve ayrıca adı geçen firmanın imza sirkülerinin de sunulduğu,

-Akaryakıt giderini tevsik için EPDK tarafından yayımlanmış 20.12.2024 tarihli Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin sunulduğu, motorin fiyatının KDV hariç tutarının üzerinde bir fiyatın kullanıldığı, bu fiyatın ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olmadığı.

-Teknik Şartname’de araç başına ortalama 70-80 km kat edileceği belirtilmekte ise de söz konusu istekli tarafından daha fazla km yapılması ihtimaline karşı günlük 100 km mesafe esas alınarak hesaplama yapıldığı, araçların 100 km’deki ortalama yakıt sarfiyatını göstermek üzere; “Yeni Ford Transit Custom Teknik ve Donanım Özellikleri”ni içeren Teknik Broşür’ün sunulduğu,

-Sürücü giderini açıklamak için KİK İşçilik Hesaplama Modülü çıktısının sunulduğu, asgari ücretin %10 fazlası üzerinden hesaplama yapıldığı, hesaplanan işçilik maliyetinin ilgili sosyal güvenlik primlerini de kapsadığı, kıyafet, yemek, yol giderlerinin sürücü giderine dâhil edilmediği görülmüştür. İhale dokümanında sürücülerin yol, yemek ve kıyafet giderlerine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, idarece şikâyete verilen cevapta da “… açıklanması istenilen teklif bileşenleri olarak kıyafet, yemek, yol ücreti bileşenlerine yer verilmediğinden anılan giderlere ilişkin açıklama yapılmasına gerek yoktur…” ifadesine yer verildiği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idare tarafından sadece sürücülerin maaş giderlerinin açıklanmasının istenildiği anlaşılmıştır.

-Trafik sigortası maliyetini tevsik için Allianz Sigorta A.Ş.den alınan bir fiyat teklifinin sunulduğu,

-Motorlu taşıtlar vergisi giderini açıklamak için Digital Vergi Dairesi “Motorlu Taşıtlar Vergisi Hesaplama” çıktısının sunulduğu,

-Periyodik muayene giderlerini açıklamak için TÜVTÜRK’e ait resmi web sitesinde yer alan 2025 yılı Güncel Araç Muayene Fiyat Listesi çıktısının sunulduğu,

- Egzoz emisyon ölçüm giderlerinin maliyetini tevsik için TÜVTÜRK’e ait resmi web sitesinde yer alan 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçeli olan fiyatın yer aldığı çıktının sunulduğu,

- Yazlık/kışlık lastik giderlerini açıklamak için Devlet Malzeme Ofisi’nin E-satış Portalı”ndan alınan fiyatlara ilişkin çıktıların sunulduğu,

-Sözleşme karar pulu bedeli ile damga vergisinin de doğru şekilde hesaplanarak teklif fiyatına dâhil edildiği tespit edilmiştir.

Diğer yandan, başvuru sahibi tarafından “ araçların bakım ve onarım giderlerinin, çekme halatı ile kar zinciri giderlerinin ve kasko sigortası giderleri ”nin de açıklanması gerektiği iddia edilmekte ise de idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısında, söz konusu giderlerin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmediği, dolayısıyla bu gider kalemlerine ilişkin olarak açıklama yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. Kurumun görev alanında bulunmaması hali hariç, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi durumunda, başvuru teminatı yatırılan hallerde teminatın gelir kaydedilmesine de karar verilir…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir. ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

d) Vekâleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekâletname.

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,

f) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi,

g) Bu madde boş bırakılmıştır.

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) Bu madde boş bırakılmıştır.

ı) Bu bent boş bırakılmıştır.

i) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge

7.1.1) Bu madde boş bırakılmıştır.

7.1.2) Bu ihalede, istenen belgeler yerine yeterlik sertifikası sunulamaz.

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az %80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Hizmet Deneyimi İle İlgili Her İş Deneyim Belgesi… ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olup, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından verilen nihai karar ile uyuşmazlık, idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde, Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, mevzuatta Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Diğer yandan, anılan Kanun’un 57’nci maddesinde şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği belirtilmiş, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması ile Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu da ayrıca vurgulanmıştır.

**** Yapılan incelemede, 14.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararı üzerine başvuru sahibi Erpa Yem. Gıda Tarım Hayv. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin “ 1) İhaleye teklif veren istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığı, benzer işe ait miktarların ayrıştırılması halinde iş deneyim belgesinin tutarının yeterli olmayacağı, sunulan belgelerin süre ve şekil yönünden mevzuata uygun olmadığı ve EKAP kaydının bulunmadığı, tüzel kişiliğin yarısından fazla ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesi kapsamında, ilgili standart formun sunulmadığı, ayrıca şirkette nevi değişikliğinin yapıldığı ve şirketin ortaklarına ait iş deneyim belgelerinin kullanıldığı, anılan iş deneyim belgelerinin kullanılabilmesi için, ortaklığın kesintisiz olarak ihale ilan tarihinden geriye doğru 1 yıl süreyle devam etmesi gerektiği,

2) İhaleye teklif veren isteklilerin geçici teminat mektuplarının süresinin ve şeklinin İdari Şartname’ye uygun olmadığı ve banka yetkilisi tarafından uygun şekilde onaylanmadığı, geçici teminat mektuplarının standart forma uygunluğunun, ihale bilgilerinin doğruluğunun, onay ve tasdik yönüyle incelenmediği,

3) İhaleye teklif veren isteklilerin vekâlet bilgilerinin uygun olmadığı, vekâletnamelerde “ihaleye katılacağı” veya “ihalelere teklif vereceği” yönünde bir yetki verilmediği için, geçersiz bir vekâletname ile ihaleye teklif verildiği,

4) İhaleye teklif veren istekliler tarafından temsil ve ilzama ilişkin beyan edilen bilgilerin şirketin son durumunu gösteren bilgileri içermediği, ilgili istekliler tarafından şirkette yetki ve pay değişikliğinin yapıldığı, EKAP üzerinden elde edilen bilgilerde de firmaların ortaklık yapısına, ortakların pay miktarlarına ve şirketteki görevlerine ilişkin bilgilerin bulunmadığı, diğer taraftan sunulan belgelerde mersis numarasının da beyan edilmesi zorunlu olmasına rağmen, yeterlilik bilgileri tablosunda mersis numarasına yer verilmediği,

5) İhaleye teklif veren istekliler ile birlikte, teklif mektuplarını imzalayan, vekâlet veren veya şirket hisselerinin yarısından fazlasına sahip şirket ortağı kişiler ile temsile yetkili kişilerin ihale tarihi itibariyle ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının idarece sorgulanmadığı, söz konusu isteklilerin ihaleye katılamayacak olanlar arasında bulunmalarına rağmen ihaleye iştirak ettiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortağının tüzel kişiliği temsil ve yönetime yetkili olmadığı, tüzel kişi ortağına ait ortaklık pay yapısı bilgilerinin beyan edilmediği, bu nedenle anılan isteklinin yasaklılık sorgulamasının gerçekçi olarak yapılamayacağı ” iddiaları ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu ve ihale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 19.02.2025 tarihli ve 2025/UH.I-576 sayılı Kurul kararı ile “…Süleymanoğlu Cat. Nakl. Tur. İnş. Taş. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunduğu “2024-2025 Eğitim Öğretim yılı Öğrenci Taşıma İşi”ne ilişkin hakediş ödenmesi talebine ilişkin dilekçenin, Hizmet İşleri Kesin Kabul Teklif Belgesi’nin ve Hizmet İşleri Kesin Kabul Tutanağı’nın mevzuat gereğince iş deneyimini tevsik amacıyla kullanılamayacağı anlaşıldığından, anılan istekli yönünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

…

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Süleymanoğlu Cat. Nakl. Tur. İnş. Taş. Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir…” ifadelerine yer verilerek “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilendiği ve 10.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yeniden Çiçek Grup İnsan Kay. İnş. Oto. Tur. Nak. Petrol Ür. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Beler Taş. İnş. Petrol Tem. Yem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin 02.04.2025 tarihli itirazen şikâyet başvurusuna konu ettiği “ Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Beler Taş. İnş. Petrol Tem. Yem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde belirtilen yeterlilik kriterlerini karşılamadığı ” yünündeki iddianın 19.02.2025 tarihli ve 2025/UH.I-576 sayılı Kurul kararının 1-5’inci iddiaları kapsamında incelendiği, dolayısıyla bu iddianın Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, başvuru sahibinin Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddiası yönünden, yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığından, anılan hususa yönelik başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****