KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2024/009

Gündem No : 24

Karar Tarihi : 28.02.2024

Karar No : 2024/UM.II-370

BAŞVURU SAHİBİ:

Bite Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/760134 İhale Kayıt Numaralı “Hava Trafik Kontrol Merkezinin Çevre Güvenlik Sistemi, CCTV Sistemi ve Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) Yenilenmesi İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 07.09.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Hava Trafik Kontrol Merkezinin Çevre Güvenlik Sistemi, CCTV Sistemi ve Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) Yenilenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Bite Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 12.02.2024 tarih ve 131594 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/218 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü; “Hava Trafik Kontrol Merkezinin Çevre Güvenlik Sistemi, CCTV Sistemi ve Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) Yenilenmesi İşi” için 2023/760134 ihale numarası ile açık ihale usulü ihaleye çıkıldığı, ihale neticesinde 30.10.2023 tarihinde alınan ihale komisyonu kararıyla bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptaline karar verildiği, idare tarafından alınan karara karşı yapılan şikayet başvurularının reddedilmesi üzerine Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 25.01.2024 tarihli ve 2024/UM.II-183 sayılı karar ile tekliflerinin değerlendirmeye alınması yönünde karar verildiği, Kurul tarafından verilen karar üzerine idarece tekrar değerlendirme yapıldığı ve sonrasında ihale komisyonu kararında belirtilen “…İhalenin gerçekleştirildiği tarihten sonra İdaremizce Elektro Güvenlik Sistemlerinden olan Kartlı Geçiş Sistemlerinden olan Kartlı Geçiş Kontrol Sistemi üzerinden yapılan çalışmalarımızda; Havalimanlarımıza yüksek güvenlikli sürdürülebilir kullanım ömrü uzun yerli ve milli sistemlerin temin ve tesis edilmesi amacıyla teknolojik gelişmelerin takip edilerek çözüm önerilerinin ve Ar-Ge projelerinin değerlendirilmesi, merkezden yönetilebilecek, Havalimanları arasında entegrasyon sağlayacağı, artan kapasite taleplerini ve Kuruluşumuzun özel ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir çözüme gidilmesinin gerekli olması, bu doğrultuda; TUBİTAK ile yapılan resmi yazışmalarda Kuruluşumuzun ihtiyaçlarını karşılayabilecek, yerli ve milli, yüksek güvenlikli AKİS Kart teknolojisine sahip “Havalimanları Merkezi Güvenlik Sistemi” projesinin değerlendirilmeye alınması, anılan proje kapsamında Hava Trafik Kontrol Merkezinde de Akis Kart teknolojisine uyumlu sistem donanımlarının kullanılmasının gerekmesi, ihalesine çıkılan bu iş kapsamında yer alan Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin tüm havalimanlarında kurulumu öngörülen Havalimanları Merkezi Güvenlik Sistemi projesine uyum sağlayacak olması…. Ayrıca; ihale konusu işin ödeneğinin, 2023 yılı yatırım programından karşılanabilecek olmasına rağmen kesinleşen ihale komisyon kararı bildirildikten sonra şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunulması nedeniyle ihale süreci uzadığından ihale ödeneğinin 2024 yılında kullanılamayacağı ve 2024 yılı bütçe imkanları göz önünde bulundurulduğunda ihale konusu iş için ödenek aktarımının mümkün olmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi komisyonumuzca uygun bulunmuştur…” gerekçesiyle ihalenin yeniden iptaline karar verildiği,

Öncelikle idare tarafından alınan iptal kararında ihale konusu işe artık ihtiyaçları olmadığını değil, Akis Kart sistemine uyumlu bir sisteme ihtiyaçları olduğunun belirtildiği, Akis Kart’a geçme kararının sadece ihalenin iptali için bir gerekçe olduğu, zira hali hazırda yapımı devam eden inşaat projelerinde kartlı geçiş sistemlerinin henüz kurulmadığı ve irade oluşması halinde kanunen Akis Kart sistemine geçilebilecek olmasına rağmen idare tarafından bu yönde bir iradenin bildirilmediği, anılan havalimanlarına itirazlarına konu kartlı geçiş sistemlerinin kurulmakta olduğu,

Kartlı geçiş sistemlerinde TÜBİTAK BİLGEM'in geliştirdiği AKİS Bilet V2.0 sisteminin, OSPT CIPURSE sertifikasına sahip olduğu, mevcut Teknik Şartname’deki gereksinim seviyesinin AKİS Bilet V2.0 uyumlu bir sistemin yeteneklerini kapsayacak şekilde düzenlendiği, geçiş kontrol sistemlerinde önerilen AKİS Bilet V2.0 ve OSPT CIPURSE sertifikası ile ilgili TÜBİTAK BİLGEM’in geliştirici kurum olarak detaylı bilgiye sahip olduğu, ancak Şartnamede talep edilen NXP marka Desfire EV3 veya SEOS tipi kartların kamu/özel sektörde yüksek güvenlik gerektiren uygulamalarda halihazırda kullanılmakta olduğu, yine şartnamede talep edilen kart okuyucularla kontrol panelleri arasında OSDP V2.2 protokolü çalışacağından kontrol panellerini ve yazılımları değiştirmeden sadece kart okuyucuların Akis Bilet V2.0 ile uyumlu hale getirilebileceği, bu şekilde bir kart okuyucu değişiminde kablo ve iletişim altyapısının da değişmesine gerek kalmayacağı, Akis Kart teknolojisinin kurulmak istenmesi halinde değişmesi icap eden tek parçanın duvarlara entegre edilen kart okuyucular olduğu, ihale konusu olan ve taraflarınca kurulması taahhüt edilen sistemin en önemli masraf kalemini oluşturun ana bilgisayarlar, paneller ve alt yapı ekipmanlarının Akis Kart sistemi ile uyumlu olduğu, idarenin iptal kararında belirtildiği gibi tüm sistemin değişmesine gerek olmadığı, buna ek olarak Sözleşme Tasarısı’nın 24’üncü maddesinde ihale konusu işte iş eksilişi yapılabileceğinin düzenlendiği, idare tarafından bahse konu kart okuyucuların iş eksilişi kapsamında ihale içeriğinden çıkartılması mümkün iken ihalenin iptal edilmesinin hatalı olduğu,

Öte yandan ihale konusu işin ancak 2023 yılı bütçesinden karşılanabileceği, 2024 yılı bütçesi ile bu işin karşılanamayacağı yönündeki gerekçeye ilişkin olarak ise; idare tarafından ilk iptal kararının 30.10.2023 tarihinde alındığı, İdari Şartname’de tekliflerin geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 120 gün olduğu, idare tarafından belirlenen bu süreye göre teklifin geçerlilik süresinin dahi henüz dolmadığı, ihale kararının 2024 yılına kalmasında da idarenin kusurlu olduğu, bu gibi sonraki bütçe yılına sarkan işlerle alakalı 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62/b maddesinde “…Ancak ertesi malî yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki malî yıl sona ermeden ihaleye çıkılabilir.” hükmünün yer aldığı, kurumların ihale bütçelerini düzenlerken itiraz ve itirazen şikayet sürelerini hesaplamadan işlem yapmasının hukuken korunabilir olmadığı, tüm bu sebeplerle idare tarafından verilen kararın iptal edilmesi ve tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almakta olup; söz konusu maddenin gerekçesinde “ Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

__

__

__

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

En düşük fiyatın ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından aynı fiyatın teklif edildiği ve bunların da ekonomik açıdan en avantajlı teklif olduğu anlaşıldığı takdirde, ikinci fıkrada belirtilen fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır.

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

...” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü,

**** 17.10.2023 tarih ve 32342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda “Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının 2024 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programının ekli Kararda belirtildiği şekilde tespit edilmesine, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 29 uncu maddesi gereğince karar verilmiştir.” ifadesi, anılan ekli Kararın “İlave hizmet alımları” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Yeni üretim tesisi, işletme birimi kurulması veya devir alınması, yeni hizmet birimlerinin faaliyete geçmesi, kamu teşebbüslerinin mal veya hizmet üretiminde artış görülmesi veya faaliyet alanının genişlemesi durumunda ilave hizmet alımı talepleri ile diğer nedenlerle kamu teşebbüsünce ortaya konulan hizmet alımı ihtiyacına ilişkin talepler ayrıca değerlendirilir. Bu hususta karar almaya, söz konusu taleplere ilişkin bedellerin 13 üncü maddede belirtilen hizmet alımı tavanında;

a) %25’i kadar bir artışı gerektirmesi halinde, kamu teşebbüsü yönetim kurulu,

b) %25’in üzerinde bir artışı gerektirmesi halinde, Bakanlık veya ilgisine göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığı,

yetkilidir. …” hükmü,

Aynı Cumhurbaşkanı Kararı’nın “İşletme bütçesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…(3) Gerek duyulması halinde ilgili kurumların görüşünü alarak işletme bütçelerinde, programda ve performans hedeflerinde değişiklik yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu kapsamda kamu teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları, faiz dışı fazla tablosunda yer alan ve işletme bütçesine esas teşkil eden faaliyet veya dönem kârında %20’yi aşan bir azalma veya borçlanma gereğinde %20’yi aşan bir artış olmasının beklenmesi durumunda işletme bütçesi değişiklik taleplerini detaylı gerekçe ve mali büyüklükleri içerecek şekilde Bakanlığa iletir. Bu durumlar dışında kalan değişikliklerde işletme bütçesinde değişiklik yapmaya kamu teşebbüsü yönetim kurulu yetkilidir…” hükmü,__

**** Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 63’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

…” hükmü yer almaktadır.

**** Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Hava Trafik Kontrol Merkezinin Çevre Güvenlik Sistemi, CCTV Sistemi ve Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) Yenilenmesi İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 1 Adet (İhale konusu işin teknik şartnamesinde ve teknik dokümanlarında belirtilen miktarda) Hava Trafik Kontrol Merkezinin Çevre Güvenlik Sistemi, CCTV Sistemi ve Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) Yenilenmesi İşi - Mal alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Hava Trafik Kontrol Merkezi Başmüdürlüğü/ANKARA” düzenlemesi,****

**** Anılan Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 07.09.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 9 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, 31.10.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre; ihaleye 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, başvuru sahibi Bite Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş., Securitas Teknoloji Hizmetleri Tic. A.Ş. ve Karel Elektronik San. ve Tic. Anonim Şirketi’nin teklifleri sunmuş oldukları yetki belgeleri uygun bulunmadığından, Havelsan Teknoloji Radar (HTR) San. ve Tic. Anonim Şirketi’nin teklifi ise yeterlik bilgileri tablosunda e-teklifi imzalayan kişiye ait vekaletname ve/veya ortaklık bilgisine ilişkin beyana yer verilmediğinden değerlendirme dışı bırakıldığı ve başvuruya konu ihalenin geçerli teklif kalmaması sebebiyle iptal edildiği,

Bunun üzerine isteklilerden Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde 13.12.2023 tarihli ve 2023/UM.II-1552 sayılı ile başvuru sahibi Bite Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş. tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde 25.01.2024 tarihli ve 2024/UM.II-183 sayılı düzeltici işlem belirlenmesi kararlarının alındığı,

Daha sonra idare tarafından alınan 06.02.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında _“…Kamu İhale Kurumunca alınan mezkur 13.12.2023 tarih ve 2023/UM.II-1552 sayılı karar ile 25.01.2024 tarih ve 2024/UM.II-183 sayılı Kurul Kararlarının gereği bakımından, işbu düzeltici işlem ihale komisyon kararıyla Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. ve Bite Bilişim Teknolojileri San. ve Tic. A.Ş.nin tekliflerinin geçerli sayılmasına karar verilmiştir. Ancak; gelinen bu aşamada, Havacılık Acil Yardım ve Güvenlik Dairesi Başkanlığımızca gönderilen 17.01.2024 tarih ve E-66046289-452.03-6332 sayılı yazıda, ihalenin iptal edilmesine ilişkin gerekçeler ihale komisyonumuzca değerlendirilmiş olup ihalenin gerçekleştirildiği tarihten sonra da İdaremizce, Elektro-Güvenlik Sistemlerinden olan Kartlı Geçiş Kontrol Sistemi (CACS) üzerine yapılan çalışmalarımızda; Havalimanlarımıza, yüksek güvenlikli, sürdürülebilir, kullanım ömrü uzun, yerli ve milli sistemlerin temin ve tesis edilmesi amacıyla teknolojik gelişmelerin takip edilerek çözüm önerilerinin ve Ar-Ge projelerinin değerlendirilmesi, merkezden yönetilebilecek, Havalimanları arasında entegrasyonun sağlanacağı, artan kapasite taleplerini ve Kuruluşumuzun özel ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir çözüme gidilmesinin gerekli olması, bu doğrultuda; TÜBİTAK ile yapılan resmi yazışmalarda Kuruluşumuzun ihtiyaçlarını karşılayabilecek, yerli ve milli, yüksek güvenlikli AKİS Kart teknolojisine sahip “Havalimanları Merkezi Güvenlik Sistemi” projesinin değerlendirilmeye alınması,_anılan proje kapsamında Hava Trafik Kontrol Merkezinde de Akis Kart teknolojisine uyumlu sistem donanımlarının kullanılmasının gerekmesi _,_ihalesine çıkılan bu iş kapsamında yer alan Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) tüm Havalimanlarında kurulumu öngörülen “Havalimanları Merkezi Güvenlik Sistemi” projesine uyum sağlayamayacak olması ayrıca; ihale konusu işin ödeneğinin, 2023 yılı yatırım programının 1.249 2021E03-184239- 184260 (2023) nolu CCTV-CACS- Çevre Güvenlik Sistemleri projesinden karşılanabilecek olmasına rağmen kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikâyet ve itirazen şikayet başvurularında bulunulması nedeniyle ihale süreci uzadığından, ihale ödeneğinin 2024 yılında kullanılamayacağı ve 2024 yılı bütçe imkanları göz önünde bulundurulduğunda ihale konusu iş için ödenek aktarımının mümkün olmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi komisyonumuzca uygun bulunmuştur…” ifadelerine yer verilerek ihalenin farklı bir gerekçe ile iptal edildiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait doküman düzenlemelerinden ihale konusu işte Hava Trafik Kontrol Merkezi hizmet binasında mevcut çevre güvenlik sistemi, CCTV sistemi ve kartlı geçiş kontrol sisteminin (CACS) günümüz teknolojik şartlarına uygun olarak yenilenmesinin amaçlandığı, bu sistemde çevre güvenlik sistemi, kapalı devre TV sistemi (CCTV) ve kartlı geçiş kontrol sisteminin (CACS) birbirine entegre şekilde çalışacağı, Teknik Şartname’nin, söz konusu sistemin ve çevre elemanlarının, kendisinden beklenen performansta çalışmasını teminen gerekli olabilecek her türlü cihaz, malzeme, ekipman, software vb.nin temin ve tesisini kapsadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan itirazen şikâyete konu ihaleye ait ihale onay belgesinden, söz konusu mal alımı ihalesine Havacılık Acil Yardım Güvenlik Dairesi Başkanlığının ihtiyacı üzerine çıkıldığı ve talep birimi kısmında da adı geçen daire başkanlığının bulunduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen ihalenin iptaline ilişkin idare kararı incelendiğinde; Havacılık Acil Yardım ve Güvenlik Dairesi Başkanlığı tarafından kendilerine gönderilen 17.01.2024 tarihli ve E-66046289-452.03-6332 sayılı yazıda artan kapasite taleplerini ve idarenin özel ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir çözüme gidilmesinin gerekli olduğu, bu doğrultuda; TÜBİTAK ile gerçekleştirilen yazışmalarda idarenin ihtiyaçlarını karşılayabilecek Akis Kart teknolojisine sahip “Havalimanları Merkezi Güvenlik Sistemi” projesinin değerlendirilmeye alındığı, anılan proje kapsamında Akis Kart teknolojisine uyumlu sistem donanımlarının kullanılmasının gerektiği, söz konusu ihale kapsamında yer alan Kartlı Geçiş Kontrol Sisteminin (CACS) ise havalimanlarında kurulumu öngörülen “Havalimanları Merkezi Güvenlik Sistemi” projesine uyum sağlayamadığı, buna ek olarak ihale konusu işin ödeneğinin 2023 yılı yatırım programından karşılanacağı ancak şikâyet ve itirazen şikayet başvuruları nedeniyle uzayan ihale sürecinin 2024 yılına sarktığı ve 2024 yılı bütçe imkanları göz önünde bulundurulduğunda ihale konusu iş için ödenek aktarımının mümkün olmadığı hususları gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği ancak talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerinin talep eden isteklilere bildirileceği hüküm altına alınmış olup bu çerçevede ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisinin tanındığı ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması ve bu hususların değerlendirilmesinde somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte değerlendirildiğinde, idarelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkeleri doğrultusunda gerekli özeni göstermek suretiyle ihaleye konu ihtiyaçlarını tespit etmeleri ve ihale dokümanını bu doğrultuda hazırlamaları gerektiği, incelemeye konu ihale onayının 10.08.2023 tarihinde verildiği, ihalenin 07.09.2023 tarihinde gerçekleştirildiği, idarece geçerli teklif kalmaması üzerine 31.10.2023 tarihinde ihalenin iptal edildiği, anılan iptal kararı üzerine yukarıda bahsedilen iki istekli tarafından itirazen şikayet başvurularınca bulunulduğu, bu başvurular üzerine Kamu İhale Kurulunun 13.12.2023 tarihli ve 2023/UM.II-1552 ile 25.01.2024 tarihli ve 2024/UM.II-183 sayılı kararları ile düzeltici işlem tesis edilmesine yönelik karar alındığı, ancak idarece Kurulun 25.01.2024 tarihli kararı öncesinde düzenlenen 17.01.2024 tarihli birim yazısına istinaden 06.02.2024 tarihinde ihalenin yeniden iptal edildiği, iptal gerekçelerine yönelik yapılan incelemede, ihalede gelinen aşama dikkate alındığında ihtiyacın değişmesine yönelik gerekçenin geçerli bir gerekçe oluşturmayacağı, idarece ihtiyacın planlaması aşamasında ve ihaleye çıkılmadan önce bu hususun gözetilmesi gerektiği,**** ihale kapsamında alıma konu olan kartlı geçiş kontrol sisteminin ihale tarihinden sonra değerlendirmeye alınan havalimanları merkezi güvenlik sistemi projesine uyum sağlamadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi kararının idareye ihaleyi iptal etme konusunda tanınan takdir yetkisinin sınırları kapsamında kabul edilemeyeceği, buna ek olarak ihale konusu işin çevre güvenlik sistemi, kapalı devre TV sistemi (CCTV) ve kartlı geçiş kontrol sistemlerini kapsadığı, iptale gerekçe gösterilen kartlı geçiş sisteminin ihaleye konu alımın tamamını da ihtiva etmediği göz önünde bulundurulduğunda idarece ihalenin anılan gerekçe ile iptal edilmesi işleminde mevzuata uygunluk bulunmadığı,

Öte yandan ihale sürecinin 2024 yılına sarktığı ve 2024 yılı bütçe imkânları göz önünde bulundurulduğunda ihale konusu iş için ödenek aktarımının mümkün olmadığı gerekçesi incelendiğinde, yukarıda yer verilen 7723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nda yer alan “…Gerek duyulması halinde ilgili kurumların görüşünü alarak işletme bütçelerinde, programda ve performans hedeflerinde değişiklik yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir. Bu kapsamda kamu teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları, faiz dışı fazla tablosunda yer alan ve işletme bütçesine esas teşkil eden faaliyet veya dönem kârında %20’yi aşan bir azalma veya borçlanma gereğinde %20’yi aşan bir artış olmasının beklenmesi durumunda işletme bütçesi değişiklik taleplerini detaylı gerekçe ve mali büyüklükleri içerecek şekilde Bakanlığa iletir. Bu durumlar dışında kalan değişikliklerde işletme bütçesinde değişiklik yapmaya kamu teşebbüsü yönetim kurulu yetkilidir…” hükmünden de anlaşılacağı üzere kamu iktisadi teşebbüsü statüsündeki kurumlarda işletme bütçesinde değişiklik yapmaya kamu teşebbüsü yönetim kurulunun yetkili olduğu, başvuruya konu ihaleyi gerçekleştiren idarenin de kamu iktisadi teşebbüsü statüsünde olduğu, dolayısıyla ihaleye tahsis edilen bütçenin 2024 yılına göre uyarlanması konusundaki yetki ve sorumluluğun, genel bütçeli idarelerden farklı olarak kamu teşebbüsü yönetim kurulunda olduğu, buna ek olarak ödenek yetersizliğine ilişkin idarece detaylı ve açıklayıcı bir tespitin yapılmadığı da göz önünde bulundurulduğunda ihale komisyonu kararında yer verilen “…2024 yılı bütçe imkanları göz önünde bulundurulduğunda ihale konusu iş için ödenek aktarımının mümkün olmaması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi komisyonumuzca uygun bulunmuştur…” gerekçesinin __ ihalenin iptali için geçerli bir gerekçe oluşturmayacağı ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****