KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2023/036

Gündem No : 29

Karar Tarihi : 10.07.2023

Karar No : 2023/UY.II-973

BAŞVURU SAHİBİ:

Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Mad. San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/299856 İhale Kayıt Numaralı “Eskişehir-Seyitgazi-3. Bl. Hd. (Kırka Geçişi Dahil) Yolunun Km:39+000-60+255(G)/59+800(İ)-67+000 Arasındaki Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı tarafından 03.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eskişehir-Seyitgazi-3. Bl. Hd. (Kırka Geçişi Dahil) Yolunun Km:39+000-60+255(G)/59+800(İ)-67+000 Arasındaki Yapım” ihalesine ilişkin olarak Şimşek Grup Müşavirlik İnşaat Petrol ve Mad. San. Tic. A.Ş.nin 25.05.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.05.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.06.2023 tarih ve 96202 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.06.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/736 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. “ ESK/01 Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması ” iş kalemine ait analizde “ Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin taşınması (F=Kx[(0,00034 x√M) - 0,0034] veya (F=Kx[(0,0014 xM+0,02) -0,0034] ) (M=15 km) ” analiz girdisinin yer aldığı, yarma fazlası malzemenin depoya taşınma mesafesinin 15 kilometre olarak belirtildiği, ancak bu durumun ihale dokümanı ekinde yer alan proje ve itinerere uygun olmadığı, doküman ekindeki itinererde km:36+300’de 0,04 kilometre sağda Depo-4 ve km:65+000’da 0,10 kilometre solda Depo-12 yerlerinin belirtildiği, söz konusu nakliye mesafesi hesabı için brükner verilmediği, proje başı ile km:50+408 arası yarma fazlası malzemenin Depo-4’e, km:50+408 ile proje sonu arası yarma fazlası malzemenin ise Depo-12’ye taşınması gerektiği, ortalama taşıma mesafesinin 7.894,85 metre olarak hesaplandığı, ilgili mesafenin aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında verilen mesafeden daha az olduğu,

İhale dokümanı ekinde yatay hat ve düşey hat projelerinin bulunduğu, yerinde yapılan tespitler ve projeler değerlendirildiğinde, yarma kazılarının ağırlıklı olarak 52+440-53+000, 53+940-54+240, 57+580-57+740, 57+800-58+040, 58+140-58+480, 58+660-58+980, 59+500-59+780, 59+800(ileri) /60+225(geri), 59+040-59+340, 59+880-60+780, 64+940-65+380 ve 66+220-66+480 kilometrelerde bulunduğu, yarma kazısının depoya naklinin ortalama 6.038,20 metre olduğu, proje başı ile km:52+440 arasındaki yarmaların projedeki toplam yarmaya göre çok az olduğu, bu açıdan genel ortalama taşıma mesafesinin çok değişmeyeceği, dolayısı ile hesaplanan taşıma mesafesinin aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında verilen mesafeden daha kısa olduğu, ayrıca iş yerinde yapılan incelemelerde Depo-12’nin en az 3.000.000,00 m3 ve Depo-4’ün ise en az 1.000.000,00 m3 malzemeyi depolayabileceği,

Sonuç olarak 15 kilometre olarak belirlenen mesafenin hatalı olduğu, söz konusu işin yapım yönteminin ekonomik olmaktan çıktığı ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkesinin ihlal edildiği,

2. “ ESK/41 Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ” iş kalemi kapsamında verilen mesafelerin uygun olmadığı, ihale dokümanı ekindeki itinererde PMAT, PMT, bitümlü temel, binder ve sanat yapılarında km:19+380’in 7,5 kilometre sağında bulunan Karapazar (Kalker) Taş Ocağının kullanılacağının, Taş Mastik Asfalt (TMA) için ise km:45+700’ün 0,30 kilometre sağında bulunan Kesenler (Bazalt) Taş Ocağının kullanılacağının belirtildiği, kırma eleme tesisi ve plent yeri seçiminde kamu yararının gözetilmesi ve en düşük fiyat oluşacak şekilde yer tespiti yapılması gerektiği, ancak şantiye yeri olarak proje başının seçildiği, ekonomik olmayan ve kamu zararı oluşturan hatalı bir seçim yapıldığı,

Dokümanda belirtilen yer dikkate alındığında PM alttemel ve PM temel malzemesinin taş ocağından şantiye yerine naklinin 32,98 TL/ton ve PM alttemel ve PM temel karışımlarının plentten serim yerine naklinin 22,70 TL/ton, toplam nakliye bedelinin ise 55,68 TL/ton olarak hesaplandığı, şantiye yerinin Karapazar (Kalker) Taş Ocağının 200 metre yakınında seçilmesi durumunda PM alttemel ve PM temel malzemesinin taş ocağından şantiye yerine naklinin 2,74 TL/ton, PM alttemel ve PM temel karışımlarının plentten serim yerine naklinin 44,14 TL/ton, toplam nakliye bedelinin ise 46,88 TL/ton olarak hesaplandığı, 8,80 TL daha fazla maliyet ile hesap yapılmasına sebep olunduğu,

3. “ ESK/42 19 cm. sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım [9 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 6 cm. asfalt betonu binder tabakası ve performans arttırıcı katkı maddeleri ve elyaf kullanılarak 4 cm. sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt (TMA) aşınma tabakası (Tip-1) yapılması (idare malı bitüm ile) ” iş kalemi kapsamında verilen mesafelerin uygun olmadığı, ihale dokümanındaki itinererde bitümlü temel ve binder hesaplanmasında km:19+380’in 7,5 km sağında bulunan Karapazar (Kalker) Taş Ocağının kullanılacağının, Taş Mastik Asfalt (TMA) için ise km:45+700’ün 0,30 km sağında bulunan Kesenler (Bazalt) Taş Ocağının kullanılacağının belirtildiği, kırma eleme tesisi ve plent yeri seçiminde kamu yararının gözetilmesi ve en düşük fiyat oluşacak şekilde yer tespiti yapılması gerektiği, ancak şantiye yeri olarak proje başının seçildiği, ekonomik olmayan ve kamu zararı oluşturan hatalı bir seçim yapıldığı,

Dokümanda belirtilen yer dikkate alındığında BSK karışımında bitümlü temel ve binder için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine naklinin 32,98 TL/ton, BSK karışımlarının plentten serim yerine naklinin 22,70 TL/ton, toplam nakliye bedelinin 55,68 TL/ton olarak hesaplandığı, şantiye yerinin Karapazar (Kalker) Taş Ocağının 200 metre yakınında seçilmesi durumunda BSK karışımında bitümlü temel ve binder için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine naklinin 2,74 TL/ton, BSK karışımlarının plentten serim yerine naklinin 44,14 TL/ton, toplam nakliye bedelinin 46,88 TL/ton olarak hesaplandığı, 8,80 TL daha fazla maliyet ile hesap yapılmasına sebep olunduğu,

Dokümanda belirtilen yer dikkate alındığında TMA karışımında aşınma için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine naklinin 16,18 TL/ton, BSK karışımlarının plentten serim yerine naklinin 22,71 TL/ton, toplam nakliye bedelinin 38,89 TL/ton olarak hesaplandığı, şantiye yerinin Karapazar (Kalker) Taş Ocağının 200 metre yakınında seçilmesi durumunda TMA karışımında aşınma için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine naklinin 38,38 TL/ton, BSK karışımlarının plentten serim yerine naklinin 44,14 TL/ton, toplam nakliye bedelinin 82,52 TL/ton olarak hesaplandığı, TMA malzemesi nakli için toplamda 43,63 TL/ton fiyat artışı hesaplandığı, ancak PMAT, PMT, bitümlü temel, binder ve aşınma imalatı için toplam malzemeler dikkate alındığında şantiye yerinin Karapazar (Kalker) Taş ocağı olarak seçilmesinde kamu yararı olduğu, işin tamamı değerlendirildiğinde sağlanacak kamu yararının 3.754.896,02 TL olduğu,

Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinden şantiye yerinin yüklenici tarafından seçileceğinin anlaşıldığı, ilgili yerin seçiminde de yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşulların gözetilmesi gerektiği, aynı sorumluluğun kamu yararı gereği idarede de olması gerektiği, bir imalatın birim fiyatı olması gerekenden daha fazla hesapladığında, yaklaşık maliyetin de yüksek hesaplamış olacağı, sınır değerin yüksek hesaplanacağı, açıklamalar geçersiz sayılarak ihalenin daha yüksek teklif veren istekliye kalmasına ve kamu zararına neden olunacağı,

Ayrıca “ Bitümü modifiye edici katkı malzemesi (nakliye dahil) ” analiz girdisinde miktarın 0,000293 ton olarak alındığı, bitümü modifiye edici katkıların sıcak karışımdaki bitüm oranının %4-%5’i arasında kullanıldığı, analizlerde TMA için bitüm oranının %4,8 olduğu, bu açıdan 4 cm TMA için gerekli olan katkı malzemesinin 0,0002304 ton olarak bulunduğu, idarece %27 daha fazla hesaplama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur. ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

…

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir… ” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde "2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Eskişehir-Seyitgazi-3. Bl. Hd. (Kırka Geçişi Dahil) Yolunun Km:39+000-60+255(G)/59+800(İ)-67+000 Arasındaki Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-208232 ( - Esk ... Hd.(Kırka Geç. Dahil))

d) Kodu:

e) Miktarı:

Birim Fiyat Teklif Cetvelinde nev?i ve miktarları belirtilen yaklaşık 29 km'lik yolun ?Toprak işleri, sanat yapıları, köprü, plentmiks alttemel ve plentmiks temel, bitümlü sıcak karışım kaplama vs. işleri? nin yapımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Eskişehir İli ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi,

**** Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Ocakların Temini

PMAT, PMT, Bitümlü Temel, Binder, Aşınma ve Sanat Yapıları agregalarının temini için kullanılacak taş ocağı, ariyet ocağı, kum-çakıl ocağı ve depo yeri İdare tarafından temin edilecektir. Su temin yeri ile şantiye, beton santralı, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanlar yüklenici firma tarafından temin edilecektir… ” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece 18.05.2023 tarihinde sınır değer altında teklif veren isteklilere “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazı ile ilgili isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, bahse konu yazı ekinde açıklanması istenen 8 adet iş kalemine ait analizler ile açıklama istenmeyecek analiz girdilerine ilişkin tablonun yer aldığı, buna göre ESK/01, ESK/02, ESK/12, ESK/13, ESK/22, ESK/26, ESK/41 ve ESK/42 numaralı iş kalemlerinin açıklanması gereken iş kalemleri olduğu görülmüştür.

**** “ ESK/01 Her cins ve klastaki zeminde yarma kazısı yapılması ve kullanılması ” iş kalemi kapsamında “ Ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin taşınması ( F= K x [(0,00034 x √M) - 0,0034] veya F= K x [(0,0014 x M +0,02) - 0,0034]) (M=15 km) ” analiz girdisinin yer aldığı, ilgili girdiden de görüleceği üzere taşıma mesafesinin 15 kilometre olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Söz konusu iş kalemine ait birim fiyat tarifinde “ …kırmataş, şose ve asfalt sökülmesi, bunlardan çıkan her cins kazı ve sökme malzemelerinin vasıtalara yüklenmesi, dolguya uygun malzemelerin dolgu sahasına taşınması, boşaltılması, sulama ve sıkıştırma makinelerinin ve suyun dolgu sahasında temini, dolguya gelmiş ve sıkıştırma makinelerinin cinsine göre şartnamede belirtilen veya Yapı Denetim Görevlisince istenilen kalınlıklarda serilmiş her cins kazı malzemesinin optimum rutubet elde edilinceye kadar sulanması, şartnamede belirtilen esaslar dahilinde malzeme cinsine uygun sıkıştırma makineleriyle maksimum kuru yoğunluklarına göre minimum sıkışma oranı elde edilecek şekilde sıkıştırılması suretiyle dolgu teşkil edilmesi, şartnamede belirtilen veya Yapı Denetim Görevlisinin isteyeceği gerekli tüm testlerin yapılması, dolguya uygun olmayan malzemelerin yüklenici tarafından önerilecek ve Yapı Denetim Görevlisince onaylanacak depo yerlerine nakli, İdarece istenecek şekilde depo veya istif edilmesi suretiyle her cins ve klastaki zeminde yarma kazısının yapılması ve kullanılması, aşağıda “Birim Fiyata Dahil Olmayan Masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç masrafları ile yüklenici karı ve genel masraflar… ” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İlgili analiz girdisinin tanımından ve bahse konu iş kalemine ait birim fiyat tarifinden ariyet ocağından elde edilen dolguya uygun malzemelerin dolgu sahasına taşınacağı, dolguya uygun olmayan malzemenin ise depo yerlerine nakledileceği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla söz konusu analiz girdisindeki taşıma mesafesinin hem dolgu sahasına taşınan, hem de depoya taşınan malzeme mesafesini içerdiği anlaşılmıştır.

21.06.2023 tarihinde gönderilen 2023/5843 sayılı Kurum yazısı ile idareden yaklaşık maliyet hesabına ilişkin bütün bilgi ve belgelerin istendiği, ilgili belgelerin 23.06.2023 tarihinde Kurum kayıtlarına alındığı anlaşılmıştır. İdarece gönderilen belgeler içerisinde iş kalemlerine ait fiyat analizlerinin, yaklaşık maliyet hesabına ilişkin itinererin ve yol işleri metraj cetvelinin bulunduğu görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan itinerer ve idarece talep üzerine gönderilen yaklaşık maliyet hesabına ilişkin itinererde proje başı 39+000’ıncı, proje sonu 67+000’ıncı kilometre olarak gösterilmiştir. Depo-4’ün 35+300’üncü kilometrenin 0,04 kilometre sağında, Depo-12’nin 65+000’ıncı kilometrenin 0,10 kilometre solunda, Arslanbey ariyet ocağının 49+500’ıncı kilometrenin 0,20 kilometre sağında ve Numanoluk ariyet ocağının ise 59+350’nci kilometrenin 1,10 kilometre sağında olduğu belirtilmiştir. (Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesi uyarınca bahse konu iş kapsamında taş ocağı, ariyet ocağı, kum-çakıl ocağı ve depo yeri idare tarafından temin edilecektir.)

İdarece gönderilen metraj cetvelinde de ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması için 15 kilometre mesafenin belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerin belirtmesi gerektiği, idarece sınır değer altında teklif sunan isteklilere gönderilen yazıda söz konusu mesafelerin belirtildiği, mevcut ihalede Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesi gereğince ariyet ocağı ve depo yerinin idare tarafından temin edileceği, iddiaya konu analiz girdisinde ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazı malzemelerinin taşınmasına ilişkin mesafenin 15 kilometre olarak belirlendiği ve ilgili mesafenin yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafe ile uyumlu olduğu, yaklaşık maliyete dayanak belgeler incelendiğinde depo, malzeme ocağı gibi alanlara ilişkin mesafelerinin idarece belirlenen 15 kilometre içerisinde kaldığı, bununla birlikte her ihalenin kendine özgü şartlar taşıdığı, bu açıdan idarenin maliyet hesaplamalarında ve bu doğrultuda açıklama kapsamındaki analizlerde, kendine özgü şartları da dikkate alarak nakliye mesafelerini oluşturmasının mümkün olduğu, ayrıca birim fiyat tarifinden söz konusu analiz girdisindeki taşıma mesafesinin hem dolgu sahasına taşınan, hem de depoya taşınan malzeme mesafesini içerdiği anlaşılmış olup, itinererde gösterilen proje mesafesi, ariyet ocağı ve depo mesafesi ilgili husus dikkate alınarak değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin “ 15 kilometre olarak belirlenen mesafenin hatalı olduğu ” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca idare tarafından şikayete verilen cevapta istekliler tarafından daha uygun maliyetlerin ortaya çıktığının belirtilmesi halinde ilgili açıklamaların da kabul edilebileceğinin belirtildiği, ancak istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklama talep yazısına ve ekindeki analizlere uygun şekilde açıklama yapılması gerektiği, yaklaşık maliyete dayanak belgeler ile analizlerde yer alan nakliyeye ilişkin mesafelerin uyumlu olduğu, dolayısıyla isteklilerin söz konusu mesafeyi esas alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

**** “ ESK/41 Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) ” iş kalemi kapsamında “ PM alttemel ve PM temel malzemesinin taş ocağından şantiye yerine nakli (F=K x (0,0007xM+0,01)) veya (F=K x 0,00017 x √M)(M=27,12 km) ” ve “ PM alttemel ve PM temel karışımlarının plentten serim yerine nakli (F=K x (0,0007xM+0,01)) veya (F=K x 0,00017x√M)(M=14,23 km) ” analiz girdilerinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu analiz girdilerinden de görüleceği üzere, PM alttemel ve PM temel malzemesinin taş ocağından şantiye yerine nakli için 27,12 kilometre, PM alttemel ve PM temel karışımlarının plentten serim yerine nakli için ise 14,23 kilometre mesafe belirlenmiştir.

**** “ ESK/42 19 cm. sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım [9 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 6 cm. asfalt betonu binder tabakası ve performans artırıcı katkı maddeleri ve elyaf kullanılarak 4 cm. sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt (TMA) aşınma tabakası (Tip-1) yapılması (idare malı bitüm ile) ” iş kalemi kapsamında “ BSK karışımında bitümlü temel ve binder için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine nakli (F=Kx(0,0007xM+0,01)) veya (F=Kx0.00017x√M)(M=27.12 km) ”, “ BSK karışımlarının plentten serim yerine nakli (F=Kx(0,0007xM+0,01)) veya (F=Kx0,00017x√M)(M=14,23 km) ”, “ TMA karışımında aşınma için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine nakli (F=K x (0,0007xM+0,01)) veya (F=Kx0,00017x√M) (M=7.00 km) ” analiz girdilerinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu analiz girdilerinden de görüleceği üzere, BSK karışımında bitümlü temel ve binder için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine nakli için 27,12 kilometre, BSK karışımlarının plentten serim yerine nakli için 14,23 kilometre, TMA karışımında aşınma için gerekli agreganın taş ocağından şantiye yerine nakli için ise 7 kilometre mesafe belirlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinden bahse konu iş kapsamında taş ocağı, ariyet ocağı, kum-çakıl ocağı ve depo yerinin idare tarafından temin edileceği, su temin yeri, şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların ise yüklenici firma tarafından temin edileceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı ekinde yer alan itinererde PMAT, PMT, bitümlü temel, binder ve sanat yapılarının hesaplanmasında Karapazar Kalker Taş Ocağının, Taş Mastik Asfalt (TMA) hesaplanmasında Kesenler Taş Ocağının esas alındığı belirtilmektedir.

İdarece gönderilen yaklaşık maliyet hesabına ilişkin itinererde, Karapazar Kalker Taş Ocağının 19+380’inci kilometrenin 7,50 kilometre sağında olduğu görülmektedir. Plent, şantiye, beton ve prefabrik tesisi için ise proje başı olan 39+000 kilometrenin gösterildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından şikayete verilen cevapta şantiye, plent yeri gibi alanlar belirlenirken imalatların en kolay ve uygun şekilde gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, iş kapsamındaki diğer imalatlar da dikkate alınarak kurgu yapıldığı, ancak istekliler tarafından daha uygun maliyetlerin ortaya çıktığının gösterilmesi durumunda ilgili açıklamaların da kabul edilebileceği belirtilmiştir.

Ayrıca “ ESK/42 19 cm. sıkışmış kalınlıkta, kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile astarsız temel üzerine 1 m2 bitümlü sıcak karışım [9 cm. bitümlü sıcak temel tabakası (Tip-A), 6 cm. asfalt betonu binder tabakası ve performans artırıcı katkı maddeleri ve elyaf kullanılarak 4 cm. sıkışmış kalınlıkta taş mastik asfalt (TMA) aşınma tabakası (Tip-1) yapılması (idare malı bitüm ile) ” iş kalemi kapsamında “ Bitümü modifiye edici katkı malzemesi (Nakliye dahil) ” analiz girdisinin bulunduğu, ilgili analiz girdisinin miktarının 0,0002930000 olarak belirtildiği görülmüştür.

**** Yine**** idare tarafından şikayete verilen cevapta “KGM/4300/PMB- Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması” iş kalemi miktarının %5’inin dikkate alındığı belirtilmiştir.

**** “ KGM/6454-M 4 cm Sıkışmış Kalınlıkta Taş Mastik Asfalt Aşınma Tabakası Yapılması (Tip-1) (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ve Modifiye Bitüm İle) ” iş kaleme ait girdilerden olan “ KGM/4300/PMB- Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması ” girdisine ilişkin birim fiyat tarifi incelendiğinde, söz konusu birim fiyatın katkı malzemesinin, karışımdaki oranının %3 - %7 arasında olması durumunda uygulanacağı anlaşılmaktadır. Söz konusu iş kaleminde “KGM/4300/PMB-__ Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması” iş kalemi için miktarın 0,00586 olarak belirtildiği görülmüştür. (0,00586 x 0,05= 0,000293)

**** Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesi uyarıca taş ocağı, ariyet ocağı, kum-çakıl ocağı ve depo yerinin idare tarafından, şantiye, beton santrali, beton tesisi, konkasör, soğuk ve sıcak karışım plentlerinin kurulacağı alanların ise yüklenici tarafından temin edileceği, mevcut durumda idarece taş ocaklarının yerinin gösterildiği, plent ve şantiye yerinin proje başında olduğu kurgusunun yapıldığı ve söz konusu kurguya göre nakliye mesafelerinin belirlendiği, her ihalenin kendine özgü şartlar taşıdığı, bu açıdan idarenin maliyet hesaplamalarında ve bu doğrultuda açıklama kapsamındaki analizlerde, kendine özgü şartları da dikkate alarak, nakliye mesafelerini oluşturmasının mümkün olduğu, ayrıca idare tarafından şikayete verilen cevapta iş kapsamındaki diğer imalatlar da dikkate alınarak imalatların en kolay ve uygun şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla kurgu yapıldığının belirtildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin plent yeri ve nakliye mesafelerine ilişkin iddiaların yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca idare tarafından şikayete verilen cevapta istekliler tarafından daha uygun maliyetlerin ortaya çıktığının belirtilmesi halinde ilgili açıklamaların da kabul edilebileceğinin belirtildiği, ancak istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklama talep yazısına ve ekindeki analizlere uygun şekilde açıklama yapılması gerektiği, yaklaşık maliyete dayanak belgeler ile analizlerde yer alan nakliyeye ilişkin mesafelerin uyumlu olduğu, dolayısıyla isteklilerin söz konusu mesafeyi esas alması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

İdare tarafından “ Bitümü modifiye edici katkı malzemesi (Nakliye dahil) ” analiz girdisi için “KGM/4300/PMB-__ Özel Plentte Polimer Modifiye Bitüm (PMB) Hazırlanması” iş kalemindeki miktarın esas alınarak hesap yapıldığının belirtildiği, ilgili iş kalemi incelendiğinde iş kalemi miktarın 0,00586 olarak görüldüğü, bahse konu miktarın %5’i dikkate alınarak anılan iş kalemi için miktarın 0,0002930000 olarak belirlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin ilgili iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****