KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2023/036

Gündem No : 43

Karar Tarihi : 10.07.2023

Karar No : 2023/UY.I-984

BAŞVURU SAHİBİ:

Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/400069 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Temel Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 15.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 15(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Temel Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paza San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.06.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2023 tarih ve 98316 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/824 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sözleşmeyi süresi içerisinde imzalayamadıkları ve idarece geçici teminatlarının tamamının gelir kaydedildiği, ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 33'üncü maddesinin gerekçesinde geçici teminatın asgari tutarının üzerinde teminat verilmesine imkan tanınmak suretiyle tekliflerin gizlenmesinin amaçlandığı, dolayısıyla geçici teminatın %3'lük kısmını aşan kısmına ilişkin hususun rekabet, güvenirlik ve gizliliğin sağlanmasını ve ihalelerin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesini sağladığı, bu nedenle idarece geçici teminatlarının gelir kaydedilen %3 oranının üzerindeki kısmının taraflarına iade edilmesi gerektiği, konuya ilişkin emsal Kurul kararlarının bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Karayolları 15.(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli Ve Temel Yapılması...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 11.10.2023 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler degerlendirme dışı birakilacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.

…

41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihale süreci incelendiğinde, ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, ihale komisyonunca ve idarece yapılan değerlendirmeler neticesinde, teklifi geçerli kabul edilen isteklilerden sırasıyla başvuru sahibi Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Adnan Özkan- Arpacı İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Sonrasında, ihale üzerinde bırakılan Arc Taah. inş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne EKAP üzerinden sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, ancak Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sözleşmenin imzalanmadığı, bunun üzerine idarece anılan isteklinin ihalede sunduğu “840,000,00 TL” tutarındaki geçici teminatın tamamının gelir kaydedildiği ve ihalelere katılmaktan yasaklandığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi**** Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, idare ile sözleşme imzalamamaları nedeniyle gelir kaydedilen geçici teminat tutarının %3’ünü aşan kısmının mevzuat gereği taraflarına iade edilmesi gerektiği yönünde iddialara yer verilmiştir.

Başvuru sahibi**** Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalede sunmuş olduğu teklifin 25.090.000,00 TL olduğu, bu teklif tutarının %3’ünü (752.700,00 TL) aşan kısmının ise 87.300,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde ihalelerde teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı hüküm altına alınmak suretiyle, geçici teminatın yasal alt sınırı çizilmiştir. İsteklilerin teklif bedellerinin gizliliğine olanak sağlanması açısından %3’lük alt sınırı üzerinde de geçici teminat sunabilmeleri imkânı yine Kanun ile getirilmiş olup, geçici teminatın gelir kaydı gereken durumlarda mevzuatın ihaleye katılım koşulu olarak getirdiği yasal alt sınır üzerinden teminatın gelir kaydı gerektiği açık olduğundan, sunulan geçici teminat tutarının teklif edilen bedelinin %3’ünü aşan kısmının başvuru sahibine iadesi hususunda düzeltici işlem tesisi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 82.018,00 TL başvuru bedelinin**** Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 82.018,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, sunulan geçici teminat tutarının teklif edilen bedelinin %3’ünü aşan kısmının başvuru sahibi Arc Taah. inş. Pet. Nak. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne iade edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****