KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2023/003

Gündem No : 59

Karar Tarihi : 11.01.2023

Karar No : 2023/UH.II-98

BAŞVURU SAHİBİ:

Manisa Birlik Seyahat Otom. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2022/1062914 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14 Bölge Müdürlüğüne Bağlı Tesisler ve Bakım Başmühendisliği Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-Gereç ve Personel Nakli İçin 24 (Yirmi dört) Adet Şoförlü Taşıt Kiralanması Sureti İle Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 14.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14 Bölge Müdürlüğüne Bağlı Tesisler ve Bakım Başmühendisliği Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-Gereç ve Personel Nakli İçin 24 (Yirmidört) Adet Şoförlü Taşıt Kiralanması Sureti İle Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Manisa Birlik Seyahat Otom. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.12.2022 tarih ve 66817 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2022/1526 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Yeni Kaptan Taş. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Anılan istekli tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçlara ilişkin amortisman maliyetinin, isteklinin Serbest Muhasebeci Mali Müşaviri tarafından düzenlenmiş bulunan amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmek suretiyle açıklanması gerektiği, sunulan amortisman tutanağının YMM ya da Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından kaşelenerek imzalanmadığı, ayrıca en az 2013 model, 120HP (88 kw) gücünde ve 16 kişilik olması gereken araçların ihale dokümanında belirtilen bahse konu özellikleri taşımadığı, (s) plakalı olması gereken araçların ise (S) plakalı olmadığı,

Anılan isteklinin özmal olarak maliyetlerini açıkladığı araçlardan bazılarına ait maliyetlerin de satın alma fiyat teklifi ile açıklamasının mümkün olmadığı, amortisman hesaplamasına fiyat teklifinin dayanak yapıldığı bir açıklamanın reddi gerektiği,

b) Anılan istekli tarafından araçlara ait alınan kiralama fiyat teklifinin ekinde ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) verilmeksizin açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca fiyat teklifinin meslek mensubu olan SMMM ve YMM tarafından imzalanması ve kaşelenmesi gerekirken fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci tarafından kaşelenerek imzalandığı, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve fazla km yapılacağı ifade edilen araçların ise kiralama fiyat teklifine konu edilmemiş olması nedeniyle eksik maliyet hesabı yapıldığı,

c) Araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım adetlerinin bakım onarım maliyetine ilişkin alınan fiyat teklifinde tam olarak yer almadığı, işin gerçekleştirileceği araçlar ile bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, özellikle kendi malı araçlara ait ruhsatlarında yer alan ve amortisman tespit tutanağına yansıtılan araçların ayrıntılı markalarının eksik veya hatalı şekilde kiralama, sigorta ve bakım onarım fiyat tekliflerine yansıtılmış olduğu,

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “Tamir ve Bakım Onarım & Yağ & Yedek Parça” ayrı ayrı açıklanması istenilmesine rağmen bakım onarım fiyat teklifinin sadece bakım onarım olarak tek bir satırda birlikte fiyatlandırıldığı, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırılmadığı,

d) Kiralama, bakım onarım ve lastik fiyat teklifleri ekinde satış tutarı tespit tutanağı bulunması gerektiği, anılan istekli tarafından tespit tutanağı sunulmadığı, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ve faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağının arkasına eklendiği, tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2022/2. dönem ya da 2022/3. dönem kayıtları üzerinden düzenlenmeyerek 2022/4.dönem üzerinden hazırlandığı, “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden açıklama yapıldığı, özellikle “Fatura bilgileri tablosu” içeriği ile tespit tutanaklarının içeriklerinin birbiri ile çeliştiği, ayrıca fiyat tekliflerinde yer alan satış tutarı tespit tutanaklarının tarih ve sayı numarası ile tespit tutanağının sayı ve numarasının birbiri ile uyuşmadığı,

Kiralama ve bakım onarım fiyat tekliflerinin aynı firmadan alındığı ve firmanın faaliyet alanları içerisinde kiralama ve bakım onarım işlerinin bulunmadığı, özellikle bakım onarım fiyat teklifi veren firmanın faaliyet alanları arasında bakım onarım hizmeti verildiğine dair ticaret sicil gazetesinden sorgulama yapılması ve bu sonuca göre hareket edilmesi gerektiği,

Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan minibüs araçlar için günde 100 km ve 280 gün üzerinden araç başı (100kmx280) 28000 km yol kat edeceği ve ilave olarak fazla km’de dikkate alındığında işin süresi içerisinde her bir aracın en az 2 bakım onarım masrafı üzerinden maliyet açıklaması gerektiği,

Lastik maliyetinin ihale süresince çalışacak araçlar için hem yazlık hem kışlık olmak üzere 2 takım olarak hesaplanması gerektiği,

e) Anılan istekli tarafından sunulan sigorta fiyat teklifinde bölge müdürlüğü teyidinin bulunmadığı, ihale konusu işin isteklinin amortisman tespit tutanağında ve kiralama fiyat teklifinde kiralanacağını belirlediği araçlar üzerinden gerçekleştirileceği ve sigorta maliyetlerinin bu araçlar yönünden ortaya konulması gerektiği ancak sunulan ve özellikle amortisman tespit tutanağında markasına yer verilen araçların sigorta fiyat teklifinde marka, model ve adetlerinin tam olarak yer almadığı, bazı araçlarda farklılıklar olduğu, ayrıca sigorta fiyat teklifinin “ferdi kaza koltuk sigorta” maliyeti yansıtılmaksızın alınmış olduğu,

f) Motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon maliyeti yönünden 2022 yılı değerleri üzerinden yapılan hesaplamanın yeterli olmayacağı, işin kapsamı olan 2023 yılı yönünden, 2022 yılı mevcut ilan edilmiş maliyetler üzerinden %36,2 değerleme oranında artış yapılarak hesaplara yansıtılması gerektiği,

g) İhale dokümanında yer alan düzenlemelerde ihalede çalışacak olan araçların şoförlü hizmet vereceği ve şoför maliyetinin de hizmet kapsamında olduğunun açıkça ifade edildiği, söz konusu hizmet alımı işinde ve sözleşme kapsamında çalışacak sürücü personel için 2022 yılına ait (01.07.2022 -31.12.2022) KİK İşçilik Hesaplama Modülü’nde yer alan ücretlerden daha düşük açıklama yapılmaması gerektiği,

h) İhale dokümanı gereğince bu iş kapsamında çalışması gereken araç tiplerine yer verilmiş olmasına rağmen anılan istekli tarafından bu husus dikkate alınmaksızın yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, çalışacak tüm araçların şehir içi trafikte ortalama olarak 100 kilometrede ne kadar akaryakıt sarfiyatlarının bulunduğuna yönelik yapılan açıklamanın yetkili servislerinden beyan yazısı alınmadan, hiçbir objektif kritere dayanmadan gerçekleştirildiği, bazı araçlar yönünden alınmış beyan yazısının ise şehir içi tüketim değerlerini göstermemesi nedeniyle bu değerler üzerinden hesaplama yapılmasının kabul edilebilir bulunmadığı, araçların marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeksizin ortalama akaryakıt tüketimi bilgisinin beyan edildiği görülmekle birlikte özellikle amortisman tespit tutanağında yer alan araçların markalarının eksik veya hatalı bir şekilde yakıt beyan yazılarına yansıtıldığından yapılan akaryakıt hesaplamasının bu araçlar yönünden hiçbir geçerliliğinin bulunmadığı, araçların yetkili servislerinden alınması gereken yakıt beyan yazılarında 100 km’de “ortalama veya karışık” yakıt sarfiyatları ile firmanın akaryakıt hesaplama tablosunda çelişkiler bulunduğu, örneğin 100 km’de ortalama yakıt sarfiyatı 20 lt iken hesaplama tablosunda daha düşük yakıt sarfiyatı üzerinden açıklama yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesinde yer verilen açıklamanın dikkate alınmadığı, akaryakıt hesabının her bir araç üzerinden değil de toplu veya gruplandırılmış olarak hesaplamaya tabii tutulmasının firmaya maliyet avantajı sağladığı,

ı) Otoyol ve köprü geçiş maliyeti yönünden her hangi bir maliyet hesaplamasının gerçekleştirilmemiş olmasının ve bahse konu maliyet çalışmaları yönünden her hangi bir belgelendirme yapılmamasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Tesisler ve Bakım Başmühendisliği Emrinde Süreklilik Arz Eden Rutin Hizmetlerinde Malzeme, Araç-gereç ve Personel Nakli İçin 24(Yirmi dört) Adet Şoförlü Taşıt Kiralanması Sureti İle Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

…

e) Miktarı: 24 araç ile Malzeme, Araç-gereç ve Personel Nakli (12 AY)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 14. Bölge Müdürlüğüne Bağlı Tesisler ve Bakım Başmühendisliği Emrinde” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile kamu ve özel sektörün işlettiği otoyol ve köprü geçiş ücretleri, diğer ulaşım giderleri, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Özel Teknik Şartname’nin “Çalışacak Araçların Tanımı ve Özellikleri” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1- İşi yapacak olan isteklinin araçları, aşağıdaki araç tanımlarına uymak zorundadır. Araç taşıma kapasitesi standart koltuklar olarak tanımlanmıştır.

__

__

…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Görev Saatleri ve Çalıştırma Koşulları” 5’inci maddesinde “…5.5-141. Balıkesir şubesi, 145. Kütahya şubesi ve 147. İznik Şubesinin İznik, Orhangazi ve Yalova il ve ilçelerinde çalışan minibüslerinde “S” plaka olma şartı aranacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 31.12.2023

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli standart formu aşağıdaki şekildedir.

25.11.2022 onay tarihli hale komisyonu kararına göre, ihaleye 5 isteklinin teklif sunduğu, ihalede Yeni Kaptan Taş. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif tutarının (9.099.020,00 TL) sınır değerin (11.146.836,53 TL)**** altında tespit edildiği ve söz konusu istekliden 17.11.2022 tarihli “…aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ve ekleri ile açıklama istenildiği, söz konusu isteklice cevaben sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görüldüğü, Yeni Kaptan Taş. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve başvuru sahibi Manisa Birlik Sey. Oto. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sırasıyla ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarece anılan istekliye EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısı ve ekleri incelendiğinde; “ÖZEL-MN-01 16 Kişilik 17 adet Minibüs aracın günde 9 saat ve 100 Km' ye kadar çalıştırılması”, “ÖZEL-MN-O2 16 Kişilik 2 adet Minibüs aracın günde 9 saat ve 200 Km' ye kadar çalıştırılması”, “ÖZEL-MN-03 16 Kişilik 5 adet Minibüs aracın günde 9 saat ve 400 Km' ye kadar çalıştırılması” iş kalemleri için açıklama istenildiği ve her bir iş kaleminde ayrı ayrı olmak üzere önemli teklif bileşenlerinin;

“İşçilik Maliyeti,

Amortisman Giderleri,

Yedek Parça (Yazlık ve Kışlık Lastik, Zincir) Giderleri,

Bakım Onarım Giderleri,

Akaryakıt,

Sigorta ve Diğer (MTV, Trafik Sigortası, Fenni Muayene, Koltuk Sigortası) Giderler ” şeklinde ifade edildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, kendi malı olmayan 20 adet araç için 6.950.620,00 TL, isteklinin kendi malı olduğu belirtilen 4 adet araç için 891.139,00 TL ve yüklenici karı, damga vergisi, harç, genel masraflar için 1.257.260,80 TL bedel öngörüldüğü tespit edilmiştir.

İncelemeye konu aşırı düşük teklif sorgulama yazısında şikâyete konu edilen fazla km yapılacağı ifade edilen araçların maliyetinin, tamir giderlerinin, yağ giderlerinin, otoyol ve köprü geçiş maliyetlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği, bu sebeple bahse konu istekli tarafından söz konusu gider için herhangi bir açıklama yapılmasına ve değerlendirilmesine bu aşamada gerek olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu giderlere yönelik iddialarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kendi malı olmayan araçlar (20 adet) yönünden incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından 20 adet 16+1 koltuklu minibüsün maliyeti için 22.11.2022 tarihli fiyat teklifi ve ekinde fatura bilgileri tablosunu içeren maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu, fiyat teklifinin üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan gerekli ibarenin yazıldığı ve teklifi veren firma (Otay Taşıma) ile meslek mensubu SMMM tarafından imzalanarak kaşelendiği, maliyet tespit tutanağının 2022 yılı 3.dönem olmak üzere bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu görülse de yukarıda aktarılan Tebliğ’in 79.2.4’üncü maddesi bağlamında fatura bilgileri tablosunda belirtilen 64 adet faturanın tarihinin geçici vergi beyanname dönemi ile uyumsuz olduğu anlaşıldığından isteklinin açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı, fiyat tekliflerinde yer alan maliyet tespit tutanaklarının tarih ve sayı numarası ile tespit tutanağının sayı ve numarasının birbiri ile uyumlu olduğu ayrıca tutanak ekinde mükellefe ait imza beyannamesi, mesleki faaliyet belgesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu, mükellefin mesleki faaliyet belgesinde yer alan firmanın faaliyet alanına ilişkin bilgiden de (Şehir içi, banliyö ve kırsal alanda kara yolu ile personel, öğrenci vb. grup taşımacılığı) anlaşılacağı üzere söz konusu fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmadan alındığı, idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında, imza beyannamesinin/meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslının veya noter onaylı örneğinin sunulacağına ilişkin bir ifadeye yer verilmediğinden şikâyete konu söz konusu belgelerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulma zorunluluğunun bulunmadığı,

Diğer taraftan kendi malı olmayan araçlar için önemli teklif bileşenlerinin ayrı ayrı açıklanması yerine söz konusu giderlerin araç maliyetine dâhil edildiği, söz konusu fiyat teklifi üzerinde “ Teklife işçilik, stopaj ve SGK masrafları ile araç kirası, araç bakım ve onarımları, araç lastiği, mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile kamu ve özel sektörün işlettiği otoyol ve köprü geçiş ücretleri, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dâhildir...” ifadesinin yer aldığı, bu bağlamda bahse konu fiyat teklifinde yer alan açıklama istenen iş kalemlerinin (ÖZEL-MN-01, ÖZEL-MN-O2, ÖZEL-MN-03) önemli teklif bileşenlerinin maliyetlerinin ayrıştırma yapılmadığı için anlaşılmadığı, bir başka ifadeyle önemli teklif bileşeni olarak belirlenen giderlere ayrı ayrı satır açılmadığı ve her iş kalemi için tek satırda teklif verildiği, kaldı ki bahse konu fiyat teklifinde lastiklerin yazlık-kışlık olduğunun belirtilmediği gibi araç sigorta giderlerinin de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara aykırı olarak tek fiyat teklifine dâhil şekilde açıklanmasının mümkün olmadığı göz önüne alındığında anılan istekli tarafından ayrı ayrı önemli teklif bileşeni olarak belirlenen giderlere ilişkin her iş kalemi için tek satırda açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.

Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kendi malı olduğu belirtilen araçlar (4 adet) yönünden incelendiğinde ise;

Araçlarla ilgili amortisman gideri öngörülebilmesi için, araçların isteklinin kendi malı olması ve bu durumun da ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da YMM raporu veya SMMM raporu ile tevsik edilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 4 adet 16+1 koltuklu minibüsün kendi malı olduğuna ilişkin “Mizan- Amortisman Gider Tablosu” başlıklı belge ile 43 LG 810, 43 LG 823, 43 LG 824 ve 43 AAT 034 plakalı araçlara ilişkin ruhsatların sunulduğu tespit edilmiş, söz konusu araçlara yönelik yapılan incelemede başvuru sahibinin iddiasının aksine araçların Teknik Şartname’de istenilen kriterleri sağladığı görülmekle birlikte, “Mizan- Amortisman Gider Tablosu” başlıklı belgenin noter veya meslek mensubu tarafından onaylanmamış olduğu anlaşıldığından isteklinin amortisman maliyeti bakımından açıklamasının mevzuata uygun olmadığı,

Anılan istekli tarafından bakım onarım giderinin açıklanması amacıyla Uysal Madeni Yağ’dan alınmış proforma faturanın sunulduğu, bahse konu proforma faturada FİAT DUCATO marka minibüs için 3 adet, RENAULT MASTER marka minibüs için 1 adet bakım sayısının dikkate alındığı ve araçların bakım aralığının 20.000 km olarak belirlendiği anlaşılmış olup proforma faturaya dayalı açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

İsteklice şikâyete konu yedek parça (yazlık ve kışlık lastik, zincir) giderlerini __ açıklanması amacıyla Bilgili Oto Lastik’ten alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi veren şirketlerin ticaret unvanından anlaşılacağı üzere söz konusu fiyat teklifinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmadan alındığı tespit edilmekle birlikte fiyat teklifi üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan gerekli ibarenin yazılmadığı, meslek mensubu tarafından imzalanarak kaşelenmediği ve ekinde satış tutarı tespit tutanağının da sunulmadığı görüldüğünden bahse konu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; ihale konusu işte kullanılacak 2017 model 43 LG 810, 43 LG 823, 43 LG 824 ve 43 AAT 034 plakalı araçlara ilişkin trafik sigortasını tevsik etmek üzere; AXA Sigorta A.Ş. den (Melih Aslan Sigorta ve Aracılık Hizmetleri) alınmış 4 adet sigorta poliçesi ile koltuk ferdi kaza sigortasını tevsik etmek üzere HDI Sigorta AŞ.den (Kütahya Melih Aslan Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd. Şti.) alınmış 4 adet sigorta poliçesinin sunulduğu tespit edilmiş, başvuru sahibinin iddiasının aksine poliçelerin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araçların dikkate alınarak hazırlandığı ve koltuk ferdi kaza sigortasına ilişkin poliçelerinin üzerinde “HDI Sigorta A.Ş.”nin imzasının bulunduğu görülmüştür. Diğer taraftan şikâyete konu trafik sigorta poliçelerinin üzerinde sadece acentenin (Melih Aslan Sigorta ve Aracılık Hizmetleri) imza ve kaşesinin yer aldığı tespit edilmiş bir başka ifadeyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde belirtilen ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği gibi belgenin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğü tarafından imzalanmadığı anlaşıldığından sunulan trafik sigorta giderine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

Anılan istekli tarafından 2022 yılına ilişkin motorlu taşıtlar vergisinin açıklanması amacıyla kendi malı olan araçların plakalarına da yer verilerek fiyat tarifesi çıktısının, fenni muayene giderinin açıklanması amacıyla __ TÜVTÜRK üzerinden yapılan hesaplama çıktısının işçilik maliyetinin açıklanması amacıyla KİK işçilik hesaplama modülünün sunulduğu tespit edilmiş, başvuru sahibinin iddialarının aksine motorlu taşıtlar vergisi, fenni muayene gideri için 2022 yılına ait ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi olan “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki %122,93 oranının esas alınması suretiyle güncellenerek maliyet hesaplaması yapıldığı, ayrıca**** adı geçen istekli tarafından işçilik maliyeti açıklamasında**** 2022 yılına ait (01.07.2022 -31.12.2022) KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu girdilere yönelik iddialarının yerinde olmadığı,

Akaryakıt maliyeti yönünden yapılan incelemede, litre fiyatının EPDK petrol piyasası İstanbul ili Avrupa yakası bayii satış bülteninden alınan motorin litre fiyatı olan 24,77250 TL üzerinden belirlendiği, 19.11.2022 tarihli EPDK petrol piyasası bayii satış bülteninin açıklama kapsamında sunulduğu, ancak açıklama kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların kullanılması halinde söz konusu fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunlu olduğu, dolayısıyla ihale tarihi olan 14.11.2022 tarihinden sonra sunulan __ EPDK petrol piyasası İstanbul ili Avrupa yakası bayii satış bülteni ile yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

Diğer taraftan araçların 100 km de tüketeceği akaryakıt miktarlarının Ford Minibüs için 100 km de 7,9 litre belirlendiği ve bu durumun aracın teknik özelliklerinin yer aldığı katalog ile tevsik edildiği görülmüş olmakla birlikte anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında**** kendi malı olan Renault marka aracın yakıt tüketimini tevsik etmek için herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşıldığından akaryakıt tüketim miktarına ilişkin açıklamanın bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan kendi malı olmayan 20 adet araçlara yönelik aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi dışında başkaca tevsik edici belgenin sunulmadığı, alınan fiyat teklifinde sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; ÖZEL-MN-01, ÖZEL-MN-O2, ÖZEL-MN-03 iş kalemleri için ayrı ayrı işçilik maliyeti, amortisman giderleri, yedek parça (yazlık ve kışlık lastik, zincir) giderleri, bakım onarım giderleri, akaryakıt, sigorta ve diğer (MTV, trafik sigortası, fenni muayene, koltuk sigortası) giderlerinin açıklanmasının istendiği göz önüne alındığında, söz konusu giderlerin ayrı ayrı açıklanarak fiyatlandırılması gerektiği, bahsi geçen fiyat teklifinin bu şekilde düzenlenmediği, kendi malı olan 4 adet araç için açıklamalarının ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer verilen açıklamalara uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Yeni Kaptan Taş. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****