KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2023/036

Gündem No : 34

Karar Tarihi : 10.07.2023

Karar No : 2023/UH.I-977

BAŞVURU SAHİBİ:

Eren Filo Otomotiv Seyahat Taşımacılık Turizm İnşaat Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/426114 İhale Kayıt Numaralı “Nazilli Devlet Hastanesi 7 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aydın İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 18.05.2023 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Nazilli Devlet Hastanesi 7 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Eren Filo Otomotiv Seyahat Taşımacılık Turizm İnşaat Anonim Şirketi’nin 08.06.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.06.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.06.2023 tarih ve 96742 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/756 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 05.06.2023 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında firmalarının P plaka çalışma ruhsatlarından bir tanesinin uyumsuz olduğu gerekçesi ile 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (j) bendi gereğince tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, firmalarının sunmuş olduğu evrakların kira tarihi öncesine ait olduğu, bu sebeple kiralandığı döneme bakılması gerektiği, araçların kiralandığı tarihte uygun olduğu ve aykırı bir işlem gerçekleştirilmediği, sunulan evrakların asıl olarak teslim edildiği, yanıltıcı veya eksik bir belge sunulmadığı, idarece yanlış inceleme yapıldığı ve karar verildiği, bu sebeple tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği, ayrıca ihale dokümanında 4 adet araç istendiği firmaları tarafından 5 araç sunulduğu ve diğer firma ile aralarında çok fiyat farkı bulunduğu, idarece kamu zararı oluşturulduğu,

2. Kamu İhale Kurulunun 13.04.2023 tarih ve 2023/UH.II-630 sayılı kararı ile Feyztur Taş. Servis Turizm Akar. Hiz. Tem. Araç Kir. Tic. Ltd. Şti. ve Hasan Gökten’in 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca ihale dışı bırakıldığı, ancak idarece ilgili firmalar hakkında işlem tesis edilmediği, aynı firmalara ihale verildiği ve idare tarafından bu firmalar hakkında işlem tesis edilirken göz yumulduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. … ” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “ Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: .

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: .

e) Miktarı:

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ 2023 YILI 7 AYLIK ARAÇ KİRALAMA HİZMET ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

ı) İhale katılacak olan isteklilerin hasta taşıma işinde kullanacağı araçlar; (P) Plaka olması zorunludur.

AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ P PLAKA TAHSİSLİ VE ÖZEL SERVİS ARAÇLARI ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN UKOME KURUL KARARI'na istinaden Belediyenin Ulaşım Dairesi Başkanlığından alınacak olan P Plaka Çalışma Ruhsatlarını ve P Plaka Araç Ruhsatları sunulacaktır.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

…” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 48’nci maddesinde “48.1. … İhale katılacak olan firmaların hasta taşıma işinde kullanacağı araçlar; (P) Plaka olması zorunludur. Bu durumu ihale dosyasında belgelendirecektir.” düzenlemesi,****

Söz konusu Şartname’nin Ek’inde ise “

Sıra No Açıklama Birimi Miktarı

1 4 MİNİBÜS 4 SÜRÜCÜ Kilometre 250.000

2 1 MİNİBÜS 1 SÜRÜCÜ Ay 7

3 1 KOMBİVAN 3 SÜRÜCÜ Ay 7

4 3 KOMBİVAN 3 SÜRÜCÜ Ay 7”

düzenlemesi yer almaktadır.****

Teknik Şartname’nin “A3-Toplum Ruh Sağlığı Merkezi Birimi Araç Kiralama Hizmeti Teknik Şartnamesi

1 Adet Yakıtsız Minübüs 1 Sürücü 7 Aylık

İhaleye Katılacak Motorlu Araç Teknik Özellikleri

1-Araç 2020 ve sonrası model olacaktır.

…

A4-7 Ay 250.000 Km İle Diyaliz Birimi Araç Kiralama Hizmeti Teknik Şartnamesi

4 Adet minibüs Yakıtlı 4 Sürücü 7 Ay 250.000 Km

İhaleye Katılacak Motorlu Araç Teknik Özellikleri

1-Araçlar 2020 ve sonrası model olacaktır.

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “F-DİĞER HÜKÜMLER” başlığı altında “ 4. Hasta taşıma işinde kullanacak araçların herbiri için; (P) Plaka ve çalışma ruhsatı olması zorunludur. Bu durum ihale dosyasında belgelendirecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

18.05.2023 tarihinde pazarlık usulü (21/b) ile yapılan “Nazilli Devlet Hastanesi 2023 Yılı 7 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine 10 firmanın davet edildiği, 2 istekli tarafından teklif verildiği, başvuru sahibi Eren Filo Otomotiv Seyahat Taş. Turizm İnş. A.Ş.nin teklifinin sunulan P Plaka Çalışma Ruhsatlarından bir tanesinin uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 05.06.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Feyztur Taş. Servis Turizm Akar. Hiz. Tem. Araç Kir. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı anlaşılmıştır.

Nazilli Devlet Hastanesi 2023 Yılı 7 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı ihalesine ait ihale dokümanında Acil Servis biriminde kullanılmak üzere 1 adet kombivan veya station wagon araç, Evde Sağlık Hizmetleri biriminde kullanılmak amacıyla 3 adet kombivan araç, Toplum Ruh Sağlığı Merkezi biriminde kullanılmak üzere 1 adet minibüs, Diyaliz biriminde kullanılmak üzere 4 adet minibüs araç istendiği, araçların tümünün 2020 ve üstü model olacağının düzenlendiği, hasta taşıma işinde kullanacak araçların her birinin (P) Plakalı ve çalışma ruhsatlı olmasının zorunlu olduğu ve İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “1. Kalem Minibüs” İçin araç ruhsatlarının ve Belediyeden alınacak P plakalı araçların çalışma ruhsatlarının teklif kapsamında sunulacağının düzenlendiği görülmüştür.__

Başvuru sahibi istekli tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunda İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenen belgeler ile ilgili olarak “1. Kalem Minibüs İçin Belediyeden alınacak P Plaka araçların Çalışma Ruhsatları ve Araç Ruhsatları” bölümünde araç plakalarının beyan edildiği,

İdarece başvuru sahibi ve ihale üzerinde bırakılan istekliye 18.05.2023 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazı ile “Nazilli Devlet Hastanesi 7 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı İşine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 24.05.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız gerekmektedir.

Sunulması Gereken Belgeler

…

•Mayıs Ayı Kasko Değer Fiyatları

•İdari Şartname 7.5.4 Maddesine istinaden Teklif Edilen,

• Minibüs için Araç Ruhsatları

• Minibüs İçin Belediyeden alınacak P Plaka araçların Çalışma Ruhsatları

P Plaka Araçların kiralık olması halinde noter onaylı kira sözleşmesi ve sözleşme Damga Vergisi Suretleri ” ifadelerine yer verilerek beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasının istendiği,****

Başvuru sahibi tarafından söz konusu araçlara ait 3 adet Motorlu Taşıt Kira Sözleşmesinin, 09 P 1793, 09 P 1747, 09 P 5067, 09 P 8139, 09 P 0178 araç ruhsat asıllarının ve servis hat kullanım çalışma ruhsatları asıllarının, damga vergisi beyannamesi, tahakkuk fişi, internet vergi dairesi ödeme alındı belgesinin sunulduğu,

İdarece, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünden 22.05.2023 tarihli yazı ile “P plakaların ihalenin ilan tarihi olan 16.05.2023 tarihi itibarıyla Servis Aracı Çalışma Ruhsatı olup olmadığı ve geçerliliğinin devam edip etmediği ” hususunda,

Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünden ise 26.05.2023 tarihli yazı ile “Araçların plaka, motor şase numarası, marka, model yılı ve tescil tarihi bilgilerinin kontrol edilmesi ” hususunda teyidinin istenildiği,

Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının 30.05.2023 tarihli cevabi yazısında “…yukarıda ticari plaka bilgileri belirtilen bahse konu araçların tamamının 16.05.2023 tarihi itibarıyla servis hat kullanım çalışma ruhsatlarının bulunduğu, plakaların geçerliliklerinin yazımız tarihi itibarıyla devam ettiği, teknik şartnamede belirtilen yaş şartlarını sağladığı, ancak 09 P 5067 plakalı aracın yapılan incelemede araç ruhsatının 2014 model olduğu ve teknik şartnamede istenen yaş şartını sağlamadığı…” bilgilerine yer verildiği, ekinde yer alan 09 P 5067 plakaya ait araç ruhsat bilgilerinin 2014 model Citroen marka minibüse ait olduğunun görüldüğü,

Türkiye Noterler Birliğinin 02.06.2023 tarihli cevabi yazısının ekinde ise araçlara ait araç tescil özet raporlarının düzenlenerek gönderildiği, ekinde gönderilen 09 P 5067 plakalı araca ait araç tescil özet raporunda 2014 model Citroen marka minibüse ait bilgilere yer verildiğinin görüldüğü,

Bu tespitler neticesinde idarece, P plaka çalışma ruhsatlarından bir tanesinin uygun olmadığı ve aracın Teknik Şartname’de istenilen yaş şartını sağlamadığı gerekçesi ile 4734 sayılı Kanun’un “Yasak Fiil ve Davranışlar” başlıklı 17’nci maddesi (b) bendi hükmü gereği rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunduğu tespit edilenler aynı Kanun’un 10. maddesinin 4. fıkrasının (j) bendi uyarınca ihale dışı bırakılmaları gerektiğinden bahisle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi tarafından 09 P 5067 plakalı araçla ilgili olarak araç ruhsatı, 02.12.2022 tarihli noterde düzenlenen kira sözleşmesi, damga vergisi beyannamesi, servis aracı hat kullanım çalışma ruhsatının sunulduğu, söz konusu araca ait ruhsatta 2022 model Peugeot marka otobüse ait bilgilerin yer aldığı,

Ancak idarece, Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı ve Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğünden yapılan teyitler dikkate alındığında, söz konusu plakanın 2014 model Citroen marka minibüse ait olduğu ve 09 P 5067 plakalı aracın Teknik Şartname’de istenilen yaş şartını sağlamadığı anlaşıldığından, idarece yapılan işlemlerde bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

(Ek fıkra: 28/3/2007-5615/23 md.) Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

(Ek fıkra: 28/3/2007-5615/23 md.) Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “ İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’nci maddesinde “(Değişik birinci fıkra: 30/7/2003-4964/ 35 md.) 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve (Değişik:29/11/2018-7153/28 md.) bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhalelere katılmaktan yasaklamaya ilişkin açıklamalar” başlıklı 28’nci maddesinde “28.1. İhalelere katılmaktan yasaklama kararı verilirken uyulacak hususlar

28.1.1. Yasaklama kararı vermeye yetkili makamlar ve idarelerce uyulması zorunlu hususlar

28.1.1.1 4734 sayılı Kanunun 58 inci ve 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddelerinde, bu Kanunlarda sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile birlikte bu maddelerde sayılan ortakları veya ortaklıkları hakkında, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık tarafından, ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği hüküm altına alınmıştır. Yasaklama kararlarının, herhangi bir bakanlığın bağlı veya ilgili kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin yetkilileri, il özel idareleri ve (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./9. md.) bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verileceği düzenlenmiştir.

28.1.1.2 İdarelerin ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gereken yasak fiil veya davranışları tespit etmeleri durumunda gereğinin yapılması için ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa veya herhangi bir bakanlığın bağlı veya ilgili kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin yetkililerine başvurmaları zorunludur. İlgili veya bağlı bakanlık veya herhangi bir bakanlığın bağlı veya ilgili kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilisi Kanunda öngörülen süre içinde ihalelere katılmaktan yasaklama kararını vermek zorundadır.

28.1.1.3 Bu nedenle ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verecek bakanlık veya kamu kurum ve kuruluşlarının;

a) İhale sürecinde, sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması aşamalarında bu kararları zamanında verebilmek ve 4734 sayılı Kanunun 58 inci ve 4735 sayılı Kanunun 26 ncı madde hükümlerinin gereğini yerine getirebilmek için gereken özeni göstermeleri ve tedbirleri almaları,

b) İhalelere katılanlar hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi halinde 4734 sayılı Kanunun 58 ve 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddelerinin 2 nci fıkraları uyarınca;

1) İhalelere katılmaktan yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında,

2) Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre ayrıca;

i- Bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da,

ii- Sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da,

4734 sayılı Kanunun 58 ve 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddelerine göre ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi gerekmektedir.

İdarece, bu konuda ayrıca haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilenlerce beyan edilenin dışında varsa bunların ortaklarının ve/veya ortaklıklarının tespit edilmesi amacıyla ilgili kamu kurum ve kuruluşları ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile gerekli koordinasyonun sağlanıp, araştırmaların yapılması da önem taşımaktadır.

c) 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanun uyarınca verilecek ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarına karşı yargı yoluna başvurulması halinde, yargı mercilerince verilecek her türlü kararın bir örneğinin bilgi için Kuruma gönderilmesi,

ç) 4734 sayılı Kanunun 59 uncu ve 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddelerinde, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektiren ve suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunmaları,

d) İhalelere katılmaktan yasaklama kararına karşı açılan davada yürütmenin durdurulması veya iptal kararı verilmesi durumunda kararın aslı veya onaylı örneğinin Kurumumuza sunulması halinde ilgili gerçek veya tüzel kişiler yasaklılar listesinden çıkarılacaktır. Ancak, mahkeme kararı uyarınca veya idari bir işlemle ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarının kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi hallerinde kararın yasaklama kararını veren idarelerce Resmî Gazetede yayımlatılması,

e) 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilenlerin sicillerini tutma görevi Kuruma verildiğinden, bu görevin etkin olarak yerine getirilebilmesi amacıyla, ihalelere katılmaktan yasaklamaya ilişkin kararların, ekteki formda (Ek-O.3) yer alan bilgileri içerecek şekilde düzenlenerek Resmi Gazetede yayımlatılması,

Gerekmektedir.

….

28.1.4. Yasaklama kararının verilmesi gereken sürenin başlangıcı

28.1.4.1. 4734 sayılı Kanunun 58 ve 4735 sayılı Kanunun 26 ncı maddelerinde; yasaklama kararlarının ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./10. md.) bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verileceği, ihaleyi yapan idarelerin, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlü oldukları, yasaklama kararlarının, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilmesi gerektiği hükümleri yer almaktadır.

28.1.4.2 İhaleye veya sözleşmenin uygulanmasına ilişkin işlemleri gerçekleştiren birimler tarafından, yasaklamayı gerektiren bir fiil veya davranışın tespiti halinde bu hususun idarenin yetkili makamına bildirilmesi ve bu çerçevede yetkili makam tarafından da bağlı, ilgili veya ilişkili bulunulan bakanlığa bildirimde bulunulması gerekmektedir. Söz konusu maddelerde geçen kırk beş günlük sürenin başlangıcı olarak, idarenin, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği yazının ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa ulaştığı tarihin esas alınması gerekecektir.

28.1.5. Yasaklamaya ilişkin sürenin hukuki niteliği

28.1.5.1. 4734 sayılı Kanunun “Yasaklar ve Ceza Sorumluluğu” başlıklı Dördüncü Bölümünde yer alan “İhalelere katılmaktan yasaklama” kenar başlıklı 58 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç on beş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer” hükmü yer almıştır. Söz konusu madde hükmünde “en geç” şeklinde ifade edilen sürelerle ilgili olarak uygulamada tereddütler oluştuğu görüldüğünden aşağıdaki hususların açıklanmasına ihtiyaç duyulmuştur.

28.1.5.1.1 4964 sayılı Kanunla değişik 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin gerekçesinde ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarının bağlı veya ilgili bulunulan bakanlıklar tarafından verildiği durumlarda, taşradaki ihalelere ilişkin yazışma ve karar verme sürecinin uzunluğu ve gecikmeler nedeniyle sürenin dolması halinde ceza verilemeyeceği göz önünde bulundurularak azami otuz günlük sürenin kırk beş güne çıkarıldığı belirtilmiştir.

28.1.5.1.2. Anayasa ile teminat altına alınan çalışma ve sözleşme özgürlüğü gibi temel hak ve hürriyetlerin korunmasına ilişkin düzenlemeler ile 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin sözü edilen gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, 58 inci maddenin dördüncü fıkrasında yer alan sürelerin disipliner niteliği aşan ve yetki süresini belirleyen nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre idarenin, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği yazının ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa ulaştığı tarihi izleyen en geç 45 günlük süre içinde yasaklama kararı verilmesi zorunlu olmaktadır. Bu süre geçirildikten sonra yasaklama kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

28.1.5.1.3.Yasaklama işlemlerinin süresinde tamamlanarak yürürlüğe girmemesi halinde ilgili ve görevli kamu görevlileri hakkında disiplin ve ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler uygulanabilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İdarenin 16.02.2023 tarihinde yapılan 2023/49059 İhale Kayıt Numaralı “Nazilli Devlet Hastanesi 9 Aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde Kamu İhale Kurulu’nun 13.04.2023 tarih ve 2023/UH.II-630 sayılı kararı ile “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Uygar Grup Seyahat Turizm Taşımacılık Otomotiv Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması, diğer istekliler Feyztur Taşımacılık Servis Turizm Akaryakıt Hizmet Temizlik Araç Kiralama Ticaret Limited Şirketi ile Hasan Gökten’in 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca ihale dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir… ” şeklinde karar verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından “ Kamu İhale Kurulunun 13.04.2023 tarih ve 2023/UH.II-630 sayılı kararı ile Feyztur Taş. Servis Turizm Akar. Hiz. Tem. Araç Kir. Tic. Ltd. Şti. ve Hasan Gökten’in 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca ihale dışı bırakıldığı, ancak idarece ilgili firmalar hakkında işlem tesis edilmediği, aynı firmalara ihale verildiği ve idare tarafından bu firmalar hakkında işlem tesis edilirken göz yumulduğu ” iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasıyla ile ilgili olarak 16.06.2023 tarihli yazı ile Aydın İl Sağlık Müdürlüğünden, Kamu İhale Kurulunun 13.04.2023 tarih ve 2023/UH.II-630 sayılı kararı doğrultusunda herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği ve kararda adı geçen istekliler hakkında yasaklama işlemi başlatılıp başlatılmadığı hususlarında bilgi istenilmiş olup,

İdarenin 20.06.2023 tarih ve 218383959 sayılı cevabi yazısında “…Nazilli Devlet Hastanesi araç kiralama işi için teklif veren istekli sayısının sınırlı olduğu, teklif veren isteklilerin ihale işlem dosyalarını tetkikinde zaten sınırlı olan bu hususta bir de isteklilerin tevsik edici belgeleri incelendiğinde isteklilerden herhangi birinin yasaklanmasının rekabeti tamamen ortadan kaldıracağı hususu göz önüne alınarak KİK kararına atıfta bulunularak teklifi değerlendirme dışı bırakılmış yasaklama işlemi yapılmamıştır…” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarda aktarılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği, yasaklama kararlarının, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırk beş gün içinde verileceği, ihaleyi yapan idarelerce, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlü oldukları anlaşılmaktadır.

Öte yandan Kanun’un 58’nci maddesinin üçüncü fıkrasında, ihale sırasında veya sonrasında yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler ile ilgili olarak, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmeyecekleri hükmüne yer verilmiş olup, anılan hükmün uygulanabilmesi için idarece yasaklama işlemlerinin başlatılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda idareden 13.04.2023 tarih ve 2023/UH.II-630 sayılı Kurul kararı neticesinde anılan kararda adı geçen istekliler hakkında yasaklama işlemi başlatılıp başlatılmadığı hususlarında bilgi istenilmiş olup, idarece muhtelif gerekçelerle yasaklama işlemlerinin başlatılmadığı ifade edilmiştir.

Dolayısıyla idarece Feyztur Taş. Servis Turizm Akar. Hiz. Tem. Araç Kir. Tic. Ltd. Şti. firması hakkında __ yasaklama işlemleri başlatılmamış olması sebebiyle, yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere iştirak ettirilmeyeceğine dair Kanun’un 58’nci maddesinin üçüncü fıkra hükmünün uygulanma imkanı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi isteklinin,” idare tarafından bu firmalar hakkında işlem tesis edilirken göz yumulduğu” iddiasına ilişkin olarak, ihalelere katılmaktan yasaklama kararlarının uygulanması ve kaldırılmasına yönelik iddiaların itirazen şikayete konu edilemeyeceği, söz konusu işlemlere ilişkin yetki ve sorumluluğun idareye ait olduğu, ihalelere katılmaktan yasaklama kararı işlemlerine ilişkin olarak Kurumun hukuka uygunluk denetimi imkanı bulunmadığı, yasaklama işleminin Kurumun görev alanında bulunmaması sebebiyle söz konusu iddianın görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak.” hükmü,

Anılan Kanun’un “ İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “...Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından ise aynı ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz…” hükmü yer almakta olup, buna göre başvuruların şekil unsurlarına ilişkin olarak, aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin “ Kamu İhale Kurulunun 13.04.2023 tarih ve 2023/UH.II-630 sayılı kararı ile Feyztur Taş. Servis Turizm Akar. Hiz. Tem. Araç Kir. Tic. Ltd. Şti. ve Hasan Gökten’in 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10'uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca ihale dışı bırakıldığı, ancak idarece ilgili firmalar hakkında işlem tesis edilmediği” iddiasının 2023/49059 İhale Kayıt Numaralı ihalenin konusunu oluşturduğu, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin bu iddiasının, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde yer alan “…Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, … tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” hükmü gereği şekil yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca bahse konu ihalenin yaklaşık maliyeti 4.314.286,39 TL olup başvuru bedeli 27.332,00 TL’dir. Başvuru sahibi tarafından 13.06.2023 ve 14.05.2023 tarihlerinde iki defa 27.332,00 TL yatırıldığı görülmüştür. Aynı ihaleye ilişkin iki defa başvuru bedeli yatırılması sebebiyle başvuru sahibinin talebi halinde fazla yatırılan 27.332,00 TL’nin iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****