KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2021/007

Gündem No : 29

Karar Tarihi : 17.02.2021

Karar No : 2021/UY.II-407

BAŞVURU SAHİBİ:

Ergün Girişim İnşaat Taahhüt Emlak Petrol Taşımacılık Bilişim Tekstil Temizlik Eğitim Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/486530 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Gülsuyu Mahallesi 16246 Ada, 137 No’lu Parselde Bulunan ve Başkanlığımıza Tahsisli Olan Binanın (İstanbul Maltepe Anadolu Eğitim Merkezi) Tadilatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 19.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Gülsuyu Mahallesi 16246 Ada, 137 No’lu Parselde Bulunan ve Başkanlığımıza Tahsisli Olan Binanın (İstanbul Maltepe Anadolu Eğitim Merkezi) Tadilatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ergün Girişim İnşaat Taahhüt Emlak Petrol Taşımacılık Bilişim Tekstil Temizlik Eğitim Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 23.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2021 tarih ve 1874 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/93 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede Hill İnşaat Sanayi İç ve Dış Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, kendilerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki sebeplerle yerinde olmadığı;

a) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki miktarlar ile yaklaşık maliyetteki miktarlar arasında % 10 oranından daha büyük oranda metraj farkı bulunduğu,

b) 15.365.1101, 15.530.1047, 15.375.1054, 15.540.1222, 15.280.1006, 15.530.1003, 15.385.1045, 35.150.2110, 15.490.1003, 15.390.1028, 15.410.1104, 74.050.0005, 15.535.1028, 25.300.1108 poz nolu iş kalemlerine ait analiz formatlarındaki analiz girdilerine ait miktarların değiştirildiği ve fiyatın düşük oluşmasına neden olunduğu,

c) İşçilik analiz girdilerinde 2020 yılı brüt saatlik asgari ücretin altında ücret öngörüldüğü, alınan fiyat tekliflerinde imalat girdileri ve işçilik belirtilmeyerek, hayatın olağan koşullarına uygun olmayan teklif fiyat temin edildiği,

d) 3715 poz nolu “Mevcut suni taş veya mermer plak döşemelerin silimi ve cilası” iş kaleminin poz analizindeki 04.K42 nolu “Poliüretan esaslı metal astarı (sıvı)” girdisi için teklif edilen fiyat Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2020 yılı birim fiyatlarının altında olduğu, bu fiyatın teklif alınarak tevsik edilmesi gerektiği,

e) 15.365.1101, 15.530.1047, 15.375.1054, 15.540.1222, 15.280.1006, 15.530.1003, 15.385.1045, 35.150.2110, 15.490.1003, 15.390.1028, 15.410.1104, 74.050.0005, 15.535.1028, 25.300.1108 imalatlarına ait analiz tablolarında bazı girdi miktarı ile fiyatının çarpım sonucunun 0,00 TL olarak yer aldığı, (Örneğin, 3715 nolu iş kalemi analizinde yer alan 10.120.1037 mozaik silme makinası (benzinli) rayiç girdisinde olduğu gibi)

f) İdare, sınır değerin altında kalan firmalardan tekliflerini pekiştirecek EK-O.5, EK-O.6 ve EK-O.7 belgeleri talep etmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan ve 30/09/2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan değişikliklerle bu belgelerin sunulmasının zorunlu kılındığı, her ne kadar söz konusu değişiklik değişiklikten önce ilanı yapılan ihaleleri kapsamasa da (başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 28.09.2020 olduğu), ihale tarihinin 19.10.2020, aşırı düşük teklif açıklama talebinin 17.11.2020 olduğu göz önüne alındığında ihalenin sağlıklı sonuçlandırılması için bahse konu belgelerin istenilmesi gerektiği, idarenin ne olursa olsun mevzuat değişikliğinden 47 gün sonra yaptığı aşırı düşük sorgulamasında EK-O.5, EK-O.6 ve EK-O.7 belgelerini talep etmemesinin hakkaniyet hükümleriyle bağdaşmadığı,

g) Özel 1, 3, 4, 5, 7, 8, 8/A, 8/B, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18, 19, 25, 26, 28 ve 29 nolu pozlara imalatlar ile makine ve elektrik imalatları için alınan ÖZL-IPCCTV-02, ÖZL-AS-01, ÖZL.DATA-01, ÖZL-IPCCTV-05, ÖZL-AS-02, ÖZL-KON-70 ve diğer özel imalatlara ait fiyat tekliflerinin taşıması gereken ibareleri ve bilgileri taşımadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesindeki düzenlemelere uygun olmadığı (Serbest Muhasebeci onaylı, TÜRMOB kaşesi bulunmadığı, yetkili kişilerce imzalanmadığı, faaliyet alanında bulunmadığı, faaliyet izin belgesi olmayan firmalardan alındığı, defter kayıtlarında uygunluğu şüpheli olan fiyat teklifleri sunulduğu)

h) ÖZL-KON-70 1500W 2 Yollu Profesyonel Side-FilI Aktif Hoparlör, 12 “LF+1” HF, ÖZ-AYD.04 13-18W 20x20cm Kare Sıva Altı Led Aydınlatma Armatürü, ÖZL- KON-11 2x10” 750W 2 Yollu Aktif Line Array Seslendirme Hoparlörü, ÖZ-TV.03 Headend Sistemi 32 Kanal Kapasiteli, ÖZL-KON-49 Projeksiyon Cihazı, ÖZL-KON-76 86 TV Ekranı, ÖZL-KON-1 16 Kanal Dijital Ses Mikseri, ÖZL-KON-77 4 Giriş Presentation Scaler Switcher, ÖZL-KON-16 1000W 2 Yollu Profesyonel Aktif Hoparlör, elektrik pozlarına ait iş kalemlerinde alınan fiyat tekliflerinin yalnızca malzeme bedeli olarak alındığı, montaj bedeline yer verilmediği, bu iş kalemleri için sunulan belgelerin Tebliğ’in 45.1.7’inci maddesinde belirtilen açıklamalara uygun olmadığı,

2. a) Yapımı başlı başına ayrı bir iş olan Özel26 “Hamam” imalatı, Özel 29 “70 m3 gömme su deposu yapılması” imalatı, Özel 23 “Alüminyum Doğrama (lojman)” imalatının tek kalemde teklif alınarak açıklanmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, bunların muhasebeleştirilmesinin mümkün olmadığı, tek bir iş kaleminden oluşmayan birden fazla bileşenden oluşan, her kalemi başlı başına ayrı imalat kalemleri olduğu, hamam imalatında su tesisatı, ışıklandırma, mermer, musluk vb. birçok imalatın bulunduğu, Teknik Şartname düzenlemelerinden de bu imalatın tek kalem teklif ile açıklanmasının mümkün olmadığı, aynı hususların Özel 29 “70 m3 gömme su deposu yapılması” imalatı, Özel 23 “Alüminyum Doğrama (lojman)” için de geçerli olduğu,

b) Asansör imalatları için alınan fiyat tekliflerinin “asansör belgesi” olmayan yetkisiz firmalardan alındığı, fiyat tekliflerinde montaj bedelinin belirtilmediği, yapılan açıklamanın Tebliğ’in 45.1.7’inci maddesinde belirtilen açıklamalara uygun olmadığı,

c) Özel 4 “18mm Akustik Yutucu Saçıcı Doğal Ahşap Kaplamalı Duvar Paneli”, Özel 6 “18 mm Akustik Yansıtıcı Doğal Ahşap Kaplamalı Tavan Paneli” “Özel 8 A “Mdf Lam Ahşap Tavan” imalatı gibi yapım işi kalemlerinin teklif mektubu ile açıklanmasının mümkün olmadığı, bunların bileşenlerinin EK-O.5, EK-O.6 belgelerinde gösterilmesi gerektiği, bu kalemlerin tesisat imalatı gibi değerlendirilmesi durumunda montaj bedelinin eklenmesi gerektiği, ancak alınan teklif mektuplarında montaj bedelinin yer almadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

**** İhale İlan tarihi itibariyle yürürlükte olan**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları,

**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Gülsuyu Mahallesi 16246 Ada, 137 No'lu parselde bulunan ve Başkanlığımıza tahsisli olan binanın (İstanbul Maltepe Anadolu Eğitim Merkezi) tadilatı İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2018H02-33636

d) Kodu:

e) Miktarı:

Yaklaşık 10.000 metrekarelik alanda tadilat işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Diyanet İşleri Başkanlığı İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Gülsuyu Mahallesi 16246 Ada, 137 No'lu parselde bulunan ve Başkanlığımıza tahsisli olan bina (İstanbul Maltepe Anadolu Eğitim Merkezi)” düzenlemesine,****

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü” düzenlemesine yer verilmiştir.****

**** İncelemeye konu ihalenin Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan “İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Gülsuyu Mahallesi 16246 Ada, 137 No’lu Parselde Bulunan ve Başkanlığımıza Tahsisli Olan Binanın (İstanbul Maltepe Anadolu Eğitim Merkezi) Tadilatı İşi” ihalesi olduğu, ihalede (27) adet dokümanın indirildiği, 19.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile elektronik ortamda gerçekleştirilen ihaleye (16) teklifin verildiği, 11.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararında, Hill İnşaat Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, başvuru sahibi Ergün Girişim İnşaat Taahhüt Emlak Petrol Taşımacılık Bilişim Tekstil Temizlik Eğitim Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.****

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesi uyarınca, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya __ teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Ancak idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması gerektiği, bu durumda da açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer istekli/isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir deyişle kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

17.11.2020 tarihinde aşırı düşük teklif sahiplerine EKAP üzerinden gönderilen yazıda “Başkanlığımızca 19/10/2020 tarihinde ihalesi yapılan “İstanbul Anadolu Eğitim Merkezi Binası Tadilatı İşi” için vermiş olduğunuz teklif, sınır değerin altında kaldığı için “aşırı düşük teklif” olarak değerlendirilmiş olup; söz konusu yapım işinin proje ve şartnamelerine uygun olarak gerçekleşmesi için önereceğiniz; avantajlı koşulları, kullanacağınız malzemelerin özelliklerini, teklif bedellerini oluşturan iş kalemleri ve iş gruplarına ait metrajlar ve alt metrajları ile bunlara ait birim fiyatların tespitinde kullandığınız proforma faturalar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren detaylı hesap cetvelini, ekte yer alan hususlar çerçevesinde düzenleyerek Kamu İhale Tebliğinin ilgili hükümleri ile ekleri doğrultusunda ayrıntılı olarak belgelendirmeniz gerekmektedir.

Tarafınızca gerekli çalışmanın yapılarak 23/11/2020 tarihi mesai bitimine kadar açıklamalarınızla birlikte gerekli belgelerin Başkanlığımız İhale Komisyonu Başkanlığına sunulması gerekmekte olup; aksi durumda teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır.” ifadelerine yer verilerek, söz konusu yazının ekinde “açıklama istenilecek analiz girdileri”, “açıklama istenilmeyecek analiz girdileri”, “açıklama istenilecek iş kalemleri” ve analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

28.01.2021 tarihinde idareye gönderilen yazıda “2020/486530 İhale kayıt numaralı “İstanbul İli, Maltepe İlçesi, Gülsuyu Mahallesi 16246 Ada, 137 No’lu Parselde Bulunan ve Başkanlığımıza Tahsisli Olan Binanın (İstanbul Maltepe Anadolu Eğitim Merkezi) Tadilatı İşi” ile ilgili Kurumumuza yapılan başvuruya ilişkin olarak ilgi (a)’da kayıtlı yazımız ile gerekli bilgi ve belge istenilmiş olup, istenilen bilgi ve belgeler tarafınızdan ilgi (b)’de kayıtlı yazı ile Kurumumuza gönderilmiştir. Yapılan incelemede, ek olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgelere de ihtiyaç duyulmuştur:

1) İdarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”nin yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamını gösteren bilgi ve belgeler,

2) İdarece hazırlanan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak açıklama yapılması istenilen analiz girdileri ile açıklama yapılması istenilmeyen analizlerin belirlendiği bilgi ve belgeler,

3) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan tüm bilgi ve belgeler,

4) Başvuru sahibince şikayet konusu yapılan “Hill İnşaat Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, metraj farkının %10’unun üzerinde olduğu” hususuna yönelik, idarece yapılan hesaplamaların, “excel” dosyasında CD ortamında gönderilmesi…” istenilmiştir.****

Söz konusu yazıya istinaden idare tarafından gerekli bilgi ve belgeler 03.02.2021 tarihinde gönderilmiştir.

İdarece gönderilen belge ve bilgiler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan istekli Hill İnşaat Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Sorgulamaya tabi tutulan 109 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde sorgulamaya tabi tutulan 109 iş kalemine ait miktarlar ile bu iş kalemlerine ait idare tarafından öngörülen miktarların karşılaştırılması neticesinde;

Sorgulamaya tabi tutulan 109 iş kaleminden 32 tanesinde oluşan miktar farkının istekli lehine %10’dan fazla olduğu, 10 tanesinde oluşan miktar farkının istekli lehine %10’dan az olduğu, 19 tanesinde oluşan miktar farkının istekli aleyhine %10’dan fazla olduğu, 6 tanesinde oluşan miktar farkının istekli aleyhine %10’dan daha az olduğu, 42 tanesinde ise istekli tarafından hesaplanan miktarların idare tarafından hesaplanan miktarlara eşit olduğu anlaşılmıştır.**** Bu bağlamda, ihale üzerinde bırakılan anılan istekli tarafından sorgulamaya tabi tutulan 109 iş kalemlerine ilişkin, teklif edilen birim fiyatlar ile miktar farklarının çarpılması sonucunda elde edilen toplam tutarda, adı geçen isteklinin kendi lehine 544.501,36 TL fiyat farkı avantajı sağladığı hesaplanmıştır. İsteklinin teklif bedeli olan 11.629.000,00 TL ile söz konusu fark toplandığında 12.173.501,36 TL (11.629.000,00+544.501,36) tutarına ulaşıldığı, bu tutarın anılan isteklinin sıralamasını değiştirdiği anlaşılmıştır. (Başvuru sahibinin teklif bedeli 12.165.561,00 TL’dir.)****

**** a) Anılan istekli tarafından sorgulamaya tabi tutulan 109 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile miktar farklarının çarpılması sonucunda elde edilen toplamda, 544.501,36 TL fiyat farkı avantajı sağladığı, söz konusu tutar isteklinin teklif fiyatı ile toplandığında isteklinin sıralamasının değiştiği, bu bağlamda aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu,

b) Anılan istekli tarafından 15.280.1006, 15.530.1047 ve 15.530.1003 girdilerinde, idarece verilen analiz formatlarının kullanıldığı ve miktarların değiştirilmediği, diğer kalemlere yönelik olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.5’inci maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşu fiyatlarının esas alındığı ve liste halinde yer verildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı,****

c) Anılan istekli tarafından saatlik asgari işçilik ücretinin en düşük 13,50 TL olarak belirtildiği, söz konusu ücretin 2020 yılı saatlik asgari ücretine tekabül ettiği, fiyat tekliflerinde montaj gereken işlerde maliyet ve montaj ayrı ayrı belirtilecek şekilde fiyat teklifi alındığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı,

d) 3715 poz nolu “Mevcut suni taş veya mermer plak döşemelerin silimi ve cilası” iş kaleminin poz analizindeki 04.K42 nolu “Poliüretan esaslı metal astarı (sıvı)” girdisi için Kültür ve Turizm Bakanlığı 2020 Malzeme ve İşçilik Rayici listesindeki fiyatın esas alındığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı,

e) Anılan istekli tarafından 15.280.1006, 15.530.1047 ve 15.530.1003 girdilerinde miktar ile fiyatın çarpım sonucunun “sıfır” olarak yer verilmediği, diğer kalemlere yönelik olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.5’inci maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşu fiyatlarının esas alındığı ve liste halinde yer verildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı,****

f) 30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Başlamış olan ihaleler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak, bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin 4, 7, 10 ve 24 üncü maddeleri ilan veya duyuru tarihlerine bakılmaksızın ilgili maddelerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, 5 inci maddesi ise ilgili maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ve sonraki tarihlerde yapılan ihalelerde uygulanır.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklaması uyarınca, Tebliğ’in yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihalelerin, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılacağı, söz konusu ihalenin ilan tarihinin 28.09.2020 olduğu ve başvuru sahibince aktarılan hususlara yönelik 30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan açıklamaların esas alınmayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı,

g) Söz konusu fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca fiyat tekliflerinin taşıması gereken ibarelere yer verildiği, meslek mensubunca imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmaların unvanlarından söz konusu fiyat tekliflerine konu işin faaliyet alanları içerisinde olduğunun anlaşıldığı, fiyat tekliflerinde TÜRMOB kaşe bilgilerinin yer aldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı,

h) Söz konusu iş kalemlerine yönelik anılan istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde malzeme bedeli ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterildiği, idarece gönderilen formata uygun şekilde sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin tekliflerin değerlendirilmesine yönelik iddialarının 23.12.2020 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 13.01.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 21.12.2020 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 13.01.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

**** Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Hill İnşaat Sanayi İç ve Dış Ticaret Anonim Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****