KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2021/005

Gündem No : 43

Karar Tarihi : 03.02.2021

Karar No : 2021/UY.I-303

BAŞVURU SAHİBİ:

Ansay Mühendislik Madencilik İnşaat San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 19.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/457441 İhale Kayıt Numaralı “Sivas Yıldızeli Eşmebaşı Göleti İkmali İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 19. Bölge Müdürlüğü tarafından 06.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sivas Yıldızeli Eşmebaşı Göleti İkmali İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Ansay Mühendislik Madencilik İnşaat San. Tic. A.Ş.nin 31.12.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2021 tarih ve 2199 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/111 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 06.10.2020 tarihinde ihalesi yapılan şikâyete konu ihalede 22.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Ataray Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde ihalenin bırakıldığı, firmalarının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenen ve açıklama istenmeyen iş kalemlerine ait işçilik girdilerinin yürürlükteki 2020 yılı brüt asgari ücret olan 2.943,00 TL’ye göre hesaplanmadığı,

2. Tebliğ’in 45.1.2.3’üncü maddesine göre açıklama istenmeyen iş kalemlerine ait girdilere fiyat yazılmadığı ve gösterilmediği,

3. İş kalemleri /iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları kullanılmadığı ve idarece hazırlanan iş kalemleri analiz girdileri ve miktarlarının açıklamada uygun girilmediği,

4. Alınan fiyat tekliflerinde Ek-O.5 ve Ek-O.6 fiyat tespit tutanaklarının uygun düzenlenmediği, nakliye girdileri için yapılan açıklamada fiyat teklifi ekinde düzenlenen Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının, söz konusu işle ilgili taşınan malzeme cinsi, yol durumu gibi her iş mahalline göre farklılık gösteren unsurlarla örtüşmesinin mümkün olmadığı, her işin nakliye maliyet girdilerinin farklı olacağı, bu nedenle nakliye açıklamalarının fiyat teklifi alınarak oluşturulamayacağı, maliyet tespit tutanağını oluşturan meslek mensubu tarafından ibraz edilen örnek faturanın ihale konusu işteki şartları taşımadığı, fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, bu tespitin Ek-O.6 formunda yapılmadığı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim” ibaresinin yazılmadığı ve iletişim bilgilerinin belirtilmediği, beyannameyi imzalayan meslek mensubunun imza beyannamesi veya imza sirküleri sunmadığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teliflerinin teklife konu alanda faaliyet göstermediği, fiyat teklifi ile fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanaklar arasında uyumsuzluk olduğu,

5. Analizlerde sunulan akaryakıt girdisi için EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında sunulduğu, öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında motorin yoğunluğunun EPDK verilerine uygun olarak hesaplanmadığı,

6. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar, resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılmadığı, isteklinin kendi malı olan makine araç ve teçhizatın analiz girdilerindeki makine malzemeyle örtüşmediği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin resmi rayici bulunan iş makineleri için kullanıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” İbaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki ilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sivas Yıldızeli Eşmebaşı Göleti İkmali İnşaatı işi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1977A010320

d) Kodu:

e) Miktarı:

Kil çekirdekli kaya dolgu tipi gölet inşaatı işi kapsamında 50000 m3 açıkta kazı imalatı, 490000 m3 gövde dolgusu imalatı ve 3750 m3 beton imalatı işleri yapılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sivas ili Yıldızeli İlçesi Eşmebaşı Köyü” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu ihale mevzuatı uyarınca, ihale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirleneceği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı,

Ayrıca, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, isteklilerce ihaleye özgü olarak düzenlenen iş kalemleri ile bunlara ilişkin analiz formatları uyarınca açıklama sunulması gerektiği ve bu husus çerçevesinde uygun açıklama sunulmasının isteklilerce temel önceliklerden biri olarak sağlanması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Kamu İhale Genel Tebliği’nin (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği anlaşılmıştır.

22.12.2020 tarihli ihale komisyonu kararından, şikayete konu ihalede 27 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teklifinin banka referans mektubu ve ciro bilgileri uygun olmadığı gerekçesi ile, 1 isteklinin teklifinin iş deneyim belge tutarı yeterli olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan 7 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, 4 isteklinin süresi içinde açıklama sunmadığı gerekçesi ile teklifinin reddedildiği, süresi içinde açıklama sunan Deryal İnş. Taah. San. Doğalgaz Tur. Maden Tic. Ltd. Şti. ve Turkay Yapı İnş. Nak. Hafr. Gıda Turz. Enerji San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesi ile teklifinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Ataray Mimarlık Mühendislik İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Ansay Müh. Mad. İnş. San. Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan Ataray Mimarlık Mühendislik İnş. San. ve Tic. A.Ş.ne EKAP üzerinden 10.11.2020 tarihli “aşırı düşük teklif sorgulaması” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “06.10.2020 Salı günü ihalesi yapılmış olan “Sivas Yıldızeli Eşmebaşı Göleti İkmali İnşaatı” işine verilmiş olan geçerli teklifler üzerinden; Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.1. maddesinde belirtilen hesap esasları doğrultusunda yapılan sınır değer hesaplamaları neticesinde, sınır değer “16.022.763,15 TL” olarak hesaplanmıştır.

İhale komisyonunca; sınır değerin altında kalan teklifiniz, aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesi gereğince hesaplanmış olan "Sıralı İş Kalemleri Listesine” göre; YEGİ-04, YEGİ-05, YEGİ-07, YEGİ-14 numaralı pozlar açıklama istenilecek iş kalemleri olarak belirlenmiştir. Bu iş kalemlerine ait “Sıralı Analiz Girdileri Tablolarında” ise, Tebliğin ilgili maddesine göre açıklama istenilecek “analiz girdileri” verilmiştir.

Açıklama istenilecek iş kalemlerini ihale tarihini baz alarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.maddesi çerçevesinde belgelere dayalı olarak açıklamanız gerekmektedir. Bu çerçevede;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunmanız durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajını belgelere dayalı olarak açıklamanız gereklidir.

2. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunmanız durumunda; sadece bu hususların neler olduğunu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajını da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklamanız gerekmektedir.

Bu mektubun tarafınıza EKAP üzerinden e-tebligat yoluyla gönderildiği tarih kararın tarafınıza tebliğ edildiği tarih sayılacaktır. Yukarıda bahsedilen bilgileri ihtiva eden belgeleri, tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) iş günü içinde dilekçe ekinde ihale komisyonuna sunmadığınız takdirde, teklifiniz değerlendirmeye alınmayacaktır.” ifadelerine yer verildiği, anılan yazı ekinde ise açıklama istenen 4 iş kalemine ilişkin analiz formatına yer verildiği, söz konusu analiz formatlarında idarece belirlenen miktarlara, açıklama istenen ve açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verildiği anlaşılmıştır.)

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 20.11.2020 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, açıklama yazısı ekinde analizler ile ilgili açıklamalar, EPDK motorin fiyatları, açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesi, birim fiyat analizleri, piyasa fiyat teklifleri listesi, nakliye girdisine ilişkin olarak alınan 4 adet fiyat teklifi, fiyat teklifini onaylayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, imza sirküleri ve mali müşavirlik ruhsatının sunulduğu; idarece daha sonra fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istendiği ve anılan istekli tarafından 01.12.2020 tarihli yazı ekinde 4 adet (Ek-O.5) Maliyet Tespit Tutanağı, tedarikçi firma bünyesinde bulunan 4 adet kamyonun ruhsat fotokopisi, ruhsatları sunulan kamyonların demirbaş listesi, mali müşavir ile tedarikçi firma arasında imzalanan sözleşme, tedarikçi firmanın imza sirküsü, mali müşavirin TÜRMOB faaliyet belgesi, 22.02.1990 tarihli ve 20441 sayılı Resmi Gazete ve şoförlerin SGK işe girişi bildirgesinin sunulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede şikâyete konu hususlar bakımından ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2020 yılı 1. ve 2. dönem brüt asgari ücret olan 2.943,00 TL tutarının dikkate alındığı, 2.943,00/30 saat/7,5 saat= 13,08 TL’lik saatlik işçilik maliyetinin hesaplandığı ve söz konusu tutarın da aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan bütün işçilik girdileri için kullanıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan birim fiyat analizlerinin ve açıklama istenmeyecek analiz girdileri tablosunun incelenmesi neticesinde, bütün girdilere fiyat yazıldığı görülmüş olup, söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

3. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerin idarece hazırlanan analiz formatlarına uygun olduğu, sunulan analizlerde idarece belirlenen girdi ve miktarların kullanıldığı, açıklama istenen analiz girdilerinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2020 yılı birim fiyatlarının ve fiyat tekliflerinin kullanıldığı tespit edilmiş olup, açıklamalarda bu yönüyle bir aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. İdarece 4 iş kalemine ilişkin __(YEGİ-04, YEGİ-05, YEGİ-07, YEGİ-14 ) açıklama istendiği, söz konusu 4 iş kaleminde de nakliye girdisinin bulunduğu, YEGİ-14 poz numaralı iş kaleminde yer alan nakliyeye ilişkin girdinin açıklama istenmeyen analiz girdileri arasında yer aldığı, diğer iş kalemlerinde yer alan nakliye girdileriyle ilgili açıklama istendiği, idarece düzenlenen analizlerde herhangi bir nakliye formülüne yer verilmediği, nakliye pozlarına ait mesafelerin belirtildiği,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 4 nakliye girdisinin de (açıklama istenmeyen nakliye girdisi de dahil olmak üzere) fiyat teklifi ile açıklandığı, idarece fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenmesi neticesinde, anılan istekli tarafından 4 adet Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağının sunulduğu, fiyat teklifinde yer alan nakliye girdisinin birim fiyat hesabının mazot+şoför+amortisman üzerinden yapıldığının anlaşıldığı, idarenin mesafelerine uygun olarak nakliye girdilerinin açıklandığı,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan açıklama kapsamında;

Sunulan fiyat tekliflerinin SMMM tarafından onaylı ve kaşeli olduğu, iletişim bilgilerine yer verildiği, meslek mensubuna ait faaliyet belgesi, imza beyannamesi ve mali müşavirlik ruhsatının sunulduğu,

Fiyat tekliflerinin tedarikçi firma tarafından da iletişim bilgilerine yer verilerek kaşelenip imzalandığı, firmaya ait imza sirkülerine yer verildiği, tedarikçi firma ile meslek mensubu arasında imzalanan sözleşmenin sunulduğu,

Fiyat tekliflerinde “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (20/01/2020) tarih ve (1) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinin yer aldığı, (2,3,4 sayılı maliyet tespit tutanakları dayanak alınarak oluşturulan diğer 3 fiyat teklifi de aynı şeklide düzenlenmiştir.)

__

İhale tarihi dikkate alındığında tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine (2020/3) ilişkin olarak düzenlendiği,

Fiyat teklifi ile fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanaklar arasında uyumsuzluk olmadığı,

Fiyat tekliflerini düzenleyen tedarikçi firmanın teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden olduğu,

Öte yandan meslek mensubu tarafından Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı ekinde örnek faturanın sunulması gerektiğine yönelik kamu ihale mevzuatında bir hüküm bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mazot girdisi için 4,42 TL/kg kullanıldığının beyan edildiği, söz konusu tutarın EPDK tarafından yayımlanan 11.09.2020 tarihli Sivas ili Soypet akaryakıt bayisinin 4,89448 TL’lik fiyatından KDV düşülüp, 0,845 oranı ile litre-kilogram dönüşümü yapılarak motorin için 4,90 TL öngörüldüğü, bu fiyatın %90’ının hesaplamaya dahil edildiği tespit edilmiş olup (4,89448/1,18/0,845x0,90=4,42) mazota ilişkin açıklamalarda aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

6. İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nde söz konusu hususa ilişkin bir açıklama bulunmamakla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde belirtilen iş makineleri ile ilgili olarak fiyat teklifi kullanılmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2020 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****