KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2021/007

Gündem No : 34

Karar Tarihi : 17.02.2021

Karar No : 2021/UH.II-413

BAŞVURU SAHİBİ:

Mersin Çağdaş Turizm İnşaat Temizlik Otomotiv Petrol Gıda İthalat İhracat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/616671 İhale Kayıt Numaralı “2021 Yılında 12 Ay Süreyle Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Makine ve İkmal Başmühendisliği Emrinde Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.12.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2021 Yılında 12 Ay Süreyle Karayolları 5 Bölge Müdürlüğü Makine ve İkmal Başmühendisliği Emrinde Personel Servis Aracı Kiralanması İşi” ihalesine ilişkin olarak Mersin Çağdaş Turizm İnşaat Temizlik Otomotiv Petrol Gıda İthalat İhracat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Ştinin 14.01.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.01.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.01.2021 tarih ve 4231 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.01.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/186 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hataların yer aldığı, birim fiyat teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetvelinin yetkili kişilerce kaşelenip imzalanmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların standart forma uygun olmadığı ve İdari Şartname’de belirtilen süreyi kapsamadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu bilanço ve ciro bilgilerinin belirlenen yeterlik kriterlerini sağlamadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ihaleye istekli olarak katılan Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti. arasında organik bağ bulunduğu, ihaleye alternatif teklif sundukları, Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek ortağı ve müdürü Hakan Böke ile Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti.nin tek ortağı ve müdürü Abdulkadir Böke’nin kardeş oldukları, her iki isteklinin de aynı bankalarla çalıştıkları ve bankalarla grup firması olarak işlem gördükleri, geçici teminat mektuplarını aynı bankadan birbirini takip eden sayılarla alarak sundukları, her iki isteklinin birbirlerine hem şahıs hem de tüzel kişi olarak kefalet verdikleri, sunulan geçici teminat mektubu ve/veya banka referans mektubunun bankadan aynı kişilerce teslim alındığı, Hakan Böke’nin belirtilen adresinin aslında ev adresi olduğu, iki isteklinin de aynı telefon ve faks numaralarını kullandıkları, bütün işin Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti.nin adresinde gerçekleştirildiği, Abdulkadir Böke’nin aynı zamanda Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortağı olduğu ve hisselerini kardeşi Hakan Böke’ye devrettiği, her iki isteklinin hisse devirleri ve sermaye artışlarının aynı noterde birbirini takip eden yevmiye numaralarıyla yapıldığı ve aynı Ticaret Sicil Gazetelerinde yer aldığı, her iki isteklinin de muhasebecilerinin aynı kişi ya da kişiler olduğu, bu sebeple ihale dokümanını aynı IP adresi üzerinden indirdikleri ve e-tekliflerinin yine aynı IP adresi üzerinden gönderdikleri, söz konusu isteklilerin mevzuata aykırı davrandıkları açık olduğundan değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin e-teklif kapsamında beyan edilen belgeleri ile daha sonra idareye sunduğu belgeler arasında tarih ve sayı bilgileri bakımından uyumsuzlukların bulunduğu,

6. İhale üzerinde bırakılan Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Zorunlu trafik, kasko ve ferdi kaza sigortalarına ilişkin alınan fiyat tekliflerinin, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve ihale dokümanında model yılı ve özellikleri belirtilmiş her bir araç için ayrı ayrı alınmadığı ve fiyat tekliflerine ilgili sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği ve yetkili kişilerin imzalarının bulunmadığı, ayrıca sigorta giderlerine ilişkin 2020 yılı içerisinde fiyat teklifi alınarak açıklamada bulunulduğu, işin 2021 yılında gerçekleştirileceği dikkate alındığında güncelleştirme işlemi yapılmadan açıklamada bulunulduğu,

b) Araçların yakıt tüketim giderlerinin ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından il bazında (Mersin) günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında olduğu, belirtilen tarih aralığında en düşük fiyat tutarından daha düşük fiyat ile açıklama yapıldığı, iş kapsamında çalıştırılacak araçların ayrı ayrı ortalama şehir içi/dışı ne kadar yakıt tükettiğine ilişkin yetkili servislerden yazı alınmadan ve araçlara ilişkin katalog bilgileri sunulmadan marka, model, taşıma kapasitesi ve motor gücüne yer verilmeden ortalama yakıt tüketimi beyan edilerek açıklama yapıldığı, ihale dokümanında düzenlenen araçların cinsleri ve yapacakları mesafelere göre akaryakıt tüketiminin net ve somut bir şekilde belirtilmediği, açıklamada birim fiyat teklif cetvelinde satır açılan “minibüsler için 1000 km fazla km bedeli” ile “otobüsler için 1000 km fazla km bedeli”nin akaryakıt hesaplamasına dahil edilmediği,

c) Araçların amortisman giderlerine ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, ihale dokümanı düzenlemelerinde ihale kapsamında kiralanacak 17 aracın 5 tanesinin öz mal araç olmasının zorunlu tutulduğu, söz konusu 5 aracın amortisman giderinin ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da meslek mensubu tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış amortisman payı tespit tutanağı ve buna bağlı rapor ile tevsik edilmediği ve ayrı ayrı hesaplanmadığı,

ç) Kira sözleşmesi yoluyla yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine aykırı olduğu, kira sözleşmesinde hangi giderlerin veya hangi maliyet bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiğinin gösterilmediği, üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak yapılan açıklamada 30.09.2020 tarihli değişiklikle yeniden düzenlenen EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının eklenmediği, meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmadığı, fiyat teklifinde beyan edilen birim fiyatın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan %80 maliyetin altında olduğu, fiyat teklifi veren firmanın söz konusu alanda faaliyet göstermediği ve teklif kapsamında belirtilen araçların Teknik Şartname’deki kriterleri sağlamadığı, söz konusu araçların firmanın aktifinde bulunmadığı, bu işi yaptığına dair bir önceki beyanname döneminde beyanda bulunması ve fiyat teklifindeki birim fiyatların beyan edilen fatura birim fiyatlarıyla uyumlu olması gerekirken uyumlu olmadığı, fiyat teklifinde meslek mensubu imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı ve meslek mensubunca yazılması gereken ibarelerin eksik yazıldığı,

d) İhale dokümanı düzenlemelerine göre personel sayısının 17 tam zamanlı sürücü, 1 adet yarı zamanlı personel olmak üzere 18 personel olduğu, söz konusu personellerin fazla mesaisi, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ücretleri, kıdem ve ihbar tazminatları dahil giderlerinin yükleniciye ait olmasına rağmen açıklamanın yapılmadığı, ayrıca asgari ücretin %15 fazla tutarı dikkate alınarak hesaplama yapılmadığı, yıllık izne ayrılacak işçilerin yerine getirilecek ikame işçilere ilişkin maliyet öngörülmediği, personel giderlerinin İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde düzenlenen %4 sözleşme ve genel giderler dahil edilmeden hesaplandığı,

e) Lastik, işletme ve bakım giderlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, 30.09.2020 tarihinde yapılan mevzuat değişikliğine uygun olarak ağırlıklı ortalama birim birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara detaylı şekilde yer verilerek ve fatura bilgileri tablosu doldurularak sunulmadığı, fiyat teklifinin ilgili alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet lastik bedeli ve 2 adet bakım giderinin öngörülmediği, lastik sökme ve takma maliyetinin söz konusu fiyat teklifine dahil edilmediği, açıklamada belirtilen lastik fiyatlarının ve tiplerinin İdari Şartname’de düzenlenen araçlara uygunluğunun kontrolü yapılmadan açıklamanın kabul edildiği, fiyat teklifinde meslek mensubu imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı,

f) Araçların muayene, motorlu taşıtlar vergisi ve egzoz emisyon giderlerine ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu işin süresini kapsamadığı, araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddi dikkate alınarak açıklama yapılmadığı,

g) Sözleşme, ihale kararı ile hakediş damga vergileri, karar pulu ve KİK payı giderlerinin açıklamaya dahil edilmediği, belirtilen gider kalemlerinin ayrı ayrı yer verilmeyerek eksik ve yanlış hesaplama yapıldığı,

h) Araç takip sistemi, OGS ve HGS giderlerine ilişkin sistem taktırılması, bakım ve onarımları ile otomatik geçiş sistemi ve bunların bedelinin neler olduğunun tam, kesin ve mevzuata uygun olarak açıklanmadığı,

ı) Alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılmadığı, ayrıca meslek mensubunun TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, EK-O.5, EK-O.6 ve EK-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, söz konusu tutanaklarda bir önceki vergi döneminde belirtilmeyen ve beyanı bulunmayan faturaların, standart formda aranılan bilgilerin yerine getirilmesi amacıyla gerçeğe aykırı yeni faturalar kesilerek düzenlendiği, ayrıca ihale kapsamındaki araçların Mersin il sınırları içerisinde kullanılacağı dikkate alındığında bakım, onarım, lastik ve akaryakıt giderleri ile kiralama yoluyla temin edilecek araçlara ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin Mersin ilinde merkezde faaliyet gösteren firmalardan alınması gerektiği, EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının tarihleri ile faturaların düzenlendiği tarihlerin aynı olması nedeniyle tutanak ve fiyat tekliflerinin karşılaştırmalı olarak ayrıca incelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat teklifi ekinde kiralanacak araçlara ilişkin ruhsat ve bilgiler idareye sunulmadığından teklif edilen aracın Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen araçlarla uyumlu olup olmadığının tespit edilemediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Teklif mektupları yazılı ve imzalı olarak sunulur. Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması, üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması ve teklif mektubunun ad, soyad veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması zorunludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “… Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

**** Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü yer almaktadır.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile uygulama yönetmeliklerindeki tanımların yanında;

…

c) e-teklif: Elektronik ortamda EKAP üzerinden hazırlanarak istekli veya istekli adına yetkili kişi veya kişilerce e-imza ile imzalanmış teklifi,

…

ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İhalelerde uyulması zorunlu hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… (3) İdareler ve ihaleye katılmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler ile Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiler EKAP’a kayıt olmak zorundadır. EKAP’a kayıt sonrasında kendilerine verilen kullanıcı adı ve kendi oluşturdukları şifrenin muhafaza edilmesi, yetkisiz kişilere kullandırılmaması ve kullanıcıların tanımlanması işlemlerinden idareler ve EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler sorumludur.

(4) EKAP üzerinden gerçekleştirilecek işlemlerde, idareler ve EKAP’ta kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler ile bunlar adına işlem yapanlar tarafından “kullanıcı adı ve şifresi” veya “e-imza” ya da diğer kimlik doğrulaması yöntemlerinden biri kullanılır. Doküman indirme ve teklif gönderme dahil dinamik alım sistemi, yeterlik sistemi, ihale, sözleşme, şikayet ve itirazen şikayet süreçlerine ilişkin işlemlerde ve ilgili uygulama yönetmelikleri ve eklerinde e-imza ile yapılacağı belirtilen işlemlerde e-imza yerine hangi yöntemlerin kullanılacağını belirlemeye Kurum yetkilidir.

(5) EKAP üzerinden yapılan erişimler ve Kurum tarafından belirlenen işlemler EKAP’ta kayıt altına alınır. EKAP üzerinden yapılan ihale işlemlerinde, bu kayıtlar esas alınır. e-imza kullanılarak EKAP üzerinden oluşturulan belgeler ve kayıtlar, aksi ispat edilinceye kadar kesin delil sayılır.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “… 3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur…” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin**** “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “ 22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.

22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; e-teklif alınmak suretiyle yapılan ihalelerde Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmeliklerin ekinde bulunan diğer standart formların kullanılacağı, e-tekliflerin EKAP üzerinden yalnızca teklif mektubu ve eklerinin doldurularak hazırlanacağı, EKAP üzerinden gönderilmeyen tekliflerin kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.

**** Elektronik ihale ile gerçekleştirilen ihalelerde teklif mektupları ve eklerinin EKAP üzerinden doldurulduğu, dolayısıyla teklif mektubunun EKAP üzerindeki standart form üzerinden doldurulması halinde teklif mektubu ve eklerinin standart forma uygun olmadığından bahsedilemeyeceği, birim fiyat teklif cetvelinde de aritmetik hata olma ihtimalinin de ortadan kalktığı ve birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve yuvarlama işleminin EKAP sistemi tarafından mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, ayrıca elektronik ihale kapsamında tekliflerin e-imza ile imzalanacağı dolayısıyla tekliflerin imzalanıp kaşelenmesinin mümkün olmadığı, ayrıca 04.02.2021 tarihli ve 2021/2151 sayılı yazıya istinaden Elektronik İhale Daire Başkanlığı’ndan gelen 05.02.2021 tarihli ve 2021/2260 yazıda teklif mektubunun e-imza şeklinde imza sirkülerinde imzaya yetkili olarak gösterilen Hakan Böke tarafından imzalandığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.__

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

**** Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(6) Geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir…” hükmü yer almaktadır.

**** İlan tarihinde yürürlükte bulunan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “…(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir...” hükmü yer almaktadır.

**** İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 15.05.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler degerlendirme dışı birakilacaktır.

26.5. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektuplarının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarenin talebi üzerine sunulması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.****

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” satırında geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının “G0067-00412-02691268” olarak beyan edildiği görülmüştür.****

04.02.2021 tarihli ve 2021/2151 sayılı yazı ile Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı'ndan ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen geçici teminat mektubuna ilişkin bilgiler talep edilmiştir.****

Söz konusu yazıya cevaben gönderilen**** 05.02.2021 tarihli ve 2021/2260**** sayılı yazıda ihale üzerinde bırakılan Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait geçici teminat mektubu bilgilerinin;

GTM ID “G0067-00412-02691268”, banka adı “Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.”, işlem zamanı “11.12.2020”, istekli VKN “6180402014”, istekli adı “Mersin Ade Turizm İnş. Oto. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.”, ihale kayıt yılı “2020”, ihale kayıt no “616671”, geçerlilik tarihi “17.05.2021”, şifre işlemi sonuç açıklama “Şifre başarılı şekilde açıldı.”, teminat tutarı “65.000,00 TRY” şeklinde olduğu görülmüştür.****

**** Anılan isteklinin ihaledeki teklif bedeli 2.108.000,00 TL olup, ihalede sağlaması gereken asgari geçici teminat tutarı 63.240,00 TL’dir.

Yukarıda yer verilen hükümler ile ihale dokümanının bahsi geçen düzenlemeleri uyarınca geçici teminat olarak teminat mektubu sunulması halinde mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerektiği, ayrıca Elektronik İhale Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak düzenlenen geçici teminat mektuplarının ise elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebileceği, ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesinin gerektiği, geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığının kabul edileceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca elektronik ihale usulü ile gerçekleştirilen ihalelerde yeterlilik değerlendirmesinin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilen belgeler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, doküman düzenlemeleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde istekliye ait teminat tutarının istenilen tutarı sağladığı ve teminatın geçerlilik tarihinin 15.05.2021 tarihinden sonraki bir tarih olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde****“İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

a) Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

2) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,

3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgeler…” hükmü,__

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “ (1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;__

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

__

__

__

__

(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir…” hükmü,

**** Aynı Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “ (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;__

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.

(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında, toplam ciro için yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında, hizmet işleri ile ilgili ciro için ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenecek parasal tutar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(7) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş hacmine ilişkin oranların, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde ise 2/5’i alınarak hesaplanan oranlar yeterlik kriteri olarak belirlenir. Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalenin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar asgari yeterlik kriteri olarak öngörülür.

(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

__

__

(9) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar, iki önceki yılın gelir tablosunu sunabilirler. Bu gelir tablosunun yeterlik kriterini sağlayamaması halinde, iki önceki yılın ve üç önceki yılın gelir tabloları sunulabilir. Bu durumda, gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi

gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

__

__

__

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar EKAP üzerinden verilecektir.

30.2. e-teklifler, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılır. e-anahtarın bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle, EKAP üzerinden Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı düzenlenir. İhale komisyonunca ihale saatine kadar kaç teklif verilmiş olduğu EKAP üzerinde ve hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Kanunun 21 inci maddesinin (f) bendine göre pazarlık usulü ile yapılan ihaleler ile fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihaleler dışındaki ihalelerde; istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanarak, EKAP üzerinden İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve talep etmeleri halinde hazır bulunan isteklilere birer örneği verilir. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde**** “ 31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır.

31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.****

**** Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları ile İdari Şartname düzenlemelerinden isteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri, ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini, ilgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin ise yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini beyan etmeleri gerektiği, beyan edilen bilanço veya eşdeğer belgelerde; belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması gerektiği ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması gerektiği, belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayan isteklilerin son iki yıla ait belgelerini beyan edebileceği, bu takdirde son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığının kontrol edileceği,

**** İstekliler tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu veya hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgelerden birinin beyan edilmesinin yeterli olduğu, hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamının dikkate alınacağı, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği, bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi beyan eden isteklinin yeterli kabul edileceği, bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son iki yıla ait belgelerini beyan edebileceği ve son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığının kontrol edileceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler kısmında” “ Bilanço bilgileri (Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar) cari oran (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) 2,98264853863093, öz kaynak oranı (öz kaynaklar/toplam aktif) 0,604094518400861, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,0984499857190327 yeterlik değerlendirmesine esas alınan yıllar 2019 ” beyanına yer verildiği,****

İş hacmi bilgileri kısmında “ Yeterlik değerlendirmesine esas alınması istenen yıllar ve bu yıllara ait toplam ciro/fatura tutarı 2019, 1******,** TL ” beyanına yer verildiği görülmüştür.****

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen 2019 yılı bilançosu incelendiğinde, cari oranın, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının İdari Şartname’de istenen oranları karşıladığı, ayrıca anılan istekli tarafından 2019 yılına ait cironun beyan edildiği, anılan istekli tarafından beyan edilen bilgilerin İdari Şartname’de istenen kriterleri karşıladığı, söz konusu bilgilerin EKAP’ta yer alan bilgilerle uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “ Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “ İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “…17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin itirazen şikayete konu edilen iddialarına ilişkin Elektronik İhale Dairesi Başkanlığına gönderilen 04.02.2021 tarihli ve 2021/2151 sayılı yazı ile söz konusu ihaleye katılan tüm isteklilerin ihale dokümanını hangi IP adresinden indirdikleri ve tekliflerini hangi IP üzerinden verdikleri, geçici teminat mektupları ile banka referans mektupları hususunda bilgi ve belge talep edilmiştir.

Elektronik İhale Dairesi Başkanlığının 05.02.2021 tarihli ve 2021/2260 sayılı yazısı ekinde şikâyete konu ihaleye katılan tüm isteklilerin ihale dokümanının satın alınması ve teklif verilmesi işlemini hangi IP üzerinden yapıldığı ile ilgili tablo, geçici teminat mektupları ve banka referans mektuplarına ilişkin bilgiler gönderilmiştir.

Bu çerçevede; Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen tablo incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Doküman indirme:

- Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti.nin __ 03.12.2020 tarihinde saat 09:04’te Abdulkadir Böke tarafından 88******** numaralı IP üzerinden,

- Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 04.12.2020 tarihinde ve saat 09:26’da Hakan Böke tarafından 78******* numaralı IP üzerinden,

- Mersin Çağdaş Turizm İnşaat Temizlik Otomotiv Petrol Gıda İthalat İhracat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin __ 16.12.2020 tarihinde ve saat 15:06’da Ganimet Uslu tarafından 46******* numaralı IP üzerinden indirilmiştir.****

Teklif verme:

- Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti.nin 17.12.2020 tarihinde 09:49’da Abdulkadir Böke tarafından 88******** numaralı IP üzerinden,

- Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 16.12.2020 tarihinde 13:44’te Hakan Böke tarafından 176********* numaralı IP üzerinden,

- Mersin Çağdaş Turizm İnşaat Temizlik Otomotiv Petrol Gıda İthalat İhracat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin 17.12.2020 tarihinde 09:58’de Ganimet Uslu tarafından 46******* numaralı IP üzerinden teklif verilmiştir.

**** Ayrıca Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti.nin geçici teminat ve banka referans mektubunun Türkiye İş Bankası A.Ş. tarafından, Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin geçici teminat ve banka referans mektubunun Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. tarafından, Mersin Çağdaş Turizm İnşaat Temizlik Otomotiv Petrol Gıda İthalat İhracat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin geçici teminat ve banka referans mektubunun Türkiye Garanti Bankası A.Ş. tarafından elektronik ortamda düzenlendiği görülmüştür.****

Buna ek olarak başvuru sahibinin iddialarına yönelik olarak yapılan incelemede Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. ve San. Ltd. Şti.ye ait yeterlik bilgileri tablosu sunulan ihalelerde kullanılacak birim fiyat teklif mektubu üzerinde adres bilgisi “pirireis mah. 1102 sok. tekin B blok 9/a” telefon numarası “0324235****” faks numarası “0324235****” olarak belirtilmiştir. Ticaret Sicili Gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan araştırmada 07.08.2019 tarihli ve 9885 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde aynı adresin yer aldığı, 18.02.2016 tarihli 9014 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde şirketin tek ortağının Abdulkadir Böke olduğu, son yayınlanan Ticaret Sicil Gazetesi’nde de ilgili hususlara ilişkin değişikliğe gidilmediği görülmüştür.

Mersin Ade Tur. İnş. Oto. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ait yeterlik bilgileri tablosu sunulan ihalelerde kullanılacak birim fiyat teklif mektubu üzerinde adres bilgisi “Limonluk mah. Ali Kaya Mutlu Cad. Arma Plaza No: 9 Kat: 2 D: 5 2321” telefon numarası “053252*****” faks numarası “0324233****” olarak belirtilmiştir. Ticaret Sicili Gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan araştırmada 21.01.2020 tarihli 9998 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde aynı adresin yer aldığı, 07.01.2020 tarihli ve 9988 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde Hakan Böke’nin şirketin tek ortağı olduğu bilgileri görülmüştür.****

Ticaret Sicili Gazetesi internet sitesi üzerinden yapılan araştırmada 19.01.2018 tarihli ve 9498 sayılı gazetenin 934’üncü sayfasında Mersin Ade Tur. İnş. Oto. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tüm hisselerinin Abdulkadir Böke’den Hakan Böke’ye devredildiği görülmektedir.****

Yukarıda yer verilen bilgilere göre Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti. ile Mersin Ade Tur. İnş. Oto. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin adreslerinin, telefon ve faks numaralarının farklı olduğu, söz konusu ihalenin e-teklif olarak yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak sunulacağı, yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgelerin ve yeterlik kriterlerinin standart forma uygun olarak doldurulacağı göz önüne alındığında anılan isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda vekaletnameye ilişkin olarak bir beyanın bulunmadığı, adı geçen isteklilerin ihale dokümanı indirme ve e-teklif verme işlemlerini farklı IP adresi üzerinden gerçekleştirdikleri, geçici teminat ve banka referans mektuplarının farklı bankalar tarafından düzenlendiği, Ademoğulları İnş. Tur. Nak. Taah. Eği. Öğr. Ac. Pet. Ür. Eml. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından meslek mensubu onaylı herhangi bir belgenin ihaleye sunulmadığı, bu durumda ilgili isteklilerin muhasebecilerinin aynı kişi olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin yapılamayacağı anlaşılmış olup aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler.” düzenlemesi yer almaktadır.****

Başvuruya konu ihalenin elektronik ihale şeklinde yapıldığı, ihale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri için istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgilerin; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin esas alınarak değerlendirme yapılacağı, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgelerin ve bunların eklerinin belgelerin sunuluş şekline uygun olarak idarece istenilen bir sürede sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda idarece 31.12.2020 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.den İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesi uyarınca teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren imza sirkülerinin istenildiği, istekli tarafından bahsi geçen belgenin sunulduğu, Hakan Böke adına düzenlenen söz konusu belgenin Mersin 5. Noterliği tarafından 15.04.2020 tarihinde düzenlendiği ve yevmiye numarasının 09680 olduğu, istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İmza Sirküleri” satırında Mersin 5. Noterliği tarafından düzenlenmiş 15.04.2020 tarihli ve 09680 yevmiye numaralı imza sirkülerinin beyan edildiği, dolayısıyla istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belge ile idareye sunulan belgenin tarih ve sayı bilgilerinin birbirleriyle uyumlu olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

6. Başvuru sahibinin 6’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

__

__

_c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak,_aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez. İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, kendi malı olması gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da alım konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir. (2) İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

_79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde,_aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

_79.2.1.__Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur._Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

__

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/m alın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin de altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…
79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...
79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

…

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.

79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2021 yılında 12 ay süreyle Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Makine ve İkmal Başmühendisliği emrinde personel servis aracı kiralanması işi.

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Toplam 17 Adet Minibüs-Otobüs ve 12 ay süre ile personel nakli işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Makine ve İkmal Başmühendisliği İşyerleri” düzenlemesi,__

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç vb. giderleri, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

(Sürücüler aylık olarak asgari ücretin %15 artırımlı tutarını alacaklardır. Araçların, aylık çalışması için gerekli amortisman, işletme ve bakım giderleri, taşıt takip sistem maliyetleri, sigorta giderleri (işveren maliyet kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4)), işyerine nakli için her türlü işçilik, yüklenici karı ve genel masraflar.)

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ek kısmında yer alan birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki gibidir.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2021; işi bitirme tarihi 31.12.2021” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 1.2’nci maddesinde “Bu iş, 237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 5. maddesine göre 25.02.2004 tarihli ve 25384 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği’ne göre Karayolları 5. Bölge Müdürlüğünde çalışanların zamanında işe geliş - gidişlerini sağlamak amacıyla 01.01.2021 - 31.12.2021 tarihleri arasında görev yaptırmak üzere akaryakıt dahil tüm giderler yükleniciye ait olmak üzere personel ve malzeme taşınması işi.” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Servis Araçların Tanımı ve Genel Şartlar” başlıklı 3’üncü maddesinde aşağıdaki düzenleme yer almaktadır.****

“Kiralanacak toplam 17 (onsekiz) adet servis aracının 5 (beş) adedi Öz mal araç olması zorunludur. Öz mal servis araçların cinsi, taşıma kapasitesi, modeli ve adetleri Tablo-1 de belirtilmiştir.

Bu iş kapsamında çalıştırılacak olan tüm servis araçlarının cinsi, taşıma kapasiteleri, modeli ve araç adetleri Tablo-2’de belirtilmiştir. İş süresince öz mal araçların sayısı korunacak olup aynı sayıda araç işin süresince bu iş kapsamında çalıştırılacaktır.

Tablo-1

5 (Beş) Adet Öz Mala Ait Araçların Tanımı İle İlgili Genel Hususlar

SIRA NO| Araç Cinsi| Taşıma Kapasite| Modeli| Araç Sayısı| __Açıklama
1| Minibüs| En Az 16+1 Kişilik| 2016 ve Yukarısı| 1| Araçla Yüklenici Adına Tescillenmiş Olacak
2| Küçük Otobüs| En az 29+1 Kişilik| 2016 ve Yukarısı| 4
Toplam| 5

Yukarıda cins, tip ve özellikleri belirtilen 5 (beş) adet Öz Mal araçların kendi malı olduğuna dair belgeleri (Araç ruhsatları veya noter onaylı suretleri) sözleşmeden önce idareye sunmak zorundadır. Aksi takdirde sözleşme imzalanmayacaktır.

Tablo-2

Çalışacak Bütün Araçların Tanımı İle İlgili Genel Hususlar

Sıra No| Araç Cinsi| Taşıma Kapasitesi| Modeli| Araç Sayısı| Araç Yetki Belgesi| Açıklama
1| Minibüs| En az 16+1 kişilik| 2016 ve Yukarısı| 5| S Plaka – D2| Araçların Hangi Yetki Belgesi ile Çalışacağı ve çalışma şartları İş Kaleminde Belirtilmiştir. (Sürücülerin 1 günlük çalışma süresi 9 saat kabul edilecektir.)
2| Küçük Otobüs| En az 29+1 kişilik| 2016 ve Yukarısı| 1| D2
3| Küçük Otobüs| En az 29+1 Kişilik| 2016 ve Yukarısı| 5| S Plaka
4| Küçük Otobüs (Sefer Usulü Çalışacak)| En az 29+1 kişilik| 2016 ve Yukarısı| 6| S Plaka
Toplam| 17| __

Anılan Şartname’nin “Araçla İlgili Sorumluluklar” başlıklı 5.1’inci maddesinde “… 5.1.26. Söz konusu hizmet aracı kiralama işinde, yol trafik emniyetinin sağlanması, can ve mal güvenliğinin tam olarak temin edilebilmesi için hizmet araçlarını kullanacak sürücülerin tecrübeli olmaları gerekmektedir. Yüklenici sürücülerin; kullanacağı aracın niteliğine göre en az beş ( 5 ) yıllık deneyimli ve karayolları taşıma yönetmeliği gereği yetkili kuruluşlardan alınan işin niteliğine uygun SRC belgesi ve Psiko-Teknik gibi yasal belgelere haiz kişilerin çalışmalarını sağlayacak ve belgelerin fotokopilerini idareye vereceklerdir. Bu kapsamda iş bünyesinde tecrübeli sürücülerin çalıştırılabilmesinin temini, sorumluluğu yükleniciye aittir.

Araç sürücüsüne yemek bedeli, fazla çalışma, tatil günleri veya yol gideri adı altında idarece herhangi bir ödeme yapılmayacak ancak ödenecek aylık maaş en az brüt asgari ücretin % 15 (yüzde onbeş) fazlası verilecektir. İstekliler tekliflerini verirken bu durumu göz önünde bulundurarak vermek zorundadır.

5.1.27. Yüklenici çalıştırdığı personelin ve kiraladığı araç sahiplerinin ödemelerini zamanında yapacak, İdarenin bu konu ile ilgili sorumluluğu olmayacaktır.

Çalıştırılan sürücülerin her türlü gideri(aylık ücreti, fazla mesaisi, ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışma ücretleri, kıdem tazminatları, barınma giderleri vs. )yükleniciye ait olup, İşin yapılması sırasında yüklenici, bu giderler için idareden ayrıca bir ücret talep edemez…” düzenlemesi yer almaktadır.

E-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, söz konusu ihalede sınır değerin 2.143.429,73 TL olarak belirlendiği, idarece belirlenen sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve söz konusu istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun kabul edilerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına karar verildiği, başvuru sahibi Mersin Çağdaş Turizm İnşaat Temizlik Otomotiv Petrol Gıda İth. İhr. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin “Teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler” başlıklı 25.12.2020 tarihli yazıyla “a) Amortisman Gideri, (Aracın kasko bedeli + S plaka bedeli (tahditli plakalı araçlar için)

b)Yedek parça gideri, (lastik gideri vs.)

c)Bakım-Onarım Gideri (yıllık bakım -onarım gideri)

d) Sigorta, depolama ve diğer giderler, (Karayolu Zorunlu Mali Trafik Sigortası, ferdi koltuk sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi gideri, araç muayene ve egzoz gazı emisyon ölçüm pulu gideri)

e) Nakil-Montaj Demontaj, (araçların garaj (depo) -işyeri arası nakil giderleri)

f) Akaryakıt gideri,

g) Sürücü giderleri” nin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği tespit edilmiştir.****

**** İhale üzerinde bırakılan Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yapılan inceleme neticesinde aşağıda yer verilen hukuki değerlendirmeler yapılmıştır.

a) Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; araçlara ilişkin zorunlu mali sorumluluk ve ferdi koltuk sigorta giderinin tevsiki amacıyla Türkiye İş Bankası A.Ş. acentesi tarafından anılan istekli tarafından teklif edilen marka ve model araçlara ilişkin olarak düzenlenen zorunlu mali sorumluluk ve ferdi koltuk sigorta fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin Türkiye İş Bankası A.Ş. tarafından imzalandığı görülmüştür.

Ayrıca, işe başlama tarihinin 01.01.2021, işi bitiş tarihinin 31.12.2021 tarihi olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının aksine alınan fiyat teklifleri tutarının ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı öngörülmek suretiyle güncelleme yapılarak açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.****

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında araçların zorunlu mali sorumluluk ve ferdi koltuk sigorta giderinin tevsiki amacıyla Türkiye İş Bankası A.Ş. acentesinden alınan fiyat teklifinde Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi adına atılmış iki imzanın bulunduğu, dolayısıyla söz konusu açıklama için teyit alınması zorunluluğunun bulunmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama yazısında kasko giderinin “amortisman gideri” başlığı altında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu kapsamda SMMM onaylı amortisman payı tespit tutanağının sunulmasının yeterli kabul edileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

b) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından araçlara ilişkin akaryakıt giderlerinin tevsiki amacıyla başvuru konusu ihalenin ilan tarihi (18.11.2020) ile ihale tarihi (17.12.2020) arasında EPDK tarafından Mersin ili bazında yayımlanan akaryakıt birim fiyat tarifelerinin sunulduğu, akaryakıt birim fiyatı olarak söz konusu tarifelerde yer verilen akaryakıt fiyatlarının KDV’siz tutarlarının kullanıldığı, bu kapsamda bahse konu istekli tarafından teklif edilen akaryakıt fiyatının EPDK tarafından il bazında ihale ilan tarihi (18.11.2020) ile ihale tarihi (17.12.2020) arasında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatının %90’ının altında olmadığı, araçların akaryakıt tüketim miktarlarının tevsikine ilişkin yetkili servislerden alınan (minibüs ve otobüs ayrı ayrı) belgelerin sunulduğu, söz konusu belgelerde araçların marka, kapasite ve model yılı dikkate alınmak suretiyle ayrı ayrı belirlenen tüketim miktarlarına yer verildiği, akaryakıt tüketiminin araçların cinsleri ve yapacakları mesafelere göre belirlendiği ve birim fiyat teklif cetvelinde yer alan “minibüsler için fazla km bedeli (1000 km)” ile “otobüsler için fazla km bedeli (1000 km)”nin akaryakıt hesaplamasına dahil edildiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

c) İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlardan 5 adedinin (1 minibüs, 4 otobüs) isteklilerin kendi malı olması istenilmiştir. Bu kapsamda, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından amortisman giderlerinin tevsiki amacıyla sunulan belgeler incelendiğinde;

- Kendi malı olan 3 adet 2019 model Isuzu Nova, 1 adet 2018 model Isuzu Nova ve 3 adet 2017 model Mercedes Benz Sprinter olmak üzere ayrı ayrı toplam 7 adet aracın amortisman giderinin tevsiki amacıyla 28.12.2020 tarihli SMMM onaylı amortisman payı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanakta 01.01.2021-31.12.2021 tarihleri arası döneme ait 298.574,93 TL tutarında amortisman giderinin hesaplandığı, amortisman giderinin tevsikine yönelik olarak sunulan SMMM onaylı belgede araçların aktife kayıt tarihi, aktif değeri, faydalı ömür süresi (5 yıl) bilgilerinin gösterildiği ve araçların model yılı bilgilerinin Teknik Şartname’ye uygun olduğu, araçların amortisman giderlerinin hesaplanmasına yönelik belirlenen oran ve tutarların doğru olduğu, bu itibarla anılan istekli tarafından amortisman giderlerinin mevzuata uygun şekilde açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

ç) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yedek parça gideri, (lastik gideri) periyodik bakım-onarım maliyeti, sigorta giderleri (zorunlu mali trafik sigortası, ferdi koltuk sigortası) ve araç kiralama giderlerine ilişkin fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat tekliflerinde gider kalemlerinin açıkça gösterildiği, yedek parça gideri, periyodik bakım-onarım maliyeti ve araç kiralama giderlerine ilişkin fiyat tekliflerinin her birinin ekinde meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmış EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanaklarda TÜRMOB kaşesinin bulunduğu ve “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak içindeki bilgilerin doldurulduğu, fiyat teklifi veren firmaların faaliyet belgelerinin sunulduğu, fiyat teklifinde belirtilen araçların Teknik Şartname’nin “Çalışacak Bütün Araçların Tanımı İle İlgili Genel Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde düzenlenen tabloda yer alan özelliklerde olduğu, yedek parça gideri ile periyodik bakım onarım giderine ilişkin sunulan EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait bilgilerin yer aldığı, araç kiralama giderine ilişkin fiyat teklifinin gerçek kişiden alındığı (Feyyaz Şahin) ve SMMM tarafından onaylı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında “ geçici vergi beyannamesine tabi değil” ifadesinin yer aldığı, ayrıca ilgili tutanaklarda fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyatla ağırlıklı ortalama birim satış tutarında yer alan birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, araç kiralama giderine ilişkin fiyat teklifi ile ekinde yer alan EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının SMMM tarafından onaylandığından söz konusu araçların firmanın aktifinde olmadığından söz edilemeyeceği, sigorta giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun olarak açıklandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

d)**** İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde sürücü giderlerinin teklif fiyata dahil giderler olarak belirlendiği, idare tarafından da önemli teklif bileşenleri içerisinde işçilik maliyetine ilişkin sadece sürücü giderlerinin belirlendiği, bu durumda Teknik Şartname’nin 5.1.2’nci maddesindeki giderlerin açıklanma zorunluluğunun bulunmadığı, kıdem ve ihbar tazminatlarının önemli teklif bileşenleri arasında gösterilmediği, aşırı düşük teklif açıklamalarının önemli teklif bileşenleri ile sınırlı olduğu, bu durumda istekliler tarafından kıdem ve ihbar tazminatlarının sürücü giderleri kapsamında açıklanması zorunluluğunun bulunmadığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderleri (%4),” nin __ teklif fiyatına dahil gider olarak düzenlendiği, dokümanın bu haliyle kesinleştiği, ayrıca söz konusu ihale dokümanında yer alan “Sürücülerin 1 günlük çalışma süresi 9 saat kabul edilecektir.” düzenlemesinden dolayı sürücülerin tam zamanlı olarak idare bünyesinde çalıştırılacağının anlaşıldığı, işin süresinin 365 gün olduğu, ihale kapsamındaki kiralanacak araçların 270 gün kullanılacağı, bununla beraber sürücülerin günlük 9 saat çalıştırılacağı dikkate alındığında, işin süresinin tamamı üzerinden işçilik giderlerinin açıklanması gerektiği, dolayısıyla ihale dokümanında belirtilen 17 adet sürücünün işçilik maliyetinin açıklanmasının sürücü giderleri kapsamında yeterli olacağı anlaşılmıştır.****

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sürücü giderine ilişkin olarak asgari ücretin %15 fazlası hesaplanarak 17 personel, 270 gün, günlük 9 saat, birim fiyat 19,16 TL dikkate alınarak toplam 791.499,60 TL şeklinde hesaplandığı, ayrıca ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri 17 personel 15,5 gün, birim fiyat 143,74 TL dikkate alınarak toplam 37.875,49 TL olarak hesaplandığı, nihai toplam sürücü maliyetinin ise 829.375,09 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

İhale dokümanındaki düzenlemeler incelendiğinde 17 adet sürücünün aylık olarak asgari ücretin %15 fazlasını alacağı düzenlemesinin yer aldığı, sürücülerin tam zamanlı olarak idare bünyesinde çalıştırılacağı dikkate alındığında her bir sürücü için aylık 4.311,79 TL üzerinden toplam 879.605,16 TL olarak açıklanması gerekirken (4.311,79 TL x 12 x 17= 879.605,16 TL) bu tutarın altında açıklamada bulunulduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde**** sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 olarak hesaplanması gerektiğine yönelik bir düzenleme yer almakla birlikte Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.5’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almakta olup mevcut ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında %4’lük gider eklemeden hesaplama yapılması gerektiği, söz konusu gider eklenmeden yapılan hesaplamada;****

Her bir sürücü için aylık 4.145,95 TL üzerinden 845.773,80 TL olarak hesaplandığı, (4.145,95 TL x 12 x 17 = 845.773,80 TL) ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamadaki tutarın da söz konusu tutarın altında olduğu anlaşılmıştır.****

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları, ihale dokümanındaki düzenlemeler ile inceleme, tespit ve değerlendirmeler bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının işçilik maliyeti hesabı yönünden yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.****

e) İhale üzerinde bırakılan isteklinin yedek parça gideri (lastik gideri) ve periyodik bakım-onarım maliyetinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle açıklandığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, ağırlıklı ortalama birim birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara detaylı şekilde yer verildiği ve fatura bilgileri tablosu doldurularak sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde faaliyet belgelerinin sunulduğu, bu kapsamda fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren kişilerden alındığı, yazlık ve kışlık olmak üzere 2 adet lastik bedelinin öngörüldüğü ve fiyat teklifinde lastik lastik sökme ve takma maliyetinin dahil olduğunun belirtildiği, periyodik bakım onarım giderine ilişkin 5 adet minibüsün bakım sayısının toplam 10, 11 adet otobüsün toplam bakım sayısının 14 olarak belirtildiği, her iki araç türünün de 20.000 kilometrede bir bakımının öngörüldüğü, bu kapsamda araçların kat edeceği mesafeler dikkate alındığında (3 adet minibüs ile 12 adet otobüs 27.000 km, 1 adet minibüs 35.100 km, 1 minibüs 54.000 km, her bir araç için fazladan 1000 km) periyodik bakım onarım giderine ilişkin miktarın doğru belirlendiği, açıklamada belirtilen lastik fiyatlarının ve tiplerinin İdari Şartname’de düzenlenen araçlara uygunluğunun kontrolünün sunulan belgeler üzerinden yapılamayacağı, sunulan fiyat tekliflerinde meslek mensubu kaşe ve imzası ile TÜRMOB kaşesinin yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

__

f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorlu taşıtlar vergisi gideri için 2020 yılında geçerli Motorlu Taşıtlar Vergisi Genel Tebliği ve eklerinin sunulduğu, açıklamaya konu araçlar için geçerli 2.908,00 TL ve 3.487,00 TL’nin 2021 yılı için Yİ-ÜFE değişim oranları Kasım 2020 yılına ait %10,69 oranı üzerinden güncelleme yapılmak suretiyle toplam motorlu taşıtlar vergisinin açıklandığı, araç ve egzoz muayenesi giderlerinin hesaplamasında kullanılmak üzere yetkili kuruluş (TÜVTÜRK) tarafından hazırlanan araç muayene fiyatlarını gösterir tarife cetvelinin sunulduğu, söz konusu tutarlara ilişkin Kasım 2020 yılına ait %10,69 oranı üzerinden güncelleme yapılarak açıklama yapıldığı, söz konusu açıklamada ihale konusu işin süresi dikkate alınıp araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddi belirtilerek açıklamada bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

g, h) İdarece hazırlanan aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, açıklanması gereken önemli teklif bileşenlerinin “Amortisman Gideri, (Aracın kasko bedeli + S plaka bedeli (tahditli plakalı araçlar için) Yedek parça gideri, (lastik gideri vs.) Bakım-Onarım Gideri (yıllık bakım -onarım gideri) sigorta, depolama ve diğer giderler, (Karayolu Zorunlu Mali Trafik Sigortası, ferdi koltuk sigortası, Motorlu Taşıtlar Vergisi gideri, araç muayene ve egzoz gazı emisyon ölçüm pulu gideri) Nakil-Montaj Demontaj, (araçların garaj (depo) -işyeri arası nakil giderleri) Akaryakıt gideri, Sürücü giderleri” olarak belirlendiği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddia ettiğinin aksine sözleşme, ihale kararı ile hakediş damga vergileri, karar pulu ve KİK payı giderleri, araç takip sistemi, OGS ve HGS giderlerine ilişkin sistem taktırılması, bakım ve onarımları ile otomatik geçiş sistemi ve bunların bedelinin açıklanmasının istenen önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin söz konusu giderlere yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ı) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından alınan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve boş bırakılan yerlerin mevzuata uygun olarak doldurulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde meslek mensubu kaşesinin yer aldığı, yedek parça gideri ile periyodik bakım onarım giderine ilişkin sunulan EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait bilgilerin yer aldığı, araç kiralama giderine ilişkin fiyat teklifinin gerçek kişiden alındığı (Feyyaz Şahin) ve SMMM tarafından onaylı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında “ geçici vergi beyannamesine tabi değil” ifadesinin yer aldığı, ayrıca ilgili tutanaklarda fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyatla ağırlıklı ortalama birim satış tutarında yer alan birim satış tutarının birbiriyle uyumlu olduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin Mersin ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren firmalardan/gerçek kişilerden alındığı, EK-O.6 satış tutarın tespit tutanaklarının düzenlenme tarihi ile faturaların düzenlendiği tarihlerin aynı olmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde faaliyet belgelerinin sunulduğu, bu kapsamda fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren kişilerden alındığı, araçların kiralanmasına ilişkin fiyat teklifinde söz konusu araçlara ilişkin marka, model yılı ve koltuk sayısı bilgilerinin belirtildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Mersin Ade Turizm İnşaat Otomotiv Nakliyat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****